Το μυθιστόρημα υπόσχεται να ανασυνθέσει με ακρίβεια και πληρότητα τη φυσιογνωμία της Αθήνας και να εκθέσει καυτά κοινωνικά προβλήματα. Ωστόσο, την αληθοφανή αναπαράσταση του κόσμου και του υποκόσμου της πρωτεύουσας υπονομεύουν υπερβολές, απιθανότητες, και ερεθιστικές λεπτομέρειες, πού ανταποκρίνονται στον εθισμό του κοινού στα αγαπημένα μοτίβα της λαϊκότερης λογοτεχνίας. Η πρωτεύουσα εμφανίζεται ως χώρος επικίνδυνος και ρυπαρός, αναπαράγοντας μια στερεότυπη ταύτιση του άστεως με το κακό, ταυτόχρονα, όμως, ο αναγνώστης διδάσκεται τρόπους επιτυχούς διαβίωσης στην πόλη. Η αντινομία αυτή εξηγεί καλύτερα τη διττή ιδεολογική φορά του κειμένου. Η εμπειρία της Αθήνας των Αθλίων, αμφίσημη και αντιφατική στην ουσία της, συμβαδίζει με την ευρύτερη διακύμανση της ελληνικής κοινωνίας του περασμένου αιώνα ανάμεσα στον θαυμασμό για τα επιτεύγματα του δυτικού πολιτισμού και τη δυσαρέσκεια για τα επισφαλή αποτελέσματα μιας ανεξέλεγκτης αστικοποίησης.
(Greek: Ιωάννης Κονδυλάκης) Ioannis Kondylakis (1861-1920) was born in Ano Viannos, Crete, scion of the family known fighters of the island. When he was in childhood he fled as a refugee with his family in Piraeus and he returned to his hometown in 1869. There he learned how to read and write and then he began his high school studies at Heraklion and in 1884 he graduated from high school Varvakeios in Athens.
His works are considered to be with remarkable psychological and psychographic data and special sense of humor. Also, it is a special case how he uses his language, which is a mixture literary expression and Cretan dialect. His best-known works are Patouchas, The First Love and When I was a Teacher.
''- Τι ωραίος που είναι ο κόσμος του Θεού! Και της ήρχετο ίσως να προσθέση: ''Αλλά τι κακός που είναι ο κόσμος των ανθρώπων''. Φράση-κλειδί της κεντρικής ηρωίδας του μυθιστορήματος, που περνάει τα πάνδεινα προς αναζήτηση καλύτερης τυχης στην πρωτεύουσα. Χαλαρό έως βαρετό ανάγνωσμα, διδακτικό, εκφράζον (σχεδόν) στον πρώτο αυτόν τόμο, τη σημερινή πολιτική και πολιτισμική κατάσταση της Ελλάδας (γραμμένο το 1895). 'Ισως η καθαρεύσουσα να δυσκολεύει τους μη εξοικειωμένους.