Ο χρόνος πάλι

by Σώτη Τριανταφύλλου, Soti Triantafillou

Φιλοξενία είναι να καλείς κάποιον στην κουζίνα σου...

Το "Ο χρόνος πάλι" είναι ένα παιχνίδι αυτοβιογραφίας: η συγγραφέας περιηγείται στη ζωή της· η μυθοπλασία συγχέεται με την πραγματικότητα, όσα συνέβησαν συγχέονται με όσα θα μπορούσαν να έχουν συμβεί, με όσα θα ήταν ωραίο να συμβούν· "αν είχα μια δεύτερη ευκαιρία, μια δεύτερη ζωή, θα γινόμουν..."

Το βιβλίο αυτό -τα απομνημονεύματα ενός ανθρώπου που έζησε "έναν αστερισμό από γεγονότα"- είναι άλλοτε κοινωνική ιστορία, άλλοτε λογοτεχνική κριτική, άλλοτε ταξιδιωτική πεζογραφία· η καταγραφή μιας προσωπικής φιλοσοφίας για την ύπαρξη και για το γράψιμο, για τη ζωή στη μεγαλούπολη, για την αποτυχία του έρωτα, για τον Σαίξπηρ, για το δίκιο του Κερένσκυ έναντι των μπολσεβίκων, για τους αγώνες της Φόρμουλα 1 και για τις τηγανητές πατάτες.

Στις σελίδες του "Ο χρόνος πάλι" -που μπορούν να διαβαστούν σε τυχαία σειρά- οι στιγμές ξεδιπλώνονται σαν χάρτης· τα λογοτεχνικά τοπία είναι τοπία της ψυχής. Στα περιθώρια σημειώνονται παρατηρήσεις και ερωτήματα για την ποίηση, την πολιτική, τη φιλία, την αγάπη, την απώλεια· για την αρρώστια και τον θάνατο· για το πώς μπορείς να μεταμορφώσεις την απελπισία στην πιο ακλόνητη ελπίδα. Ανάμεσα σε όσα έφερε το πέρασμα του χρόνου -του χρόνου που σε βλάπτει "μόνο αν είσαι τυρί..."- είναι μια υπέροχη παιδική ηλικία, μια νεότητα που παρατράβηξε, μια εξέγερση που δεν τελείωσε ποτέ.

Το "Ο χρόνος πάλι" αποτελεί μια επινοημένη βιογραφία· προπάντων, είναι ένα έργο τιμής στα βιβλία, για το πώς η ανάγνωση μπορεί να σώσει τη ζωή σου.

"Καμιά φορά, το πρώτο πρόσωπο, η φωνή του αφηγητή, η φαινομενικά άδολη κι αθώα, είναι παραπλανητική· κόλπο, ξεγέλασμα. Ο συγγραφέας παίζει το παιχνίδι της βιογραφίας χρησιμοποιώντας ένα σωρό απεικάσματα..."

Genres: Fiction

382 pages, Paperback

First published October 3, 2009

About the author

Soti Triantafillou

Η Σώτη Τριανταφύλλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957. Σπούδασε Φαρμακευτική στη Φυσικομαθητική Αθηνών, Ιστορία και Πολιτισμούς στην Εcole des Hautes Etudes en Sciences Sociales στο Παρίσι, Ιστορία της Αμερικανικής Πόλης στη Νέα Υόρκη καθώς και Γαλλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Οι θαυμαστές της Σώτης Τριανταφύλλου τονίζουν τη δυνατότητα του έργου της να 'ταξιδεύει' μέσα από μια ποικιλία εικόνων, σε διάφορα μέρη του πλανήτη και διάφορες ιστορικές περιόδους (από τις γειτονιές της Νέας Υόρκης, μέχρι τα σπίτια της ελληνικής κοινότητας στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και το Λονδίνο των αρχών του 20ου αιώνα). Στο έργο της Σώτης Τριανταφύλλου συμπεριλαμβάνεται η αρθρογραφία της σε διάφορες εφημερίδες και περιοδικά. Τα άρθρα της στον αθηναϊκό τύπο αντικατοπτρίζουν τις αριστερές ανθρωπιστικές αξίες, ενώ πολλές φορές παράλληλα στέκονται κριτικά απέναντι στη αριστερά και τις επιλογές της στο χρόνο. Έχει γράψει τρεις συλλογές διηγημάτων («Μέρες που έμοιαζαν με μανταρίνι», «Το εναέριο τρένο στο Στίλγουελ», «Άλφαμπετ Σίτυ»), δύο βιβλία για τον κινηματογράφο («Κινηματογραφημένες πόλεις», «Ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου 1976-1992»), τέσσερα μυθιστορήματα («Σάββατο βράδυ στην άκρη της πόλης», «Αύριο, μια άλλη χώρα», «Ο υπόγειος ουρανός», «Το εργοστάσιο των μολυβιών») καθώς και ένα βιβλίο για παιδιά «Η Μαριόν στα ασημένια νησιά και τα κόκκινα δάση» (1999). Εργάζεται επίσης ως μεταφράστρια, επιμελήτρια εκδόσεων, reader σε εκδοτικούς οίκους και καθηγήτρια της Ιστορίας του Κινηματογράφου.

Reviews

[. . . _ _ _ . . . · Rating 2 out of 5]

Ανήκει στη σειρά "Η κουζίνα του συγγραφέα" που αν κατάλαβα καλά διάφοροι συγγραφείς αυτοβιογραφούμενοι διηγούνται τον τρόπο με τον οποίο γράφουν. Άλλο ένα memoir. Φέτος μόνο διάβασα δύο (και με αυτό τρία). Και τα βαριέμαι. Γράψτε ένα προσωπικό ημερολόγιο. Κανένας δεν ενδιαφέρεται.
Έχοντας διαβάσει μόλις στα τέλη Δεκεμβρίου του προηγούμενου χρόνου το Για την Αγάπη της Γεωμετρίας, οι ομοιότητες είναι εμφανείς : εκεί η Σώτη Τριανταφύλλου κρυβόταν πίσω από το όνομα Ανατολή Μπότσαρη : πάλι πόσο μισούσε τους γονείς της, την γιαγιά της, τη νεοελληνική μιζέρια, την ελληνική αριστερά, πόσο αγαπούσε το ροκ (Μας τα έχεις κάνει νταούλια με το ροκ, Σώτη : στα 20 σου είναι μια χαρά, στα 60 it's pathetic). Πάλι τα ίδια και εδώ : ξεπέρασε το πόσο μισείς τους γονείς σου (μα να αφήσεις τη μάνα σου να αργοπεθαίνει ;) και την ελληνική αριστερά (για αυτό σου πετάνε αυγά...) και γράψε ένα καλό ελληνικό μυθιστόρημα. Ελληνικό, όχι να διαδραματίζεται στη Ρωσία του 18ου αιώνα, στην Αγγλία του 17ου, στην Αφρική του 19ου...
Γιατί γαμώ την πουτάνα μου ρε Σώτη, όσο εκνευριστική γκόμενα είσαι, αλλά τόσο ταλέντο έχεις.
Τι έχουμε εδώ ; Σελίδες επί σελίδων για το ποια ροκ τραγούδια αγαπάς, για το πως ταξιδεύεις στην αμερικάνικη ενδοχώρα, τι αμάξια οδηγείς, και ποιους άγνωστους γάλλους και ρώσους συγγραφείς θαυμάζεις. Α, ναι, είπαμε και πόσο μισείς τον δυνάστη πατέρα σου, τη συμβιβασμένη μητέρα σου και τη στρίγγλα γιαγιά σου (τα είπες και στη Γεωμετρία, το είπαμε). Δεν ενδιαφέρει κανένα κούκλα μου, τσίμπα ένα αστεράκι.
Όμως, στο βιβλίο ενσωματώνονται διάφορα διηγήματα (ή κομμάτια αυτών) για να δείξεις πόσο versatile είσαι : από sci-fi διήγημα και διήγημα γραμμένο στη χιώτικη διάλεκτο, μέχρι και διήγημα για μια ρωσίδα σερβιτόρα στο Παρίσι ή θραύσματα ελληνικής αστικής τάξης στα τέλη του 19ου αιώνα. Και εκεί όχι απλά το βιβλίο αναπνέει, αλλά γράφεις fucking brilliant. Αλλά σχεδόν όλα έχουν ήδη δημοσιευθεί αλλού (εκτός αυτό με την ρωσίδα σερβιτόρα), οπότε δεν μιλάμε καν για πρωτότυπο υλικό. Σε κάθε περίπτωση, τουλάχιστον 3 αστεράκια.
Οπότε, μέσος όρος : 2 αστεράκια, λυπάμαι πολύ.

ΥΓ : θέλει πολλά κιλά αρχίδια πάντως να γράψεις πως εκτιμάς περισσότερο το μεταφραστικό έργο του Κοσμά Πολίτη από το συγγραφικό του, και ότι ο Καραγάτσης είναι "προχειρογράφος"...τουλάχιστον η Σώτη δεν παραμερίζει όταν περνούν ιερές αγελάδες...

[Takisx · Rating 3 out of 5]

Λίγη κλάψα, λίγο ερωπαισμός , λίγη σιχασιά, λίγο απο όλα, κι ενα βιβλίο που έκανε τα αδυνατα δυνατά να μην με απωθήσει και μάλλον τα κατάφερε. Μπράβο σου Σώτη.

[Katerina Tzima · Rating 4 out of 5]

Η γραφη της Τριανταφυλλου ειναι μαγικη!

Το βιβλιο αυτο -της σειρας «η κουζινα του συγγραφεα»- είναι πολυ ιδιαιτερο και της επιτρεπει να ξεδιπλωσει χωρις ψευτο-αιδημοσυνες την ευρυμαθεια της, αναδεικνυοντας, παραλληλα, την κοφτερη της ματια και το ελευθερο πνευμα της. Προσωπικα, με αρπαξε απ’τα μαλλια και με εσυρε σε μερη που ηθελα να παω (ταξιδια, βιβλια, σπουδες) και αλλα που θα προτιμουσα, υπο κανονικες συνθηκες, να αποφυγω (οικογενεια, φτωχεια, δημοσια εκπαιδευση). Βρηκα συγκλονιστικη την ειλικρινεια της και θαυμασα οτι δεν δισταζει να πει την αληθεια (της) χωρις φτιασιδωματα και συναισθηματισμους. Επισης, λατρεψα τις μουσικες αναφορες της (καποια κεφαλαια τα ξαναδιαβασα υπο τους ηχους αγαπημενων της αλμπουμ και τραγουδιων).

Ηταν η πρωτη μου επαφη με την Τριανταφυλλου και, σιγουρα, δεν θα ειναι η τελευταια.

[Ioannis Savvas · Rating 3 out of 5]

Ομολογώ ότι η Σώτη Τριανταφύλλου είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση συγγραφέα. Οι χαρακτηρισμοί περιττεύουν. Άλλωστε τους απεχθάνεται. Δεν γράφει για την κριτική. Δεν γράφει για τον αναγνώστη. Γράφει για τον αναγνώστη. Ο χρόνος πάλι είναι ένα βιβλίο γραμμένο για το βιβλίο. Και για τον συγγραφέα. Είναι ένα βιβλίο που έχει τα πάντα. Πολυδιάστατο. Αξιοπερίεργο. Ένα εξωτικό ζώο που ξεχωρίζει σαν τη μύγα μέσ” το γάλα, μέσα στην εγχώρια πανίδα.

Δεν ξέρω αν είναι τύχη ή ατυχία που πριν διαβάσω αυτό το βιβλίο είχα διαβάσει το Για την αγάπη της γεωμετρίας. Οι ομοιότητες ήταν πολλές. Οι αυτοβιογραφικές σελίδες της Τριανταφύλλου μοιάζουν τόσο πολύ με αυτές της Ανατολής Μπότσαρη. Θα μπορούσε το ένα βιβλίο να είναι συνέχεια του άλλου. Ή το ένα ενσωματωμένο στο άλλο.

Η Σώτη Τριανταφύλλου σε αυτό το βιβλίο δίνει ακόμα ένα δείγμα δυνατής συγγραφής. Ωστόσο, πρέπει να διαβάσω κι άλλα βιβλία της.

[N's books · Rating 3 out of 5]

Αισθάνομαι διχασμένη ανάμεσα στο αδιαμφισβήτητο ταλέντο της Τριανταφύλλου και στην άκρατη ανάγκη που την βασανίζει να βγάλει προς τα έξω εσώψυχα και βιώματα, που ίσως μέσα σ' ένα μυθιστόρημα να περνούσαν ως μυθοπλασία συντελώντας σε μια κάθαρση, εδώ όμως προκαλούν αμηχανία και ίσως δυσφορία, τουλάχιστον σε μένα.
(Καιρός να τα ξεπεράσει και να μας δώσει αυτό που έχει τη δυνατότητα, ένα αριστούργημα, όπως μόνο εκείνη ξέρει και μπορεί).

[Dona · Rating 4 out of 5]

Ήταν ένα ιδιαίτερο ημι-αυτοβιογραφικό βιβλίο που μας έφερνε αντιμέτωπους με θραύσματα της καθημερινής ζωής της συγγραφέως, της δικιάς μας, του απέναντι,....
Το βιβλίο περιλαμβάνει ιστορίες που τοποθετούνται σε αρκετά μέρη του κόσμου- πολύ διαφορετικά μεταξύ τους και αναφέρεται επίσης σε αρκετούς ανθρώπους- πολύ διαφορετικούς μεταξύ τους!
Επίσης, σ' αυτό το βιβλίο μπορεί κανείς να διαβάσει κάποια διηγήματα της συγγραφέως, τα οποία είναι εξαιρετικά!
Το βιβλίο "ντύνουν" μουσικά κομμάτια της ροκ, τα οποία είναι πολύ ενδιαφέρον να τα ακούει κανείς, ενώ διαβάζει το συγκεκριμένο βιβλίο!
Enjoy!

[Maria · Rating 5 out of 5]

"Η Ελλάδα, ένα νεκροταφείο ιδεών, ένα σκουληκιασμένο κεράσι."

και

"...τα βιβλία, γκρίνιαζε, σου έχουν πάρει τα μυαλά. Ευτυχώς, απαντούσα από μέσα μου. Ευτυχώς. Αλλιώς θα γινόμουν σαν εσένα.
Δεν θέλω να γίνω σαν εσένα.
Δεν θέλω για όλο το τσάι της Κίνας.
Δεν θέλω για όλο τον πηλό της Αιγύπτου.
Δεν θέλω."

[Christina Tatli · Rating 4 out of 5]

Θα ανοίγω αυτό το βιβλίο για να διαλέξω το επόμενο βιβλίο που θα διαβάσω! Επίσης, κατάλαβα γιατί η μαμά μου είναι fan της Σώτης.

[Chaido Rizou (Lentza-Rizos) · Rating 4 out of 5]

Το βιβλίο είναι δομημένο σαν πολλά μεγαλύτερα ή και πολύ μικρά «κεφάλαια», που πολλές φορές δεν έχουν κάποια άμεση σύνδεση μεταξύ τους. Αφήνουν όμως στον αναγνώστη την εντύπωση πως καθένα από αυτά εξωτερικεύει στιγμές, βιώματα και συναισθήματα, σπαράγματα ζωής της συγγραφέα. Ετσι, χαρακτηρίζεται σαν αυτοβιογραφία.
Ηδη, το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στα παιδικά χρόνια, στην οικογένεια...
Θα πρέπει όμως ο αναγνώστης να έχει υπόψη του πως μια συγγραφέας με το ταμπεραμέντο της Σ.Τ. δεν αυτοβιογραφείται με τον τρόπο που ένας ιστορικός καταγράφει ιστορικά γεγονότα. Αλλά παίζει μαζί του ένα παιχνίδι μυθοπλασίας και ρεαλισμού, αφήνοντάς τον να μαντέψει ή να επιλέξει τι είναι πραγματικά απεικόνιση της ζωής της και τί φανταστικό. Ηδη η συγγραφέας, σε κάποιο «κεφάλαιο» με τίτλο «Το παχνίδι της αυτοβιογραφίας» κάνει κάποιον υπαινιγμό: «Πώς διηγείται κανείς τη ζωή του; Κωπηλατεί, τσαλαβουτώντας, στην αλήθεια και στο ψέμα.. στις αναμνήσεις και τις φαντασιώσεις....καμμιά φορά, το πρώτο πρόσωπο, η φωνή του αφηγητή, είναι παραπλανητική, κόλπο, ξεγέλασμα»....
Κάπου λοιπόν μεταξύ πραγματικότητας, φαντασίας και μυθοπλασίας ξετυλίγεται μια ζωή γεμάτη προβληματισμούς, κοινων��κές και φιλοσοφικές αναζητήσεις, ρήξεις και αντισυμβατικές για την εποχή συμπεριφορές. Αλλά και ακαταπόνητης πνευματικής δημιουργίας:
Τα παιδικά/εφηβικά χρόνια: Περιγράφεται μια ζωή γεμάτη απαγορεύσεις και συντηρητισμό, παρόλη την «προοδευτικότητα» της οικογένειας όσον αφορά το πολιτικό τους πιστεύω. Όπως γράφει η συγγραφέας, «παρότι απαγορευόταν η ευτυχία, η αποτυχία ήταν εξίσου απαράδεκτη: η διαφορά ανάμεσα στον ονειρεμένο και στον πραγματοποιημένο στόχο όφειλε να ισούται με μηδέν».
Η φιλαναγνωσία: Εντυπωσιάζει το αδιανόητο στις μέρες μας πάθος της συγγραφέως για το διάβασμα παιδιόθεν, που, μαζί με την δυνατότητα πρόσβασης εξ απαλών ονύχων σε βιβλία και συγγραφείς κάθε εποχής και κάθε ρεύματος, την προίκισαν (ωχ, γνωρίζοντας την στάση ζωής της Σ.Τ. απέναντι στο γάμο και τις προικοδοτήσεις, το αλλάζω, της πρόσφεραν, όχι την προίκισαν....) απίστευτο πλούτο γνώσεων. Έτσι, ανακαλεί στη μνήμη της και μοιράζεται με τον αναγνώστη, τίτλους, συγγραφείς, περιεχόμενα, διδάγματα, αποφθέγματα.... Κι όλα αυτά, πότε σαν αυτοτελή κεφάλαια, πότε σαν εμβόλιμες παραγράφους αναστοχασμού σε κάποια ανάμνησή της.
Τα μουσικά ακούσματα: Εξυπακούεται πως ήταν ροκ από πάντα... Έκανε ατέλειωτα μίλια και βίωνε αφάνταστες περιπέτειες για να μη χάσει συναυλίες αγαπημένων της συγκροτημάτων..
Η φοιτητική εμπειρία: Με ρεαλισμό εικονογραφείται η κατάσταση στα Πανεπιστήμια αμέσως μετά την μεταπολίτευση: «Δεν κάναμε μάθημα, μόνο καυγάδες, δήθεν πολιτικούς..... Οι αμπεχονοφόροι φοιτητές έκαναν αποχές και καταλήψεις. Δεν τολμούσες να τους αντιμιλήσεις. Δεν ήξεραν τι είναι δημοκρατία, ούτε σκόπευαν να μάθουν.... Οι φοιτητικές συνελεύσεις διαρκούσαν ολόκληρες μέρες (και νύχτες). Κανείς δεν ενδιαφερόταν για το περιεχόμενο των σπουδών, για το κτιριακό μας χάλι, για τη γενική ελεεινότητα.... Το πανεπιστήμιο -οι αίθουσες του Χημείου, το αμφιθέατρο του Μαθηματικού-ήταν καπνιστήριο και σκουπιδότοπος.. Όποιος αναζητούσε κάδο απορριμμάτων θεωρούνταν χάρτινος μικροαστός.....Οι φοιτητές, όταν δεν αλληλοκαθυβρίζονταν για τα μείζονα θέματα της διεθνούς πολιτικής και της απώτερης ιστορίας, ξημεροβραδιάζονταν στα καφενεία πίνοντας φραπέδες και παίζοντας τάβλι. .... Το φοιτητικό κίνημα -συντηρητικό και καθ’ομοίωση της ευρύτερης δημοσιοϋπαλληλικής κοινωνίας-αντιστεκόταν ακόμα και στην λεγόμενη «εντατικοποίηση» των σπουδών: προπάντων να μην κουραζόμαστε. Να πάρουμε ένα ρημαδοπτυχίο, να βρούμε μια ρημαδοθέση, όπως βρήκαν οι ψωνισμένοι και ημιμαθείς καθηγητές μας, καθώς και οι υποτακτικοί των ψωνισμένων και ημιμαθών καθηγητών μας....»
Οι περιπέτειες σε Ευρώπη και Αμερική: «Η περιπλάνηση ήταν μια κατάσταση διαρκούς σφάλματος, η παραμονή στην ψευδαίσθηση και στην αβεβαιότητα: Σαν τον περιπλανώμενο ιουδαίο αναζητούσα τη γη της επαγγελίας. Στην πραγματικότητα, αναζητούσα την αλήθεια, την αυθεντική εμπειρία της ύπαρξης».
Η πνευματική δημιουργία: Με χιούμορ, σεμνότητα και αυτοσαρκασμό αναφέρεται στην έμπνευση για συγγραφή: «Τι είναι έμπνευση: δεν ξέρω. Μήπως πρόκειται για διαδικασία που αφορά μόνο τους μεγάλους δημιουργούς;.... Το μόνο που ξέρω είναι ότι, άθελά μου, κοιτάζω με δυσπιστία όσους μας περιγράφουν τη Μούσα τους: Πόσο πομπώδεις και αυτάρεσκοι μπορούν να γίνουν οι άνθρωποι! Πόσο γελοίοι! ». «Οι συγγραφείς δεν είναι δημοσιογράφοι. Ο συγγραφέας δεν είναι ούτε γεωγράφος, ούτε ξεναγός»... «Autofiction: το καταφύγιο του συγγραφέα-απατεώνα, που πιστεύει πως ό,τι γράφει είναι βαρυσήμαντο, βαθυστόχαστο, ικανό να αλλάξει τη ζωή του αναγνώστη, καθώς και τη δική του. Γράφοντας ονειρεύεται το κρατικό βραβείο ή, έστω, κάποιο άλλο βιβλίο....Συχνά σκέπτεται: Τί θέλει να διαβάσει ο κόσμος; Τί αναζητεί το αναγνωστικό κοινό;» . «Δεν ξέρω ποιο είναι το κλειδί της επιτυχίας. Πάντως, το κλειδί της αποτυχίας είναι να θέλεις να αρέσεις σε όλους, διαρκώς». « Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι ο καθένας από μας που γράφει έχει ένα «δικό του» χαρακτηριστικό ύφος. Όχι. Ο συγγραφέας έχει πολλά ύφη. Παίζει μ’ αυτά, τα εναλλάσσει». «Είμαστε αυτοδίδακτοι. Μαθαίνουμε μέσα από τις δοκιμασίες και τα σφάλματα...Ο συγγραφέας έχει ανάγκη από καινούργιες γνώσεις, καινούργιες εμπειρίες»... «Γράφω κάθε μέρα από τις οκτώμιση το πρωί μέχρι τις έξι το απόγευμα....Οι συγγραφείς γράφουν «θυσιάζοντας» ένα μέρος της κοινωνικότητάς τους. Όπως οι λογιστές κάνουν ισολογισμούς, όπως οι καθαριστές τζαμιών καθαρίζουν τζάμια...»
Το βιβλίο συμπληρώνεται με κάποια άρθρα πολιτικού σχολιασμού που είχαν δημοσιευθεί παλιότερα (π.χ. Η ανεπανόρθωτη ενοχή της αριστερά) και κλείνει με το παλιότερο διήγημά της «Μικόλ», ένα αριστουργηματικό ερωτικό ψυχογράφημα της ερωτικής σχέσης ανάμεσα σε ένα Γάλλο συγγραφέα και μια Ρωσίδα σερβιτόρα, εμιγκρέ στο Παρίσι, μισο-αυτογραφικό κατά τη συγγραφέα.
Γνωρίζοντας πως η άποψη της Σ.Τ. για τους κριτικούς ταυτίζεται με αυτή του Μολιέρου (Η τιμωρία του συγγραφέα είναι ότι εκτίθεται στα μάτια των ηλιθίων και στην κριτική των βαρβάρων), και του Κένεθ Τάυναν (Οι κριτικοί ξέρουν το δρόμο, αλλά δεν ξέρουν να οδηγούν), και πως δεν διαβάζει ποτέ τις κριτικές του έργου της, μπορεί ο καθένας να εκφράζει τη γνώμη του χωρίς κανένα ενδοιασμό.
Θάθελα όμως να μπορούσα να της απαντήσω στην εξομολόγησή της «Τί φοβάμαι: Τις αρρώστειες φοβάμαι. Το εύθραυστο της ύπαρξής μας. Την ίδια μας την επιρρέπεια προς την καταστροφή» και να της πω: Σώτη, κορίτσι μου, εδώ μαζί σου ταυτιζόμαστε κι εμείς..Απόλυτα... Μαζί με σένα και τον Ελύτη, που όταν ρωτήθηκε «φοβάστε τον θάνατο;» απάντησε : «Όχι, δεν με φοβίζει ο θάνατος. Φοβάμαι την αρρώστια, την ασχήμια»...

[Lakis Fourouklas · Rating 5 out of 5]

Επινοημένη αυτοβιογραφία; Ίσως, ίσως και όχι. Ωστόσο κάτι μού λέει ότι η Σώτη Τριανταφύλλου άδραξε με χαρά την ευκαιρία να γράψει αυτό το βιβλίο, το κείμενο του οποίου άλλοτε κυλά σα ρυάκι και άλλοτε σαν ποτάμι ορμητικό, που σε πολλά σημεία μοιάζει εξομολογητικό και σε άλλα κρυπτικό. Κάποτε είχα γράψει ότι το «Εργοστάσιο των μολυβιών» μοιάζει σαν «βιβλίο δρόμου στην ιστορία». Το «Ο χρόνος πάλι» μοιάζει ακριβώς το ίδιο, αν εξαιρέσουμε τα ένθετα διηγήματα και κάποιες αναλύσεις, το μόνο που εδώ μιλάμε για μια ιστορία βιωμένη προσωπικά από τη συγγραφέα. Μια μέρα χρειάστηκα όλη κι όλη για να το διαβάσω, μία ακόμη θα χρειαστώ για να το διαβάσω ξανά. Γιατί ναι, θα το ξαναδιαβάσω στα σίγουρα, αφού περισσότερο με μυθιστόρημα μοιάζει παρά με βιογραφία, μ’ ένα μυθιστόρημα γραμμένο άμεσα, στο πρώτο πρόσωπο, το οποίο δεν ακολουθεί μια γραμμική πορεία αλλά «σκορπίζεται» σε διαφορετικά μονοπάτια, που μας ταξιδεύει στους τόπους και τους ανθρώπους, που μας μιλά για μια ζωή που κτίστηκε με βάση τα δικά της θέλω και πρέπει, για μια ψυχή που ακολούθησε τη δική της ξεχωριστή διαδρομή.
Διασχίζοντας τις σελίδες αυτού του τόμου συναντούμε και πάλι κάποια πρόσωπα που πρωτογνωρίσαμε στα μυθιστορήματα και τα διηγήματα της συγγραφέως, μαθαίνουμε για τις πηγές της έμπνευσής της, παρατηρούμε όλα εκείνα τα μικρά και μεγάλα, σημαντικά και ασήμαντα γεγονότα που διαμόρφωσαν τη γραφή και τον χαρακτήρα της. Και διαπιστώνουμε ότι ναι, όπως και στις μυθοπλασίες, έτσι και στη ζωή, το όνειρό της ήταν να γίνει κάποτε «εκστατικά ευτυχισμένη», μια φράση που επανέρχεται ξανά και ξανά στα κείμενά της.
Οι μουσικές, τα βιβλία, οι φίλοι οι αγαπημένοι, τα ταξίδια και λιγότερο οι σπουδές της, ήταν αυτά που τη διαμόρφωσαν, μοιάζει να μας λέει. Και δε χάνει και πάλι την ευκαιρία να τα χώσει στους «ιερούς και όσιους» θεσμούς της ελληνικής κοινωνίας, την πατρίδα δηλαδή, τη θρησκεία και την οικογένεια. Αλλά τα χώνει και στους πολιτικούς, ακόμη και στην καθαγιασμένη αριστερά, και στους κάθε λογής υποκριτές, που ξέχασαν το ποιοι ήτανε και ποιοι ήθελαν να γίνουν, που θυσίασαν τα πάντα στο βωμό μιας «θεσούλας» στο δημόσιο ή όπου αλλού.
Οι λέξεις της μοιάζουν να στάζουν οργή και θλίψη, τρυφερότητα και χαρά, αλλά και να μας περιγράφουν κατά κάποιο τρόπο τον ψυχισμό της. Τον ψυχισμό μιας συγγραφέως που μάλλον αν δεν έγραφε θ’ αρρωστούσε βαριά, που αν δεν ταξίδευε θα τρελαινόταν, που αν δεν είχε τους καλούς της φίλους θα χανόταν.
Οι λέξεις της. Οι πόλεις της. Η Αθήνα τότε και τώρα, το Παρισάκι, η Νέα Υόρκη και το Λος Άντζελες. Ένα παιδί των πόλεων, μια συγγραφέας των πλατιών οριζόντων.
Σ’ αυτό το βιβλίο έχουμε για πρώτη φορά μια ιστορία που διαδραματίζεται αποκλειστικά στο Παρίσι, σε μια από τις αγαπημένες της πόλεις, με τους μουντούς, τους άχρωμους πλην κουλτουριάδες κατοίκους της, αλλά και (όχι για πρώτη φορά φυσικά) μια μεγάλη αναφορά στην Αφρική, όπου μας ταξίδεψε πρόσφατα με ένα «ημερολόγιο», αλλά και το «Λίγο από το αίμα σου». Την Αφρική που τη σημάδεψε ψυχικά και σωματικά, που την ταλαιπώρησε και την ενέπνευσε.
Οι τόποι της. Οι άνθρωποί της.
«Ο χρόνος πάλι», θα μπορούσα να πω ότι για μένα είναι το βιβλίο με τις τσακισμένες σελίδες -σε τόσα πολλά σημεία στάθηκα, τόσα πολλά σημεία μουντζούρωσα- και θα μπορούσα να συνεχίσω να γράφω γι’ αυτό για πολύ ακόμη. Ωστόσο δε θα το κάνω. Θα βάλω μια τελεία εδώ, με την ελπίδα ότι τα ερωτήματα που γέννησε στο μυαλό μου θα απαντηθούν σε μια μελλοντική συνέντευξη. Έως τότε… enjoy!

[Uninvited · Rating 5 out of 5]

Μία αυτοβιογραφία που ανακατεύει πραγματικότητα και φαντασία, χωρίς να ξέρεις που τελειώνει το ένα και που αρχίζει το άλλο. Στον πυρήνα της όμως καταλαβαίνει κανείς γιατί η Σώτη Τριανταφύλλου εξελίχθηκε σε μία από τις καλύτερες αρθρογράφους της εποχής μας, ιδιοφυής και με τεράστιο πλούτο γνώσεων. Το βιβλίο περιέχει και κάποια αποσπάσματα α��ό μυθιστορήματα και μικρές ιστορίες που έχει γράψει, τα οποία αποτελούν μία καλή ευκαιρία για γνωριμία με την συγγραφέα Σ.Τ. για όποιον, όπως εγώ, την γνωρίζει μόνο μέσα από την αρθρογραφία της. Μου κίνησε το ενδιαφέρον να διαβάσω και βιβλία της, ξεκινώντας από τα Κινέζικα Κουτιά. Ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα.

[Marinetta · Rating 3 out of 5]

Γράφει μέσα η Σώτη It’s the singer , not the song!
Το κρατάω και συμφωνώ γι αυτό το βιβλίο ωραία τραγουδάει, αλλά το τραγούδι…
Επίσης αναρωτιέμαι, είναι ο σκοπός της Σώτης μας να μας πει πως γράφει ή ο σκοπός της είναι να μας εξηγήσει πως έχει ζήσει σε μια νύχτα ολόκληρη τη ζωή μας;
Συνεχίζω με το Άλμπατρος Σώτη μου γιατί σε πιστεύω.

[Tassos Doudoulakakis · Rating 5 out of 5]

Αγαπημένη στο διηνεκές, οτι και να γραψει οπως και να το γραψει, αφορα.

[Alexander Theofanidis · Rating 3 out of 5]

(Στις παρυφές του 2,5 αλλά, βάνουμε 3)

Η Σώτη είναι ροκ, γουάου, oh yeah, ω γαία, τόσο ροκ που πιο ροκ πεθαίνεις από υπερβολικό ροκ, ενώ έχεις μολύνει με ροκοενέργεια περιοχή μεγαλύτερη από αυτή που έλουσε με θανάσιμη ακτινοβολία ο αντιδραστήρας του Τσέρνομπιλ που έλιωσε.

Σε περίπτωση που το ξεχάσω και δεν το αναφέρω πιο κάτω, η Σώτη είναι πολύ ροκ. Πιο ροκ πρέπει να είναι μόνο το ράγκναΡΟΚ της σκανδιναβικής μυθολογίας. Η Σώτη είναι πιο ροκ και από το μυθικό πουλί ροκ.

Επειδή ελλοχεύει ο κίνδυνος να μην αναφερθώ εκτενώς σε αυτό, η Σώτη είναι τόσο ροκ που ξεχυνόταν με μια Μάστανγκ στις πεδιάδες της αμερικανικής ηπείρου. Τόσο ροκ που, όπως αναφέρει και στο βιβλίο, αντιπάθησε μάλλον ψυχαναγκαστικά τους γονείς της, αφόδευσε πάνω σε κάθε αριστερή ή κομμουνιστική ιδεολογία και όσους (πρόβατα του Στάλιν, μαριονέτες του Χρούτσεφ, κ.λπ.) τις ακολούθησαν, όσους δεν επαναστάτησαν, όσους επαναστάτησαν λάθος, όσους έβαλαν βόμβες και, κυρίως όσους δεν έβαλαν, γιατί γενικώς πρέπει να είσαι η Σώτη για να καταλάβεις πόσο απόλυτα γαμάτη και πάνω από κάθε τι άλλο είναι η Σώτη και ίσως ούτε ακόμα και τότε.

Μερικά σύντομα διηγήματα, μερικοί αφορισμοί, κάποιοι δανεικοί κάποιοι δικοί της και μια χαριτωμένη, ελαφρώς μουρλή και επηρμένη εξιστόρηση του βίου και της πολιτείας της Σώτης (που πρέπει να σας πω ότι είναι εξαιρετικά ροκ) συνθέτουν ένα ελαφρύ μεν, χαριτωμένο δε ανάγνωσμα, του οποίου την έπαρση συγχωρούμε διότι θεωρούμε ότι η ανεμειγμένη με αστική (προς θεού όχι μικρό-αστική, μιλάμε για τη ροκ -σας το είπα; - Σώτη) υπεροψία «μούρλα» είναι γνήσιο προϊόν και όχι περσόνα δομημένη για τις ανάγκες της γραφής.

Ενδιάμεσα, προλαβαίνει να κράξει Καραγάτση και Πολίτη, ή για την ακρίβεια να τους πελεκήσει με λίμα για τα νύχια ή κάτι τέτοιο, βγάζοντας τον έναν προχειρογράφο και τον άλλον καλύτερο μεταφραστή απ’ ό,τι πεζογράφο, να μιλήσει για την κατάντια των ελληνικών πανεπιστημίων με τους αφανοφόρους ινστρούχτορες που λειτουργούν ανασταλτικά στη μεταλαμπάδευση της καθαγιασμένης από την εκάστοτε καθεστηκυία τάξη γνώσης στις επόμενες γενιές και τις δικές της χαριτωμένα μουρλές, ή μουρλά χαριτωμένες αναμνήσεις. Επίσης, πρέπει να τονιστεί, ότι το βιβλίο περιέχει στοιχεία ΡΟΚ (όπως λένε πλέον για τα φιστίκια στις συσκευασίες, για να μην τους κάνει μήνυση κανένας αλλεργικός, ή ακόμη χειρότερα οι τεθλιμμένοι συγγενείς).

Νενε, παρά τα όσα λέω το βιβλίο δεν είναι κακό. Περισσότερο μουρλό, επηρμένο, αλλοπρόσαλλο, τόσο ροκ που μασάει τους μότορχεντ και φτύνει τα κουκούτσια, αλλού λειψό κι αλλού υπερβολικό («και το μυαλό σου είναι θολό», είπε μια ψυχούλα σε μια ταινία, απλώς το αναφέρω) και φυσικά όπως κάνει κάθε συγγραφέας όταν αναφέρεται στον εαυτό του, μας τα κάνει ολίγον ζέπελιν με τα αναγνώσματά του από έμβρυο και εντεύθεν. Ωστόσο, συχνά πυκνά, διαφαίνονται (καθομολογούνται) οι ανασφάλειες και οι φοβίες της, κάνοντάς την πιο προσηνή και ανρθώπινη. Αλλά όχι λιγότερο ροκ.

Διαβάζεται σχετικά ευχάριστα, εκτός κι αν είστε συνδρομητής στο Ριζοσπάστη. Τότε θα πονέσετε λιγάκι. Ή δε θα καταλάβετε και πολλά.

[Ioannis Apostolopoulos · Rating 5 out of 5]

Απολαυστικό σίγουρα βιβλίο κι αποκαλυπτικό αν όχι της « πραγματικής» σίγουρα μιας Σώτης Τριανταφύλλου ΑΞΙΟΛΑΤΡΕΥΤΗΣ. Η συγγραφέας με τα αυτοκίνητά της αλλά και με το γράψιμό της σε ταξιδεύει σε τόπους που μπορεί και να πήγε, μπορεί και όχι, αλλά κυρίως σε ταξιδεύει στη δική της ζωή με την χρονομηχανή της και σε κάνει να αναρωτιέσαι μήπως είναι δική σου η ζωή!!! Ένα όμορφο βιβλίο που με έκανε να λατρέψω πάλι τα λογοτεχνικά βιβλία. Ψάχνω το επόμενο ταξίδι με την Σώτη!!! Μπράβο Σώτη!!!!!

[Eleni Efstathiou · Rating 5 out of 5]

Η ευφυΐα και η εξαιρετική καλλιέργεια της Σώτης Τριανταφύλλου ξεδιπλώνονται με τον καλύτερο τρόπο σε αυτό το απολαυστικό αυτοβιογραφικό βιβλίο.

[Lemonia]

Ειδικά οι ιστορίες της με διασκέδασαν!