«Είναι η πρώτη φορά που παίρνω χαρτί και μολύβι [...] και ίσως τούτο είναι το τελευταίο μου γραφτό», γράφει ο Μωυσής Μπουρλάς προλογίζοντας την ιστορία της ζωής του. Που είναι πολύ διαφορετική από όσες έχουμε διαβάσει μέχρι σήμερα: ένας Έλληνας Εβραίος, αριστερός εργάτης, δρα στις μεγάλες κρίσιμες στιγμές της ιστορίας της Ελλάδας - εργατικοί αγώνες κατά τη μεταξική δικτατορία, πόλεμος της Αλβανίας, αντάρτικο στα βουνά του Κιλκίς, αγώνες και διωγμοί της αριστεράς, εξορία στα ξερονήσια (Άι Στράτης, Μακρόνησος, Ικαρία), μετανάστευση, προσφυγιά...
Ο συγγραφέας, που εντάχθηκε στο αριστερό εργατικό κίνημα από τα δεκαεφτά του χρόνια, βρέθηκε υπό εντελώς ιδιαίτερες συνθήκες στο Ισραήλ, μετανάστευσε από εκεί στην τέως ΕΣΣΔ και επέστρεψε στην Ελλάδα ως «παλιννοστών» στα εβδομήντα δύο του χρόνια, για να ξεκινήσει έναν νέο αγώνα για την επιβίωση και την απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας. Κι ενώ λέει ότι θέλει μόνο να γράψει για τη ζωή του «στις τρεις ηπείρους, Ευρώπη, Ασία, Αφρική, και τις τέσσερις θάλασσες, Μεσόγειο, Ερυθρά, Μαύρη, Κασπία», μας δίνει ένα απαράμιλλο ντοκουμέντο για την ιστορία των απλών ανθρώπων, για την καθημερινή ζωή με τις μεγάλες και μικρές στιγμές της.
Το ζωντανό και κριτικό πνεύμα και η παρατηρητικότητα του γράφοντος, που είναι πάντα στραμμένος στον άνθρωπο, κάνουν το γραπτό του όχι μόνο πολύτιμο για τον ιστορικό, τον κοινωνιολόγο και τον ανθρωπολόγο, αλλά και συναρπαστικό για τον κάθε αναγνώστη.
Αφήγηση μιας ζωής, ένα βιβλίο στο οποίο ο αναγνώστης δεν θα βρει απαντήσεις, αλλά θα του γεννηθούν ερωτήματα, για το τι σηματοδοτούν η εθνικότητα, η θρησκεία και οι πολιτικές επιλογές στη ζωή ενός ανθρώπου. [...] Ίσως παραφράζοντας λίγο τον τίτλο του βιβλίου -Έλληνας, Εβραίος ή αριστερός- αντιληφθούμε ότι η Ιθάκη δεν είναι μια πατρίδα ή μια θρησκεία, αλλά η ελευθερία τού καθενός να ζει όπως νομίζει και επιθυμεί. Δείχνοντας ότι το να γεννιέται κάποιος Έλληνας ή Εβραίος δεν είναι επιλογή. Επιλογή είναι ο τρόπος του ζην.
(Έλενα Δουβλέτη, Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας, 30 Απρ 2009)
Η αυτοβιογραφία του Μωυσή Μπουρλά, Έλληνα εβραϊκού θρησκεύματος, γεννημένου στο Κάϊρο το 18, μεγαλωμένο στη Θεσσαλονίκη, μέλος των εργατικών κινημάτων και του ΚΚΕ από πολύ νωρίς. Φαντάρος στη Θράκη το '40-'41 θα βρεθεί στο αλβανικό μέτωπο, θα πολεμήσει με τον ΕΛΑΣ , θα τον πιάσουν μετά τη Βάρκιζα για να δοκιμάσει και την Μακρόνησο για να φύγει εξορία στο Ισραήλ και από εκεί στη Σοβιετική Ένωση. Ο κύκλος κλείνει πίσω στην Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη με την πτώση της ΕΣΣΔ. Μια εκπληκτική ζωή δωσμένη με απλό τρόπο που μας δίνει μια μοναδική οπτική γωνία στο μεγαλύτερο κομμάτι του 20ου αιώνα. Απολαυστική γραφή θα σας κάνει να χαμογελάσετε, να ανατριχιάσετε αλλά και να ντραπείτε.