Jump to ratings and reviews
Rate this book

Nereye Gitti Bu Entelektüeller?

Rate this book
Furedi bu kitapta, içinde yaşadığımız çağda düşünceye, kültüre, kitaba ve üniversiteye verilen anlam ve değerin hiç bir döneminde olmadığı kadar sıradanlaştığını ve hatta tüm bunların, asıl anlamlarını kaybederek ekonomik birer araca dönüştüklerini ileri sürüyor. Ona göre asıl korkutucu olan bu sıradanlaşma ve peşinden gelen maddileşmeden öte bu durumun, açıkça istenen ve hatta kutlanan bir süreç olmasıdır. İnsanlar artık düşünceyi, düşünmenin getirdiği sırları çözmekten kaynaklanan ferahlık ve gerçeğe ulaşma çabasının verdiği ruhsal tatmin ya da sanatı ve kültürü daha iyiye, güzele ve son kertede mükemmele olan yakınlıkta duyulan o büyülü duygulanım için değil ancak bir başka amaca ulaşma aracı olarak sevebilmektedirler.

216 pages, Paperback

First published January 1, 2004

16 people are currently reading
516 people want to read

About the author

Frank Furedi

71 books93 followers
Frank Furedi is a professor of sociology at the University of Kent, UK.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
42 (20%)
4 stars
68 (32%)
3 stars
70 (33%)
2 stars
15 (7%)
1 star
12 (5%)
Displaying 1 - 30 of 32 reviews
Profile Image for Ibrahim Abdulla.
213 reviews517 followers
May 2, 2016
فكرة الكتاب الرئيسية تتلخص في مناقشة قضية مهمة هي : دور المثقفين (أو المفكرين) المعاصرين، واضمحلال مكانتهم، والتغير الجوهري لنظرة المجتمع للمثقف؛ فبعد أن كان المثقف صاحب رؤية وهَم حضاري ومجتمعي، يُنظر إليه باحترام كبير مصحوب بغموض شبه مقدس عادةً، حتى وإن كان كلام هذا المثقف غير مفهوم أحياناً لعامة الجمهور، المثقف "النُخبة" كما قد يُسمى، مثقفون أمثال برتراند راسل، وحنة أريندت، فبعد أن كانت هذه مكانته، يرى فوريدي أن هناك تغيراً جوهرياً حدث لهذه النظرة للمثقف، وهذا التغير ليس إلا عرضاً للتغيرات الرئيسية التي يتعرض لها عالمنا المعاصر ( أمريكا وبريطانيا على وجه الخصوص )، يذكر فرانك بعضاً منها في كتابه بأمثلة مكثفة وكثيرة، من هذه الأسباب : التسطيح الاجتماعي، ويقصد به تسطيح المفاهيم والأعمال الفنية، وغيرها بقصد أن تصل لأكبر شريحة ممكنة من الجمهور، إذ يتحول هذا الأمر ( مشاركة الجمهور والوصول لهم) الهدف الأول والرئيس، مما يؤدي تلقائياً إلى تسطيح المعرفة وابتذالها حتى في أواسط الجامعات، التسطيح الذي يُعامل الجمهور "كأطفال لا كبالغين" كا يقول الكاتب. يذكر فوريدي كذلك "مأسسة العمل الفكري" أي عمل المفكر والمثقف في مؤسسة ربحية، هدفها الأول والأخير هو الربح، مما يعني أن هذا المثقف سيكون ممتثلاً لإملاءات هذه المؤسسة التي لن تضع المال في موضع مساومة مع المعرفة . ويشير أيضاً إلى ارتفاع معيار "التجربة الذاتية" في مقابل "المعرفة الموضوعية" و "النسبية المعرفية" أمام "الحقيقة المعرفية" وهي بعض العلائم المُميزة لفكر ما بعد الحداثة في مقابل الفكر الحداثي لإرث التنوير (ما يتبناه فوريدي وينافح عنه ) . ينقل فوريدي دراسة مهمة كمثال - من بين أمثلته الكثيرة- في العمل السياسي يراه نتيجة طبيعية لهذه الأسباب، وهي دراسة قامت بها مجلة برنستون ريفيو تتعلق بالمناظرات الرئاسية ، يتحليل مناظرا آل غور -جورج بوش، ومناظرة كلينتون-بوش-بارو عام 1992، ومناظرة كينيدي -نيكسون عام 1960، ومناظرة لنكولن-دوغلاس عام 1858، حيث قامت بمراجعة نصوص هذه المناظرات مستعملة اختباراً معيارياً للمفردات يشير إلى الحد الادنى من التعليم الذي ينبغي أن يتمتع به القارئ لفهم النص. وكان التحليل مخيفاً، إذ تشير الدراسة إلى أن مناظرات بوش وأل غور تناسب عقلية طفل بين مستوى الصف السادس والسابع، بينما مناظرة كيندي ونيكسون تناسب مستوى الصف العاشر، ويبدو هذا ضعيفاً مقارنة مع لينكولن وستيفن دوغلاس اللذين حققا على التوالي نسبة 11.2 و 12.0 (مايمكن أن يكون الصف الثاني عشر) . سواء اتفقت أم اتفقت مع فوريدي، أعتقد بأنه كتاب مهم لأي شخص مهتم بالشأن الثقافي، وعلى الأخص تلك الثنائية المقلقة : النخبوية أو الشعبوية
Profile Image for Michael Palkowski.
Author 4 books44 followers
July 20, 2016
Furedi makes a lot of important points against the institutionalized infantilization that takes place in academia and other public organizations like libraries and museums but he caricatures the opposing 'side' of his argument unfairly at times. He for example attacks reflexive modernity thinkers who link knowledge with risk in our everyday lives. The argument actually points out the nefarious nature of intensive specialization of fields because there is a loss of accountability and there is no distinct overlap or sharing of knowledge across fields. Furedi trivializes Bauman's arguments regarding the ordered nature of modernity leading to the holocaust and strips it of the context that is necessary to appreciate the nuances of his point. Furedi almost paints him as a primitivist that simply isn't true or fair. He also misunderstands the pedagogy of incorporating experience into the curriculum, it's not about replacing "objective knowledge" with "subjective knowledge" (life experience), it's about incorporating the personal experiences of the learner which encourages participation but also creates critical and reflexively aware thinkers who don't merely regurgitate facts but rather use them in inventive ways to help change their own lives and to understand it.

He makes a fantastic defense of enlightenment values against philistinism and incorporates this into a chapter discussing the political process and how inclusive policies attempting to encourage public participation has done the opposite, as they are patronizing and reduces the seriousness of the discourse down to soundbites. Furedi argues rather successfully that the problem is that politicans attempt to cater to the lowest common denominator and infantilize the general public, which leads to resentment and disengagement as issues become trivialized and banal with differences being subtle or insignificant. It's an appeal to business, managerialism and use value has also stultified the educational system, as E. P Thompson (1971) famously opined by referring to his old university Warwick as Warwick LTD. These traits that were critically examined by Thompson appear to be praised and lauded in today's academic culture. Use value has in a sense transformed the educational sphere into a production factory and intellectual stimulation is lacking as it's merely a surplus factor that can be attained rather than the key constituent of university life.

He makes a good critique of relativism particularly in politics. Alan Bloom famously remarked that the left was paralyzed by Nietzsche and this is particularly true in the rejection of universals or meta-narratives in sociological thinking. It has led to identity politics, whereby experience and inclusion is the most important factor facing political discourse. Epistemology is centered on particulars as is evident in "A Woman's Way of Knowing" (Carol Gilligan 1982). Furedi argues that this type of bifurcation of epistemology has led to the erosion of the status or role of an intellectual, as knowledge is no longer objective, it's predicated in experience. He rightly states that being part of a culture does not give an individual greater understanding of that culture just because they happen to live in it, than those who study it from the outside. This is a type of fallacious thinking that compromises intellectual engagement that isn't predicated on immediate and intimate experience. However I do think Furedi creates a dichotomy here that he argues against that again is slightly unfair to his opponents. The incorporation of experience can help facilitate a greater understanding of the 'objective' 'outsider' knowledge that is gained. Ethnography is based on this principle and so it's not about replacing one with the other or disregarding knowledge, it's about offering new ways of understanding the knowledge we have. However Furedi is right when he says we should focus on quality rather than inclusion for it's own sake. The transformation of the museum is not populist, it's based on a fallacious understanding that views the public as inferior and dumb and unable to engage seriously with ideas. Hannah Arendt was right in saying that we don't have a mass culture, we have mass entertainment as Furedi cites, but it's erosion is multidimensional and the changing nature of education may be a sign of digitization in which attention spans are remarkably short and there is a direct and intense hedonism available to anyone with a keyboard. This may be a consequence of managerial bureaucracy trying to accommodate with students who have different learning styles to those generations past, due to their very different lives.

He passionately argues for the restoration of proper debate and this is very laudable. Since knowledge has been sutured with experience, critiquing an idea becomes personal rather than a distanced objective examination of an idea on its merits. The idea of inclusion has meant that debate has became a dirty word and viewed with suspicion as it may disengage other students. This type of thinking is destructive in attempting to create critical thinking, as it views debate as belligerent and something to be avoided. This is based on a systematic attempt to abolish the perception of failure (Furedi 124) which actually creates a curriculum that is in effect dumbing down as people won't accommodate or change their ideas based on the best argument/evidence as knowledge is not a singular category, but has many different epistemologies. Your evidence is just an opinion now in effect. All these points are well argued but his attack on incorporating experience is misguided, it's the managerial structure which has created this type of culture at the university which for business and political reasons wants everyone to succeed and nobody ever to fail. Experience in education can be very positive and beneficial to understanding objective ideas, as displayed in Furedi's work "The Pedagogy of the Oppressed" (1968)

Profile Image for Ferda Nihat Koksoy.
519 reviews29 followers
February 10, 2016
NEREYE GİTTİ BU ENTELEKTÜELLER?
-ENTELEKTÜEL, mesleğinin ötesine geçebilmiş, konformist olmayan, evrensel gerçek peşinde, siyasi, özerk, özgür, özgürlükçü, hayal gücü olan ve yaratıcı biridir. PROFESYONEL'den farkı, NE PAHASINA OLURSA OLSUN GERÇEĞİN PEŞİNDE OLMASI ve VİCDANİ SORUMLULUK DUYMASI'dır.

-ENTELEKTÜEL PROFESYONELLEŞTİKÇE ENTELEKTÜELLİĞİNDEN UZAKLAŞIR.

-İş Adamı ve Profesyonel GOODS'un (eşya-nesne-) peşinde iken, entelektüel GOOD'un (iyi-etik-) peşindedir.

-ÇIKAR-FIRSAT (medya ve akademide), PROFESYONELLEŞME (akademide) ve EVE KAPALI DÜŞÜNÜRLÜK, konformizmin şekilleridir.

-CAN SIKINTISINDAN KURTULMAK kolay değildir; çünkü "ZİHİNSEL İHTİYAÇLARIN" OLMADIĞI durumda, ZİHİNSEL ZEVK ve RAHATLAMA da olamaz (Schopenhauer).

-AKADEMİSYEN, entelektüel bir birey olmalı; gerçeği ve mükemmeli ARAMALI ve bulduklarını AKTARMALIdır (Einstein).

-Üniversitelerde entelektüel motivasyon giderek kaybolmaktadır. Profesörler, yerleşik bilgiyi aktaran bilgi bankalarına dönüşmektedir (Lyorard). Üniversite, kütüphane ve klasik müze yapıları çözülüp popülerleşmektedir.

-BİLİMSEL BİLGİ'den giderek uzaklaşan dünya, aynı zamanda "BİLGİ TOPLUMU" ve "BİLGİ GÜÇTÜR" teraneleri ile çalkalanmaktadır. Aynı şekilde BİLGİ, kendi kültürel geçmişinden koparılarak, yüzeyel-kopuk-mobil-ticari metaya dönüşmektedir. Faydacılık, işlevsellik, ekonomiklik baskısı altında bilim ve sanat icra edilmeye çalışılmaktadır.

-Şüphecilik, Rölativite (Görecelik) ve Quantumculuk, KASITLI olarak yanlış kullanılarak yarattığı GERÇEK BİLGİNİN OLAMAYACAĞI KANDIRMACASI ile entelektüelin ve akademisyenin zorlanmasına yol açılıyor.

-Demokratikleşme/katılımı artırma ile standardı yükseltme/mükemmeli yakalama arasındaki DENGE gözetilmemektedir.

-Sadece İRTİBATLANDIRMA/DAHİL ETME/POHPOHLAMA şeklindeki "müzakere etmeyen ve mükemmeli hedeflemeyen" demokratizasyon (?) uygulamaları, KONTROLÜ KOLAY ÇOCUK TOPLUM oluşturmanın SOSYAL MÜHENDİSLİĞİ'dir.
Profile Image for Abdulaziz Fagih.
175 reviews33 followers
August 4, 2011


الكتاب به بعض الأفكار المهمة ولكن أكثر الكتاب تكرار أو نقاط مبالغ فيها ومحاولة وربط لمشاكل أخرى بمشكلة الحياة الثقافية

النرجمة الصحيحة لأسم الكتاب هي

أين ذهب كل المفكرين
Profile Image for Vincent.
11 reviews
April 29, 2021
Een boek dat me in een moeilijk debat legt.
Frank Furedi bespreekt in zijn boek 'Waar zijn de intellectuelen?' op een doordringende manier hoe dat het intellectuele leven de afgelopen jaren op een zorgwekkende manier is aan het veranderen. Hij geeft hierin ondermeer een analyse over het westerse onderwijs systeem waarin ik momenteel nog volop deel uit van maak. Zijn analyse heeft me doen reflecteren op mijn eigen onderwijscarrière tot hier toe. Veel van zijn commentaar heb ik herkend.
Profile Image for Jacques.
92 reviews4 followers
May 16, 2019
Nawet niezła analiza, ale brakuje w niej uwzględnienia działania Internetu.
Profile Image for Sam Berner.
120 reviews7 followers
August 10, 2011
The big question, Mr. Farudi, is "So who gives a damn". It is easier to manage apathetic idiots. As ever, those who will want to learn, will do so in the privacy of their studies, and use their knowledge to better themselves (although there is no correlation between knowledge per se and wealth at the moment). As for elites, they are here. Always have been. That they publically eface themselves is a normal defence tactics. Elites tend to be mauled by the masses, so it is best to pretend that you are not one.
Profile Image for Titus Hjelm.
Author 18 books99 followers
January 20, 2020
Well yeah, I can agree with many of the symptoms Furedi discusses in his book--and does well--but the monomaniacal rant against 'inclusion' I don't get. As a sociologist he could have discussed the tendency of bureaucracy to self-expand. As an ex-Trotskyist, he could have talked about the commodification of everything and the submission of intellectual life to the profit motive. Instead, he chose a vague--and very American conservative-sounding--'culture of inclusion'. Meh. Ranting against 'political correctness' just isn't very attractive nor, more importantly, intellectually engaging.
13 reviews
September 27, 2009
This is a great book about how our culture (particularly regarding American and British) have lower standards and how this impacts us. I felt that Furedi lent an objective voice to a topic consistently debated by scholars on both the left and the right. This second edition includes an Afterward, in which Furedi responds to his critics.
Profile Image for Jakub.
816 reviews71 followers
October 1, 2023
I feel a bit like the author is a defender of the "good old times" with many valid points but also a bit too much disregard for some of the good changes modern times have brought about. There is a bit too much about "real art", "real culture" and other forms of gatekeeping. There is also no trace of a solution to the issues diagnosed.
Profile Image for the_deepest_black.
236 reviews6 followers
Read
September 28, 2022
II CZYTANIE

"W czasach przednowoczesnych elity wyznawały pogląd, że społeczeństwo nie jest w stanie zrozumieć Prawdy i brakuje mu dogłębnej przenikliwości. W starożytności i czasach przednowoczesnych rzadko kto sprzeciwiał się przekonaniu Platońskiego Sokratesa, że 'niemożliwe, aby większość uprawiała filozofię". Jedną z najważniejszych zdobyczy oświecenia było zakwestionowanie takiego obrazu społeczeństwa. Przeważająca część myślicieli oświeceniowych wciąż jednak miała niskie mniemanie o możliwościach intelektualnych ludu i uważała, że zdolność do naukowego rozumowania ogranicza się do członków elity. Mimo to nawet ci myśliciele sądzili, że większość można edukować i stopniowo oświecać. Od połowy XIX wieku przekonanie, że elita ma obowiązek nieść ludowi kaganek oświaty, jeszcze się wzmocniło. Chętnie podchwycili je nowocześni intelektualiści [...]. Jedną z charakterystycznych cech tak zwanej ponowoczesności jest utrata pewności co do tego, że społeczeństwo daje się oświecić".

"Najbardziej metodyczny wykład teorii szkodliwego politycznego oddziaływania intelektualistów na społeczeństwo można znaleźć w La trahison des clercs (Zdrada klerków) Juliena Bendy. Opublikowana w 1927 roku książka oskarża ludzi słowa o to, że porzucili rolę strażników prawdy na rzecz zaangażowania politycznego. Benda zarzuca intelektualistom ;ubóstwienie' polityki i obarcza ich odpowiedzialnością za powszechne rozbudzenie politycznych namiętności. Twierdzi, że intelektualiści, angażując się w politykę, zaprzęgli namiętności w służbę zgubnych ideologii".

"Program inkluzji społecznej stara się nadać sens ludzkiemu życiu, zapewniając jednostkom poczucie afirmacji. Stanowi odpowiedź na sytuację, w której ludzie zgubili siatkę znaczeń pozwalającą im zrozumieć, kim są i gdzie sytuują się wobec innych".

"Biznes jest instytucjonalnie nastawiony na to, żeby dawać klientom to, czego chcą. Dla artysty natomiast wartość jego pracy nie zależy od wartości rynkowej".

"Dawnie występowanie przeciwko rynkowi zapewniało im [intelektualistom] popularność, dziś dzięki niemu próbują zaspokoić swoje ambicje. [...] Poczucie intelektualnej niezależności ustąpiło miejsca potrzebie instytucjonalnego potwierdzenia i uznania".

"Wiele osób piszących na ten temat uważa, że wpływ na zmianę klimatu intelektualnego miała przede wszystkim bezwzględna ekspansja uniwersytetu. W tej perspektywie to akademickie karierowiczostwo odpowiada za drenaż mózgów i osłabienie życia umysłowego".

I CZYTANIE

„Jednym z najbardziej uderzających przykładów banalizacji życia kulturalnego jest przemiana intelektualisty w figurę bez znaczenia. […] Żyjemy w epoce, gdy książki i artykuły zatytułowane The Last Intellectual dobrze oddają powszechne poczucie powszechnego wycofania. Nazywanie dziś zupełnie przeciętnych myślicieli „ostatnimi intelektualistami” wcale nie stanowi przejawów kulturalnej afektacji – po prostu nie słychać dziś zbyt wielu wybitnych głosów i trudno zauważyć ich wpływa na społeczeństwo” (28-29).

„Nic dziwnego – cyniczny stosunek do poznania i prawdy udzielił się reszcie społeczeństwa za pośrednictwem instytucji oświatowych, kulturalnych oraz mediów. Apatia i społeczne wycofanie są symptomami kultury, która ma skłonność do tego, by debatę publiczną zrównywać z banalną wymianą opinii technicznych. Dlatego też wojna kulturowa z filisterstwem jest już znacznie spóźniona” (27).

„Współczesne społeczeństwo nie jest w stanie nadać sensu pracy artystycznej i naukowej. […] Pretendowanie do doskonałości wydaje się dążeniem samolubnym, jeśli nie wręcz hipokryzją, i jest często odrzucane jako podła próba ochrony przywileju elit” (18).

„Ta dewaluacja roli intelektualisty ściśle wiąże się z dzisiejszym podejściem do wiedzy” (13).

„Dzisiejsza elita kulturalna traktuje traktuje z pogardą każdy przejaw troski o nadmierną rutynę życia intelektualnego. I nie jest to bynajmniej postawa obronna, lecz zachowanie podyktowane instrumentalizmem – przekonaniem, że wartość sztuki, kultury i edukacji zależy od tego, w jakim celu służą one celom praktycznym” (8).

„Rosnący wpływ runku na życie intelektualne, instytucjonalizacja i profesjonalizacja tego życia, wzrost potęgi mediów i nieprzyjazna niezależności przestrzeń publiczna – oto kilka strukturalnych zmian, które wiążą się z pomniejszeniem roli tradycyjnych intelektualistów. […] Akademickie karierowiczostwo odpowiada za drenaż mózgów i osłabienie życia umysłowego” (39).

„Fakt domagania się zaświadczeń w odniesieniu do pracy intelektualnej doskonale pokazuje, jak idea niezależności umysłowej została zdradzona dla etosu specjalizacji. Skoro zatem tożsamość intelektualisty zależy teraz od instytucjonalnej aprobaty, przestaje mieć, rzecz jasna, cokolwiek wspólnego z klasycznym dążeniem do niezależności umysłowej” (43).

„Mamy dziś intelektualistów angielskich, czarnych, feministycznych, gejowskich albo żydowskich. W rezultacie tego rozczłonkowania autorytet intelektualisty nie może się już dłużej opierać na możliwości reprezentowania prawdy, lecz polega na zdolności do potwierdzania tożsamości jakiejś grupy lub specjalności” (44-45).

"podczas gdy w przeszłości większość solidnych krytyk uniwersalizmu pojawiała się na prawicy, dziś dla odmiany najzagorzalszym jego przeciwnikiem jest lewica. [...] I tak w reakcji na powojenny zachodni kapitalizm nowa lewica nieświadomie zinternalizowała metodę i argumentu konserwatywnej reakcji na oświecenie. [...] Dzisiejsi postmoderniści kroczą ścieżką wytyczoną przez antyoświeceniową reakcję XIX wieku. Twierdzą, że [...] Prawda jest całkowicie zależna od przyjętej perspektywy" (59-60).

"rozwój wiedzy zawsze rodził obawy, dziś jednak te obawy mają zdecydowanie obronne zabarwienie" (58).

"Współistnienie nienasyconego apetytu na wiedzę i niezwykłej podejrzliwości wobec jej dalszego rozwoju to jeden z paradoksów dzisiejszej kultury zachodniej. Niesłabnącemu żądaniu dowodów naukowych towarzyszy strach przed tym, co naukowcy porabiają w zaciszu swoich laboratoriów" (51).

„W świecie, w którym kierunek rozwoju [nauki] wyznaczają kwestie pragmatyczne, pozbawia się nas możliwości kolektywnego decydowania o tym, jak oceniać i utwierdzać wiedzę. Pozbawiona znaczenia wiedza stała się w mniejszym stopniu własnością ogółu, w większym zaś specjalistów i ekspertów. […] Zamiast Wiedzy wypracowaliśmy sobie skłonność do rozwijania mikrowiedzy. Wreszcie erozja Wiedzy przez wielkie W prowadzi do pozbawienia społeczeństwa dostępu do szerszej sieci wspólnego sensu” (67).

„Wytaczanie mocnych argumentów uważa się dziś za formę zastraszania. […] Krytykę czyichś poglądów ochoczo uznaje się za działanie samolubne lub przejaw braku wrażliwości, a kwestionowanie punktu widzenia drugiego człowieka traktuje się jako osobistą zniewagę. […] Skoro wszystkie perspektywy są równoprawne, różnic nie można uzgodnić poprzez debatę” (70-71).

„Zasadniczym pojęciem współczesnego etosu inżynierii społecznej stała się przydatność. Na przestrzeni dziejów wielcy myśliciele byli krytykowani przez populistycznym, antyintelektualnych demagogów za to, że nie mają styczności z potrzebami ludu. Intelektualne i artystyczne wyobcowanie było celem kpin populistów przez ostatnie trzysta lat. Dziś owa filisterska krytyka rozprzestrzeniła się i objęła już wszystkie aspekty życia kulturalnego, którzych nie uznaje się za przydatne dla społeczeństwa” (87).

„wszystko, co ma własną tożsamość, stawia ci opór, sprawia, że zyskujesz świadomość, iż jest to odrębny przedmiot, a nie twoje odbicie” (Josie Appleton) (90).

„Zbieżność między etosem konsumeryzmu a programem inkluzji doprowadziła do powstania potężnej siły, która stale oddziałuje na instytucje edukacyjne i kulturalne. […] Konsumencki wybór i jednostkowy dostęp łączą się w populistycznym etosie, który kulturę i edukację traktuje, jakby były składową łatwo przyswajalnych towarów, którymi można nakarmić Jasia Publiczkę. […] Podobnie jak rzecznicy programu inkluzji, zwolennicy urynkowienia kultury nie przyjmują do wiadomości faktu, że oto nastał czas filisterstwa” (102-103).

„Wśród elit kulturalnych i edukacyjnych panuje niemal powszechna zgoda, że dostępność i inkluzja społeczna stanowią dziś zasadniczy element misji instytucji kultury” (105).

"Edukacja obejmuje stawianie wyzwań postrzeganiu samego siebie, kwestionowanie twierdzeń zdrowego rozsądku i - w najlepszym wydaniu – żądanie, by człowiek stał się kimś innym, niż jest. Instytucjonalizacja uznania nie wymaga zaś od ludzi, by ich relacje z kulturą i edukacją były czynne i zniechęca ich do nauczenia się, jak odróżnić to, co zwyczajne, od tego, co wyjątkowe. [...] Kult zwyczajności ma na celu przydanie kulturowej doniosłości rzeczom banalnym i codziennym. [...] Idea uznania [...] jest zgodna z biurokratycznym nakazem traktowania jednostek według bezosobowego, ogólnego wzoru. Pomija indywidualne potrzeby i różnice i nie jest w stanie odróżnić osiągnięcia od porażki, mądrości od głupoty. By prawdziwie docenić jednostkę, trzeba dokonać wyboru między wiedzą a opinią oraz zdecydować, które osiągnięcia są godne szacunku, które zaś nie" (121-122).

"Jak zauważa Josie Appleton, "kiedy nowa elita mówi o przełamywani barier w kulturze, w praktyce oznacza to redukcję kulturowe przeżycia do natychmiastowego emocjonalnego kontaktu". I dalej badaczka dodaje: "refleksja i osąd są postrzegane jako elementy wykluczające ludzi i blokujące kontakt". [...] Infantylizację kultury najlepiej widać w wynoszeniu na piedestał osobistego doświadczenia. [...] Dzieci są skłonne przypisywać wartość temu, co bezpośrednio sprawia im przyjemność i zapewnia aprobatę. Kultywowanie podobnego nastawienia w społeczeństwie jest oznaką infantylizacji. Głos przeciętności, który mówi: "to moja historia", wcale nie odbiega daleko od nabrzmiałego emocjami okrzyku: "to moja zabawka" (129-130).

„Niechęć wobec elitarności to dziś obligatoryjna postawa dla każdego, kto chce dołączyć do kulturalnej elity. Zakres znaczeniowy terminu elitarny został tak rozszerzony, że obejmuje teraz zachowania językowe, wykształcenie i doświadczenie kulturowe, o którym sądzi się, że nie są dostępne zwykłym ludziom oraz nie przystają do ich doświadczenia. Kształtujący życie kulturalne język populizmu jest napędzany przez wrażliwość, która pretensje do artystycznej i intelektualnej wyższości traktuje ze sceptycyzmem. […] Filisterski język tej debaty doprowadził jednego z komentatorów do ukucia terminu antyelitarna elita. […] Antyelitaryzm powstał w łonie samej elity. Najlepiej postrzegać go jako formę snobizmu, czy też, bardziej precyzyjnie, jako snobizm à rebours. […] Snobizm à rebours bierze się z bezkrytycznej akceptacji wszystkiego co zwyczajne i popularne. […] Głównym celem ataków snobów à rebours są elity, które świadomie pozostały elitarne – ich elitaryzm jest traktowany jak niewybaczalny grzech. […] Wyrafinowany język, złożone koncepcje, ambitne nauczanie oraz wymagające formy sztuki są dziś piętnowane jako elitarne i z tego powodu uznawane za coś złego” (132-134).
Profile Image for جلجامش Nabeel.
Author 1 book96 followers
August 6, 2025
الكتاب مهم جدا ويتضمن أفكاراً في نقد الثقافة المعاصرة ونزعات التشميل وتسطيح المناهج التعليمية ومحاربة الجدارة ومعاملة البالغين والطلاب كأطفال.

اقتباسات مهمة:

إن مكافأة الجدارة تعني أن نعامل الناس كبالغين، في حين أن محاولة تجنيبهم الإحساس با��فشل تدفعه رغبة في معاملتهم بوصفهم أطفالاً.

إن عصرنا هو بالفعل عصر التنظيم الفكري للكراهيات السياسية. الفيلسوف والروائي الفرنسي جوليان بيندا

هناك بالطبع مثقفون سلطويون يخدمون الطغمة المسيطرة. غير أن هؤلاء يتحولون بسرعة إلى ناطقين أيديولوجيين واعتذاريين ويغتربون عن الأنشطة الفكرية.

لقد استندت سلطة المثقف، منذ مطلع الحداثة، إلى الادعاء بأنه يعمل ويتحدث نيابة عن المجتمع بأسره. يمكن النظر إلى المثقف بوصفه تشخيصاً لإرث التنوير، وقد سعى تقليدياً إلى تمثيل وجهة نظر العالمية. يلاحظ بيير بورديو أن المثقفين «كوّنوا أنفسهم على النحو الذي هم عليه عبر اعتناقهم للعالمية ورفضهم للخصوصية».

في العصور السابقة، ازدهر المثقفون عبر رد فعلهم ضد السوق، أما اليوم فإنهم يحاولون على الأرجح تحقيق طموحاتهم عبره.

تعرضت العقلانية للهجوم بسبب الاعتقاد بأنها تتناقض مع ازدهار الروح البشرية. إدعى نقّاد التنوير أن المكانة المتميزة التي أسبغت على العقل هشّمت البُعد الروحي والأخلاقي في الحياة. وحُمّلت النزعة الداعية لتشجيع العقل والتفكير العلمي المسؤولية عن تراجع الدين، ومن ثم عن خلق فراغ روحي وعاطفي. وأوحى البعض بأن ضياع أشكال اليقين الروحي الذي كان سائداً في الماضي كان مسؤولاً عن تنامي التعصّب والشمولية. طبقاً لكونور كروز أوبريان، فإن التنوير أوجد «فراغاً عاطفياً» ملأته القومية. وهكذا فإن الحرب المريرة التي تبعت والتي شملت أوروبا يتم تمثيلها على أنها الإرث غير المباشر للتنوير، وقبل أن يتم تقديم أي مناشدة لاستعمال العذر المخفف، يصر على أن «المسؤولية، وبالرغم من كونها غير مباشرة، إلا أنها حقيقية بالرغم من ذلك عبر خلق ذلك الفراغ العاطفي الكوني».

شرح الفيلسوف المحافظ جوزيف دي ميستر: ينبغي أن يُحاط مهد الإنسان بالعقائد، وعندما يستيقظ عقله، ينبغي أن يجد أن جميع آرائه قد صيغت، على الأقل تلك المتعلقة بسلوكه الاجتماعي، لا شيء أكثر أهمية للإنسان من التحامل.

في هذا الخيال المعادي للحداثة، كانت العقائد والتحامل ترتبط بشكل مباشر بفرض النظام والمحافظة على التلاحم الاجتماعي. وعلى النقيض من ذلك، فإن المعرفة والعقل كانا يشيران إلى عدم اليقين والتشوّش والاضطراب وعدم الاستقرار.

إن القدرات التدميرية، لا الإبداعية، للمعرفة هي التي تصوغ الخيال العام اليوم.

في القرن التاسع العشر، كان مشروع تنسيب المعرفة مصمماً لحماية التراث من ادعاءات العالمية. سعَت النسبية الثقافية لحماية الدين والأخلاق والقيم التقليدية ممّا كان يُعتقد أنه التهديد الذي يشكّله العلم، والحقائق الموضوعية والقيم العالمية. طبقاً لخصوم التنوير فقد كان للمجتمعات المختلفة أساليب مختلفة في فهم العالم، وكانت قيم هذه المجتمعات ناتجة عن ظروفها الخاصة. وبات يُدّعى بأن كلاً من هذه المناظير المختلفة يتمتّع بالمشروعية نفسها ويقدم وسيلة أفضل لفهم العالم ممّا يسمّى العالمية المجردة للتنوير.

في حين كانت معظم الانتقادات الموجهة للنزعة العالمية تصدر عن اليمين في الماضي، أصبح اليوم اليسار الثقافي هو الخصم الأكثر عدوانية. منذ أواخر القرن الثامن عشر، ارتبطت مفاهيم مثل العقل والتقدم والعالمية بشكل عام باليسار، لكن منذ الستينات، بدأ اليسار الجديد عملية منهجية لهدم تلك القيم بالتشكيك في ادعاءات العقل والتقدّم والعالمية. انعكس الموقع الفلسفي الجديد في المقاربة السياسية التي احتفت بالتنوّع وعارضت القيم العالمية. على عكس نقّاد التنوير في القرن التاسع عشر، لم يكن اليسار الجديد، في أصله، مدفوعاً بنزعة محافظة للدفاع عن التراث. لكن ولأن الرأسمالية الغربية قدمت قيمها على أنها عالمية، فإن اليسار الجديد بات معارضاً لها دون تفكير. لم يكتفِ اليسار الجديد برفض العالمية بشكل عام؛ بل إنه تبنّى رؤية خاصة للعالم ترتبط بسياسة الهوية.

تفشل المعادلة التي تساوي بين «المعرفة الشخصية» و«المعرفة التعليمية» في التمييز بين التجربة الاعتباطية للطفل والمحاولة المنهجية لتطوير إمكانياته الكامنة.

قد تكون دروس الحياة مثيرة للاهتمام ومفيدة للشخص المعني لكن، وحتى في أفضل الحالات، فإن التأمل في التجربة الفردية يكون اعتباطياً وشخصياً ومحدداً للغاية، بحيث تتقلّص احتمالات توليده للمعرفة التي يمكن أن تقدم معنىً وفهماً للناس في المجتمع. تُنتج المعرفة في كثير من الأحيان عبر فصل الناس عن تجربتهم المباشرة، بحيث يتمكنون من تجاوز ظروفهم المحددة وعبر موقعهم المنفصل يتعلمون توظيف التبصّرات التي يولدها المجتمع بأكمله.

ما يُذكي نمو التخصص هو ثقافة لا يُشجّع فيها المثقفون على النظر إلى الصورة الكبرى، بل يُشجّعون على العثور على المعنى في اختصاصاتهم.

تمثّل إقالة حاكم كاليفورنيا غراي ديفيس، وانتخاب أرنولد شوارزنيغير بدلاً منه عام 2003، دليلاً على انتصار الأمية السياسية في العالم الأنغلوسكسوني. لم يكن هذا الحدث مجرد انتصار للشخصية على السياسة، بل حصيلة الانحدار المروع لسلطة المُثل العليا.
يجسّد آرني (أرنولد شوارزنيغير) السياسي المعادي للسياسة الذي لا يدّعي بأنه يمثل شيئاً.

قد يبدو هذا الحدث على أنه خاص بكالفيورنيا، وأنه لا يمكن أن يحدث في أوروبا، ولكن وكما ذكرت صحيفة لوفيغارو الفرنسية قراءها، "لا ينبغي أن تسخروا من أرنولد شوارزنيغير؛ لأن ما تخترعه كاليفورنيا تتبناه أميركا وتقلده أوروبا في النهاية"

لقد تصاحب نمو الأسلوب السياسي الإداري مع التحوّل نحو القضايا الشخصية، فحتّى الحركات الاجتماعية تمثلت أسلوباً مفرطاً في الذاتية والشخصية في اعتماد مفرداتها السياسية. إن شعار "ليس باسمي"، الشعار البارز للمتظاهرين ضد حرب العراق عام 2003 هو تعبير عن التفضيلات الشخصية، "ليس باسمي"، أمر يتعلق بي، لا بك. (تعليقي: يعكس هذا شعوراً عالياً بأهمية الفرد بنفسه، وكأن العالم بالفعل يهتم لقراره الشخصي كفرد، كما يعبّر عن البحث عن البراءة الشخصية أو الخلاص الفرداني ليعفي نفسه كفرد من المسؤولية عبر هذا الرفض، وهو مثال صارخ على النزعة الفردانية التي طغت حتى على الاحتجاجات الشعبية).

تُظهر التجربة التاريخية أنه عندما يريد "المستبعدون" أن يتم تشميلهم فإنهم يبرعون في كسر الحواجز التي تعيق مشاركتهم. لقد كُسرت القيود التي فرضت على حق الاقتراع من قبل الحركات الجماهيرية للعمال والنساء والأقليات. عندما يؤمن الناس أن الاقتراع يُحدث أثراً فإنهم يستفيدون من الفرصة بكل أبعادها كجمهور مسيّس. هؤلاء ليسوا بحاجة إلى حلول إلكترونية تحوّل فعل الاقتراع إلى مجرد لفتة شخصية ليست ذات معنى.

تنطوي فكرة هذا الحل التقاني على أن التفاعلية هي بشكل ما شبيهة بالمشاركة السياسية. من هذا المنظور، فإن إشراك الأطفال هو الأسهل – فهم دائماً يريدون أن يعبّروا عن آرائهم بلاعب كرة القدم أو بنجم الغناء الشعبي المفضل لديهم. وهكذا فلا عجب أن عدداً كبيراً من مجموعات التحفيز والاقتناع البريطانية تشن حملات لخفض سن الاقتراع إلى 16 عاماً.

تعد النظرة القائلة: إن الجمهور أكثر غباءً من أن يستطيع استيعاب المُثل السامية والمعقدة لليبراليين الأميركيين عن إحساس عميق بالازدراء تجاه البشر. إضافة إلى ذلك، فإنها تحيل المسؤولية عن الاعتلال المعاصر للحياة السياسية إلى الناخب غير المثقف دون أي تقويم نقدي. إن الإدانة المباشرة والصريحة للقدرات العقلية. للناس، التي أطلقها النشطاء آنفاً، حالة نادرة في ثقافة تدّعي ظاهرياً أنها معادية للنخبوية. (تعليقي: بينما يتحدّث اليساري ضد النخبوية والطبقية إلاّ أنه يصم عامة المجتمع بالتخلّف والأميّة ويهاجم الناس على أسس طبقية (ويرى نفسه أعلى من الريفيين والعمّال وغيرهم) في خطاب نخبوي واضح، وفي نظرهم، فإن عدم فوزهم في الانتخابات وعدم قبول الناس لبرنامجهم يُعزى دائماً إلى غباء الجمهور وتخلّفه، ويناقض بذلك أساس خطابه المعادي للنخبوية والطبقية والتراتبيات الاجتماعية، ويسلّط نفسه وصياً على أفكار الناس ونمط حياتهم).

من المهم أن ندرك أن العامل الشعبوي الضاغط للهندسة الاجتماعية ليس استجابة ديمقراطية ولا نزعة نحو تحقيق المساواة في مواجهة مشكلة التفاوت الاجتماعي أو الفقر. إن هذا مشروع يهدف إلى إعادة إشراك مجتمع متشظٍ على نحو متزايد. إن التشميل الاجتماعي والوصول والمشاركة كلها أجزاء من أجندة تهدف إلى تأسيس نقاط اتصال بين النخبة الثقافية وجمهور يعيش حالة من الاغتراب. وحيث إن بناء التواصل يمثل الهدف المهيمن، فإن ماهية الأشياء التي يتم تشميل أولئك الذين يعانون الاقصاء فيها نادراً ما يتم استكشافها. إن توسيع المشاركة أسهل من ضمان أن يكون ما يشارك الناس فيه يستحق مشاركتهم بالفعل.

الغريب أن سياسات الهندسة الاجتماعية تقدم بصورة عامة بوصفها جزءاً من برنامج للإصلاح الجذري. وهذه هي بالتأكيد الكيفية التي يتم فيها تقديم توسيع المشاركة في التعليم العالي. غير أن فكرة أن الجامعة تتعرض لبرنامج إصلاح هي فكرة غريبة للغاية. إن الإصلاحات التي يتم إحداثها في مجالات أخرى لا تتم بناءً على فرضية أن المؤسسة التي سيتم انشاؤها ستكون أدنى من المؤسسة التي سبقتها. في مرحلة ما بعد الحرب، لم يكن الوصول الشامل إلى الرعاية الصحية عبر تأسيس خدمة الصحة الوطنية يعني تحويل المشفى إلى محطة إسعاف أولي بالطريقة التي تم فيها تحويل الجامعة إلى معهد للتعليم ما بعد الثانوي.

تُدرك الدراسات التاريخية للجامعة أنه كان هناك دائماً صراع بين قيم الأعمال والتجارة من جهة والعمل الأكاديمي من جهة أخرى. من وجهة نظر قطاع الأعمال، فإن الزبون دائماً على حق. وليس من شأن التاجر أن ينتقد أو يشكّك في أذواق وقيم الزبائن المحتملين. في حين أن الأكاديميين يقومون في كثير من الأحيان بتثقيف أذواق طلابهم وتشجيعهم على التشكيك في قيمهم. في الواقع، فإن أحد أهم ملامح النشاط الأكاديمي والفكري هو بالتحديد ذاك الذي لا يمكن أن تسيطر عليه الروح الأداتية. إن التعليم الأكاديمي – بخلاف الخدمة التي تقدمها مدرسة لتعليم اللغات – لا يسعى إلى إعطاء الزبون ما يريده، بل يحاول أن يقدّم ما يحتاجه الطالب. الفنانون الذين ينتجون فناً عظيماً لا يسألون «ماذا يريد الجمهور؟»، إنهم يسعون للتعبير عن شيء عبر فنهم، لا مجرد أن ينتجوا شيئاً للبيع.

إن السوق لا يبالي بالقيمة الذاتية الدائمة للمنتج الثقافي بل يهتم فقط بقيمته اللحظية. تتسبّب الاعتبارات التجارية بضغوط قوية لتحويل الأشكال الفنية والأفكار إلى منتجات ذات شعبية. ولهذا السبب فإن دعاة التشميل الاجتماعي يحاولون في كثير من الأحيان استعمال السوق لدفع مشروعهم الخاص، عبر إفراغ المؤسسات التعليمية والثقافية من أي قيمة ذاتية دائمة، يمكن لقوى السوق أن توجهها نحو أهداف مفروضة من الخارج من قبل أجندة الهندسة الاجتماعية.

ليس للتجارة وج��ة نظر حول نوع المعرض الذي يمكن أن يُقام في متحفٍ ما، أو ما إذا كان ينبغي أو لا ينبغي على طلاب الجامعة أن يكتبوا مقالات. إلا أن أجندة التشميل الاجتماعي مستعدة لاستعمال النفوذ السياسي وقوى السوق لتحقيق أهدافها. إن ضغوط الهندسة الاجتماعية، وليس ضغوط السوق، هي التي تمثل اليوم التهديد الأكبر لاستقلال واكتمال الإنتاج الفكري والثقافي. ومقارنة بسياسات التشميل، فإن المشكلات التي تطرحها صناعة الترفيه لا تبدو سوى ظلٍ شاحب.

إن الدافع إلى محاولة عزل الأطفال عن التجارب المؤلمة التي تشكلهم يتمثل في معظم الأحيان في الرغبة المفهومة في حمايتهم من واقع الحياة الصعب. لسوء الحظ، فقد تحوّلت هذه العاطفة إلى أيديولوجيا تقضي بحماية مشاعر هؤلاء الأطفال مهما كلّف الثمن، ومع تحوّل الهدف المتمثل في حماية مشاعر الأطفال إلى غاية قائمة بذاتها، فإن المنهج التعليمي القائم على المديح والتوكيد أدى إلى تشجيع التراخي الفكري في المدارس. وثمة محاولة منهجية لإلغاء مفهوم التشكيل، ويمكن للأطفال أن يتوقعوا المديح الدائم والنجوم الذهبية مكافأة على جهودهم. والرسالة الضمنية التي تنقل إلى التلميذ هي أنه يتم الحكم عليه بناءً على جهوده، وليس ما تمكّن من تحقيقه. وكما تلاحظ ستاوت بأن هذه الفكرة تدمّر مبدأ العمل لتحقيق هدف ما، ومن ثم الحط من فكرة التميّز.

تمثل أجندة التشميل الاجتماعي محاولة لإسباغ معنى على حياة الناس عبر تزويد الأفراد بالإحساس بتوكيد الذات. ويهدف هذا إلى الاستجابة إلى ظروف فقد فيها الناس شبكة المعاني التي كانت تمكّنهم في وقتٍ من الأوقات من فهم من هم وفهم موقعهم إزاء الأخرين غير أن التشميل الاجتماعي يتجنّب السؤال المتعلق بكيفية بناء المجتمعات لشبكة من المعاني يتمكن الناس عبرها من فهم حياتهم وضمان توكيد أفعالهم. بدلاً من ذلك، يتوجّه التشميل نحو الفرد المنعزل ويترك الأسئلة الكبرى دون إجابة.

يبدو أن مجتمع اليوم يمتلك قدرة متضائلة عن الإجابة عن السؤال: من نحن؟ ويتمثل أحد أعراض هذه النزعة في تسيّيس الهويات، وكما لاحظ المعلق الاجتماعي الأميركي جيديديا بوردي فإن سياسات الهوية التي تستند إلى الجنس والجنسوية، والأكثر من ذلك إلى العِرق، تشير إلى أن السياسة لا ينبغي أن تعمل لإعطاء الناس «أشياء» مثل التعليم والوظائف، بل لمنحهم الاعتراف بجهودهم. إن نمو سياسات الهوية وما يترتب عليها من المطالبة بالاعتراف كان له أثر على الخطاب السياسي المعاصر ووضع السياسات. تمثل سياسة التشميل الاجتماعي محاولة للاستجابة إلى هذه المطالب وتعزيزها.

إن كاريكاتور المساواة بين المتعلمين يقوّض الأساس الذي يمكن أن يجري عليه نقل المعرفة في حين أن مثل هذه البيئة يمكن أن تُطري على جميع المتعلمين بوصفهم مشاركين متساوين في التعليم الجامعي، فإن هذا يتم على حساب التعلّم الحقيقي.

إن الاحتفاء بأصوات الناس يتحوّل إلى تمجيد ما هو عادي. وبذلك يُتصوّر الجمهور على أنه يتكون من أشخاص عاديين، ينبغي تشجيع وتعزيز عاديّتهم من قبل مؤسسات الثقافة والتعليم.

إن توزيع صفة «الإبداعية» دون تمييز على الجميع، يتجاهل حقيقة أن الإنجاز ينطوي على العمل الجاد والمواجهات المؤلمة والتطور الشخصي. ليس الإبداع خاصية شخصية، بل حصيلة الإنجاز الملهم الذي يتم تحقيقه بالجهد والتعب. ولذلك فمعظمنا لسنا أشخاصاً نتمتع بالخصوصية، بل في معظم الأحيان لنا خصوصيتنا. وأحد ضحايا سياسة الاعتراف هو الالتزام بفكرة التطور الفكري والجمالي.

تشكّل عمليات تحويل الطلاب الجامعيين إلى أطفال رؤية متشائمة وغير ديمقراطية للناس. يتكون الجمهور المستهدف لسياسات التشميل من أفراد لا يشبهون على الإطلاق المثل الأعلى للذات الديمقراطية. إن مثل المشاركة الديمقراطية يفترض وجود مواطنين يتمتعون بالذكاء والمسؤولية للعمل وممارسة حقوقهم على نحوٍ مستقل، وأن يكونوا قادرين على الانتقاد وتحمّل النقد. يتمتّع هؤلاء بالنضج والإحساس بالمسؤولية ويكونون مستعدين للاهتمام بمسائل لا تؤثر فيهم وحدهم، بل في شرائح أخرى من مجتمعهم.

بات العداء للنخبوية شرطاً لازماً لكل من يأمل في الانضمام إلى النخبة. وجرى توسيع مصطلح «النخبوي» ليصف استعمال اللغة، والتجربة التعليمية والثقافية التي لا تعد ذات صلة مباشرة بالناس العاديين التي يمكن لهؤلاء الوصول إليها بسهولة.

إن الاندفاع المعاصر نحو التفكيك والعداء لإرث الإنجازات البشرية ليس نقداً بقدر ما هو «نقد غير نقدي». إن النقد من أجل النقد هو عكس التشكيك الأصيل. عندما يصبح النقد موقفاً معارضاً آلياً فإنه يوفر على الناقد عناء التفكير وطرح أسئلة تسبر أغوار المشكلات. إن الالتزام غير المتشكك بالنقد يساعد في نشوء نزعة من التشكك غير الصحي والتشويش ويقلص من السعي نحو الحقيقة. غير أن البديل الإيجابي للمتشكك السلبي هو المثقف المستعد للتعبير عن الأسئلة غير المريحة التي يسعى المجتمع المعاصر لتجنّبها.

عندما تصبح المشاركة غاية في حد ذاتها، فإن جودة التجربة تصبح قضية ثانوية ولذلك فهي تعاني. وعليه فإن سياسة توسيع الوصول تعتم على السؤال: «الوصول إلى ماذا؟»

إن توكيد معاداة السياسة يعبر عن رؤية تشاؤمية عميقة للمستقبل. كما إنها تمثل شكلاً جديداً من أشكال الإذعان. في حين أن الناس في الماضي كانوا يذعنون للسلطة التراتبية، فإنهم يُشجّعون اليوم للإذعان للقدر. ويسمح عدم المشاركة في الحياة العامة للآخرين بتقرير مصيرك. إن معاداة السياسة ليست، كما تبدو أحياناً، رفضاً لأحزاب معينة وسياسيين معينين، بل تعبير عن اعتقاد أعمق بأن السياسة بحد ذاتها عديمة الجدوى. غالباً ما يتم رفض حتى فكرة أنه يمكن لأي شخص أن يحقق أي نتائج إيجابية عبر العمل السياسي على أنها ساذجة أو حتى متغطرسة. غير أن أولئك الذين يدركون نوعاً من الحتمية الراديكالية وراء رفض السياسة يتجاهلون حقيقة أن الوجه الآخر لمعاداة السياسة هو قبول العالم كما هو. وهذا يمثل إذعاناً للقدر.

لقد استبدلت سلطة الماضي بخيار أسوأ كثيراً، وهو السلطة غير المعترف بها لمجموعة خليط من المحترفين، والمحتالين، والمشاهير، وأصحاب المشروعات الثقافية. هذه المجموعة لا تمتلك أي رسالة ولا تمتلك هدفاً سامياً أو رؤية متناسقة للعالم. لديهم الكثير مما يقولونه حول فضائل التشميل، لكن القليل مما يقولونه عن الشيء الذي يستحق أن يشتملنا. إنهم يتمنون تقويض إرث الماضي، لكنهم يفشلون في بناء مركز بديل للسلطة. يتمثل انجازهم الرئيس في التشكيك في الأشكال التقليدية للسلطة وتسطيح حياتنا الفكرية والثقافية. ما يقدمونه ليس التقدم بل الركود الفكري والثقافي.
Profile Image for Murat AYDIN.
192 reviews2 followers
December 1, 2025
Frank Furedi'nin 1980'li yıllardan sonra entelektüelin toplum üzerindeki etkisinin tarihteki en düşük seviyeye indiğini savunduğu Nereye Gitti Bu Entelektüeller, son zamanlarda okuduğuma beni en çok memnun eden, hatta daha sonra tekrar okumayı düşündüğüm bir kitap oldu.

Furedi, entelektüeli bağımsız düşünceyi savunan, kamusal tartışmaya ilkesel pozisyonları ile katılan, hakikati savunmak için çoğu zaman otoriteyle çatışmayı göze alan kişi olarak tanımlıyor. Bu tanımlamada, entelektüel, bilgiyi topluma taşıyan kişi değil; toplumu düşünce yoluyla dönüştürme iddiası taşıyan kişi.

Yazara göre, entelektüel açıdan gerilemenin başlıca nedenleri:
- Kültürel yüzeyselleşme (philistinizm),
- Uzmanlık korkusu (anti-intellectualism),
- Akademinin siyasallaşması,
- Entelektüelin yerini “uzmanın” alması,
- Son ve en önemlisi: entelektüelin kendi özgüvenini kaybetmesi.

Kitapta ağırlıklı olarak philistinizm, akademinin bürokrasiye teslim oluşu, entelektüelin yokluğunda oluşan boşluğun uzmanlar tarafından işgal edilmesi, katılım yanılsaması, tanıma politikası gibi konu ve kavramlar yer alıyor.

Philistinizmi kısaca; kültürel derinlikten nefret, entelektüel meraka düşmanlık, yüzeyselliğin erdem sayılması olarak tanımlamak mümkün. Günümüz toplumunda philistinizmin “entelektüellik kibirdir” söylemiyle beslendiğini belirten Furedi, entelektüelin karşıtı bir olgu olarak akademide bile etkili oluyor (“pratik olmayan bilgi gereksizdir” tavrı) ve bu yaklaşımda sanat ve kültür nitelik yerine popülerlik üzerinden değerlendiriliyor.

Yazar, entelektüel düzeyin gerilemesi sürecinde, akademi camiasına da ciddi eleştiriler getirmekte. Furedi'ye göre günümüzün akademisi; bilgi üretmek yerine bürokratik raporlar yazan, özgün fikirler yerine “proje yazımı”nı teşvik eden, aşırı güvenlikçi ve uyumlu akademisyenlerin öne geçtiği bir yapıya dönüşmüş durumda. Böyle bir ortamda ise entelektüel olma adına çaba gösterenlerin özgüveninin yüksek olması mümkün değil.

Bu bağlamda, özgüveni sarsılan entelektüelin etkinliğini yitirmesi ve ortadan kayboluşunun kaçınılmaz olumsuz yansımaları söz konusu:
- Derinlikli fikirlerin yerini sloganlara, manipülatif medya diline ve duygusal tepkilere bırakması suretiyle kamusal tartışma becerisinin yitirilmesi
- Kalıcı eserler yerine "trend" kültürünün öne çıktığı bir kültürel gerileme
- Toplumun kolektif hayal gücünün yok olması, ideal yaratacak düşünce üretilememesi - nedeniyle geleceksizlik hissinin toplumu kuşatması

Furedi, günümüzün en büyük krizini şöyle özetler: Toplumun kendisine güveni zayıfladı.
Entelektüeller bu güveni yeniden inşa edebilecek kişilerdir — ama ortada yoklar.

Kitapta ağırlıklı olarak işlenen çarpıcı konulardan birisi olan "katılım yanımsaması"nı; İnsanların karar alma süreçlerine gerçekten dâhil edilmedikleri hâlde, edilirmiş gibi hissettirilmesi şeklinde ifade etmek mümkün.

Furedi’ye göre modern toplumlarda siyaset, eğitim, sanat, medya, sivil toplum gibi alanlarda gerçek katılım azalırken, bunun yerini “katıldığını sanma” hâli alıyor.

Bu, otoritelerin toplumu kontrol etmesini kolaylaştıran modern ve ince bir yöntem.

Hakimiyetini uzun süreler boyunca hatta mümkünse daima muhafaza etmek isteyen kurumlar/yöneticiler;

İnsanların kararlara etki ettiği, görüşlerin/oyların sonuçları değiştirdiği, söz sahibi olduğu gerçek katılım yerine,

İnsanların “görüş vermek” için davet edildiği (hatta koşulların görünüşte görüş bildirmek, seçimlere katılmak, oy kullanmak adına büyük bir konfora kavuşturulduğu) ama kararların zaten önceden alındığı, sadece prosedür tanımlamalarının söz konusu olduğu sembolik, sonuçsuz ve dekoratif katılımı tercih etmekte.

Kısacası Furedi’nin temel iddiası; modern kurumların, insanların gerçekten katılmalarını istemediği; yalnızca katılım hissinin yaratılmasını istediği şeklinde.

Bu tercih doğrultusunda şekillen(diril)en katılım yanılsamaları ise çok ilginç.

Demokratik mekanizmaların varmış gibi durduğu (seçim, danışma, kamuoyu yoklaması), -miş gibi yaptığı ama seçeneklerin gerçekte çok daraltıldığı, partilerin benzeştiği/benzeşmesine uğraşıldığı, sonuçların bireylerin tercihlerinden neredeyse tamamen bağımsız olduğu bir siyasi katılım (?!). Bu resimde seçmen seçiyor gibi görünür, ama seçtiği şey zaten önceden biçimlendirilmiştir.

Eğitimdeki katılım yansıması da çok farklı değildir:

Okullarda ve üniversitelerde “öğrenci merkezli eğitim”, “öğrenci katılımı”, “geri bildirim toplama”, “danışma anketleri” gibi mekanizmalar yaygınlaşır fakat bunlar çoğu zaman eğitimi gerçekten şekillendirmez, öğrencinin entelektüel özgürlüğünü artırmaz; yalnızca öğrencinin öyle hissetmesini sağlar.

Öğrenci “katılıyorum” sanır ama aslında eğitimin niteliğini belirleyecek gerçek güce sahip değildir.

Popüler beğeninin "katılım" diye parlatıldığı, sanatın ve sanatçının özgür olmadığı, gerçek estetik ve sanatsal nitelik yerine popüler oylamaların mekanikleştiği sanattaki katılım yanılsaması da toplumda manipüle edilen yanılsamanın bir başka boyutudur.

Tüm bunlar aslında çok da masum ve zararsız yanılsamalar değildir. Çünkü bu yanılsamalar:

- Demokratik enerjiyi öldürür; insanlar katıldıklarını sandıkça, gerçek bir değişimi talep etmezler.
- Entelektüelin rolünü bitirir ve kültürü yüzeyselleştirir; nitelikli, çözüm odaklı tartışma yerine “etkileşim” ve “beğeni” kültürü gelişir.
- Gerçek sorumluluk unutulur; kurumlar hesap vermekten kaçar.

Yani katılım yanılsamasını; insanlara kararların parçası oldukları izlenimini vererek onları pasifleştiren, modern demokrasilerin görünmez kontrol mekanizması olarak kısaca tanımlamak mümkün.

Daha fazla uzatmamak adına kitaptaki diğer çarpıcı konu ve değerlendirmeleri sadece ismen zikretmekle yetiniyorum:

Tanıma politikası, kimlik merkezli siyaset, onaylanma ihtiyacının politikleşmesi, pohpohlama kültürü, sosyal mühendislik, toplumun çocuksulaştırılması, tersine dönmüş kendini beğenmişlik hali, sıradanlığın kutlanması/kutsanması, e-oylama, kültür tüketimi, denetim mekanizmaları aracılığıyla akademinin bürokrasi yanında hizalanması ilk anda aklıma gelen konular.

Sonuç olarak; okuyucusuna çok nitelikli bir okuma deneyimi sunmaya ve farkındalık kazandırmaya namzet bir eser.
343 reviews4 followers
September 20, 2019
A fantastic book by sociology Professor Frank Furedi on the dumbing down of society intellectually, politically and culturally. My only criticism of the book is that Furedi ignores completely the religious/faith dimension to this cultural demolition. At the same time as the policy of 'inclusion' has dumbed down universities and democracies it has also sidelined the moral certainties professed by Christianity. It is no coincidence that the two go hand in hand because part of the post-modern problem is its virulent secularist agenda that has promoted moral relativism and one's own conscience as the only arbiter of morality.
Profile Image for Mehmet Buğra.
11 reviews2 followers
February 26, 2012
http://soruisaretlerim.blogspot.com/2...

Furedi bu kitapta, içinde yaşadığımız çağda düşünceye, kültüre, kitaba ve üniversiteye verilen anlam ve değerin hiç bir dönemde olmadığı kadar sıradanlaştığını ve hatta tüm bunların, asıl anlamlarım kaybederek ekonomik birer araca dönüştüklerini ileri sürüyor.Yaşamında derinlik arayan hakikilik isteyen ve içeriğe önem verenlere...



Not : Philistini(bayağılaşan) : Açık bir kültürden mahrum, ilgileri maddi ve sıradan olan kişi. Schopenhauer ise philistin'i zihinsel ihtiyaçları olmayan kişi olarak tanımlar.
Profile Image for Özge Günaydın.
434 reviews13 followers
October 23, 2018
Entellektüel uğraş bir kez profesyonel olma yoluna girdiği an da bağımsızlığını, sorgulayıcı kimliğini ve gücünü kaybeder. Entelektüel kişi düşün insanıdır. Düşünceyi var etme ve olgunlaştırma idealiyle beslenir. Günümüz sosyal ve kültürel yapısına eleştirel ve objektif bir bakış açısıyla yaklaşan yazar; pohpohlayan kültürü, mama gibi sunulan bilgiyi, okullardaki eğitim düzeyini, halk entellektüellerinin yok oluşunu mercek altına alıyor. Hakikaten, nereye gitti bu entellektüel insanlar? #frankfuredi #nereyegittibuentellektüeller
Profile Image for Helen.
3,661 reviews83 followers
May 28, 2019
This book goes into great detail on its topic. A few parts were hard for me to understand, but I learned a great deal about it! The book compares the current anti-intellectual movement with the prior one, which took place during the Enlightenment. At that time, the critics of the reasoning used in the Enlightenment were upset about their loss of religion and social order. Our current critics seek to make an "inclusive" society in which everyone feels comfortable with everything. That pushes aside formal education and art, which require stretching and growing on the part of the student!
Profile Image for Khalid Almoghrabi.
266 reviews299 followers
October 23, 2015
أين ذهب المثقفون؟ يفتتح هذا الكتاب بالحديث عن الشعبوية التي حدثت في مجالات عديدة عالتعليم العالي والسياسة والفن وغيرها اضافة لسطحية الذين يتوسدون المناصب. فالمثقف هو عكس الخبير والاتجاه العام هو نحو التخصص بدلا من الشمول، والتعليم من اجل العمل، والسياسة من اجل الانتخاب وغيرها من القضايا المهمة.
عرض الكتاب جيد وبه مراجع قيمة
Profile Image for Dosia.
396 reviews
August 26, 2017
Bardzo chciałam nie zgadzać się z niechęcią autora do polityki inkluzji. Po przeczytaniu całości muszę jednak przyznać, że byłam zbyt bezkrytyczna wobec podobnych działań i ich konsekwencji. Potrzebuję czasu, żeby to wszystko spokojnie przetrawić.
Profile Image for Nushin.
17 reviews1 follower
Read
December 11, 2009
good book, cannot agree with Furedi's ideas %100. Nevertheless, I quite agree with his main concerns.
Profile Image for Antonio Gallo.
Author 6 books57 followers
August 8, 2025
La questione dell'attuale ruolo degli intellettuali e della cultura nell'epoca contemporanea è un tema ampiamente discusso e dibattuto. Ci sono diverse opinioni al riguardo, ma molti ritengono che gli intellettuali siano ancora presenti e attivi, anche se il loro ruolo e la loro influenza potrebbero essere cambiati rispetto al passato.

Alcuni sostengono che la crescente commercializzazione e la cultura popolare abbiano eroso la posizione degli intellettuali come guide culturali e morali della società. Altri ritengono che la globalizzazione e i nuovi mezzi di comunicazione abbiano creato nuove opportunità per gli intellettuali di diffondere le loro idee e influenzare l'opinione pubblica.

In ogni caso, è importante notare che gli intellettuali non sono mai stati una classe omogenea, e oggi come in passato ci sono molte voci diverse e contrastanti all'interno del mondo accademico e culturale.

In merito ai "filistei del XXI secolo", l'espressione si riferisce a coloro che sono considerati ignoranti e apatici nei confronti della cultura e dell'arte. È possibile che ci sia una crescente polarizzazione tra coloro che apprezzano e promuovono la cultura e coloro che se ne disinteressano o la vedono come un lusso superfluo. Tuttavia, anche in questo caso, non si possono fare generalizzazioni e ci sono molte persone che apprezzano e sostengono la cultura in modi diversi.

La questione dell'attuale ruolo degli intellettuali e della cultura nella società contemporanea è un tema molto ampio e complesso. Una delle principali sfide che gli intellettuali affrontano oggi è la difficoltà di raggiungere un pubblico ampio e diversificato, soprattutto in un'epoca in cui l'informazione è sempre più frammentata e personalizzata.

Inoltre, molti sostengono che la cultura e l'arte oggi siano state a loro volta commercializzate e mercificati, riducendole a prodotti di consumo e spettacolo. Ciò ha portato molti a chiedersi se gli intellettuali e gli artisti contemporanei siano ancora in grado di fornire una critica sociale e politica significativa, o se siano diventati parte dell'establishment culturale.

Tuttavia, ci sono anche molti esempi di intellettuali e artisti che stanno cercando di adattarsi ai cambiamenti della società contemporanea e di trovare nuove modalità di espressione e di coinvolgimento del pubblico. Ad esempio, molti intellettuali stanno usando i nuovi mezzi di comunicazione e le piattaforme online per raggiungere un pubblico più vasto e diversificato, e per creare comunità virtuali di discussione e di scambio di idee.

Inoltre, molti artisti stanno cercando di andare oltre la mera produzione di opere d'arte commerciali, cercando di creare opere che abbiano un impatto sociale e politico significativo. Questo tipo di arte, nota come "arte impegnata", cerca di affrontare temi come l'ingiustizia sociale, l'ambiente e la politica, e di stimolare una maggiore consapevolezza e azione.

In conclusione, nonostante ci siano sfide e criticità riguardo al ruolo degli intellettuali e della cultura nella società contemporanea, ci sono anche molte opportunità per gli intellettuali e gli artisti di creare un impatto significativo, di promuovere la critica sociale e di stimolare il dibattito pubblico.
Profile Image for Wouter.
Author 2 books30 followers
July 18, 2018
As much as I agree with the main statement that has been posited here, I have to immediately add my concerns about the all-negativity throughout the small chapters that aren't that diverse. I understand that one needs to build a firm case in order to publish such an opinion as the hate mails won't be far off. But that doesn't mean that a positive ending in the form of an alternative cannot be offered. That said, I wouldn't know what to offer myself - I can sadly merely agree with Frank's feelings about the growing infantilisation of culture and knowledge. Less than half people I know are interested in literature, and even less people are interested in working hard to know, not simply to swallow pre-digested bite-side bits to be able to claim they know something.
The book has left me a bit sad, really. What's next?
Profile Image for Linda.
21 reviews29 followers
October 12, 2021
A civilized intellectual institution teaches its members how not to take criticisms personally, and how not to be offended by uncomfortable ideas. It also teaches its members how to deal with being offended.

Nothing seems to have any intrinsic worth. Knowledge, education, higher education, art and culture are not promoted because of any inherent qualities that they may possess.

Consumer choice and individual access merge into a populist ethos that regards culture and education as consisting of bite-size commodities that can be spoon-fed to Joe Public.

Medrano is in the business of making sure that museums become Disneyfied, and seems delighted that more and more museums ‘have become places where people have a kind of shared social experience’
Profile Image for Abdullah AlBlooshi .
205 reviews2 followers
July 27, 2023
الكتاب يناقش أزمة الثقافة والمثقفين وتأثير قوى السوق على على الحياة الفكرية والإنتاج الثقافي وتراجع دور المثقف النقدي بشكل حاد بعد حقبة الحداثة واستبدال المثقف بالخبير أضعف إهتمام الجمهور بمناقشة القضايا الكبرى وفعلا مانراه اليوم من تسطيح الثقافة بسبب خليط من المحترفين والمحتالين والمشاهير وأصحاب المشروعات الثقافية يتصدرون المشهد الثقافي مما ساهم في الركود الفكري والثقافي لكثير من المجتمعات وغياب المثقف الناقد الجاد كما يحاول المؤلف في نهاية الكتاب الرد على منتقدي كتابه كتاب يستحق القراءة.
Profile Image for طارق أحمد.
Author 1 book107 followers
March 25, 2024
لم أكمل الكتاب بعد .. ولا أدري هل سأعود لأكمله أم لا..
ولكن يا سيادة المترجم الهمام .. ألم تجد كلمة تترجم بها
philistines
إلا فلستينيين
لورجعت لتاريخ الكلمة ستجد فيها إسقاط صهيوني حقير على أهل فلسطين الأصليين .. ووصفهم بأنهم لا يفقهون في شيئ
Profile Image for Tarık.
26 reviews
March 11, 2023
Frank Furedi's book "Where Have All the Intellectuals Gone?" is a thought-provoking critique of modern intellectual culture. Furedi argues that the role of intellectuals in society has declined in recent decades, and that this has had a negative impact on public discourse and democracy.

The book begins with a historical overview of the role of intellectuals in society, from the Enlightenment to the present day. Furedi argues that intellectuals have traditionally played a vital role in shaping public opinion, challenging authority, and advancing social and political progress. However, he asserts that in the modern era, intellectuals have become more focused on personal agendas and have lost sight of their role in society.

Furedi also explores the impact of political correctness on intellectual culture, arguing that it has created a climate of fear and conformity that stifles free speech and the exchange of ideas. He suggests that this has led to a decline in public debate and a loss of faith in institutions such as academia and the media.

One of the strengths of "Where Have All the Intellectuals Gone?" is its incisive analysis of the current state of intellectual culture. Furedi's arguments are well-researched and supported by a wealth of historical and contemporary examples. He also provides a refreshing critique of the prevailing orthodoxy, challenging readers to think critically about the role of intellectuals in society.

However, some readers may find the book to be overly polemical, as Furedi's arguments can at times come across as overly critical and dismissive of current trends in intellectual culture. Additionally, while the book is focused on the decline of intellectuals in the West, it does not engage deeply with the broader global context.

Overall, "Where Have All the Intellectuals Gone?" is a timely and engaging critique of modern intellectual culture. Furedi's arguments are well-articulated and thought-provoking, and the book is a valuable contribution to the ongoing debate about the role of intellectuals in society.
Profile Image for Imran Rasid.
44 reviews17 followers
April 21, 2014
Umumnya buku ini dapat kita bahagikan kepada tiga bahagian. Bahagian pertama penulis membangkitkan persoalan pendefinisian siapa itu intelektual dan bagaimana tanggapan masyarakat terhadap intelektual dalam masyarakat sejak zaman Pencerahan. Penulis berpandangan sejak zaman Pencerahan sehinggalah sekitar 1970an intelektual masih lagi dianggap entiti penting dalam perubahan sesuatu masyarakat kerana mereka merupakan autoriti ilmu yang sangat berpengaruh. Kemudian selepas bermula pertengahan era 1970an intelektual mula hilang pengaruhnya,dan mula dianggap sebagai satu kelas elitis yang "specialized" dalam bidang masing-masing tanpa banyak berinteraksi dengan masyarakat. Sebagai seorang sosiologis penulis bijak tidak mudah menyalahkan kelas intelektual secara terus kerana dalam skala yang besar ini pastinya faktor utama bukan sekadar "semua intelektual jadi malas" tetapi pastinya sesuatu perubahan budaya dan struktural sudah berlaku.

Bahagian kedua buku ini beliau menceritakan antara sebab budaya ini berlaku ialah apabila berkembangnya pemikiran-pemikiran Pascamoden yang mengangkat tema "relativisime" dan "skepticisme" dalam dunia akademik. Pemikiran pascamoden telah meruntuhkan motif utama para akademik yakni mencari kebenaran dan meragut autoriti ilmu yang ada pada mereka dari tanggapan masyarakat. Tema ini dianggap ileh penulis antara sebab utama dan fikirku banyak perkara yang disebut oleh penulis ini adalah generalisasi yang agak cuai .

Bahagian ketiga merupakan kesinambungan bahagian kedua menceritakan bagaimana universiti secara strukturnya terpaksa mengikut arus populis dan politik zaman ini sehingga hilang integriti dan fungsi mereka dalam melahirkan ide baru bahi mengubah masyarakat.

Umunya buku ini agak banyak causal fallacy,hasty generalization terhadap kelompok pemikir pascamoden. Namun bahgaian pertama dan kedua masih sangat baik untuk ditelaah.
1 review
July 1, 2015
في البداية بتعتقد الكتاب موجه للمثقفين وينتقهدهم ،لكن بعد ما تتقدم وتقرا بتكتشف انه ينتقد دور الموؤسسات الثقافية وتأثيرها على التعليم والفنون ،بالنهاية الكتاب انتقد الأثنين وبشكل محايد بالإضافة للجمهور. الكتاب اغلبه مفردات صعبة وجمله احيانا تحتاج منك توقف لتربط بعض الأفكار مع بعض ، حتى تفهمه غير ذلك ستشعر بانك تائه بين مصطلحاته ولغته الثقيلة. موضوع الكتاب بشكل رئيسي عن الموؤسسات الثقافية والنخبة الثقافية والجمهور، وكيف حكمت الموؤسسات الثقافية المثقفين وجعلت منهم أجندة لهم بإعطائهم مناصب في جامعاتها و الى اخره، عكست هذي العملية بدورها تسطيح التعليم ليصل الى الطالب بشكل بسيط وغير مثير، ومن هنا انتقد الكاتب دورهم ووصفه "بمكدلنة الجامعات"
بالنسبة لي يعتبر كتاب جيد ولابأس فيه لانه طرح قضية مهمة لكن بدون اي حلول كل مافي الكتاب استعراض للقضية فقط، اعطيه نجمتين
Displaying 1 - 30 of 32 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.