« Je n’ai jamais été bavard de mon vivant. Maintenant que je suis dans un cercueil, j’ai toute latitude de soliloquer. Depuis que le couvercle s’est refermé sur moi, je n’ai qu’une envie : me justifier, définir mon rôle dans les événements survenus, donner quelques clés pour comprendre les tenants et les aboutissants de ce qui n’est qu’un fait divers. » Un homme vient de mourir. Du fond de sa tombe au cimetière de Bobigny, il évoque, sur un ton qui n’a rien de tragique, mais au contraire ironique et presque joyeux, les péripéties qui ont marqué la dernière année de sa vie d’exil en France. Il n’est pas le seul à se confier. Sa femme, Lou, sa fille, Laure, une adolescente gothique, légèrement déjantée, et une mystérieuse beauté eurasienne, Ulma, se racontent aussi tour à tour, de façon comique ou déchirante. En une journée, de l’aube au crépuscule, ce quatuor exhume le passé. Il y a dans ces pages une grand-mère toute dévouée à sa petite fille, un cadre du Parti Communiste vietnamien qui n’a pas assumé son rôle de père, une ancienne hippie nostalgique des folles années soixante-dix, des personnages bataillant pour échapper aux conventions, mais tout, finalement, tourne surtout autour du séisme qui a provoqué un bouleversement dans le quotidien d’une famille jusque-là sans histoire.
1. Phải nói là Linda Lê khá may mắn khi dịch giả bản tiếng Việt của Linda đều ok cả. 4 cuốn khác do những người khác nhau dịch mà văn phong vẫn 1 mùa như Linda viết bằng tiếng Việt luôn ấy. Riêng Sóng ngầm thì mình hơi e ngại. Đầu tiên phải khen là dịch giả quá giỏi tiếng Việt. Chưa bao giờ đọc cuốn nào mà mình phải tra từ nhiều vậy. Thành ngữ thì cứ gọi là chi chít. Ban đầu mình cảm thấy hình như họ làm quá. Văn Linda Lê đâu cần lên gân vậy. Nhưng chỉ sau vài trang là mình ngả mũ. Vốn dĩ nhân vật Văn là một người phải sử dụng ngôn ngữ ấy. Quá đúng như dự đoán là Văn và Ulma phải để người cao tay hơn dịch. Còn Lou và Laure thì giọng yếu hơn. Anw, mình k có điều kiện so được với văn bản gốc nên không biết liệu dịch giả có trung thành với văn phong gốc không. Vì phần của Lou và Laure dịch cũng khá chữ nghĩa dù base của 2 nv không cao (nhưng cũng k thấp). Quá nhiều thành ngữ tiếng Việt cũng làm mình hơi nghi ngại. Nếu dịch sát văn bản gốc thì quả thật quá kinh dị. Không biết cuối cùng là sao nữa =))) dịch giả Sóng ngầm phóng tay quá hay Linda Lê thay đổi style hay các cuốn khác dịch không chuẩn Linda Lê =)))
2. Mình buồn cười nhất là trong bản dịch này có nhắc tới 1 sư kiện (cùng nhiều sự kiện tương tự khác) mà sự kiện này 1 báo mình cộng tác vô tình đăng và kết quả là bị đình bản vĩnh viễn =))) Chứng tỏ kiểm duyệt văn học bh cũng thoáng nhỉ. Bravo!
3. Cái cần review nhất thì lại bị đẩy xuống cuối =)) nội dung Sóng ngầm, cũng như Vượt sóng, có để lại cho mình cảm xúc, nhưng mờ nhạt. Linda Lê vẫn luôn xoay quanh cùng 1 chủ đề: bất hạnh tuổi thơ. Vẫn luôn là 1 đấng sinh thành bị bỏ rơi, 1 kẻ k quê hương, 1 cặp loạn luân, vài kẻ phân biệt chủng tộc, trích dẫn văn chương dày đặc, và buồn cười nhất là 1 cái kết vui vẻ. Lúc đọc nửa chừng Sóng ngầm mình chán quá, vì vừa đọc Vượt sóng xong. Có lẽ Sóng ngầm xứng đáng vào shortlist Goncourt thật đấy, nó chỉn chu và chặt chẽ. Nhưng mình vẫn thấy nó là cuộc chơi con con bất chấp đứng trên vai bao người khổng lồ. Mình có thích Linda Lê, nhưng là Linda Lê tự sự luôn chứ k phải nói qua miệng nhân vật khác thế này ;)) Hôm nay được nghỉ, bèn tí nữa lên thư viên đọc nốt Tình ca ác quỷ ;))
Lần 2 tháng 11/2023: Lần đọc lại này một lần nữa lại thán phục khả năng dùng từ của Linda Lê cũng như dịch giả cuốn sách, một cuốn sách với tiếng Việt mượt mà nhưng cũng nhiều khúc khuỷa, đầy biến đổi nhưng cũng thật can trường.
Lần 1 tháng 10/2018: "Yêu em, với kẻ luôn cảm thấy đang bị lưu đày như tôi, là tìm được cho mình một tổ quốc, không còn là kẻ ngoại cuộc chẳng đồng điệu với ai. Chúng tôi giống nhau, chúng tôi nói cùng ngôn ngữ, cả hai cùng không chắc mình có thuộc cộng đồng nào không, cùng quan tâm đến những thứ ra khỏi cái thông thường, đến những người sáng tạo bên lề, những nhà thơ thiêu cháy đời mình, chúng tôi không yêu lần đầu, thế mà lại cảm thấy cơn choáng váng của những lần đầu tiên."
„Панорама“ има чудесни издания. Това не е едно от тях.
Купих си този роман с красиво оформление с надеждата да прочета нещо за Виетнам, а попаднах на многословно четиво за уж интелектуални и уж емоционални бури в чаша френска вода. Толкова ми бяха досадни и еснафски всички изреждания на неща (действие практически отсъства), че ги забравях още докато четях. Минах 69 от 204 страници с усилие и се отказвам.
Настрана че ми е плитка и успиваща като съдържание, на български ми е и мъчителна за четене. За пореден път – нередактирана чернова. Средно по едно от ето тези на всяка страница: „Миг Джагър“, „панегерики“, „евреин ашкенази“, „арготен“ (вм. жаргонен), „пендатив“ (непреведена дума за „висулка“), „период“ (вм. „фраза“), „химическа камизола“ (камизолата е всъщност „усмирителна риза“ – изразът се употребява за мощните фармацевтични средства в третирането на психически проблеми). Или ей такива, на които се връщаш по пет пъти и гадаеш какво са: „не носела колоездачни обувки с полите си“, „не приличаше на мами извън играта“, „добряшки баща“, „трикольорни ръгбисти“, „жилищни казарми“, „заприщвам до стена“, „освещаване на новия ми дом“, „пресаташе на издателство“, „засвидетелствам разбирателство“, „прибираше се с шампанско, за да полеем възкресението му, макар че беше само преумора“, „разхождаше удължена физиономия“, „перспективите били запушени“. „Камбоджа“ и „Кампучия“ в едно изречение?
„Поддържана жена“ не е същото като „държанка“; „вещиците от Холивуд“ не е „ловът на вещици в Холивуд“ от времето на макартизма; „гарсонската прическа“ е евентуално прическа на гарсон (келнер), не и „а ла гарсон“ (момчешка). Употребата на думата „стеничка“ („зидар, циментиращ стеничка“) и „оградка“ („каменни оградки“) ме стъписва. А какво е „минало несвършено време на повелително наклонение“ (защото ако е шега, не се разбира)?! На с. 18 името на една от четиримата главни герои – Лу – е дадено грешно като това на друга от тях, Лор, от което настъпва объркване в сведенията, които се нахвърлят за всяка от двете. И прочее, и прочее.
Специално дразнение ми бяха бележките под линия – слагани без ясен принцип и на места без нужда, отсъстващи там, където е желателно пояснение, или твърде бъбриви, когато могат да са стегнати. Типичен пример за безсмислена бележка: „Йозеф Куделка (1938) – чешки фотограф“ (към текст, в който се разглеждат снимки на Куделка, а това, че е чех и роден през 30-те е съвсем без значение). Или: „Луиз Брукс (1906–1985) – американска актриса от времето на немите филми, известна и с късата си прическа с пълен бретон“ (към споменаване на прическа тип „паница“/„каска“ у една от героините).
Типичен пример за абсолютно нередна бележка – ето тази, преписана дословно от Уикипедия: „Оранжев агент е името на хербицид-дефолиант, използван от армията на САЩ по време на Виетнамската война. Разпръскван е със самолети над джунглите на Виетнам, Лаос и Камбоджа. Този хербицид причинява окапване на листната маса на дърветата, като по този начин се разкриват позициите на виетнамските войски и техните продоволствени бази“. Защо не бива да се преписва от Уикипедия ли? Защото а) преписването без указване на източник е плагиат и е недопустимо от всяка гледна точка и б) Уикипедия се списва от любители, които допускат грешки.
cuốn tiểu thuyết với mặc cảm "da vàng, mặt nạ trắng" này của Linda Lê khiến mình xúc động nhiều đoạn, và cũng cảm thấy nặng nề ở nhiều đoạn. Mình không thích lắm cách nhà văn dàn trải nỗi đau và nhấn mạnh vào tâm thức lưu vong. Mình cảm thấy những phân đoạn đó khá nặng nề và được nhai đi nhai lại qua nhiều tuyến nhân vật, đọc hơi mệt.
Ngược lại, có những đoạn Linda Lê viết rất hay, dù chỉ là những đoạn bình thường thôi, chạm đến mình niềm đồng cảm rất người, ví dụ như đoạn con bé Laura nhớ về bố nó: "không còn bao giờ Văn chiếu phim cho ta, đọc cho ta nghe những khúc balad của Villon, càu nhàu chữa lỗi tiếng Pháp của ta, cho ta khám phá những sắp đặt của các nhà quay phim điện ảnh, trở về nhà với hai tay trĩu sách mua ở hội sách cũ, đi cùng bọn ta đến vùng nội địa Provence, tranh luận với Hugues và Rachid về những người Mỹ theo chủ nghĩa cực thực hoặc những nhà làm phim Iran, cạn chai vang Bordeaux , nấn ná đi cày, đọc cho Lou và ta những trang viết của Roberto Bolano, bật cho bọn ta nghe những đĩa CD cua John Zorn, (...)" [tr.225 - 226] đoạn nhớ về ký ức này rất tuyệt, nhất là ai đã từng trải qua những ký ức tương tự. (không phải ai ta cũng chia sẻ được những điều tương tự như thế)
Có những lúc, mình tự nghĩ có lẽ Linda Lê đang muốn nói một điều gì đó. Tới đoạn mình nghĩ nhà văn sắp chạm đến điều cổ muốn nói rồi, hay quá, thì lại không thấy (hoặc mình không nhận ra nổi, Sóng ngầm mà), mình bị đánh chìm trong những dòng triền miên độc thoại nội tâm của nhân vật :'p) Mình vẫn mong đợi một điều gì đó hơn thế, hoặc mình mong đợi chính mình phát hiện ra. Cho nên từ bây giờ, mình chờ đợi , chờ đợi chính mình đọc tiếp Linda Lê (khi vượt qua đợt "sóng ngầm" này), và xin chờ đợi ở Linda Lê.
Трудно е да се предскаже колко силно може да повлияе една книга на човек. Мисля, че рискувах твърде много с тази и честите нервни преглъщания по време на четенето са достатъчно доказателство за това. Твърде различна и твърде характерна е Линда Ле за личната ми настройка. Един ден може би ще превъртя стрелките назад и ще погледна под друг ъгъл на този роман, но точно сега не изпитвам онова магическо привличане, което неусетно се ражда у всеки читател, припознал своята книга. Вижда се дълбочината на изказа, умелите преходи към различните състояния на героите и правилното съчленяване на текста в една обща идея. Изпъкват удивителните знания на авторката, вплела в историята своята самобитност и душевна настройка. Сцените са пределно реални и предадени с необходимата целесъобразност. Книгата диша, както се казва и достига известна културна значимост, достойна за номинацията за френската награда „Гонкур“, получена през 2012 година. Тук бих споменал, че авторовите теми и внушения, наситени с психология, са изнесени на по-високо ниво.
При Линда Ле и нейното „Мъртво вълнение“ („Панорама“, 2015, с превод на Нина Венова) случайности няма – романът тръгва на поход от гроба на бащата Ван, който съпровожда трите си любими жени в тяхното съдбовно пътуване към разкриването на моралната им идентичност. Тъмна и тъжна вселена е създала авторката, движейки се по точно определена схема. Ван, Улма Лу и Лор са шахматните фигури, които ще направят ходовете в една твърде логична партия и ще стигнат до края, предопределен от техните действия. (Продължава в блога: http://knijenpetar.blogspot.com/2015/...)
Чудесно и увлекателно четиво. Плъзгащ се превод, похвална работа откъм бележки и пояснения. Книгата засяга, освен всички останали подтечения на живота на един мъж - неговата авторефлексия и проектиранията му в живота на трите най-важни жени в живота му, и една емигрантска действителност, която се оказа съвсем непозната за мен. Става въпрос за изселници от Виетнам в Париж, които до така степен скъсват с миналото и старата си идентичност, че се натурализират и в някои аспекти стават "по-французи" и от французите (не в лош смисъл, ако това е възможно). Разказването често протича като вътрешен монолог, с малко пряка реч (може би и с това ме спечели лично), понякога излизащ в поток на съзнанието. Много, много приятно! Богатите културни и литературни препратки в текста са доста обогатяващи. Оттам ми остава завинаги вътрешният цитат от Анри Мишо "Дни на мълчание" (Henri Michaux, Jours de silence) за "другарите по вътрешно съзвучие". Толкова съм благодарен, че именно такъв човек ми препоръча и зае "Мъртво вълнение"!
Điểm sáng mình ấn tượng chính là câu chuyện của Lou. Góc nhìn rành mạch, thông suốt, hình dung rõ ràng về cảm xúc và bản thân. Laure cũng có sự đột phá trong phát triển nhân vật. Hình dung về Ulma thì quá mờ nhạt trong khi mẹ cô thì rõ ràng. Hình dung về Văn thì quá loãng trong những ng xung quanh, và trong cả chính ông. Mình hiểu đc tổn thương mà Văn và Ulma mang theo. Nhưng mình ko thoải mái khi họ khẳng định đó là tình yêu lứa đôi chứ ko phải sự kết nối quê nhà.
Mình tìm được Sóng ngầm ở hội sách Nhã Nam cuối năm, để ý cái tên Linda Lê vì hồi trước đó có được người quen giới thiệu một cuốn của bà (mà mình cũng đọc thử và không ấn tượng gì). Sẵn tay đang có Thuận, mình bỏ giỏ luôn Sóng ngầm vì tò mò cái subgenre "văn học lưu vong" nó như thế nào và mình cũng tò mò, sau khi lướt qua vài dòng ngẫu nhiên, liệu đọc xong Sóng ngầm mình đọng lại được gì.
Fast forward tới vài ngày gần đây, mình quyết tâm đọc những cuốn sách đã mua lâu nhưng chưa đụng vào (trong đó có cuốn này), đọc trong cái tâm lí hơi bất ổn một chút vì những suy nghĩ tiêu cực.
Mình viết có hơi lan man một chút, nhưng mình có cảm giác như đây là một cuốn sách "right" với mình: mình tìm được Sóng ngầm lúc mình đang quan tâm và có thể là cố tìm ra vài câu trả lời cho những chủ đề sách đề cập tới. Mình khá thích thú với những liên tưởng phân tâm học, các điển tích thần thoại,… mà tác giả đã lồng ghép vào trong cuốn sách; mình như một đứa trẻ được đi chơi lần đầu và hiếu kì chỉ trỏ cho bố mẹ nó những thứ nó biết, trong tầm hiểu biết giới hạn của nó.
Một điểm mình vừa thích vừa ghét ở cuốn này là cách Linda Lê lạm dụng cấu trúc câu kiểu logic tới mức câu có thể "gãy" được (gọn tới mức gãy, ba dum tss) và nhiều lúc, rất nhiều lúc như đổ rất nhiều thông tin vào mặt người đọc như một kẻ ái kỉ đang nhân danh "open up" để thể hiện và trông mong sự công nhận cho bản thân mình. Bình thường đọc văn như thế này mình bực lắm, nhưng dường như phong cách này lại phù hợp và tạo sự đặc trưng cho Sóng ngầm.
Một điều nữa, mình thích cái dynamic của Văn với Lou, Laure và Ulma (vợ, con gái, nhân tình). Cảm tưởng như Linda Lê đang muốn diễn đạt một điều gì đó khi đào sâu "tính nữ" (for lack of a better word) bằng 3 khía cạnh, 3 góc nhìn, đối lập với Văn đảm nhiệm vai trò người chồng, người cha và người tình. Nói thế thôi, nhưng "tính nam" (for lack of a better word, again) trong Sóng ngầm cũng lại được khai thác vừa và đủ, không chỉ qua Văn mà còn qua những người nam khác trong cuộc đời 3 người phụ nữ kể trên. Ở khía cạnh này, mình cho rằng Linda Lê đã lồng ghép vào đây một chút Kundera.
Sóng ngầm với mình là một cuốn sách "được", vì nó có chiều sâu với người đọc vị được nhưng cũng vẫn dễ xơi với những người mới mày mò. Chẳng biết kết sao, thôi thì đây là câu kết nhé.
Đọc tiếng Việt vầy mới đã chứ, dù không rõ do dịch giả hay tác giả người Pháp gốc Việt, mấy người khen Linda Lê phù thủy ngôn ngữ từ vựng thượng thừa là khen trên tiếng Pháp hay là làm sao?
Tiết tấu tự sự hơi căng cơ, mấy bạn cứ so sánh thoại trong phim tâm lý xã hội Hàn Quốc với thoại trong phim trinh thám hình sự Âu Mỹ là hiểu tiết tấu căng cơ là thế nào.
Nội dung nhiều người đọc chắc cũng thấy nặng nề, do tác giả chọn làm vậy thôi, chứ cuộc sống nhìn góc nào cũng có cái nặng cái nhẹ, nhưng sau cùng cũng gió thổi mây trôi hết. Cá nhân mình thì, không bài lịch sử nhưng không cổ võ nhai lại. Ngắm lại cùng một tấm ảnh quá khứ, mỗi người thấy một kiểu, và cùng một người mỗi lúc nhìn lại thấy một kiểu.
3,5⭐️ Mình phải dừng lại khá nhiều đoạn để hiểu lại cách dùng từ, khá lan man về dòng suy nghĩ của nhân vật. Điều mình thích cũng là cách dùng từ. Mỗi câu chuyện của từng người là những khía cạnh khác nhau trong cuộc sống giúp ta nhận ra mỗi người không ai giống nhau, sự đối lập trong mỗi cá tính như những cơn 'sóng ngầm' có thể bung ra bất cứ lúc nào.
Un très beau roman sur le thème de la vie, de l'identité, de la recherche d'une appartenance, à un pays, à une culture et de l'importance des rencontres qui font que l'on choisit un chemin plus qu'un autre. van est Vietnamien et quitte son pays en plein bouleversement politique pour gagner la France en laissant derrière lui sa mère et de vagues souvenirs de son père qui les a abandonnés quand il était enfant. Il rencontre Lou, bretonne "pur beurre" de Quimper avec qui il aura une fille Laure, adolescente rebelle et gothique qui trouve ce père franchement rasoir avec son amour de la grammaire et du vocabulaire… van aurait pu être un brillant universitaire mais il est correcteur pour des éditeurs, il préfère fréquenter les bistrots du quartier, ses copains de comptoir et refaire le monde jusqu'à pas d'heure pour oublier un mariage qui s'étiole, cette distance qui a fini par se creuser entre lui et sa femme qu'il aime encore… ou toujours… Il est en quête de quelque chose, mais de quoi ? C'est un roman à plusieurs Voix puisque chaque personnage va nous raconter sa propre histoire à travers les chapitres qui lui sont dédiés et que l'on retrouvera dans les 4 parties du livre. Van, Laure, Lou et… Ulma se croisent tour à tour au fil des pages et se racontent avec leur failles, leurs errances et leurs blessures… Tous les personnages sont attachants, agaçants, en demande d'amour et c'est ce qui les rend si humains et si présents.
Peu, voire pas de dialogues, juste de longues narrations sur les ressentis et les sentiments de chacun et leur façon d'affronter les choses. Pourtant ça n'est jamais ennuyeux ou long car le texte est tellement beau qu'on se laisse complètement bercer par les mots et le style de l'auteur.
J'ai été complètement conquise par ce roman et surtout par l'écriture de l'auteur particulièrement fluide et poétique. le vocabulaire est riche, chaque mot est à sa place. La langue est parfaitement maîtrisée et on sent immédiatement que l'auteur aime jouer avec toutes ses possibilités. La langue est pour moi un acteur à part entière de son roman avec son propre rôle à jouer à travers les personnages : van est un puriste, il voyage à travers les mots et les auteurs qu'ils affectionnent et aimerait que sa fille suive ses traces. Tout son vécu est lié à cette langue qui lui a offert les clés d'une autre vie. On ressent tout de suite l'exigence de l'auteur pour cette langue qui peut être tellement cruelle, on peut blesser, tuer et aimer avec les mots et ce roman en est la parfaite illustration. C'est émouvant, amer, déroutant… et j'ai été complètement embarquée par ce roman du début à la fin.
В този роман Линда Ле дава думата на мъртвия, провокира го да говори, да отмени мълчанието си приживе, правейки равносметка на живота си, да се защити като в съдилище, изправен пред любовта на три жени – съпругата, дъщерята и полусестрата. Осезаемо присъства и темата за смъртта на близките хора и болката от раздялата, изразени чрез неизмеримостта на понятията трагедия, вина и разкаяние.
Героите са четирима – Ван, Лу, Лор и Улма. Имената им се повтарят в различна последователност в четирите части на романа, които изграждат един ретроспективен и относителен 24-часов цикъл в поветствованието – в сърцето на нощта (трагедията), зазоряване (връщане към корените), пладне (в търсене на идентичност) и здрач (равносметката).
Четирима персонажи, които говорят за любовта, съвместния живот, семейството, родината и изгнанието, из��ивайки мислите си като в личен дневник. Писането е средство за спасение от мълчанието, а езикът – от изгнаничеството.
Предчувствието за мъртво течение в семейния живот на Ван, Лу и дъщеря им Лор е навсякъде, заради малките тихи ревности на Лу от кратките флиртове на Ван, покрай сърдечното й вълнение по Людовик, заради различията им - като между деня и нощта, но става смъртоносно след писмото на Улма (внезапно появила се полусестра на Ван). Тогава се случва трагедията, последвана от откровения за любовта и болката на три жени, които в последната част на романа бавно се дистанцират от написаното и потъват отново в мълчание.
I’ve watched an interview she gave, about this book. She spoke of “four voices, one man and three women,…in one single day”; each voice having its “own style”.
It focuses on the last year of one of the characters; implying the pain due to “loss”.
It’s a novel which includes 50 years of history; a “political“ as well as an “intimate” novel.
She recalled her own biographical data: born abroad France(from Vietnamese descent) Linda Lê acknowledged her “exiled” character, …the 1975 communist victory in Vietnam; …and her regret of not having a brother.
I've found of particular interest her expression: "pas de point d'ancrage en dehors la litérature"; she hasn't got.
Cuốn sách đầu tiên của Linda Lê mà tôi đọc trong cuộc bới tìm không mấy dễ dàng những cuốn sách in ra tại Việt Nam của những tác giả nữ Việt Nam mà theo tôi đáng dành thì giờ để chúi mũi đọc. Dụng công và miệt mài say mê khám phá ngôn ngữ, chị gái này minh chứng cho tôi lao động toát mồ hôi với ngôn ngữ là vinh quang và đạo tứ văn của cổ nhân và nhồi nhét đúng chỗ thì cũng đáng thứ tha và trân trọng.
"Sóng ngầm" của Linda Lê làm tôi hết nhớ "Diệt vong" của Bernard, rồi nhớ đến "Một Tiểu Thuyết Pháp" của Frédéric Beigbeder , thậm chí có cái gì đó giống như "Đàn hương hình" của Mạc Ngôn (vì cái cách triển khai câu truyện theo góc nhìn của từng nhân vật). Tôi đọc ít, và chỉ liên tưởng được đến thế.
Lần đầu đọc Linda Lê, dù nghe danh bả đã lâu. Rất may, đã đọc "Diệt vong" của lão cay đời Bernard và vỗ đùi đen đét, tôi đến "gặp" Linda Lê mà không bị sợ hãi, choáng váng. Nhiều người bảo Linda Lê học cách kể câu chuyện đời mình bằng cách tạo ra nhân vật khác, rồi kiểu viết dài, sắc, xoáy của Bernard, nhưng không hay bằng. Tôi cho là thế cũng đủ rồi. Đọc cũng đủ khoái chá, giải trí cho những đêm để mình nẫu ra từng mảng. Chẳng ai làm được cái trò nhét hơn bốn chục từ "giễu cợt" vào mấy trang liền tù tì mà người đọc vẫn thấy duyên chết đi được, còn không thấy duyên thì vẫn ngồi cười được như Bernard đâu, phỏng? Nhưng giống cũng không để làm gì, nhỉ?
Khi bốn con người rơi vào vòng xoáy ràng buộc lẫn nhau, và đậm mùi tham, sân, si rất đỗi thường tình, họ kể lại câu chuyện của chính mình bằng các giọng điệu đặc trưng. Câu chuyện Văn và Lou kể khá ổn, nhưng Ulma thì bình thường, chỉ ra số má một chút ở đoạn gần cuối, còn Laure lại hơi sơ sài khi so với các nhân vật kia. Nhưng trừ Ulma ra thì các người kia cũng đúng nhỉ, dù sao ai trải lâu thì chuyện cũng hay, phức tạp hơn, và người đọc cũng sẽ có ấn tượng không sai lắm, ví dụ là về một con bé Laure còn ít tuổi và chỉ nghĩ được vậy thôi chứ không dài dòng, sâu xa được thêm nữa.
Không rõ Linda Lê trước viết như nào, nhưng tôi đã vập vào bả bằng một cuốn thực sự "sến". Sến tư sản kiểu này, tôi đọc cũng thấy mình muốn ngâm nga nhạc vàng hay nhạc Pháp thời xưa lắm. Tôi từng trộm nghĩ, cuốn này chẳng khác gì một "tác phẩm" nào đó của tôi khi tôi thực sự "bung nở" và dụng chữ, dụng ý tử tế, kỹ lưỡng, biết điều; vì kiểu sến này giống kiểu sến của tôi lắm, mà tôi cũng khoái và hay viết như này. Nghe cũng tự trào nhỉ, nhưng điều đó là thực!
Và đương nhiên, ý tứ và cách viết không thể so được với "Một tiểu thuyết Pháp", vì cuốn đó hay và thông minh vãi. Khác mỗi cái là "Một tiểu thuyết Pháp" không được dịch đỉnh cao như "Sóng ngầm". Nếu được trao giải kì cựu cho cuốn này, phải tâng các dịch giả lên bệ đầu tiên, vì các bác dịch quá siêu!!! Chưa biết dịch đúng hay sai, nhưng từ nào chuẩn từ ấy, câu nào ra câu đó, vốn liếng từ vựng cứ thế rải ra, làm người đọc há hốc mồm. Có lẽ, rồi tôi sẽ đọc lại cuốn này để học thêm từ và cách diễn đạt cho coi.
Lần đầu đọc Linda Lê, vớ ngay một quyển khá dễ chịu. "Sóng ngầm" có kiểu kể chuyện qua góc nhìn của nhiều nhân vật, cùng một sự kiện mà tác giả nhập vai vào từng người để thể hiện các điểm quan sát khác nhau. Vì thể, khung thời gian trong "Sóng ngầm" rất ngắn, chỉ độ vài ba ngày, các diễn biến nội tâm được làm kĩ. Chuyện về mối quan hệ nhập nhằng giữa Văn - Lou - Ulma kéo đến một bi kịch cho cả người ra đi và kẻ ở lại.
Trong "Sóng ngầm", điểm nổi bật là cách mô tả nhiều điểm nhìn của Linda Lê. Như một ninja phân thân, bà nhập vai vào từng nhân vật khá hợp. Điểm sáng tiếp theo là ngôn từ mà Linda Lê dùng. Vốn được mệnh danh là "phù thuỷ ngôn từ", trang viết của Linda Lê ngập những cách diễn đạt khá bóng bẩy, thành ngữ điển tích nhiều và được tái hiện rất ổn bởi công sức của hai dịch giả. Về nội dung, "Sóng ngầm" khắc hoạ khá hay hình tượng người Việt nhập cư đối diện với sự khinh miệt không giấu diếm của dân bản xứ. Cảnh cơ cực trong thời chiến tranh Việt Nam, định kiến thâm căn đối với chủng tộc da vàng, sự bệ rạc của của một bộ phận xã hội dẫn đến đổ vỡ các giá trị gia đình được trình bày rất rõ. Một số đoạn về gia đình tạo được xúc cảm khi đọc.
Tuy nhiên, đọc mà cảm giác "Sóng ngầm" thiếu hẳn sự bứt phá. Motif của nó không mới và cách triển khai câu chuyện của Linda Lê khá dễ đoán và trong gần 300 trang đó mạch truyện hầu như đi theo một lối mòn logic hiển nhiên, không đọng lại quá nhiều điều sau khi đọc. So với Thuận của Chinatown hay Chỉ còn bốn ngày nữa là hết tháng tư, Linda Lê "lành" hơn, đỡ gai góc hơn nhưng bà tạo một cảm tượng về sự thiếu bức phá hơn Thuận.
Đọc nửa đầu cuốn sách thì thực sự muốn ngả mũ thán phục tài vận ngữ của tác giả cũng như của của 2 dịch giả, đặc biệt là Hồ Thanh Vân khi dịch giọng của Văn và Ulma. Mình mua cuốn này cũng vì thích văn ngữ của Linda Lê và quá tin tưởng chất lượng bản dịch của Hồ Thanh Vân sau khi đọc Lời hứa lúc bình minh (Romain Gary). Quay lại cuốn sách, mình thực sự bị cuốn hút ngay từ đầu vì cách kể chuyện mới lạ, kết cấu chặt chẽ, sáng tạo và văn phong dày dặn, chắc chắn, mình còn phải kè kè thêm cuốn sổ để liên tục ghi lại những cụm tiếng Việt rất đắt của tác giả (và dịch giả). Nhưng càng về nửa sau, tác giả ngày càng lan man và có phần đi vào khuôn mẫu cũ: tự sự của người con xa xứ, mà ở đây bà gọi là "không quê hương". Nó nặng nề và phá hỏng tuyến nhân vật với những cá tính riêng được xây dựng công phu ngay từ đầu. Vẫn biết đấy là phong cách cố hữ u của tác giả, nhưng cứ hi vọng một tác phẩm được lọt vào shortlist của Goncourt sẽ có bước đột phá hơn :D
Sóng ngầm - Linda Le 8.5/10 Tấn bi kịch gia đình được kể qua 4 quyển nhật ký của 1 người đàn ông và 3 người phụ nữ với cấu trúc Giữa đêm - Rạng đông - Giữa trưa - Hoàng hôn: - Văn: người chồng ngoại tình, người cha nhu nhược, người đàn ông Việt Nam tha hương lãng quên gốc gác từ năm 15 tuổi - Lou: người vợ chiếm hữu, người mẹ hời hợt, người phụ nữ Pháp sinh ra trong một gia đình da trắng thượng đẳng - Laure: cô con gái nổi loạn, bốc đồng, níu kéo cuối cùng cho cuộc hôn nhân tan vỡ của Văn và Lou - Ulma: người con lai Việt-Pháp bị cha mẹ chối bỏ, cô em gái cùng cha khác mẹ của Văn, người tình bí mật của Văn Quyển này vẫn lặp lại những chủ đề trong văn chương của Linda Le: lưu vong, tuổi thơ bất hạnh, người cha vắng mặt/ruồng bỏ, căn tính, loạn luân, bi kịch bị chối bỏ, ở giữa… Là nhật ký nên lảm nhảm nhiều, giọng văn phong phú đảo chiều liên tục, và sến rện. Nể phục dịch giả, dùng từ rất hay.
Un père est mort et nous parle de l'au-delà. Mais est-ce important cela ? Comme dans tous les livres de Linda Lê, la trame narrative (et pourtant ici elle est moins ténue) n'est que le prétexte pour aborder la vie des écorchés vifs. de nombreuses références artistiques qui invitent à prolonger la lecture. Je signale pour finir, la petite touche personnelle de la dédicace (à mes sœurs). Ce fut aussi pour moi l'occasion d'apprendre le sens du syntagme « lame de fond » qui est également le titre d'un roman de Minette Walters. Connaissant Linda Lê il y a bien clin d'oeil.
Lame de fond est un roman à quatre voix ; Van, décédé récemment, Lou, sa femme qui l'a renversé, Laure, leur fille en perte de repères et Ulma, la demi-soeur avec qui il entretenait une relation particulière. Quête d'identité, deuil, liens familiaux, le roman aborde beaucoup de thèmes mais souffre de son rythme trop lent, ses personnages ne sont pas attachants et le nœud de l'histoire est prévisible.
Một tiểu thuyết đẹp về lưu vong, bản thể, về cuộc tìm kiếm nền văn hóa và đất nước mà mình thuộc về, qua giọng kể của nhiều nhân vật khác nhau với những cá tính cách đặc biệt bị đẩy vào những tình huống chớ trêu.
Tiếng Pháp của Linda Lê vẫn trau chuốt nhất có thể, nghiêm cẩn một cách đáng phục.
magnifique histoire, je dirai même originale. Le style est justement sublime. C'est mon premier Linda Lê et j'ai vraiment hâte de découvrir ses autres enfants littéraires! je vous invite à le lire vivement!!!
De très belles choses dans ce livre : une belle écriture riche, des personnages intenses, des thématiques intéressantes (le deuil, la famille, l'immigration), un rebondissement en plein milieu du livre qui relance l'intérêt... Pourtant à force de trop de litanies je me suis parfois ennuyée.
Un très beau roman sur le thème de l'exil et de l'identité, aux voix diverses et bien caractérisées, qui explore brillamment les troubles des liens familiaux, des origines, de la langue et des fossés culturels.
Dịch hay, mướt, rất thơ, học được bao nhiêu từ Việt, duy chỉ có một điểm trừ là giọng văn đặc sệt miền Bắc, không như gốc gác nhân vật Văn ít nhiều từ Sài Gòn, và cũng chỉ xài như qua loa một số từ gọi là nam kỳ hơn như “ổng,” mà bù lại thì nghe giọng văn toàn hỏi nặng ngã hoài thấy mệt. Thích giọng dịch của Văn và Ulma hơn vì chất thơ—họ kiểu trí thức/thích đọc sách, có thể than thở bằng nhiều từ và ý lạ.
Cốt truyện cũng không gì. Tôi đang hóng đọc lá thư của Ulma tại hint dữ quá mà không được, pùn.