Ο Αντώνης Τσιρώνης, ναύτης σε γκαζάδικο, παθαίνει ένα μεγάλο ατύχημα στο πρόσωπο τη στιγμή που το βαπόρι μπαίνει στο λιμάνι της Νέας Υόρκης και μεταφέρεται λιπόθυμος στο νοσοκομείο. Οι συνάδελφοί του, πιστεύοντας πως σκοτώθηκε, φανερώνουν όλα τα στραβά του πλοίου στην αμερικανική αστυνομία που αρχίζει τις ανακρίσεις. Χωρίς να γνωρίζει τη γλώσσα, αλλά και χωρίς να μπορεί, έτσι κι αλλιώς, να βγάλει λέξη από το στόμα του, ο Τσιρώνης προσπαθεί ν' αντιμετωπίσει με παραμορφωμένο πρόσωπο ανθρώπους και γεγονότα: το τραύμα του, τους γιατρούς, τον ατζέντη, τους ανθρώπους του ατζέντη, τις νοσοκόμες και το σεξουαλικό του πρόβλημα. Στην όλη του προσπάθεια θα τον βοηθήσει –με το αζημίωτο, εννοείται– ο Γκας, ένας Έλληνας γερο-γκάνγκστερ από τη Βραζιλία. Τα πράγματα θα αποκτήσουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν το ζευγάρι θα πληροφορηθεί πως για τα αίτια του ατυχήματος μπορεί να μηνυθεί ο εφοπλιστής κι έτσι από μία να επικρατήσει το δίκιο κι από την άλλη να λυθεί και το οικονομικό τους πρόβλημα.
Το βιβλίο, γραμμένο με το γνωστό χιούμορ του Αντώνη Σουρούνη, είναι ένα αυτοβιογραφικό αφήγημα, όπου αυτοσαρκάζεται και σαρκάζει. Η ζωή του νοσοκομείου περιγράφεται με τέτοιο τρόπο, που όσο δράμα κι αν κρύβει, ο αναγνώστης δεν μπορεί παρά να γελάσει.
Με το τέλος του βιβλίου επέρχεται κάποια λύση – όχι, όμως, και το τέλος των προβλημάτων. Τα ίδια προβλήματα, ίσως και μεγαλύτερα, φανερώνονται στον ορίζοντα και ξαναζητούν τη λύση τους.
Greek: Αντώνης Σουρούνης βραβευμένος Έλληνας πεζογράφος, γνωστός για τα διηγήματα και τα μυθιστορήματά του με θέμα την ζωή των «γκασταρμπάιτερ». Έργα του έχουν μεταφραστεί σε αρκετές γλώσσες.
H πρώτη μου γεύση απο Σουρούνη ήταν με το "Μονοπάτι στη θάλασσα" και δεν τον βρήκα καθόλου του γούστου μου. Ευτυχώς είπα να του δώσω ακόμα μια ευκαιρία με το "Οι πρώτοι πεθαίνουν τελευταίοι", γραμμένο είκοσι χρόνια νωρίτερα. Πέτυχα διάνα! Η ιστορία του νεαρού Έλληνα ναυτικού που μεταφέρεται τραυματισμένος σε ένα αμερικάνικο νοσοκομείο με διασκέδασε αφάνταστα. Ο ήρωας της ιστορίας διαθέτει το αθυρόστομο, κυνικό χιούμορ που με κάνει να κλαίω από το γέλιο. Το γράψιμο του Σουρούνη είναι εξαιρετικά ώριμο και στρωτό, γεμάτο με έξυπνες παρομοιώσεις και σπαρταριστούς διαλόγους. Όσο για τους διάφορους περίεργους χαρακτήρες που ο ήρωας γνωρίζει κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του (ο Γκας ο γκάγκστερ, ο Χαρίλαος, η νέγρα νοσοκόμα) σίγουρα θα μου μείνουν αξέχαστοι.
[...]Ό,τι και να 'ταν, όμως, με λύτρωσε, γιατί αμέσως με κατέκλυσε μια γλύκα, σχεδόν ηδονή, καθώς ανυψονόμουν ολόγυμνος καβάλα σ' ένα ροζέ σύννεφο και το μόνο που αισθανόμουν ήταν αγάπη για όλους αλλά προπαντός γι' αυτή τη γυναίκα, και μαζί κούραση από την πάλη μου με τον πόνο κι από τα τριάντα χρόνια της ζωής μου που τώρα τ' αγαπούσα κι αυτά με τρυφερότητα σαν τα τριάντα μου παιδιά που επεστρεψαν από την ασωτεία και, μην έχοτας μόσχο σιτευτό να σφάξω για το καλωσόρισμά τους, θυσιαζόμουν εγώ ο ίδιος.
- Είναι μέσα στα ανθρώπινα κουσούρια να επισκέφτεσαι σαν τουρίστας τον τόπο που μαρτύρησες.
- Μην ξεχνάς, παλικάρι μου, ότι με τον πόνο δοκμάζονται μόνο οι εκλεκτοί. Και ο Ιησούς δοκιμαστηκε.. [...]
Άλλο ενα παράδειγμα της γραφής Σουρουνη να θυμίζει Μπουκοφσκι. Ίσως απευθύνεται παραπάνω σε ανδρικό κοινό, λόγω της ακατάπαυστης βρομολοχιας (εξ ού και μόνο 4 άστρα). Πάντως για εκείνους που δεν ενοχλεί η αιςχρολογια το βιβλίο αξίζει να διαβαστεί, διότι οι περιγραφές ειναι σπαρταριστικά αστείες και οι διάφοροι χαρακτήρες αξιόλογοι.