Ενικός αριθμός

by Lena Divani, Λένα Διβάνη

Ξεκίνησαν μαζί στον Βόλο, ο Άρης και η Ήρα, ετών 5, φίλοι αχώριστοι, πληθυντικός αριθμός. Οι δύο μαζί, μέτωπο αρραγές, επιβίωσαν στο επικινδυνότερο πεδίο μάχης, το σπίτι τους. Ύστερα μεγάλωσαν. Ρήγματα παρουσιάστηκαν στο μέτωπο. Μονάδες δύο, θέλοντας και μη. Ο φόβος ίδιος πάντα όμως. Οπότε αποφάσισαν να το βάλουν στα πόδια, να κρυφτούν μέσα στον κόσμο.
Ο Άρης κατέληξε σεφ στη Νέα Υόρκη και η Ήρα σχεδιάστρια ιστοσελίδας στο Λονδίνο: επιτυχημένοι επαγγελματίες, κοσμοπολίτες, εργένηδες, οικονομικά ανεξάρτητοι, χιλιόμετρα μακριά από τα φαντάσματα του παρελθόντος, χιλιόμετρα μακριά ο ένας απ΄ τον άλλο, χιλιόμετρα μακριά απ' ό,τι πραγματικά επιθυμούσαν.
Δεν παραπονιούνται, αυτή ήταν η ζωή που διάλεξαν, όπως όλα τα ορφανά εκ πεποιθήσεως του 20ού αιώνα, οι ψυχικά άστεγοι της μεγαλούπολης, οι αποτυχημένοι επιτυχημένοι, οι παραπαίοντες ανάμεσα στη ευαισθησία και τη σκληρότητα, οι ρημαγμένοι απ' την καλοπέραση, οι φυλακισμένοι στο βάθος του εαυτού τους, στο ψύχος του ενικού αριθμού. Τους συναντάμε όταν αυτοί μπαίνουν στα σαράντα κι ο 20ός αιώνας βγαίνει.
Τότε απροσδόκητα μια πρόκληση τους ξαναχτυπάει την πόρτα. Θα ανοίξουν; Υπάρχει κανείς να δεχτεί ως δώρο τη μισοτελειωμένη, την ακατανόητη φράση που είναι η ζωή τους; Υπάρχει κανείς εκεί έξω;

Ένα μυθιστόρημα για το τέλος του αιώνα που μετέτρεψε τις συλλογικότητες σε ατομικότητα, τον πληθυντικό αριθμό των οραμάτων σε ενικό αριθμό της επιβίωσης εναντίον όλων. Ένα SOS απ' τα παιδιά της πόλης που επένδυσαν στη επιτυχία και έχασαν κερδίζοντας. Ένα χαίρε στη νέα οικογένεια, τους φίλους μας. Ένα αντίδωρο σε όσους επιμένουν να επενδύουν στη αθανασία της ψυχής και στα πάσης φύσεως θαύματα.

368 pages, Paperback

First published May 1, 2002

About the author

Lena Divani (Greek: Λένα Διβάνη) was born in Volos, Greece in 1955 and is currently professor of foreign policy history at the University of Athens School of Law.
Besides her academic publications she has written for Greek newspapers and magazines, and published numerous short story collections, childrens' books, plays and novels. Her novels have been translated into French, Italian and Spanish.

Reviews

[Zaphirenia · Rating 3 out of 5]

Ένα βιβλίο που θα με είχε συγκινήσει βαθιά αν το είχα διαβάσει στη μετεφηβεία. Τώρα αισθάνομαι ότι έχω λίγο μεγαλώσει για αυτά. Κινηματογραφικό, λίγο από ελληνική επαρχία του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα, λίγο από ακρωτηριασμένες σχέσεις, ξεκαθάρισμα λογαριασμών και ένα ρομάντζο από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού με μια γενναία δόση κλισέ και αναμενόμενων πλοτ τουΐστς. Ευχάριστο, ευκολοδιαβαστο, τίμιο. Ό,τι ακριβώς χρειαζομουν μετα τη μαυρίλα του Σελίν.

[Βιβλιομανής · Rating 3 out of 5]

(Ως γνωστόν) η Λένα Διβάνη γράφει πολύ έξυπνα και συμπυκνωμένα όταν πρόκειται για ιστορικά, κοινωνιολογικά, ψυχολογικά σχόλια, δεν μπορώ να πω όμως ότι κατέχει την τέχνη της γραφής, τουτέστιν δεν σε στέλνει, δεν χάνεσαι στους χαρακτήρες της και στις ζωές τους.. Πάντα βλέπεις το πρόσωπο της ολοκάθαρα πίσω από τα γράμματα και πάντα ο στόχος της είναι εμφανής: να σου δώσει τροφή για σκέψη, να σε ξυπνήσει -και να εντυπωσιάσει βεβαίως-, πάντως όχι να ζωντανέψει ένα παράλληλο σύμπαν.
Αυτά ισχύουν και για αυτό το βιβλίο, το οποίο πάντως είναι το καλύτερό της από όσα έχω διαβάσει (επιφυλάσσομαι για το Ένα πεινασμένο στόμα). Μου άρεσε πολύ το παιχνίδι που έκανε στο τέλος με τις οπτικές γωνίες των προσώπων, ηθοποιών στην ίδια μεγάλη παράσταση που λέγεται Ζωή. Μερικά χρόνια νωρίτερα θα κοίταζα τα γεγονότα των τελευταίων σελίδων λίγο ειρωνικά, τι Φώσκολος μας ξεφύτρωσε θα έλεγα, πλην όμως όσο περνάει ο καιρός συνειδητοποιώ ότι διόλου απίθανα δεν είναι. [Αν ψάξει κανείς τι ιστορίες υπάρχουν μέσα στην κάθε οικογένεια, κι αν τις αποτύπωνε στο χαρτί, θα τις κοίταζε και δεν θα τις πίστευε ούτε ο ίδιος]. Το μελό λοιπόν κρίνεται στο πώς θα γραφτεί κάτι κι όχι στο τι είναι αυτό. Ε, εδώ ακροβατεί, αλλά όχι σε επικίνδυνο βαθμό, ας μην γινόμαστε και τόσο λεπτολόγοι, κι αυτό επικίνδυνο είναι.
Προσωπικά - κι αυτό πραγματικά δεν ξέρω αν έχει γενική βάση ή αν είναι λόξα δική μου- θεωρώ ότι εκεί προς το τέλος η φόρα-φούρια της συγγραφέως για το γκραν φινάλε παρασέρνει τον αναγνώστη πάνω από τα αναχώματα-επιβραδύνσεις που εκείνη έχει τοποθετήσει. "Να δω τι γίνεται στο τέλος επιτέλους, και μετά το ξαναδιαβάζω με την ησυχία μου" είναι η σκέψη που κυριαρχεί στις τελευταίες τριάντα σελίδες κι αυτό με χάλασε. Επίσης μια σκέψη που μου πέρασε στην αρχή του βιβλίου είναι μήπως είναι παρωχημένο λόγω θέματος-χαρακτήρων: Δυο σαραντάρηδες, κάτοικοι εξωτερικού την εποχή των παχιών αγελάδων περνούν κρίση ζωής στην αυγή του μιλένιουμ -τη στιγμή που οι σημερινοί σαραντάρηδες περνούν κρίση επιβίωσης.

Κι όμως, όσο και να διαφέρουν τα δεδομένα των εποχών, τα θεμελιώδη ερωτήματα που απασχολούν τον κάθε άνθρωπο (το ποιος είναι, τι θέλει, πού (τον) πάει η ζωή του, πόσο καθαρά βλέπει και τελικά αν είναι ευτυχής) είναι ερωτήματα διαχρονικά και καλό είναι να υπενθυμίζονται.

[Georgina Koutrouditsou · Rating 5 out of 5]

Ανθρώπινο,αληθινό, συγκινητικό!

[Christiana Hadji · Rating 3 out of 5]

Προβληματίζομαι. Αυτό είναι το τρίτο βιβλίο της Διβάνη που διαβάζω, και παραδόξως δεν έχω αποφασίσει ακόμα αν την θεωρώ καλή λογοτέχνιδα ή όχι.

Το γράψιμο της δεν είναι άσχημο. Οι προτάσεις της κοφτές και περιεκτικές, σχεδόν στακκάτο. Το ύφος παιγνιδιάρικο, τσαχπίνικο, γεμάτο χιούμορ, λογοπαίγνια κι έξυπνες ατάκες. Η συγγραφέας χρησιμοποεί απλή γλώσσα αλλά η ανάγνωση δεν κυλά νεράκι επειδή οι προτάσεις είναι πολύ σύντομες, αλλά και επειδή ώρες ώρες η προσοχή του αναγνώστη αποσπάται από τα τσαλιμάκια του λόγου.

Όμως, δεν με προβληματίζει τόσο η τεχνική της, όσο η ουσία. Η Διβάνη καταπιάνεται με δύσκολα και απαιτητικά θέματα (μοναξιά, αποξένωση, ερωτική απογοήτευση, ενηλικίωση, σχέσεις γονέων-παιδιών, γερατειά, πένθος) τα οποία απαιτούν έμπειρες και ταλαντούχες πέννες. Παρ' όλες τις φιλότιμες προσπάθειες της, έχω την εντύπωση ότι τα θέματα αυτά αγγίζονται κάπως επιφανειακά στα έργα της, κάπως επιπόλαια, όπως θα τα χειριζόταν μια συγγραφέας που ίσως δεν έχει ζήσει τραγικές καταστάσεις στη ζωή της. Εκεί που έλεγα "Καλά το πάει, τώρα θα πει κάτι βαθύ που θα με συγκλονήσει"... της ξέφευγε πάλι. Ετσι ενώ το βιβλίο είχε ως άξονα τον ψυχικό κόσμο των δύο ηρώων, της Ήρας και του Άρη, δεν ένοιωσα να ταυτίζομαι μαζί τους, να τους συμπονώ. Τα βάσανα και οι προβληματισμοί τους δεν με άγγιξαν καθόλου. Τελείωσα το "Ενικός αριθμός" με την εντύπωση ότι η Διβάνη ήθελε να μου πεί κάτι σημαντικό, το οποίο όμως δεν κατάφερε να μου μεταδόσει.

Παρ' όλα αυτά, πιστεύω στις δυνατότες της Διβάνη και θα συνεχίσω να διαβάζω τα βιβλία της. Το στυλ της είναι έξυπνο και πρωτότυπο, απλά πιστεύω ότι πρέπει να επικεντρωθεί σε κάποιο είδος λιγότερο απαιτητικό από το ψυχογραφικό μυθιστόρημα που να της ταιριάζει καλύτερα. (π.χ. γυναικεία λογοτεχνία ή Ιστορία που είναι και το θέμα των σπουδών της).

[Eva · Rating 4 out of 5]

Είναι το δεύτερο βιβλίο της Διβάνη που διαβάζω (μετά το Πεινασμένο στόμα). Ήδη από το πρώτο δείγμα γραφής μου άρεσε το στυλ της - ο λόγος της ρέει, είναι σύγχρονος και έχει μια πιο λογοτεχνική χροιά χωρίς να γίνεται κουραστικός ή γλυκερός.

Σε σχέση με το Πεινασμένο στόμα, ο Ενικός Αριθμός πιθανώς δεν έχει το ίδιο αβανταδόρικο και πρωτότυπο θέμα, ωστόσο τον βρήκα πιο ολοκληρωμένο και προσιτό ως προς τους χαρακτήρες και την προβληματική του. Η σχέση με τους γονείς, η επίπτωση της παιδικής ηλικίας στις μετέπειτα επιλογές μας, η πολυπλοκότητα/ οι γκρίζες αποχρώσεις που διακρίνουμε στο χαρακτήρα των γύρω μας καθώς μεγαλώνουμε και εγκαταλείπουμε την αφοριστική τάση της παιδικής ηλικίας, είναι θέματα που όλοι αναγνωρίζουμε στην καθημερινή μας ζωή. Μου άρεσε που το βιβλίο τελείωσε με μια κάπως άβολη ηρεμία μετά από τα τόσα χρόνια που οι χαρακτήρες βασανίζονταν από τα βιώματά τους, χωρίς όμως να διευκρινίζεται πλήρως ποια θα είναι η πορεία τους στη συνέχεια - δεν είναι εξάλλου απαραίτητο αφού αντιμετώπισαν τουλάχιστον τα βασικά θέματά τους.

Η μόνη μου ένσταση είναι ότι δεν μου ήταν πλήρως ξεκάθαρο ποια ήταν εν τέλει τα συναισθήματα της μητέρας του Άρη προς το σύζυγό της (π.χ. με την εξαφάνισή του και το θάνατό του), και επίσης θα ήθελα λίγη παραπάνω ανάλυση για τη σχέση γονέων-παιδιών μετά την "τελική αναμέτρηση". Highlight για μένα η συγκινητική περιγραφή της πονεμένης γιαγιας της Ήρας.

[Maria Ch · Rating 2 out of 5]

Το βιβλίο αυτό της Διβάνη ουδεμία σχέση έχει με το πρώτο δείγμα γραφής της που ήρθα σε επαφή, το ‘Τι έμαθα περπατώντας τον κόσμό´. Το γράψιμο της μου αρέσει, οι χαρακτήρες και η πλοκή όμως δεν ήταν ρεαλιστικά και γλυκανάλατα στα σημεία. Νομίζω η καλύτερη σύγκριση είναι ότι λες και διαβάζεις σειρά του Παπακαλιάτη με τα αναμενόμενα, κλισέ και τις υπέρ δραματοποιημένες σκηνές μεταξύ χαρακτήρων.

[R.L. · Rating 3 out of 5]

So and so.
2 ½/5
Τα κλισέ πάντα έχουν κάποια βάση, ωστόσο κάποιες καταστάσεις ήταν πιο κλισέ κι από κλισέ ενώ κάποιες εξελίξεις στην πλοκή τραβηγμένες από τα μαλλιά. Εκεί που κάπως πήγαν να με κερδίσουν οι χαρακτήρες οι οποίοι δεν με έπεισαν πολύ και ήταν βαρετοί στην ενήλικη ζωή τους και δεν μου τραβήξαν το ενδιαφέρον καθόλου, η Διβάνη βάζει στο μυαλό τους σκέψεις κι αποφάσεις εντελώς απίστευτες και στην ροή της ιστορίας συμπτώσεις εντελώς απίστευτες επίσης.

Ακόμα, ίσως δεν έχω κερδίσει το απόλυτο ζεν και την ψυχοσύνθεση γκουρού, αλλά πιστεύω σθεναρά ότι όσο κι αν κάποιες απαράδεκτες συμπεριφορές έχουν εξήγηση και βοηθάει να κατανοήσεις τα κίνητρα για τον χαρακτήρα και την συμπεριφορά κάποιου, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι γίνεται ή πρέπει να συγχωρούνται, να ξεχνιούνται ή να δικαιολογούνται η κακοποίηση, η χειριστηκότητα, το ψυχικό τραύμα και η σκατοψυχιά.

Κάτι προσπάθησε να πει η συγγραφέας αλλά δεν τα κατάφερε, ενώ και ο ρυθμός της διήγησης ήταν άνισος, με σημεία που κάπως σου κινούσαν το ενδιαφέρον και σημεία που δεν τσουλούσε το πράγμα με τίποτα. Προϊόν της εποχής που γράφτηκε ή ίσως κάτι που δεν άγγιξε εμένα; Δεν ξέρω...

[Dora · Rating 4 out of 5]

Στη αρχή με ξένισε ο λόγος της πρόζας. Όταν την είχα ακούσει στα ζευγάρια να αφηγείται, είχα ξετρελαθει. Στο γραπτό λόγο όμως δεν μου άρεσε. Οι δύο αγαπημένες μητροπόλεις όμως με κράτησαν κ τελικά με κέρδισαν. Λίγο απαισιόδοξο μου φάνηκε αλλά τεσπα...

[Elisa S · Rating 4 out of 5]

Ενικός αριθμός. Ο αριθμός της ζωής μας... Ευχάριστο, νεανικό, ενηλικίωσης... ξεκαθαρίσμα σχέσεων σε μια όχι και πολύ μακρινή εποχή, που το να μιλάς ανοιχτά με την οικογένειά σου, μαλλιών δεν ήταν και πολύ σύνηθες.

[Vassia L. · Rating 4 out of 5]

Αρκετά συγκινητικές οι ιστορίες των ηρώων και των ανθρώπων που τους περικλείουν. Το αίμα νερό δε γίνεται λένε και το βιβλίο αυτό το αποδεικνύει με το παραπάνω.
Βάζω 4 αστεράκια γιατί κάποια γεγονότα δεν τα βρήκα να κολλάνε σωστά.
Πολύ ωραία και η γραφή της Διβάνη.

[Màri · Rating 3 out of 5]

3,5/5

Όμορφο βιβλίο, το διάβασα μονοκοπανιά. Ακολουθείς την Ήρα και τον Άρη στις ζωές τους και ανακαλύπτεις μαζί τους πράγματα που δεν ήξεραν ούτε οι ίδιοι για τους εαυτούς τους. Μου άρεσαν ιδιαίτερα οι αναδρομές στην παιδική ηλικία των ηρώων και οι συνδέσεις με το παρόν.

[Alki Zp · Rating 5 out of 5]

Λένα, άγγιξες την καρδιά μου..Υπέροχο!

[Anastazi · Rating 4 out of 5]

Όμορφη ιστορία.