Leah Rosenberg werkt op aandringen van haar galeriehoudster aan een zelfportret. Voor het eerst in jaren kan ze zichzelf niet ontlopen. De opdracht voert haar terug naar haar jeugd, naar een rozen kwekende vader, een meelijwekkende moeder en Joodse grootouders met een reusachtige verzameling conservenblikken. En bovenal naar de geschiedenis met Markus Prins, haar zachtmoedige leraar Klassieke Talen.
Als vijftienjarige ontmoet ze M. dagelijks bij de Oude Kerk, in een wereld waarin voor anderen geen plaats is. Tot hun samenzijn op een dag dramatisch afgebroken wordt. Nu, vijfentwintig jaar later, vraagt ze zich af of hun hartstocht werkelijk bestaan heeft. Of draagt ze al die tijd een illusie met zich mee?
SHIRA KELLER (1985) studeerde af als theatermaker aan de Toneelacademie Maastricht. Ze woont afwisselend in Amsterdam en in een Zwitsers bergdorp. M. is haar debuut. Met deze roman won ze de Academica Literatuurprijs 2013.
Een literair debuut...met de nadruk op literair...het verhaal zit net iets te goed, te gemaakt in elkaar...jammer...De tekst op de achterflap schept verwachtingen die niet worden waargemaakt...
Leah Rosenberg is een beeldend kunstenares. Zij krijgt, wordt opgedrongen door haar galeriehoudster, een opdracht om mee te doen met een tentoonstelling. Daarvoor moet Leah een zelfportret (buste) maken. Dat is nog niet zo makkelijk. Door deze opdracht kan ze zichzelf niet meer ontlopen. Deze opdracht brengt haar terug in de tijd:
Haar jeugd, met een vader die gek is van baccararozen en ze zelf kweekt, maar die ze ook vreemd vind, dat komt door Japan. Een wereldvreemde moeder, die dagelijks op sokken op de wcbril staat, om met een liniaal nauwgezet een kalenderblaadje van de kalender afscheurt. Haar grootouders van Joodse komaf, waarvan ze zich kan herinneren dat zij een provisiekamer hadden met duizenden blikken conserven. En haar leraar klassieke talen, Marcus Prins, daar was zij verliefd op. Leah heeft dat ook aan hem kenbaar gemaakt. Hij is daar op in gegaan en hebben elkaar dagelijks om vijf voor elf bij de Oude Kerk ontmoet. Dat was haar wereld, samen op een bankje uitkijkend over het meer. Op een dag vertelt Marcus haar dat het afgelopen moet zijn. Zijn vrouw verwacht de tweede baby en hij kan het niet meer aan om in twee werelden te leven. Hij gaat er aan onderdoor.
Door nu terug te kijken na een lange tijd vraagt Leah zich af of het echte liefde is geweest of een droom.
Shira heeft een prettige beeldende schrijfstijl, gebruikt mooie en aparte zinnen, zoals:
de verloren tijd hechtte zich als schimmel op mijn rug.
nam ik een breekijzer en klemde het tussen de o zo veilige minuten.
Het sprookje van Doornroosje loopt als een rode draad door haar verhaal. Een heel mooi debuut.
Ondanks de talloze tijdsprongen blijft het verhaal goed te volgen. Het is in heldere taal geschreven. Korte zinnen. (Heel anders dan het doorwrochte taalgebruik in lange zinnen bij Conrad Busken Huet, met wiens geschriften ik mij dezer maanden ook bezighoud.) Kernachtige zinnen, vaak zonder uitdrukkelijke vermelding van context. Voorbeeld op pagina 44: “Ik stap uit en duw het portier met twee handen dicht. Binnen drie tellen ben ik doorweekt.” Dan weet de lezer meteen dat het giet van de regen; ik vind dat de lezer van dat feit geen vooraankondiging nodig heeft. Zo’n taalgebruik bevordert de voortgang van het verhaal en maakt vlotte lezing mogelijk. Soms blijven situaties – mede daardoor – gedeeltelijk in het vage. Het centrale onderwerp is de verhouding c.q. romance tussen Leah Rosenberg, middelbareschoolleerlinge, en haar leraar klassieke talen Markus Prins. Dat krijgt m.i. in dit romandebuut van Shira Keller een frisse benadering. Vrij vroeg in de roman komt al een vermelding van een gebeurtenis die vrij laat in de verhaalde tijd voorkomt. Daarna komen gebeurtenissen langs die dus daaraan voorafgaand hebben plaatsgevonden. De auteur weet te bereiken dat je dat allemaal met gelijkblijvende interesse leest, bij mij tenminste. Dat vind ik op zichzelf een kwaliteit van het boek. Je zou kunnen stellen dat daar waar de verhouding hapert, ook het geheugen van de ik-persoon – Leah – wat verstoord raakt. Deze roman heeft mijn meer dan gemiddelde waardering. JM
Citaat : Met vier stevige halen sneed ik er vervolgens, rood op wit, het initiaal van die maand in, de maand die zijn staart roert, en hoewel het winters wit de straten nu nog bedekte, in andere jaren een voorbode van de lente was geweest. Een letter die toevallig ook zijn voorletter was, maar ik hield mezelf voor dat niks me minder kon schelen. Op mijn tong lag de smaak van roest. Review : Shira Keller (1985) studeerde ze in 2008 als theatermaker af aan de Toneelacademie Maastricht, en haar debuutroman M. verscheen in september 2012. Inmiddels werd deze roman genomineerd voor de de Academica Literatuurprijs! Uit meer dan honderd debuten koos een vakjury de drie kanshebbers. De andere genomineerden zijn Christophe van Gerrewey en Hanneke Hendrix. Tevens komt ze ook in aanmerking voor de zevende Vrouw&Proza DebuutPrijs voor de beste vrouwelijke debuterende auteurs van literaire fictie en poëzie in Nederland en Vlaanderen.
In M. staat het personage Leah Rosenberg centraal. Ze is kunstenaar en maakt beeldhouwwerken. Ze heeft van haar galeriehoudster een vererende opdracht gekregen om een zelfportret te maken. Maar dat lukt haar niet. Wanneer het beeld van haar tafel valt, besluit ze de opdracht terug te geven, ze stapt in haar auto en rijdt naar het dorp van haar jeugd. Bij een symbolisch gebouw, De Oude Kerk, stapt ze uit en gaat terug naar de plek waar in haar jeugd (25 jaar geleden) iets belangrijks is gebeurd. Ze ziet dat de wijzers van de klokklok nog steeds op dezelfde tijd staan. Het regent dat het giet. Door het blok graniet die zich niet tot een zelfportret laat omvormen kijkt ze terug op haar leven waarin ze als vijftienjarige een passionele liefde opvat voor haar leraar Klassieke Talen Markus Prins, en die ook min of meer beantwoord lijkt te worden.
De passages waarin wordt beschreven hoe zij de liefde beleeft en hoe ze zich door hem verraden voelt, zozeer dat ze zich afvraagt of hij ooit wel bestaan heeft, zijn bijzonder knap maar het is heel jammer dat ze over de emtionele wereld van de man wel iets te vaag blijft. Zij houdt als meisje van de muziek van Madonna (met dromerige liedjes over liefde): hij houdt van punk /hardrock van The Cure. Hij heeft vrouw en kind en je voelt aankomen dat deze relatie niet ideaal is. Wanneer de relatie uitkomt, wordt Leah als de schuldige gezien. Dit is gruwelijk omdat de leraar beter zou moeten beseffen welke verantwoordelijkheid hij tegenover zijn gezin en zijn leerlingen heeft. Doordat je die Markus Prins veel te vluchtig te zien krijgt wordt het voor de lezer soms iets te onduidelijk. Maar M. blijft ook voor mij een sterk debuut. Vrij kaal en sober geschreven , maar toch ook rijk aan poëzie en symboliek.
In 1 avond uitgelezen. Een kunstenares worstelt met haar identiteit en naar aanleiding van het maken van een zelfportret beleefd ze een periode uit haat tienertijd opnieuw.
Zo heb ik het graag. Ik las laatst al een verhaal van Shira Keller in Das Mag en dacht: oh ja, M. staat ook nog in mijn kast. Het is niet eens per se het verhaal maar de manier waarop geschreven wordt. In beide verhalen viel het me op dat je gelijk door hebt dat het door een jonge schrijfster is geschreven, en die soort frisheid merk ik graag. Niet te ingewikkeld geschreven, soms zelfs een beetje simpel. Maar simpele taal gebruiken om ingewikkelde situaties, emoties en karakters neer te zetten, dat vind ik heel knap en dat lees ik het liefste. Noem het de Campertway maar ik houd ervan. Jammer dat 'ie zo kort was. Meer boeken van Shira Keller graag.
Wie aan deze roman begint, betrapt zich erop dat je niet kan stoppen met lezen totdat de roman uit is. Het beeldend vermogen is zo sterk dat je het niet kunt loslaten. Daarbij komt dat de kern van het verhaal een gegeven is waar menigeen zich in zal herkennen als wordt teruggeblikt in de eigen jeugd. De bijkomende tragiek van het gegeven laat veel ruimte voor eigen fantasie. Kortom, een roman die bij velen hulp kan bieden in het verwerken van eigen problematiek en daarom door jong en oud gelezen moet worden.
Deze debuutroman heeft mij verrast. Van de eerste tot en met de laatste bladzijde bleef ik geboeid. Enerzijds ontroerd, anderzijds tot een glimlach bewogen. De hoofdstukken worden met elkaar verweven door symbolen, welke je als lezer vrij gemakkelijk als zodanig kunt herkennen. Alle personages lijken door Shira Keller een leven te zijn ingeblazen, zo duidelijk en scherp weet zij de diverse karakters te beschrijven. Al met al een prachtig boek, dat uitnodigt tot herlezen.
Ik heb deze roman als heerlijk tussendoortje gelezen. Korte hoofdstukken, weinig uitgebreide beschreven, geen ingewikkeld gemaakte zinnen of gebruik van lastige woorden. Vlot te lezen, kan in een avondje uit zijn. Maar, het is niet té simpel. Het verhaal springt continu in de tijd, waardoor je wel moet blijven opletten. Pas op het eind vallen de puzzelstukjes in elkaar en komt het verleden samen met het heden.
M sleept je mee in de wereld van de jonge en de oude Leah. Beide worstelen met het bestaan, met wie ze zijn en wat ze voelen. De onzekerheid van een verliefde tiener. De beeldende, eerlijke en gevoelige schrijfstijl van Shira Keller raken je, dagen je uit als lezer. Je kan niet anders dan blijven lezen.
Geen onaardig debuut, maar ook niet meer dan dat (ondanks de debuutprijs). Het verhaal zit inderdaad ingenieus in elkaar met constante verwijzingen naar het thema (tijd, vergankelijkheid); de verwijzingen zijn wel erg geconstrueerd. Na de zoveelste verwijzing naar Elektra weet ik het ook wel. Vooral de taal is erg gekunsteld. Geforceerde vergelijkingen, foutieve verwijzingen...
Prachtig debuut van Shira Keller. Tijdens het lezen vond ik het zo moeilijk te geloven dat een twintiger dit klaargespeeld heeft. De verfrissende taal, de originele opbouw en de sobere en tegelijk gekunstelde schrijfstijl maken het geheel tot een fenomenaal debuut.
Verrassend ontroerend slot. Een van de recensies stelde dat grote dingen klein blijven. Voor het grootste gedeelte is dat zo. Het verdriet van haar ouders, grootouders is enorm maar blijft klein. Maar aan het eind, als ze de boodschap van Markus uit het graf, dat is groot.
Komt wat moeilijk op gang, maar ik werd er op een gegeven moment toch doorgegrepen. Redelijk originele invulling van een verhouding tussen leraar en leerling.