Särkynyt huhtikuu

by Ismail Kadare, Annikki Suni (Translator)

Veljen kuolinpaidan veritahrat ovat kuivuneet, ja on Gjorgin vuoro tappaa. Kun Gjorg on täyttänyt velvollisuutensa, hänellä on kolmekymmentä päivää aikaa elää. Niin määrää verikoston laki.

Kirjailija Bessian Vorps on nuorikkonsa Dianan kanssa tutustumassa vuoristolaisten elämään. Verikoston armoton traditio kiehtoo Bessiania, kun taas Dianaa maaseudun murhaperinne järkyttää.

Satunnainen kohtaaminen Dianan kanssa kiihdyttää Gjorgin vimmaista elämänjanoa. Auton huuruisen ikkunan läpi vaihdettu katse sinetöi molempien kohtalon. Kuolemaan tuomittu Gjorg haaveilee jälleennäkemisestä, mutta huhtikuun päivät käyvät vähiin.

[Suomennettu Jusuf Vrionin ranskantamasta laitoksesta Abril Brisé.]

Genres: Fiction, Historical Fiction, Albanian Literature, Classics, Novels, Literature, 20th Century

225 pages, Hardcover

First published November 23, 1978

About the author

Ismail Kadare (also spelled Kadaré) was an Albanian novelist and poet. He has been a leading literary figure in Albania since the 1960s. He focused on short stories until the publication of his first novel, The General of the Dead Army. In 1996 he became a lifetime member of the Academy of Moral and Political Sciences of France. In 1992, he was awarded the Prix mondial Cino Del Duca; in 2005, he won the inaugural Man Booker International Prize, in 2009 the Prince of Asturias Award of Arts, and in 2015 the Jerusalem Prize. He has divided his time between Albania and France since 1990. Kadare has been mentioned as a possible recipient for the Nobel Prize in Literature several times. His works have been published in about 30 languages.

Ismail Kadare was born in 1936 in Gjirokastër, in the south of Albania. His education included studies at the University of Tirana and then the Gorky Institute for World Literature in Moscow, a training school for writers and critics.

In 1960 Kadare returned to Albania after the country broke ties with the Soviet Union, and he became a journalist and published his first poems.

His first novel, The General of the Dead Army, sprang from a short story, and its success established his name in Albania and enabled Kadare to become a full-time writer.

Kadare's novels draw on Balkan history and legends. They are obliquely ironic as a result of trying to withstand political scrutiny. Among his best known books are Chronicle in Stone (1977), Broken April (1978), and The Concert (1988), considered the best novel of the year 1991 by the French literary magazine Lire.

In 1990, Kadare claimed political asylum in France, issuing statements in favour of democratisation. During the ordeal, he stated that "dictatorship and authentic literature are incompatible. The writer is the natural enemy of dictatorship."

Reviews

[Adina ( not enough time ) · Rating 4 out of 5]

A to Z around the world- A is for Albania

It took a while for me to write this review because I wanted to say quite a lot and I did not know where to start or how to organize my thoughts (still don’t). Real life interference did not help either. This is going to be long so I made some headlines for easier navigation.

The Author and the novel in short
Ismail Kadare is probably the best know Albanian writer and one of the best resources to learn about the country’s tumultuous past, culture and mentality. He started writing during the Communist regime in Albania and most of his work was either criticized or banned in the country because it appeared to criticized the regime. Kadare became famous internationally when his novel, The General of the Dead Army, was published in France.

In Broken April, Kadare writes about one of them most peculiar and specific parts of Albanian culture, the feudal set of laws, Kanun, and its terrible Vendetta rules, Gjakmarrja. When one person is killed the family members are bound to revenge the murder by taking the life of the killer and so on. In the novel, Gjorgu, kills his brother’s murderer and is waiting his turn to be hunted down by the dead man’s family. He has to perform all the necessary preparations for the vendetta to continue its bloody course, including a walk to a distant village to pay a ``blood tax'' to the region's ruling family.

Bessian and Diana are in their Honeymoon. Since the husband makes a living writing about the Kanun, he proposed to visit the remote mountain villages where the laws are most prevalent. Although at the beginning the couple is close, as they continue their journey and discover more about the traditions they become more and more distant. While Bessian finds himself fascinated by the Kanun and Gjakmarrja, Diana is silently appalled.

One day, Diana sees Gjorgu as he returns from the blood tax payment and becomes fascinated by the young man and marked by his sad destiny. During the remaining of their trip the couple will be followed by the specter of Gorju’s impending death.

Albanian History

To understand the appearance of The Kanun in Albania I believe the history of the country should be understood. It was the victim of numerous wars, occupations and sorrows, like almost all Balkan countries. My Albanian GR friend. Lorena, wrote this to me about her country’s history and I believe it explains a lot. “Albania was always a cross country where rulers, kings, princes, leaders of various countries came and went away, each of them draining the people's energy and motive. Don't forget the roman empire rule, the Byzantium rule, ottoman empire rule for almost 500 years, 2 world wars and later the Italian protectorate. Just think about what a mixture of mentalities and circumstance behaviours developed throughout history.” The different rulers and lack of trust in justice made the remote villages in the mountains to develop their own set of rules.

The Kanun

According to Wikipedia, The Kanun was developed by Lekë Dukagjini, who codified the existing customary laws. It was spread mainly in the mountainous North of the country where foregners and their laws could not enter. It can also be found in the surrounding areas formerly in Yugoslavia where there is a large ethnic Albanian population; Montenegro, Kosovo and Macedonia. It was first codified in the 15th century and it was used in that for until 20th century. It was recently after the fall of the communist regime in the early 1990s. While not unique in concept it’s strict set of rules made Albanian Kanun probably the most feared.

Regarding the Gjakmarrja, the laws say that if someone is killed the family members have to find and revenge the murder with blood. However, it doesn’t stop here. The family of the initial murderer now has to revenge their death and so on. The result is generations old family feuds and hundreds of deaths, resulting even in the complete decimation of a family. If this was crazy, note that if a person is murdered as a guest, the host is responsible to revenge the death. So, if you are lucky enough to have your guest killed, then the course is on you. The person is someone’s guest until it leaves the borders of the village where the host’s house is located. If the murdered person is outside the village but still looking towards it then the responsibility is still with the host.

Maybe this is a good reason not to have any visitors in your house, isn’t it? Well you can’t. According to the Kanun, visitors cannot be denied entrance in a house without facing serious punishment. In the novel, an entire village was burned down because they refused to shelter a visitor. As such, if a stranger knock on the door he has to be received, no matter if he wears the Gjakmarrja mark, a black bandana around the arm.

I also have to mention a few marriage rules. Marriage is never cancelled. Even if the future wife is dying she will be brought to get married. If there is a death in the family the marriage will continue. The dead goes out of the house and the wife inside. The husband receives from the woman’s family, together with the dowry, a bullet in case the wife is unfaithful.

I was appalled by all these rules, which in my opinion are barbaric and illogic. I might be able to understand them in feudal ages but some of them are still used Today. Many Albanian have left the country citing the blood feuds as the reason for their refugee seeking. Some were fake, true, as the endemic corruption in Albania found a way to make money from this as well. Corruption and bad management of the state is actually one of the main reasons of the Kanun revival. People believe that when the law does nothing to help then the responsibility for justice falls in one’s own hands.

Feelings about Broken April

The writing is simple, clinical, without embroideries. However, the feeling of doom and irreversibility is masterfully done. The repetition of the Kanun laws coming from different characters only adds to the overhanging dark atmosphere. Gorju’s silent reluctance to fulfill the laws which are bound to lead to his ultimate death and his preparations gave me goose bumps. The relationship between the married couple and their equally silent fallout added to the story and give two opposing perspectives that a stranger to these customs could have when he/she is faced with them. I am thankful that I read Broken April even if it haunted my dreams for a while. Also, now I understand the Taken movie plot.

[Dennis · Rating 4 out of 5]

This is a strange book. When I lived in eastern Europe, I was told there were two sorts of Eastern European countries, those which were highly-developed and industrialized (Czechoslovakia, Poland, Hungary) and those which were not (Bulgaria, Romania) as well as those which were a mix of the two (Yugoslavia, Soviet Union) but no one knew anything about Albania. Reading this book, it's like the land that time forgot because you're never quite sure where you are in history. (As it turns out, it's Albania between the two World Wars but there are no clues.) Two story threads which meet but in an unsatisfying way, a land where blood vendettas between families last for centuries, people are travelling by coach, but it doesn't seem like another century, just a palce where progress has forgotten to arrive. I can't say that I liked the book or didn't like the book, only that it took me to a place where I'd never been and scared the shit out of me a bit.

[Paul Bryant · Rating 2 out of 5]

This is all about the Blood Feud as practised in northern Albania. In the complete absence of a police force the villagers centuries ago evolved their own elaborate law. At the heart of it is the Biblical phrase “an eye for an eye”. If there is a murder a man from the murdered man’s clan has to kill the murderer. (It seems there is no such thing as a whodunnit in northern Albania.) Then when that’s done, another guy from the dead murderer’s clan has to murder the murderer’s murderer. See? And so on throughout the decades until there isn’t a man left in a clan to do the latest required assassination.

There are other obligations each killer must perform – he has to attend the funeral of the guy he killed, and he has to go to the funeral meal. And the dead guy’s family knows who killed their man, but they can’t do anything to him until later.

The author throws in various grisly observations about this weird culture.

When they had left the wedding party behind them, they talked about the notorious “blessed cartridge” that, in accordance with the Code, the bride’s family gave to the groom so that he could use it to shoot his wife if she proved unfaithful

Check that, the bride’s family give the bullet. The groom’s family do not give a bullet to the bride to shoot him with if he’s unfaithful, no no no. That would be outrageous.

This novel is about the inter-war period. It was written in 1982. This paperback was printed in 1990. Tucked inside its pages I found a cutting from an English newspaper dated 30 September 1998. The headline is

THOUSANDS OF ALBANIAN CHILDREN IN HIDING TO ESCAPE BLOOD FEUDS

I give this short novel two stars because it is unremittingly miserable and it has virtually no plot. The characters are illustrative tokens serving as examples. Really you could almost say it’s a series of sketches illustrating the big issue here. Essential reading for those interested in Albanian culture but for most novel readers best approached with caution.

[مجید اسطیری · Rating 4 out of 5]

This novel is very good for understanding the power of "custom" in the traditional world.
The charm that is in the environment runs through the characters in the story and runs through the lines of the story.
Another great novel is to recognize the power of "custom" "گزارش یک قتل از پیش اعلام شده".

"شروع خیلی عالی.
توصیف یک جامعه سنتی غرق شده در قوانین عرفی خلط و خرافی
تلخ و دردناک
وقتی که بار هستی شانه های انسانیت را خم میکند"
"جوانی که هیچ کینه ای از دشمن خانوادگی اش ندارد مجبور میشود برای حفظ آبرو جوان دیگری را بکشد و با ارتکاب این قتل یک حلقه دیگر به سلسله بلند خونریزی بین دو خانواره اضافه میشود
قوانین عرفی نه تنها نمیتوانند جلوی این سیل خونریزی که دارد مردهای دو خانواده را به انتها میرساند بگیرند که اصلا نمیخواهند سدی جلوی این سیلاب بر پا کنند
همه خانواده های فلات رافش آلبانی به این که در پناه چنین قوانین عجیبی هستند افتخار میکنند و البته افتخاری همراه با نفرت و خودخوری
احساس میکنم دارم یک شاهکار حسابی میخوانم"

"در فصل سوم روایت یک مرد نویسنده و همسر جوانش را میخوانیم که بعد از ازدواج به منطقه رافش آلبانی آمده اند تا یک ماه عسل عجیب و جادویی داشته باشند. مرد با شیفتگی از قوانین عرفی سفت و سخت منطقه حرف میزند اما زن - که دوست ندارد دل همسرش را بشکند - از این قوانین میترسد.
در عین حال زن کنجکاو است که به دل این زندگی سرسخت و عجیب نفوذ کند که این را با یک عمل متهورانه در پایان داستان نشان میدهد. تک و تنها وارد یکی از برجهای انزوا میشود. جایی که جز محکومین به مرگ و کشیش ها هیچ کس دیگری نمیتواند واردشان بشود.
توصیفات فوق العاده جاندار و گیرا

قبل از این کتاب فکر کنم مهم ترین کتابی که درباره قدرت عرف خوانده ام گزارش یک قتل مارکز است"
مارکز آنجا یک جامعه باز و راحت را نشان میدهد که قوانین اخلاقی چندان پای کسی را نبسته است اما با این حال باز هم باکره نبودن یک دختر در شب عروسی باعث میشود سانتیاگو ناصر به قتل برسد. شباهت جالب دیگری که این رمان با رمان مارکز دارد همین است که در هر دو قرار است یک قتل به طور قطعی و حتمی در پایان اثر اتفاق بیفتد که می افتد


"""گئورگ در آن هنگام در نمی یافت که اگر آتش کینه نمی تواند در او در بگیرد یکی از علت‌هایش این است که پدرش یعنی کسی که درصدد بود این آتش را در او برفروزد شخصاً از یخ ساخته شده بود ظاهراً از مدت ها پیش در این سالهای دراز انتقام جویی کینه آهسته به سردی گراییده بود یا شاید هرگز هم وجود نداشته بود. هر قدر هم که پدر صحبت کرده بود گئورگ با ترس و تقریبا با وحشت احساس می‌کرد که قادر نیست نسبت به قربانی آتی اش نفرتی در خود بیابد"""

"""دوستانش به او حسد می‌بردند و می‌گفتند به زودی از دنیای واقعیت میگریزی تا به دنیای افسانه ها دنیای حماسه به معنای واقعی کلمه که در جهان ما به ندرت به صورت زنده یافته میشود برسی. سپس از حوری ها از پری های کوهستان از خنیاگران از آخرین سرود های هومری در دنیا و از "قانون" که مهیب ولی خیلی با عظمت بود یاد می‌شد"""
نویسنده سعی میکند عشق و تمنای ارتباط انسانی را به عنوان گریزگاهی از این قوانین دست و پا گیر عرفی نشان دهد. چنان که دیان و گئورگ تنها با یک نگاه به هم علاقه مند میشوند و در جستجوی هم هستند اما نهایتا راه به جایی نمیبرند


"" "متوجه شدی که این کوه نشینی که چند روز پیش مرتکب قتل شده بود چقدر رنگ پریده بود؟
دیان گفت" بله به شدت رنگ پریده بود.
چه کسی میداند که پیش از آن که برای ارتکاب جنایت اش برود بر چه شک ها و تردید هایی غلبه یافته است شک های هملت در برابر شک‌های این هملت کوهستان های ما چیست؟"""

"نویسنده به عمد از توصیف شخصیت ها و گفتگوها پرهیز میکند تا با کلیاتی که در اختیار مخاطب میگذارد مخاطب فلات های بلند آلبانی و رسوم و آداب عجیب مردم آنجا را برای خودش بسازد"

"خب الآن میتوانم بگویم نویسنده ضعیف تر از توقع بنده و آن چیزی که داستان را شروع کرده بود دارد قصه را پیش میبرد. تمرکز بیش از اندازه بر فضا و کمرنگ شدن قصه باعث میشود از الآن یک ستاره ازش کم کنم.
در این فضای عجیب غریب که به داستان های مارکز گفته بروید کنار چه قصه ها که نمیشد پرداخت. اما گویا نویسنده خودش در جایگاه نویسنده جوان داستانش است که با همسرش به شکلی توریستی در فلات مرتفع آلبانی سفر میکنند"

[Lorenzo Berardi · Rating 4 out of 5]

"Broken April" is a haunting story with an out of time charm. There are not many novels around with such a simple and yet powerfully evocative style. More than the plot in itself what counts here is the atmosphere Kadare is able to recreate.

I actually perceived the mist and the cold as well as the brightless nights and the wind-swept landscapes where the novel takes place with an uncommon intensity.
As a reader who gets easily distracted, "Broken April" meant an unusual business to me: this book never lost its grip over me from the very first to the last page.

I don't know that much about Albania apart from being aware that Italian fought a useless and aggressive war there ("We will break the kidneys of Albania!" barked Mussolini back in 1939) and that the country hosted one of the most senseless dictators - even for the crazy communist standards - in the world, Enver Hoxha.
For a striking majority of Italians, contemporary Albania is a God-forsaken country, a place good for ruffians, pimps, prostitutes and hosting bogus universities where our dull politicians get their fake degrees.

Besides, the massive waves of desperate immigration coming from the coasts of Albania which reached Italy in the 1990s didn't help in the way our neighbours are perceived. It's true how there are Albanians involved in criminal activities in Italy, but then again it's always the bad guys who get all the news. Just like it happens with Romanians - who share a similar bad reputation in Italy and had a megalomaniac dictator too - there are thousands of good, honest, hardworking and considerate Albanian immigrants between the Alps and Sicily. But this is pretty obvious, isn't it?

"Broken April" deals at the same time with backwardness and cultural heritage of Albania introducing the equally wonderful and terrifying "Kanun" an ancient code to settle arguments and controversies in the remote Albanian plateaus.
A code where vengeance through family feuds under brutal but strict rules is a focal point and that reminded me quite a lot the way disputes were handled in some parts of southern Italy and Sardinia. The Albanian Kanun, however, seem to be more structured and taken more seriously by the local inhabitants than its Italian less official counterparts.

This novel speaks about the Kanun and the people living (and quite often dying) according to its principles, but it's also an excellent cross-section of the Albanian mountaineers, a people able to welcome the Church and the Islam without losing most of its peculiar habits and with a fascination for towers.

There is a distinct beauty in the uniqueness of "Broken April" and this quality more than compensates the slight disappointment of a plot and an ending which could have been a bit better. Not that it really matters as what makes this novel very good is not its storytelling, but where the story itself happens.
This is the first book by Ismail Kadare I've ever read and most likely the first of a long series. Here we have an author who definitely has something to say and somewhere to speak about. I'd like to listen more of it.

[Paula Mota · Rating 4 out of 5]

4,5*

Lembrou-se do pai e das palavras deste: Enquanto não tiveres resgatado o sangue do teu irmão, não poderás viver para outra coisa.
Pouco faltou para desatar a rir. Não podia viver antes de ter matado! Só depois, quando estivesse por seu turno ameaçado de morte, é que, para ele, a vida recomeçaria!

Se eu não soubesse que Ismaïl Kadaré prima pela sobriedade e pela excelência de cada frase, mesmo tendo lido apenas um único livro seu, “O General do Exército Morto”, talvez não pegasse neste “Abril Despedaçado” pela capa que consegue fazer de Rodrigo Santoro um trambolho de babygrow gigante.
Costumam dizer que devemos escrever sobre o que sabemos e, também aqui este autor albanês fala do que conhece: o seu pequeno país montanhoso e isolado que por vezes parece parado no tempo. Se não houvesse umas quantas referências que apontam para os tempos modernos, esta obra que se debruça sobre o Kanun, uma prática consuetudinária tão bárbara e irracional, poderia passar-se até na Idade Média.

Quando se lhes explica que se trata apenas do velho vocábulo grego kanoun que os Latinos transformaram em canon e os Albaneses em kanù para posteriormente o transformarem, não sei bem porquê, em kanun, ficam de olhos esbugalhados. (...) Como todas as coisas grandiosas, o Kanun está para além do bem e do mal.

Logo nas primeiras páginas, Gjorg, vingando o seu irmão ao abrigo de uma vendetta ancestral existente no planalto albanês, mata um membro da família rival, os Kryeqyqe, que há 70 anos assassinara um hóspede seu à saída da aldeia. Depois de todo um ritual, que inclui participar no banquete fúnebre com a família enlutada, entregar um imposto pelo sangue derramado ao príncipe local, porque é uma atividade tão rentável como outra qualquer, e esperar uma trégua de um mês, torna-se ele mesmo um alvo a abater.

Era uma história pontuada por 22 campas de um lado e do outro, ao todo 44, por frases lapidares pronunciadas antes dos assassínios, mas mais ainda por silêncios do que por palavras, por soluços, por um estertor pesado que impedia a expressão de uma derradeira vontade.

É um terrível e imparável “olho por olho dente por dente” que leva um escritor de Tirana a vir passar a lua-de-mel a esta remota região, atraído por um interesse doentio, qual antropólogo perante uma tribo perdida no meio da selva.

A velha respirou profundamente.
- Em 200 casas qu’a aldêa tém, só bint’é que nã estã metidas na bendetta.
- Como é possível?
- Bais ver co’os tês olhes, mê rapaz. A aldêa parece morta, como s’a peste tivesse dado cabo dela.

Quem fica realmente horrorizada com todas as vinganças insensatas, que obriga certas aldeias a ter a maioria das famílias barricadas em casa, é Diane, a mulher do escritor, que não consegue compreender a reverência dedicada a esta prática retrógrada, que expressa abertamente a sua desaprovação e ousa até, para sua infelicidade, entrar em espaços vedados aos que não estão condenados pelo resgate do sangue.

Ela metera-lhe medo. Pelo olhar dela, ele compreendera imediatamente que ela punha em dúvida certas coisas que estavam a ser ditas ali à volta da mesa. (...) As palavras diluíam-se nos olhos dela, perdiam toda a solidez.

Tal como percebi em “O General do Exército Morto”, Kadaré tem a particularidade, num universo de violência perpetrada pelos homens, de dar às mulheres um papel secundário mas de enorme relevo, pondo-as a reagir de forma intrépida e trágica a situações extremas e absurdas.

[Mikheil · Rating 5 out of 5]

„წყარო“, „აღმოცენება“, „ჩქეფა“, „გაფურჩქნა“, „ყლორტი“, „შობა“, „დასაბამი“ - ეს ის სიტყვებია, რასაც ინგლისური „Spring“ აღნიშნავს და, მართალია, ლინგვისტი არ ვარ და გადაუმოწმებელ რამეს ვამბობ, მაინც მჯერა, რომ სწორედ ამ სიტყვების გამოისობით დაერქვა სახელი გაზაფხულს. მჯერა იმიტომ, რომ გაზაფხული სიცივისა და სიბნელის დასასრულია და იმედისა და ჩქეფის დასაბამი. გაზაფხულზე ელი, რომ დასრულდება სიბნელე და მოვა ფერები, მოვა ახალი სიცოცხლე და სამყარო შენ ირგვლივ ახალი ენერგიით, ახალი სიცოცხლით დამშვენდება. აკი ნაშიერსაც Offspring ჰქვია - ამ გაფურჩქნიდან, ამ სიახლიდან აღმოცენებული ახალი სიცოცხლე.

ისმაილ კადარეს, ლიტერატურის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატობის მრავალგზის კანდიდატს, რომელიც მეოცე საუკუნის ევროპულ ლიტერატურაში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ავტორია და უკვე 40 ენაზეა თარგმნილი, ქართველი მკითხველი პირველად ეცნობა. მის რომანებში მოთხრობილი ისტორიისგან გაუბედურებული ალბანელი ერის ამბები სცდება ვიწრო გეოგრაფიულ არეალს და საზოგადო მნიშვნელობას იძენს; სწორედ ერთ-ერთი ასეთი რომანია „გახლეჩილი აპრილი“, სადაც კადარე ვერშემდგარი გაზაფხულის შესახებ გვიყვება;

ახალგაზარდა ჯორჯი ჯერ არ გაფურჩქნილა; იანვრის ყინვიან დილას, როდესაც თოვლით დაფარული სამყარო ბიჭს ჯერაც შუშის ჰგონია, მამა სასაუბროდ დაუძახებს და ჰამლეტისა არ იყოს, შურისძიებისკენ უბიძგებს. თუმცა ჰამლეტს 2-3-ჯერ აწუხებენ გამოცხადებით, ჯორჯისთვის კი მამის ხატება მოკლული ძმის სისხლიან პერანგთან ერთად (რომელზე შერჩენილ სისხლს წითელი ფერი დაუკარგავს და შარდისფერს უფრო დამსგავსებია) მის ყოველდღიურობას ამახინჯებს. ჰოდა, ახალგაზრდა კაცი ვერ უძლებს ადათის ზეწოლას, ვერ აღუდგება „კანუნს“ და კლავს.

„- ბერიშების ჯორჯმა ზეფ კრიუეჩუჩას ესროლა!“ - დაიძახებენ სოფელში და ამიერიდან ისღა დარჩენიათ, გაიგონ, მოკლულის ოჯახი დათანხმდება თუ არა ზავს და მისცემს თუ არა ჯორჯს სიცოცხლის 30-დღიან ვადას.

მისცემენ.

ჯორჯის სიცოცხლე 17 აპრილამდე გახანგრძლივდება.

მაგრამ ახალგაზრდას, რომლის ერთადერთი სადარდებელი ისაა უსიყვარულოდ არ მოკვდეს, მამა წლობით დანაზოგი ფულით სავსე ქისას ჩაუდებს ხელში და „სისხლის ბეგარის“ გადასახდელად გზავნის.

ეს რომანი ჯორჯის სიკვდილისწინა ოდისეაა, ასე რომ, სიუჟეტზე მეტი აღარაფერი უნდა გითხრათ, რადგან სიუჟეტი აქ დიდებული ილუსტრაციაა იმ იდეისა, რომელიც დრომოჭმული ადათების წინააღმდეგ ილაშქრებს. იმ ადათების, რომელთა თანახმადაც სიბერითა თუ ავადმყოფობით სიკვდილი სათაკილოა და ამიტომაცაა, რომ იქაურები ასე ლოცავენ ახალშობილს, „დღეგრძელი იყოს და თოფისგან მოკვდესო!“; იმ ადათების, რომლებიც ოჯახის ღირსებას კი აღარ ინარჩუნებენ, არამედ მომავალს სამსხვერპლოზე დებენ. ამიტომაცაა, რომ ამ წიგნში მკვლელები არც მტყუანები არიან და არც მართლები. აქ სიცოცხლე სისხლის გაშარდისფრებამდე გრძელდება და ყველაფერი ერთ წრეზე ტრიალებს. ეს წიგნი იმაზეა, რომ, როცა გონება ჩიხში შეგყავს, ბრმად ენდობი მამის ქადაგებას და ეჭვქვეშ არ აყენებ წინაპრების დანატოვარს, მაშინ იმისთვისაც უნდა ემზადო, რომ არც შენ და არც შენს მომავალს გაფურჩქნა არ გიწერიათ; და მიუხედავად იმისა, რომ აპრილის შუაგულში ნახევარი გაზაფხული უკვე მილეულია, მაინც არ გაგიგაზაფხულდებათ.

[Bob Newman · Rating 5 out of 5]

The Ultimate Novel of the Blood Feud in Albania

Blood feuds have existed in many parts of the world throughout history. The USA, with its Hatfields and McCoys, is no stranger to the custom either. The practice seems to run most deeply in remote, mountainous areas where there is no state power. The tribal societies there often develop a code of justice to provide rules for an otherwise "rule-less" society. A code of the blood feud develops to handle murder cases. Nowhere (that I ever heard of) did the system evolve into such an intricate traditional code of laws as in the mountainous highlands of Albania. There, the Kanun, or Law of Lek Dukagjini spread throughout the lawless region now lying in northern Albania, Kosovo, and Montenegro, a region that largely maintained its own identity and customs throughout the centuries-long period of Turkish rule, to emerge in 20th century Europe with the blood feud still flourishing.
Kadare, Albania's premier writer, has written a vivid, dark novel that not only captures the details of highland Albanian life in the 1920s, but also shows the ultimate tragedy for a society that allows murder to follow murder, inexorably and unchallenged. A couple from the more urbanized, less-traditional lowlands go for their honeymoon into the highlands, riding in a horse-drawn carriage--a great luxury for the highlanders (mainly because roads were very scarce). The man, a writer, tends to romanticize the blood-soaked traditions of his country's remote regions. At the same time, Gjorg, a young highlander, who has killed a man in revenge for his brother, is given a month's truce before he in turn will become a target. He can expect a bullet at any moment after April 17, hence his April is broken into safe and dangerous parts. His fate intersects with those of the literate travellers and the book comes to its inevitable ending. For a novel that explores seldom-seen territory, written in a terse, but beautiful style, please read this book. Since the end of communism in 1991, the blood feud has returned to Albania, still often lawless in its mountain areas. This book is no fossil.

[Korcan Derinsu · Rating 4 out of 5]

4.5/5

Kırık Nisan, yıllardan beri Arnavutluk yaylalarında hüküm süren, “Kanun” isimli bir töreler bütününü merkeze alan ve bu töre doğrultusunda şekillenen bir kan davasını çok boyutlu ele almaya çalışan bir roman. Büyük bir olay örgüsündense karakterlerin ruh hallerine odaklanmayı seçen yazar hem katil hem kurban olmanın, hem tüm kan davasına seyirci olmanın hem de kraldan çok kralcı olmanın farklı yüzlerini anlatıyor bize. İsmail Kadare Arnavutluk’ta milletvekilliği yapmasına rağmen, Enver Hoca’ya karşı çıktığı için kitapları yasaklanan ve bu yüzden ülkesinden ayrılmak zorunda kalan bir yazar. Bunun etkileri romanda da hissediliyor. Birey odaklı bir hikaye olmasına rağmen yazarın ciddi bir sistem/diktatör eleştirisinde bulunduğunu da görüyoruz. Üstelik bunu yaparken de toplumun farklı kesimlerindeki insanları (ki bu bakışta bence çok doğru olan sınıfsal bir boyut da var, öyle ki herkesin diktatörden etkilenmesi de sınıfına göre oluyor) işin içine kendisini de katarak (bu da yazarın bir başka çok doğru bakışı, uzaktan ülkesini seyreden aydınlara dair de bir şeyler söylüyor) eleştiriyor. Yani baştan sona bir sistem/birey eleştirisi (devlet/vatandaş karşıtlığı alegorisi) olarak düşünebiliriz Kırık Nisan’ı. Okurken “Kanun” sık sık tekrarlandığı için dikkatimi kaybettiğim yerleri de olmadı değil ama özellikle atmosferinin tedirginliği ve karakterleriyle beni her daim hikayede tuttu. Görece kısa ama derin metinlerden daha fazla etkileniyorum artık. Kırık Nisan tam da onlardan biri. Çok beğendim.

[Mohammad · Rating 4 out of 5]

آوریل نافرجام سرنوشت محتوم فرزندانی‌ست كه مجبور به جنگیدن در نبرد هایی‌اند كه پدرانشان آغاز كرده‌اند. جنگ‌هایی كه اگر بجنگی شكست می‌خوری و اگر نجنگی باز هم شكست می‌خوری. اشكال بزرگ این نوع جنگ این است كه هركسی را كه در طول جنگ دندانت گرفت باید دندان بگیری، اما در پایان علاوه بر دردهای هر شبت دهانت مزه‌ی كفتار خواهد گرفت

زیربنایی كه اثر را شكل داده یك سنت شفاهی كهن در كشور آلبانی است كه از قرن 19 به بعد به صورت مكتوب در آمده. نام این سنت كانون یا كانویا یا همان قانون است. تمركز كتاب بر روی بخش نزاع خونی كانون است. قانون خون ممکن است در نگاه اول بدوی و وحشیانه به نظر آید؛ اما با دقت به نظام‌های عدالت کیفری در دیگر کشورها متوجه شباهت‌هایی غیرقابل‌انکار می‌شویم. در واقع وجه تمایز قانون خون در آلبانی با سایر کشورها این است که سازوکار خون‌ریزی و تجارت خون در کشورهای متمدن به صورت قاعده‌مند و با رنگ‌ولعاب بیشتری تبیین شده؛ وگرنه ریشه یکیست و فقط شاخ و برگ تغییر کرده

آیا راهی برای برون‌رفت از این سنت نزاع خونی وجود دارد؟ آیا نسل‌های آینده به چنان عقلانیتی خواهند رسید که بتوانند سنت‌هایی که بدون تفکر و صرفاً موروثی به آن‌ها رسیده را نادیده بگیرند؟ اگر بله، چند نسل باید بگذرد؟ و اگر نه چه سرنوشتی در انتظار آن‌ها خواهد بود؟ البته کاداره نقد نمی‌کند بلکه فقط نشان می‌دهد و این سؤال‌ها را مطرح می‌کند

این اثر پنجمین کتابی بود که از کاداره خواندم و البته بهترین‌شان. به نظر روح ملت آلبانی در کالبد او حلول کرده

[M.Qaid · Rating 3 out of 5]

نيسان المكسور
إسماعيل كادريه

هذا المرة من ألبانيا! رواية غارقة في المحلية، غير أنها تلهم القارئ بأفكار عالمية. نص عنيف نفسياً، هادئ لغوياً.

الثأر: لك وعليك
لا شك أن الثأر هو الثيمة الأساسية الكبرى لهذا النص. وكما هو في كل زمان ومكان، الانتقام سلسلة من العنف لا تنتهي. صحيح أن أخذ الحق بالذراع قد يشفى غليل الإنسان، لكن ذلك لا يدوم طويلاً، إذ عليك أن تتوارى خلال دقائق فراراً من الثأر. وليس المذنب وحده المهدد، بل كل من يمت له بِصلة، فالحقد أعمى ويطال الجميع.

شريعة الجبال
تتحدث الرواية بإسهاب عن "الكانون"، وهو القانون المتعارف عليه بين قاطني تلك الجبال الصلبة كأهلها. القوانين غريبة حقاً. على سبيل المثال، يجب على أهل القتيل تعليق قميص المقتول حتى لا ينسون الثأر الذي عليهم، وإذا تغير اللون الدماء على القماش بفعل الزمن فهذا يعني أن القتيل حزين أو غاضب لعجز أهله عن الأخذ بحقه. كما أن بإمكان أهل القاتل استئذان أهل القتيل بمنحهم هدنة لمدة شهر قبل أن يسعون إلى الثأر، وفي الغالب تتم الموافقة. هناك العديد والعديد من القوانين والأحكام العجيبة في ثنايا الكتاب.

رواية وثائقية
ثمة أحداث مثيرة نوعاً، وشخصيات قد تشد انتباهك هنا وهناك، بالإضافة إلى شيء من التأملات الوجودية بين الحين والآخر. ومع ذلك، فقد وجدتُ نبرة النص تميل إلى الأفلام الوثائقية من حيث تصوير جوانب الحياة في المرتفعات الألبانية واستعراض قواعد الكانون بسرد مباشر دون نسجها في الأحداث. وبصفة عامة الرواية قصيرة غير أنها بطيئة الإيقاع.

رواية تأخذك إلى بيئة جبلية جافة لم تكن لتزرها، وبين تراث وتقاليد لم تكن لتسمع عنها لو لم تكن قارئاً للأدب العالمي.

[Amir · Rating 2 out of 5]

آوریل نافرجام ترجمه جدیدتری از کتاب آوریل شکسته هست که توسط قاسم صنعوی ترجمه شده بود و الان نایاب است.
ترجمه‌ی جدید قابل قبول هست اما نیاز به ویرایش داره.
داستان در ارتفاعات شمالی آلبانی میگذره که مردمی کوه‌نشین تحت قوانین غیرمنطقی و سنتی زندگی میکنن.
بن‌مایه‌ی داستان عالی بود و فضای سرد و سنگین داستان رو دوست داشتم اما داستان‌پردازی به شدت ضعیف بود.
اگر رو این داستان کار می‌شد یه شاهکار حسابی از آب درمیومد ولی متاسفانه نویسنده داستان رو حیف کرد.

[ხატია წურწუმია · Rating 5 out of 5]

დიდი ხანია წიგნის კითხვისგან მძაფრი განცდა არ გამჩენია, პროტესტის გრძნობა მქონდა უაზრო, ადამიანის სიცოცხლის არაფრად ჩამგდები, უგრძნობი კანონების მიმართ. მწერლის წერის სტილი ძალიან ლამაზი, მარტივი და საინტერესოა საკითხავად. თემა მძიმეა, თუმცა არა უცხო❤

[Ana Cristina Lee · Rating 5 out of 5]

En la definición de género creo que habría que añadir la etiqueta 'terror', ya que por momentos me ha recordado a la obra de Bram Stoker, Drácula, no sólo por los sombríos paisajes centroeuropeos sino también por la omnipresencia de la sangre en ese viaje de pesadilla.

Un escritor de Tirana, la capital de Albania, decide llevar a su mujer de viaje de bodas al norte montañoso de Albania, donde imperan las viejas costumbres, un código ancestral, el Kanum, la ley de la sangre y la venganza.

El libro empieza cuando el joven montañés Gjorg Berisha asesina a Zef Kryeqyqe, continuando una venganza entre familias que ya dura 70 años y 44 muertes. Tal como prescribe el Kanum, Gjorg es ahora deudor y, después de una besa (tregua) de 30 días se tendrá que enclaustrar en una especie de torre fortificada, porque sabe que tarde o temprano algún miembro de los Kryeqyqe acabará con él. Toda la sociedad está inmersa en esta dinámica sangrienta:

Trataba de pasar revista a las familias que se encontraban libres de la venganza de sangre y no descubría en ellas ningún signo especial de felicidad. Le parecía que, alejadas de esa amenaza, no sabían apreciar el valor de la vida.

Besian Vorpsi, el escritor, quiere mostrar a su esposa este mundo perdido, como algo curioso que pueden contemplar como espectadores, sin que les salpique tanta sangre vertida. Como le dice un personaje:

Sí, usted me recuerda a aquellos aristócratas. Empujan a todo un pueblo a interpretar una pieza teatral sangrienta que ustedes mismos, junto a sus damas, presencian desde un palco.

Es un relato hipnótico, lleno de verdad, casi un estudio etnológico y una descripción minuciosa de costumbres que han pervivido en una especie de reducto natural, para horror de los que creen estar por encima de este infierno. Además de todo su interés como documento histórico, está magníficamente escrito, con descripciones de una gran plasticidad:

Caminaban solos sobre la espesa alfombra color café, formada por sucesivas capas de hojas de estaaciones precedentes, esplendorosas aquí y allá en su podredumbre, como aquejadas de una enfermedad de lujo.

Kadaré es un autor por descubrir.

[Nastaran · Rating 4 out of 5]

موضوع بر سر قانون خون و آداب و رسوم فلات نشینان آلبانیایی در اوایل قرن بیسته. اسماعیل کاداره حقایقی را به شکل داستان به رشته ی تحریر درآورده که امیدوارم در هیچ کجای دنیا اثری از اینگونه قوانین باقی نمونده باشه!

با وجود توصیف های زیبا و نگارش روان این کتاب، تکرار بعضی از حرفها و جمله ها در بخشهای مختلفی از کتاب ایراد کار بود.

به نظرم کتاب سطح بالایی نیست و شاید چهار ستاره براش زیاده اما با این وجود خوندنش رو به دوستان پیشنهاد می دم.



بخشهایی از کتاب:

* متحیر بود که "فشنگ جهیز عروس" را که قانون به شوهر اجازه میداد همسرش را در صورتی که قصد ترک گفتن او داشته باشد با آن به قتل برساند، بستگان عروس جوان در کجا، در کدام قوطی، در کدام جیب، در کدام جلیقه آراسته به قلابدوزی گذاشته اند.(30)

* طبق قانون، وقتی مهمانی که انسان بدرقه اش می کرد جلوی چشمان او کشته می شد، وظیفه میزبان بود تا انتقام خون او را بگیرد.(33)

* -خون دارد زرد می شود. مرده خواهان آن است که انتقامش گرفته شود.
گیورگ، خیلی تاخیر میکنی. شرافت ما، و بخصوص شرافت خودت...
دو انگشت شرافت به دست قادر متعال بر پیشانی های ما منقوش شده. تو آزاد هستی که چهره کثیفت را سفید کنی یا سیاه تر کنی. به عهده خودت است که تصمیم بگیری مرد بمانی یا نه.(47)

* آرزوی هولناکی را که کوه نشین ها هنگام تولد کودکی میکنند به یاد آورد: "خدا کند عمری دراز داشته باشد و به ضرب گلوله از پا درآید!" (74)

* زندگان مردگانی هستند و بس که در این دنیا دوران مرخصی شان را می گذرانند. (115)

* تو مباشر خون هستی، بنابراین باید محرک انتقام جویی باشی، وقتی که این حس ضعیف می شود یا به خواب می رود باید تشویق کنی، بیدار کنی، به آن شدت ببخشی. (138)

[E8RaH!M · Rating 3 out of 5]

کسی برای ما از کشور آلبانی چیزی نگفته. آلبانی کشوری ناشناخته است. اگر همین امروز از ما بخواهند روی نقشه آلبانی را نشان دهیم کمتر موفق خواهیم بود. بیشتر، نه از طبیعتش چیزی میدانیم و نه از تاریخ و فرهنگش.
اسماعیل کادره در این کتاب سعی کرده بخشی از فرهنگ و باورهای آلبانی را به نمایش بگذارد.

داستان حول فرهنگ انتقام و خون در آلبانی شکل میگیرد. یکی کشته میشود. پیراهن خون آلودش را بر فراز بلندی آویزان میکنند تا اعضای خانواده و دوستانش بدانند که هر روز که خون خشکیده بر پیراهن رنگ پریده تر میشود، دِینی و عهدی به تاخیر افتاده و حیثیت و غرور لکه دار شده. جوانها به دست هم کشته می‌شوند. مزارع بی زارع میشوند. خانواده ها بی پدر میشوند و اسب ها بی سوار.
کادره جامعه‌ای را ترسیم کرده که پیراهن های آغشته به خون خشکیده در هر کنج و گوشه ای سر بر افراشته. رهگذران مسیرها و راه های فلات آلبانی یا قاتلانی اند که در پی اینند که عهد خود را انجام دهند و یا شکارچیان سابقی که حالا خود نقش شکار را دارند.
کتاب به نحوی به تقابل این سنت ها با موضوع عشق و کامروایی جوانهای آلبانیایی هم میپردازد.
تنها چیزی که در فرهنگ عامه آلبانی بیشتر از انتقام ارزش دارد، میهمان است. آلبانیایی‌ها میهمان را نوعی رب النوع و نیمه خدا می‌دانند.

یک ماجرای جالب از کتاب:
در بازار جوانی به دست جوانی دیگر کشته میشود. مردم و دوستان مقتول به تعقیب قاتل میپردازند. قاتل از ترس جانش به خانه ی پدر مقتول پناه میبرد. پدر اطلاع ندارد دقایقی پیش فرزندش به دست همین میهمان کشته شده به نحو احسن میهمان نوازی میکند. ناگاه برادران دیگر مقتول سر میرسند و قاتل را خانه می یابند. همه علیه قاتل هجوم میبرند تا انتقام گرفته شود. پدر مانع میشود و میگوید او (قاتل) میهمان ماست و این ننگ را کجا ببریم که مهمان خود را بکشیم.

[Argos · Rating 5 out of 5]

Arnavut yazar İsmail Kadere’den okuduğum ikinci roman, bu kitabı da ilki (Rüyalar Sarayı) gibi kısa sayılabilecek bir roman. Arnavutluk taşrasında yüzyıllardır var olan bir geleneği ve folklorik davranışları Arnavutluk Mitolojisinin modern yorumu olarak anlatıyor. Bahsi geçen gelenek “Kanun” olarak sınırları çizilmiş ve Anadolu’da da rastladığımız, yabancısı olmadığımız bir gelenek; kan davası.

Kadere bu romanını daha Fransa’ya iltica etmeden önce eski rejimdeyken yazmış, buna rağmen diktatoryaya, iktidara karşı üç maymunu oynayan aydınlara ciddi eleştirel göndermeleri var. Uslubunu çok sevdim, gerek bu gerek ilk kitabında da akıcı ve heyecan dozu iyi ayarlanmış, toplum ve insanların, mekanların tanımlamaları oldukça etkileyici, çevirisi de başarılı. Öneririm.

[Eylül Görmüş · Rating 5 out of 5]

Arnavut yazar İsmail Kadare'nin okuduğum ikinci kitabı oldu Kırın Nisan ve bir kez daha çok etkiledi beni. İki kitapta da aynı duyguyu deneyimledim ve bunu bu kadar iyi başarıyor olmasını çok çarpıcı buluyorum: bildiğimiz bir yerin olmayan bir zamanına götürüyor bizi ve tüm dünyayı baştan kurguluyor bunu yaparak. Arnavutluk'un aslında modern zamanına (1900ler ortası) gidiyoruz ama ülkenin bir kısmında geleneğin, törenin, Kanun'un hüküm sürdüğü bir evren kurguluyor yazar. (Kanun gerçek bu arada ve sahiden yıllarca hiç yazılı hale gelmeden hüküm sürmüş Arnavutluk kırsalında.) Hani böyle bazı rüyalarda çok iyi bildiğimiz bir yerde oluruz ama gerçekliğin koşulları farklıdır; çarpıtılmış, bükülmüş, tuhaf bir gerçekliğin içindeyizdir, ne tamamen hayal alemi duygusu verir ne de tanıdığımız dünyaya benzer, işte tam o tuhaf arafı insanın iliklerinde hissettiren bir metin bu.

İkiye bölünmüş bir Arnavutluk burası, bir tarafı bildiğimiz modern dünyanın parçası; kentler, evler, ofisler... Bir kısmında, "yayla"da ise yüzlerce yıldır hüküm süren ve odağına "kan"ı alan Kanun hüküm sürüyor. İşte bu iki dünyanın karşılaştığı bir anlatı okuyoruz. Neredeyse bir oryantalist merakıyla bu bölgeye merak duyan bir yazar, yeni evlendiği eşiyle beraber balayı için Yayla'ya seyahat ediyor ve onların hikayesi, bir kan davasının kahramanı olan Corg ile kesişiyor.

Yayla'nın çarklarını kan döndürüyor sahiden: Kanun, akan kanın ikame edilmesi üzerine inşa edilmiş. Ailesinden biri öldürülen Corg, kanı yerde bırakmamak için karşı aileden birini öldürüyor kitabın başında ve öldürür öldürmez de kendisi sıradaki kurban oluyor. Kanun'un tanımladığı ve her cinayetin ardından devreye girebilen 30 günlük ateşkeste geçiyor roman. Corg kan parasını devlete ödemek üzere (ki devletin ana gelirlerinden biri bu) bir yolculuğa çıkıyor ve işte burada yazar ve eşiyle kesişiyor yolları.

Bu hikaye üzerinden sert bir töre ve diktatörlük eleştirisi yapıyor yazar ve sorgulamadığımız "kanun"ların aslında neleri yeniden ürettiğini düşünmeye çağırıyor okuru. Müthiş atmosferik, fena halde tekinsiz ve çok unutulmaz bir roman bu. Şebnem Degni çevirisi de kusursuz.

[Pedro · Rating 5 out of 5]

4,5

En las montañas de Albania, el Kanun es el código legal que rige las conductas humanas, mucho más antiguo que las sucesivas Constituciones y Códigos Penales. El Kanun prescribe, entre otras cosas, las reglas para la venganza por una muerte de un familiar; y lo que fue pensado para disuadir los homicidios (por la amenaza de venganza) termina generando un ciclo interminable de venganzas sucesivas, para mantener el honor y la hombría.

"- La sangre amarillea- dijo el padre-. El muerto reclama reparación.
La sangre estaba de verdad amarillenta sobre la camisa. Aunque más que amarillenta tenía el color del herrumbre.
- Te retrasas demasiado, Gjorg- continuó su padre. - Nuestro honor, pero sobre todo el tuyo…
Los castigos que pudiera imponerle su padre por motivos diversos no eran nada en comparación con el riesgo perder el honor."

Un escritor de la ciudad, especializado en estudio de la cultura de los montañeses, elige pasar la luna de miel en el lugar donde aún persiste la vigencia del Kanun.

"- ¿Te fijaste en la palidez de ese montañés que ha matado hace pocos días? Quien sabe las dudas y vacilaciones que ha experimentado antes de partir para cometer el homicidio. ¿Qué son las zozobras que describe Shakespeare frente a este Hamlet de nuestras montañas? Suponiendo que se haya acogido a la besa de un mes, le quedan veinticinco días de vida normal"- (antes que sea él quien será perseguido por la nueva venganza).
"- Se trata de una especie de último permiso en este mundo- prosiguió él- La famosa expresión de que los vivos no son sino muertos que han venido de vacaciones a esta vida, adquiere en nuestras cumbres su sentido más exacto-."

El contacto con esta realidad, el horror y la fascinación que producen los que han matado, y han de morir, entre patéticos y sublimes, hombres que caminan en la senda de la muerte, tendrá una influencia impensada en la pareja en este abril quebrado.

Un historia en un contexto complejo, narrado con la maestría de Kadaré, de manera que resulte aterradoramente comprensible.

Una novela inquietante y fascinante.

[julieta · Rating 5 out of 5]

Qué buen libro por favor!! No lo podía soltar! Es una maravilla, y ahorita que deje de tirar baba por todos lados les explico por qué.

El libro se centra en el Kanun, que es básicamente una constitución Albanesa que rige todo en la vida de sus habitantes. Ahora, dentro del Kanun, están los amigos. Si alguien te pide tu amistad, llega a un nivel de semi dios, que puede pedirte lo que sea. Si un extraño pasa en frente de tu casa, y alguien lo mata, y el muere viendo en dirección a tu casa, básicamente tú tienes una deuda de sangre, lo cual significa que lo tienes que vengar. Es terrible, pero además significa que al vengar la muerte de ese extraño, significa que de la familia de quién tu asesinaste alguien va a vengarse matándote a ti. En fin, que cuando empieza el libro, la primera escena, es Gjorg, que está por emboscar a el tipo que mató a su hermano, y después de un mes, le tocará a el que alguien lo mate. Y Así.

Pero hay más. Igual nunca me gusta contar todo, el chiste es que lo lean, y es una maravilla.

Está lleno de muerte este libro, eso sí. Me hace pensar en cómo la naturaleza humana encuentra maneras extrañas de expresarse. Por un lado, qué onda, bola de salvajes, matándose, tomando venganza entre vecinos, y todo súper regulado por el Kanun.
Y por otro, es eso, súper controlado, tiene sus reglas y todo lleva un curso propio. Las familias, vecinos, todos están de acuerdo y les parece de lo más normal que le tocará al hijo, al vecino, al esposo. Una locura.

Es terrible, y no sé por qué, pero también es un libro bello.
Amé a kadare! Y leeré más libros suyos sin duda.

[Dimitri · Rating 3 out of 5]

Un tratto lungo ventisei anni, una vita lenta, lenta fino alla noia, ventisei mesi di marzo e aprile e altrettanti inverni e estati, mentre l’altra corta, quattro settimane, violenta, impetuosa come una valanga, solo con metà marzo e metà aprile, come due rami spezzati scintillanti di brina. Che cosa avrebbe fatto nei trenta giorni che gli restavano?

Questo romanzo è stato una piacevole sorpresa, sia per la storia che per il modo con cui è stata raccontata.
Durante il regno albanese, secondo le rigide regole dell’altopiano del Nord che resistono al passare dei secoli, Gjorg ha dovuto vendicare la morte del fratello. E’ il quarantaquattresimo omicidio nella faida in corso da settant’anni tra le due famiglie. Ora ha un mese di tregua – la “besa” – prima di diventare a sua volta il bersaglio della vendetta.
Il suo destino si incrocerà con quello di una bellissima sposa in viaggio di nozze sull’altopiano.

Come una farfalla toccata da una nera locomotiva, Diana era stata colpita dal dramma dell’altopiano e ne era stata vinta.

[María Carpio · Rating 5 out of 5]

Es un 4.5. Una novela hipnótica, el lector vive la experiencia de uno de los personajes, Diana, la esposa del escritor Besian Vorpsi, el que se sirve del gran teatro de los hombres de las montañas y de la ley de la sangre, allí en la Albania rural, para sus novelas. Todos se sirven de la sangre derramada.

Menos Diana, y menos aún Gjeorg, el que da inicio al absurdo de la venganza de sangre en esta novela. Y digo en esta novela porque lo suyo viene de generaciones atrás. El ojo por ojo, pero en una forma infinitamente más compleja, reemplaza a las leyes occidentalizadas. Un asesinato se cobra casi eternamente con otro asesinato, así que la familia del agraviado como del agraviante se desgajan por años, siglos, hasta casi desaparecer. Nadie en esta aldea es capaz de frenarlo.

Seducido por estas historias Vorpsi, el escritor, viaja hasta estos parajes desolados como parte de su luna miel. Pero Diana tiene su cabeza ya en ese misterioso hombre que tiene apenas unos pocos días de vida luego del asesinato cometido. Gjeorg la ha visto en su carruaje y su belleza es igual de cautivante para él que su destino para ella.

Una novela inquietante, desconcertante, enigmática aunque sea completamente revelado todo el mecanismo de la muerte por la sangre. La muerte y los pobladores de este lugar tienen la relación más estrecha y singular que pueda existir.

El narrador en tercera persona va cambiando de punto de vista según el personaje. El cambio de lo uno hacia lo otro es fascinante y constituye el eje argumental y estructural de la novela. El misterio se va develando pero nunca por completo. Lo que queda es un aire de enigma, como en El desierto de los tártaros o en Esperando a los bárbaros. Aquí los hombres de las montañas son el yo y, a la vez, el otro desconocido. Son lo que está más allá de toda compresión.

[Felix · Rating 5 out of 5]

The Albanian highlands are a gloomy place where hard-nosed and hard-scrabble peasants eke out a precarious living farming corn. Even the mountain fairies in their tales seem to be hard-nosed and hard-scrabble.

What glamour there is in the peasants' lives derives from their participation in self-perpetuating blood-feuds, regulated (like everything else) by the ancient set of oral laws known as the Kanun.

What sort of person goes there on his honeymoon?

A fool, if you ask me. A somewhat romantic fool, perhaps - I will grant you that - but a fool nevertheless.

Bessian is a fashionable writer from Tirana, the capital of Albania. He has made his name by works in which he waxed lyrical about the highlands, the peasants, and the Kanun. But he has never actually been there. So he takes his young, beautiful, and impressionable wife Diana to the highlands on their honeymoon-cum-research-trip.

Predictably, nothing good comes out of it.

At a late point in the novel, Bessian somewhat casually drops the name of Marx. It is not clear whether he has actually read or understood him, but in my opinion, he would have done far better by himself to attend carefully to Nietzsche's famous dictum "If you gaze long into an abyss, the abyss also gazes into you".

[Omid Kamyarnejad · Rating 4 out of 5]

استعاره ای بی همتا که نظیر آن را در ایران داریم... داستان با دانای کل و خصلت زاویه دید مداخله گر روایت می شود و به طعنه به حکومت که این باور قومی و قبیله ای در آلبانی به دست خود حکومت بوده تا بتواند خون بهای قتل ها را به جیب بزند و خرافات قانونمند پیش برود...
تشبیه ها بسیار زیبا و به جا و حتا در بعضی مواقع شبیه به چخوف ولی در بعضی موارد هم تشبیه ها نادرست به کار برده شده که به زعم اینجانب ضعف مترجم در میان بوده...

[Maryam Hosseini · Rating 4 out of 5]

وقـتی که خـون آدم مشـخـصی گریبان انسـان را بگیرد، غلبه بر آن دشوار اسـت، ولی با خونی که معلوم نبود از کجـا سرچشـمه می گـیرد و کجا خـشـک می شـود چـه می توان کـرد؟
این خونی ساده نبود، بلکه سیلابهای خون نسل های انسانی بود که در سراسر فلات جاری می شد، خون جوان و پیر، از ...سالها و قرن ها پـیش

[Jose Carlos · Rating 5 out of 5]

Abril quebrado, tal vez, sea la novela más célebre del escritor albanés Ismaíl Kadaré, y para muchos de los críticos su obra maestra. No en vano, el texto se sostiene con un gran éxito de público, además de gozar de los parabienes de los entendidos, quizás por pertenecer esta obra al ciclo de textos de Kadaré sobre las tradiciones milenarias y arraigadas de la tierra de Albania, así como la contribución que hace para popularizar sus aspectos más folclóricos y oscuros, particularidades, todas estas, que convenientemente narradas y tratadas, no pueden sino resultar enormemente atractivas –y con ello pintorescas- para el lector medio europeo que se asoma a una novela que le presenta todo un mundo nuevo y diferente con muchos elementos brutales y medievales, retrógrados y tradicionales, en efecto, pero también fascinantes.

Abril quebrado se articula en derredor de dos historias: una complementa a la otra, es decir, la segunda explica ciertos asuntos que suceden y guían las acciones de la primera y, ambas, en ciertas ocasiones, de forma muy tangencial, se entremezclan, para, apenas haberse tocado, separarse de nuevo. Toda lo novela rota, así, sobre estas dos piezas. Una es la “acción”, la narración casi epopéyica de Gjorg Berisha que debe saldar una deuda de sangre con los asesinos de su hermano, y otra es la “explicación” de los actos que Berisha va cumpliendo como si estuviera predestinado, y en cierto modo lo está, puesto que se comporta acorde con lo que manda el kanun. Esta parte de “explicación” de los actos de Berisha correrá a cargo del escritor Besian Vorpsi, de viaje de novios con su mujer por los territorios montañeses en los que imperan las leyes del kanun, las tasas de sangre, el honor de la palabra dada, de la amistad confiada a ultranza, de la besa, factores todos ellos que siempre lo han fascinado (al fin y al cabo Vorpsi es un escritor de la capital que ha decidido impresionar a su reciente mujer con un viaje por este mundo montañés, y como excusa podrá recoger notas para una nueva novela).

Tiene Abril quebrado mucho de leyenda épica, con elementos melodramáticos, como esa camisa del hermano, ensangrentada y que amarillea en el tendedero, exigiendo que se cobre la venganza ya tardía y deshonrosa: Gjorg es arrastrado al asesinato por tradición, para cumplir una tradición, y por este mismo motivo se verá con los días contados, expuesto al escalón siguiente de la venganza. Mientras deambula por la comarca para realizar diferentes acciones relacionadas con el kanun, con el pago de la tasa por venganza de sangre, el escritor recorre la región en una carroza de caballos y va explicando los pormenores del código consuetudinario albanés a su joven esposa, fijando el foco en los aspectos más truculentos, curiosos, sorprendentes o, simplemente, brutales. Como brutales son la mayoría de personajes que aparecen, que acompañan en ambos recorridos, a Gjorg y Vorpsi.

El kanun tiene mucho de brutal, e incluso ciertos aspectos de honor y deuda arraigados en conceptos medievales que se expanden y calan en el comportamiento de los personajes afectados. Hasta tal punto se trasvasa este sentido del derecho original en la forma de conducirse de los personajes, que podría decirse que toda la novela está mediatizada por este kanun, el verdadero protagonista, entonces, del texto.

Aunque dramática, la novela se mueve dentro de los parámetros de una prosa contenida y ceñida, que evita desembocar en desgraciadas acciones de gran fuste melodramático. Las muertes son muertes, aceptadas como tales sin grandes aparatos sentimentales que las desvirtúen, no se convierten en otra cosa que en fríos desenlaces a las antiguas deudas adquiridas, son un paso más en el contrato, una clausula cumplida por parte de una u otra familia, muertes que para los habitantes de estas regiones, habituados a que la venganza y el dolor, son parte de su propio acerbo cultural, de su folclore más significativo, se mueven en una especie de mundo en duermevela, como automático, desposeídos de voluntad propia, regidos y plegados al kanun, oprimidos y aplastados por él, en unas circunstancias de pesadilla que resultan aterradoras para la mujer del escritor, que apenas las comprende, y que son desasosegantes y muchas veces incontrolables para el propio Vorpsi, por mucho que se precie de haberlas estudiado y, haberse creído que les entendía.

Todo un sentimiento trágico de la vida atraviesa el texto, de un lirismo sarmentoso, tenso, muchas veces a punto de quebrarse en la maraña de venganzas, de absurdos, en la abominación de los crímenes realizados por monotonía; de unos crímenes amparados en la ley que demanda y exige su sangre cada cierto tiempo como un tributo que deben rendir los hombres a su existencia en esas regiones montañosas que no entienden de otra cosa más que del valor ciego de la palabra dada, de amistades mortales y de predestinación en las venganzas.

Así, Abril quebrado compone una dualidad entre acción y explicación de esa realidad aparentemente monstruosa e incomprensible, conformando un retrato de ciertos aspectos de la identidad de Albania muy necesarios para poder entender, después, algunos de sus problemas como país, y ciertos comportamientos políticos futuros. Y, también, para poder entender como el hombre es un ser sujeto a venganzas, que se alimenta de ellas, y que las necesita como un faro de sangre que brille en el horizonte y que lo dirija hacia su propia muerte. Hacia la que se encamina, siempre, con paso firme y sin dudas, hasta apretar el gatillo e iniciarse en la siguiente generación el siguiente círculo de la venganza.

[Sleepless Dreamer · Rating 3 out of 5]

So like pretty much everyone else, I read this book as part of my reading around the world challenge for Albania. This wasn't my intended Albania book. I had hoped to find a book about Albanian religious history since I know Albania has a long and fascinating history involving religious freedom and tolerance. However, it seems this is the author all Albanians recommend so I succumbed to it.  

So Broken April has three main characters. First, we meet Gjorg. Gjorg has just murdered a man as part of his family's blood feud. He now has a month to live while knowing after this month is over, he will be murdered by a relative of his victim. Next, we meet Bessian and Diana. They are a married couple traveling around the Albanian mountains. Bessian sees much beauty in the blood feud traditions while Diana is horrified. 

For a lack of better word, this book is strange. It's very literary, which I usually don't like. It's one of those books where there's isn't much of a plot and where we never get to see more than a skin deep view of the characters. I am still confused as to whether Bessian and Diana are Albanians or not so it might be a problem with my own reading or it just never gets entirely explained. It's also not clear when this book is set. Something about the entire thing feels more like a fantasy land than an actual depiction of a countryside.

To be entirely honest, I didn't like this book but I don't have any good reason why. I suppose it felt like it didn't quite progress anywhere. It's hard to feel for any character. Bessian and Diana seem like strangers, there's no chemistry between them and I couldn't believe that they're married. Gjorg was promising but it was hard to care about him because we never really see him as a person. I don't feel like I know who he is, other than another participant in a blood feud. He doesn't even seem to be sad about his brother's death.

And this is such a missed opportunity because a brief look at Kanun's Wikipedia page left me very intrigued. Blood feuds were still a thing in Albania in 2014, although their communist leader tried to put an end to it in his time. This is wild. It is also a huge political question. If an entire society agrees to a specific set of laws, can a government actually force them to stop? At this point, it seems to be such a cultural heritage and obviously, way too many people have died for nothing but is it the government's job to make this stop? This book doesn't provide any kind of analysis, other than Bessian being somewhat of a psychopath.

All in all, this just wasn't the book for me. Kadare was trying to create a specific mood here but I just wasn't feeling it. Maybe studying this book in a literature class would work better but I can't say I'm finishing this book with a strong urge to read more of his work.

What I'm Taking With Me
- Bessian is absolutely the type of guy who makes excuses for rapists, like "men are just built to rape, this is human nature".
- I visited Albania for exactly one afternoon and my only real memory is that I spent the day before reading a ton of facts about Albania so every other thing I said was, "did you know that Albania....". I am a delight to travel with, in case anyone was wondering. 
- So, did you know that Albania has bunkers spread around the entire country due to a leader who was paranoid?

Work Adventures (after 3 months of not working):
- I was an awkward mess for the first 20 minutes because I literally forgot how to socialize, I'm just here like, how do people even speak?
- This job makes me feel like this world is tiny and we can all celebrate each other's cultures every day all day and it's just the best feeling ever.
- My public speaking skills deteriorate through video calls so that's great.
- I didn't realize people could be as attractive as this guy from Brazil but dear god, he literally looks like a model, I am shocked
- Every person I've ever met from Egypt is so lovely and man, we absolutely need to get more peace in this region so that I will get to know more of these wonderful people.
- Ahh, all I want to do in life is travel but I have so much statistics homework, why is life like this?
- I complained to people from almost every continent about my university so I feel like I've done my job at shaming them for their behavior.

[Sapadtribizli · Rating 5 out of 5]

Nagyon erős könyv. Erős kezdéssel bevonzott teljesen és egy olyan világba csöppentem ami teljesen érthetetlen, de vonzó volt számomra az elején. Hiába, a "távoli", "misztikus" világok elég vonzóak tudnak lenni, amíg megmaradnak távolinak és a legendák világának. Ennek a műnek meg pont az az erőssége, hogy ezt nem hagyja. Nem lehetünk csak romantikus szemlélők, igenis végig kell járni nekünk is a Fennsíkot és meg kell tapasztalni, hogy ahol a halál az úr, ott a romantika nem igazán játszik. Ott anyagiság van, számítások, félelem, bujkálás, kilátástalanság, de nem romantika.
Az emberek, nemzetek élete kettétörik a semmiért... Legyen csak átutazó, író vagy itt élő személy...

[May · Rating 3 out of 5]

Una novela muy interesante, con unos personajes muy bien trabajados y que trata un tema que hace que la lectura sea muy amena: el Kanun.

[Sarah · Rating 5 out of 5]

Jings. Just about the most depressing book I have ever read: powerful, bleak and timeless. It's sometime in post-Ottoman, pre-Hoxha Albania and a blood feud is playing itself out through the eyes of a young mountaineer, who is hopelessly caught in the game, while a couple of urban honeymooners are rubbernecking their way around the High Plateau. Then it gets a bit Passage to India as done by Kafka. And it's drizzling in the grey mountains, where the widow in black sits by the road above the village where all the men are hiding in towers.

REREAD: A year later, now in Albania, and with a year 11 class as a class text. We haven't had time to do it in much depth but I at least have had a deeper plunge into it, and frankly, it's a towering thing. Truly great European literature with rich, layered images and subtle, devastating truths. Not all of Kadare is like this, and so far in my reading this is by far the best.

REREAD, AGAIN: and again with a class, this time in more depth. I'm still blown away. This time I particularly found Mark Ukacierra to be interesting.