Asociale media

by Thijs Launspach

In Asociale media onderzoekt psycholoog Thijs Launspach (bekend van bestsellers als Fokking druk en Je bent al genoeg) de invloed van sociale media op onze mentale gezondheid. Hij legt bloot welk spel er wordt gespeeld, en laat zien wat je zelf kunt doen om je aan de macht van de socials te ontworstelen.

Sociale media zijn niet meer uit ons leven weg te denken. We krijgen er allemaal mee te als grootgebruiker, als casual user of als buitenstaander die zich zorgen maakt om iemand die net iets te verslaafd is aan TikTok, Instagram of Twitter. Sociale platforms hebben ons leven in sommige opzichten verrijkt en leuker gemaakt, dat zeker. Maar ze hebben ook een enorme impact op onze mentale gezondheid. De socials maken ons onzekerder, bozer, banger, jaloerser en ontevredener. En meer verdeeld; de algoritmes tasten inmiddels zelfs het vertrouwen in onze maatschappij aan.

Dit is een boek over hoe sociale media ons manipuleren. Over hoe de slimme algoritmes achter de platforms ons gedrag, ons denken en onze verlangens beïnvloeden. Jij als ‘gebruiker’ bent niet het probleem. Het probleem is dat de meest verslavende technologie ever wordt ingezet om je aan het scrollen te houden. Deze media zijn helemaal niet sociaal. Ze zijn asociaal.

Genres: Nonfiction

161 pages, Kindle Edition

Published May 23, 2023

About the author

Thijs Launspach (Amsterdam, 24 februari 1988) is psycholoog, schrijver en spreker. Hij publiceerde onder andere over mentale gezondheid, stress, burn-out, millennials en keuzestress, en heeft een wekelijkse column voor het Algemeen Dagblad. Launspach maakte samen met Malou Holshuijsen, Aik Kramer en Emma Westermann de podcast OK Millennial (Parool). Zelf maakt hij de Thijs Launspach Podcast. Hij was in 2021 een van de docenten van Dream School.

Reviews

[Frederieke · Rating 4 out of 5]

Heel interessant!

[Marike · Rating 4 out of 5]

Iedereen die op social media zit, zou dit moeten lezen.

[Simone Hollander · Rating 3 out of 5]

Goed boek over sociale media, ook triest hoe we allemaal een product zijn op deze platforms en welke mentale problemen het aan zoveel (jonge) mensen geeft. Hopelijk komt er snel regelgeving voor🙏🏼

[Annemiek Koster · Rating 4 out of 5]

Het boek gaf niet hele nieuwe inzichten, en valt soms veel in herhaling, maar het zorgt er wel voor dat je weer even bewust nadenkt over social media; wat het met je kan doen en hoe die bedrijven het juist zo verslavend mogelijk willen maken voor je, ondanks alle negatieve effecten..

[Esmee Rinkel · Rating 5 out of 5]

Dit boek zou verplicht moeten worden op de boekenlijst van middelbare scholieren! Het boek is op een leuke manier geschreven, leest makkelijk weg en verteld heel duidelijk hoe de wereld van sociale media in elkaar zit. Het is bizar hoe slecht en gevaarlijk dit wereldje eigenlijk is en daarom raad ik iedereen aan om dit boek te lezen om hier bewust van te worden!

[Lieuwe · Rating 2 out of 5]

Ik was niet de doelgroep. Veel open deuren.

[Cas van den Houdt · Rating 5 out of 5]

Iedereen die een account op Instagram, Snapchat, Facebook, Twitter, Threads, TikTok, BeReal, Reddit, YouTube en nog zo veel meer A(!)sociale media platforms heeft, zou dit boek moeten lezen.

Van Mark Zuckerberg die gebruikers van zijn platform dumb fucks (?) noemt, omdat ze zijn data zomaar bij hem inleveren tot oud-CEO van Netflix Reed Hastings die ‘slaap’ een grotere concurrent vond dan ‘HBO en Amazon’

“Je wordt bij een gokkast niet élke keer beloond met een prijs, maar als je maar lang genoeg doorspeelt win je af en toe een groot bedrag. Het vooruitzicht van zo’n zeldzame beloning motiveert je om alsmaar dóór te spelen.”

Sociale media zijn al decennialang niet meer sociaal te noemen, en dit boek legt heel veel vingers op heel erg zere plekken.

Het is niet alleen negatief, Launspach geeft ook handvatten voor het verminderen van je sociale mediagebruik. Ook is het fijn om het inzicht te krijgen dat jij niet de schuldige bent, maar dat de schuldige in dit verhaal de ‘tovenaars in Silicon Valley’ zijn.

Al met al een must-read!

[Saskia · Rating 3 out of 5]

Het was een interessant boek om te lezen. De auteur gaat in op de verschillende gevolgen van social media op de maatschappij en heeft daarbij goede en recente voorbeelden. Echter had ik meer verwacht van het stuk over wat social media psychisch met je doet en welke maatregelen je kunt nemen. Dit boek heeft 160 pagina’s en was daarom snel te lezen. Het is zeker een eye-opener op sommige te punten, maar het was wat mij betreft niet diep genoeg.

Een aantal punten die ik wil onthouden:
- Op het platform drijven mensen dus ondertussen steeds meer een eigen kant op in de veronderstelling dat iedereen in hun omgeving het zelfde denkt en dat de mensen die anders denken volslagen gek zijn geworden. Je krijgt alleen informatie te zien waarmee je het op voorhand al eens bent. Kijk daarom liever het nieuws op een nieuws website.
- Wanneer jij niet hoef te betalen voor een online dienst dan mag je ervan uitgaan dat je het product bent dat wordt verkocht

[Iris Bart · Rating 5 out of 5]

Asociale media is een ontzettend scherp en verhelderend boek over hoe sociale media de afgelopen tien jaar zijn veranderd en niet per se in positieve zin. Thijs Launspach weet op een toegankelijke en eerlijke manier uit te leggen hoe platforms die ooit bedoeld waren om ons te verbinden, nu vooral draaien om aandacht, verslaving en winstmaximalisatie.

Wat ik vooral sterk vond, is hoe hij de psychologische mechanismen achter socialmediaverslaving blootlegt zonder met een belerend vingertje te wijzen. Hij maakt duidelijk dat wij als gebruikers niet het probleem zijn, maar dat de systemen zó ontworpen zijn dat we blijven scrollen. Het boek gaf me echt nieuwe inzichten over hoe mijn online gedrag wordt beïnvloed — en hoe ik daar zelf bewuster mee om kan gaan.

Een absolute aanrader voor iedereen die voelt dat sociale media steeds meer energie slurpen in plaats van geven. Informatief, confronterend en heel herkenbaar.

[Chloé Vanhaesebroeck · Rating 3 out of 5]

Het blijft confronterend wat die algoritmes van alle socials met ons doen… Eigenlijk wist ik dat wel allemaal, maar om het nog eens zwart op wit te lezen, is toch weer een wakeup call. Iedereen die op sociale media zit, zou het boek wel eens moeten lezen om zich bewust te worden van de gevaren.
Het boek biedt ook praktische tips, maar niets vernieuwends wat ik zelf nog niet geprobeerd of over gelezen had. Of mijn gebruik van socials nu echt gaat minderen, is nog maar de vraag… Maar zo ben ik er althans bewust mee bezig (of dat houd ik mezelf toch graag voor)

[Ellen Sanders · Rating 4 out of 5]

Heel aangenaam boek om te luisteren.
Hoewel het niet enorm veel nieuwe informatie brengt, is het goed om nog eens met je neus op de feiten gedrukt te worden. Je wordt geconfronteerd met de nefaste effecten van sociale media en dat kan nooit kwaad. Enkele tips&tricks had ik al toegepast en heb er een paar nieuwe leren kennen.
Aanrader, al is het maar om even wakker geschud te worden

[Maartje Boot · Rating 4 out of 5]

Heel interessant boek, sloot perfect aan bij een presentatie die ik voor mijn werk moest geven. De uitdaging van een boek over social media is dat de ontwikkelingen daar zo ontzettend snel gaan, sommige recente ontwikkelingen die in het boek beschreven worden zijn nu al anders.

Zeker een aanrader.

[Rosa · Rating 4 out of 5]

Duidelijke uiteenzetting waarom social media zo’n negatieve impact heeft op ons leven, maar waarom we er toch niet mee kunnen stoppen. Veel wist ik al wel, maar het is een dun boek en je vliegt er doorheen. Aanrader omdat het je weer even wakker schudt.

[Laura’s booksandcoffee ✨ · Rating 3 out of 5]

Dit boek bevat confronterende feiten rondom het social media gebruik. Verder helaas geen WAUW suggesties of baanbrekende oplossingen (al vraag ik me af of deze er zijn voor dit probleem, dus dit ligt niet aan de auteur). Fijne, duidelijke en begrijpelijke schrijfstijl.

[Elleke · Rating 3 out of 5]

Leest als een trein. Geen nieuwe informatie, maar alles achter elkaar is wel confronterend. Het populaire taalgebruik was voor mij niet nodig. Ook het gebruik van onnodig populaire Engelse termen was niet mijn ding

[Arne Gevaert]

Goed wi

[Malle-Outje · Rating 3 out of 5]

Niks nieuws maar een goede reminder en fijn om veel informatie op een plek te kunnen lezen

[Dion Rooijens · Rating 3 out of 5]

Best leuk boek over hoe onze social media in elkaar zit. Veel nieuwe dingen geleerd en gelezen.

[Nathalie · Rating 2 out of 5]

Echt dingen om in je achterhoofd te houden tijdens je sociale media gebruik. Wel valt het veel in herhaling en lees ik voor mijn gevoel heel vaak hetzelfde.

[Ann · Rating 3 out of 5]

*geluisterd
Niet echt nieuwe inzichten gekregen, maar goed om weer even met de neus op de feiten te worden gedrukt. Nu vasthouden om social media nog minder een onderdeel van mijn leven te laten zijn

[Mandy · Rating 4 out of 5]

Redelijk kort boek met alles van geschiedenis tot aan toekomst voorstellen. Interessante cases waarin je beseft hoe gevaarlijk social media kan zijn

[Eva · Rating 4 out of 5]

beetje basic informatie maar lekker cynisch opgeschreven en goed om weer met je neus op de feiten te worden gedrukt. zou verplichte kost voor tieners en hun ouders moeten zijn.

[Aimee · Rating 3 out of 5]

Niet heel veel nieuwe informatie, maar wel goed om dit af en toe even te herhalen, want het is zo bizar.

[Sanne · Rating 3 out of 5]

Ik geloof niet dat ik iets nieuws heb geleerd van dit boek, maar onderhoudend is het wel.

[Marthe Walter · Rating 5 out of 5]

In het in 2022 verschenen ‘Je bent al genoeg’ wijdt Thijs Launspach een hoofdstuk aan de gevolgen van sociale media en telefoongebruik. Tijdens zijn onderzoek maakt hij zich steeds meer zorgen over de invloed van social media. Zo ontstond het idee voor zijn nieuwste boek: ‘Asociale media’.

Asociale media is een waardige spin-off over de koers van de socials en de invloed van hun algoritmes op onze mentale gezondheid. Een confronterend boek dat iedere social media gebruiker zou moeten lezen.

Jouw boosheid is een businessmodel
Asociale media van Thijs Launspach leest als een manifest. Launspach legt de spelregels van socials uit en voorziet die van voor- en nadelen. Hij uit zijn zorgen over sociale media en de invloed ervan op de jonge generatie, deelt 10 manieren om de invloed van socials op je leven te beperken en hij licht een tipje van de sluier op over wat er volgens hem moet gebeuren om nog meer schade aan onze mentale gezondheid te voorkomen. In deze review bespreek ik de drie tips die er voor mij uitsprongen.

Tip 1: Wees selectief
Selectief zijn gaat volgens Launspach over 2 dingen: welke platforms je gebruikt en hoe je ze gebruikt. Kies een aantal social media kanalen waar je het meeste plezier in beleeft of waar je zakelijk gezien het meeste uit kunt halen. Kies vervolgens kritisch hoe je met de platforms omgaat. Volg accounts die een positieve in plaats van een negatieve invloed op je hebben. Ook tipt Launspach de lezer om een maximumtijd op socials met zichzelf af te spreken, zodat zij niet enkel op hun wilskracht hoeven te vertrouwen om hun telefoon neer te leggen. Voor wie dit lastig vindt, zijn er verschillende apps die je toegang tot bepaalde sites na een afgesproken tijd beperken, bijvoorbeeld: schermtijd, Freedom of Stayfocusd.

Tip 2: Koester vriendschappen
Socials waren ooit bedoeld om mensen dichter bij elkaar te brengen. Tegenwoordig ligt de nadruk echter op het consumeren van content die gemaakt wordt om jou aan je scherm te kluisteren. Launspach tipt om socials te gebruiken waar ze in eerste instantie voor bedoeld waren: uitwisselen van ervaringen en updates met de mensen die er écht toe doen voor jou. ‘Loos de content en zet in op menselijk contact’, aldus Launspach. Hoe? Laat de ‘ontdek pagina’ voor wat het is en concentreer je op het meekijken in de levens van mensen die je écht kent en leuk vindt. Stop met eindeloos scrollen, gebruik de socials voor je sociale fix en zoek je entertainment in iets anders.

Tip 3: Train je bullshit filter
Het algoritme is niet geïnteresseerd in evenwichtige informatieverstrekking, maar in zoveel mogelijk ophef. Jouw boosheid is een businessmodel. Iedereen kan van alles beweren over alles en een groot deel van wat je ziet is niet eens door een mens gemaakt, maar door AI. Launspach waarschuwt voor de gevaarlijke gevolgen van het algoritme: ‘Er zit op wat je ziet geen filter, er is geen redactie die content op waarheid controleert.’ De oplossing? Het trainingen van jouw bullshit filter. Neem alles wat je ziet met een flinke korrel zout en check de bron achter de content. Wees ervan bewust dat de content bedoeld is voor de views en de likes en niet om jou daadwerkelijk te informeren. Blijf op je hoede voor desinformatie, doe je dat niet? Dan ben je er de ideale doelgroep voor.

Helemaal bij
Het is even geleden, maar er was daadwerkelijk een tijd dat je na een middagje scrollen de mededeling kreeg dat je ‘helemaal bij’ was omdat je op de hoogte was van de posts van jouw vrienden en familie. Wat er vandaag op je tijdlijn verschijnt, wordt bepaald door een algoritme dat jou steeds extremere content voorschotelt, in de hoop dat je nog even blijft plakken. Asociale media is een wake-up call, waarin de schrijver social media door middel van theoretische onderbouwing aan de kaak stelt. Dat hij tussen de regels door af en toe een eigen bekentenis of worsteling deelt, maakt het een lekker leesbaar boek.

[Iris Windmeijer · Rating 3 out of 5]

De gemiddelde Nederlander heeft een account op 4 sociale media platforms. Op hoeveel platforms zit jij? Asociale media van Thijs Launspach gaat over de manipulatie van sociale media.

Het boek start met een kleine geschiedenis van de opkomst van social media. Het is voor mij wel een trip down memory lane met MSN en Hyves, en daarna gaat het over de opkomst van Facebook/Meta en hun positie als marktleider. Er wordt uitgelegd hoe en waarom het algoritme is ontstaan – kort gezegd: om geld te verdienen aan adverteerders – en over de opkomst van influencers gesproken. Deze informatie is allemaal niet nieuw, maar zorgt wel voor een goede introductie. Daarnaast worden er cijfers gedeeld over hoeveel Nederlanders actief zijn op social media, en hoeveel tijd we daaraan kwijt zijn. Hiermee wordt de omvang van het probleem geschetst.

De platformen zijn namelijk super verslavend: het algoritme is gemaakt om jouw aandacht vast te houden. Dit is een spel waarbij het algoritme ook steeds meer informatie over jou verzameld om je steeds specifieker in een marketingprofiel te zetten. Launspach spreekt over verschillende spelers in het spel: de adverteerder, de influencer en de gebruiker. In mijn werk, voor mijn blog én in mijn privéleven ben ik bezig met social media: persoonlijk val ik in alle drie de rollen. Dit zorgt ervoor dat ik me heel bewust ben van de gevaren van social media, maar voor de lezer die vooral als gebruiker van social media meespeelt, kan dit zorgen voor extra eye openers.

Ophef scoort, aldus Launspach. Het is goed voor de engagement als je reageert op een bericht omdat je het er écht niet mee eens bent. Maar naast ophef is ook een rabbit hole van informatie een valkuil. En dit kan ook desinformatie zijn, waarbij het niet duidelijk is voor de gebruiker dát het desinformatie is.

Maar er is niet alleen desinformatie: je eigen mening wordt ook door het algoritme constant bevestigd. Zoals eerder in het boek wordt verteld: “Er is geen sprake van een gedeelde realiteit: iedereen ziet zijn eigen wereldbeeld op zijn tijdlijn weerspiegeld”. Er zit dus zeker een gevaar voor alles op social media als waarheid aannemen. De platformen zijn immers niet ontworpen om je van informatie te voorzien, maar om je zo lang mogelijk op het platform te houden (en zo informatie over je te verzamelen).

Asociale media schetst niet alleen problemen: er wordt ook gedacht aan de oplossingen. Er worden bijvoorbeeld 10 tips genoemd die je zelf kan gebruiken om de invloed van social media op je leven te verkleinen. Het is prettig dat Launspach begrijpt dat compleet overboord gooien of ‘gewoon stoppen’ vaak geen optie is. De tips zijn dus goed bruikbaar. Maar hij geeft ook aan wat de politiek kan en eigenlijk zou moeten doen qua regelgeving – en wat de platformen zelf zouden kunnen. Want een vriendelijker algoritme, dat niet gericht is op geld verdienen, zou onze (a)sociale media veel socialer kunnen maken.

Asociale media bevat voor mij weinig nieuwe informatie, maar de combinatie van de voorbeelden uit de echte wereld en de informatieve voorlichting zorgen ervoor dat je nog een keer met je neus op de feiten wordt gedrukt. Zo ben je je bewuster van je rol in het geheel van de social media, en hoe jij invloed kan uitoefenen op de rol van social media in jouw leven.

Deze recensie verscheen eerst op https://www.readalicious.nl/recensies...

[Rudi · Rating 4 out of 5]

Als leek op sociale media , ( ik ben niet zo heel sociaal, en niet echt een groepsmens, een gesprek met een , twee, drie personen lukt nog net , met een groep we leggen allemaal een stukje van ons verstand opzij heb ik het wat moeilijker, waarschijnlijk te kritisch om echt bij een groep te horen )
In het boek komt regelmatig het woord verslaving voor wat ik wel interessant vind , sociale media doen me wel denken aan alcohol (zie blz 69) en andere drugs
De oplossingen zijn moeilijker mss hulp vragen bij dealers , er zijn voordelen aan slaven behalve voor de slaven voor hen is het bijna altijd ongezond ,
Om bij de gelijkenis van alcohol te blijven men kan er meer van nemen of zwaardere bieren of kortedrank ( dialect) , dan zijn er wetten gekomen Bv in het verkeer , op het werk , minderjarigen enz om het wat in de hand te houden , ….. de overheid bied graag het recht om ver/slaaf/d te worden ,
Of sociale media light een oplossing zou zijn weet ik niet , net als bij suiker en alcohol is het toch wat anders met ook wat nadelen ,
Welke schade het bij overvloed kan hebben wordt duidelijk en zal jammer genoeg nog duidelijk worden , er zijn wat voorstellen om het gezonder te houden… hopelijk hebben de ontwerpers daar oren naar …mss eenmaal ze genoeg geld hebben
Het is moeilijk het recht om ver/slaaf/d te worden , …. Is het dit niet dan wordt binnen een tijd waarschijnlijk iets anders ontworpen , … een andere wereld ,
4 sterren het boek leest vlot over een hedendaags thema

[David Spit · Rating 3 out of 5]

Toegankelijk pleidooi voor tegenmacht tegen de social media-reuzen van dit moment. Het leest makkelijk weg - en dat is tegelijkertijd het probleem. Veel nieuwe informatie bevat het boek niet, op een aantal bladzijden met een meer psychologisch-inhoudelijke insteek (in hoofdstuk 2 ‘Het Spel’) en een anekdote over een weinig interessant bezoek aan Silicon Valley na. Behoorlijk wat verwijzingen naar situaties die zich in het afgelopen jaar hebben afgespeeld, daardoor herkenbaar als ook weinig creatief.

Niettemin onderschrijf ik de boodschap van het boek: tijd dat we als maatschappij de gevolgen van het massale gebruik van social media serieus onder ogen nemen en vooral dat de politiek acteert met wet- en regelgeving om problematisch winstbejag aan banden te leggen.

[Brigitte · Rating 3 out of 5]

Veel van de informatie wist ik al, maar Thijs verteld op een leuke en informatieve manier over zijn onderzoek naar (a)sociale media en de invloed hiervan op mensen. Ook laat hij ervaringsdeskundigen aan het woord en is hij eerlijk over zijn eigen sociale media gebruik.
Thijs geeft goede tips om sociale media minder invloed te laten geven op je leven en is reëel hiermee. Ook de tips om kinderen/pubers te ondersteunen met sociale media zijn handig.

Ik heb geluisterd naar dit boek en vond het fijn hoe Thijs dit ingesproken heeft.

[Richard Pieters · Rating 3 out of 5]

Stiekem had ik er toch iets meer van verwacht, nadat ik geïnteresseerd ben geraakt na het lezen van een eerder boek Fokking Druk van dezelfde auteur. Ik maak me ook zorgen over de invloed van social media, met name bij jongeren. Kijk gerust om je heen, hoe iedereen met zijn gebogen blik naar beneden loopt te loeren naar zijn of haar schermpje. Nodig tijd dat er op scholen meer tijd en aandacht aan deze bewustwording wordt besteed.