Η ελληνική ιδιαιτερότητα: Η Πόλις και οι νόμοι

Ce qui fait la Grèce #2

by Cornelius Castoriadis, Κορνήλιος Καστοριάδης, Ζωή Καστοριάδη (Translator)

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά που καθιστούν την αρχαία ελληνική δημοκρατία τόσο ξεχωριστή; Ο δεύτερος τόμος της Ελληνικής ιδιαιτερότητας αφιερώνεται στη γέννηση, στη φύση και στη λειτουργία της αθηναϊκής δημοκρατίας. Ο Κορνήλιος Καστοριάδης πραγματεύεται το σύστημα της άμεσης δημοκρατίας και υπογραμμίζει τη μοναδικότητά του.

Ο αναγνώστης θα βρει εδώ σημαντικές αναλύσεις με άξονα κείμενα του Σοφοκλή, του Ηροδότου, του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη και του Ρουσσώ για το ζήτημα της δουλείας, το ρόλο της τραγωδίας ως οριοθέτησης της δημοκρατίας, αλλά και για την προσωπικότητα του Σωκράτη.

Το βιβλίο περιλαμβάνει τις παραδόσεις του Κορνήλιου Καστοριάδη στην Ανώτατη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών (EHESS) κατά το ακαδημαϊκό έτος 1983-1984. Τη μετάφραση στα ελληνικά έχει κάνει η σύζυγος του Κορνήλιου Καστοριάδη, Ζωή.

Στις εκδόσεις Κριτική κυκλοφορεί ο Α΄ τόμος της Ελληνικής ιδιαιτερότητας: Από τον Όμηρο στον Ηράκλειτο που έχει κερδίσει την αναγνώριση κριτικών και αναγνωστών.

Αυτό που πρέπει να έχουμε κατά νου δεν είναι μόνο ούτε κυρίως η (αθηναϊκή) δημοκρατία θεωρούμενη ως κυριαρχία του νόμου ή ως ελευθερία των πολιτών ή ως ισότητα. Το αποφασιστικό στοιχείο εδώ είναι η αμφισβήτηση του πατροπαράδοτου νόμου. Έχουμε εδώ για πρώτη φορά την εμφάνιση της κοινωνικής αυτονομίας, με την έννοια ότι η κοινωνία αμφισβητεί την ίδια της τη θέσμιση, και αυτή η αμφισβήτηση γίνεται ρητά, σε συνάρτηση με τη δημόσια πολιτική δραστηριότητα, εν λόγω και διά του λόγου, της συζήτησης, της αντιπαράθεσης των απόψεων και όχι απλώς διά της τυφλής βίας. Ιδού το ουσιώδες. Ιδού αυτό που μας ενδιαφέρει πάνω από όλα στον ελληνικό κόσμο…

Genres: Nonfiction

456 pages, Paperback

First published January 1, 2008

About the author

Cornelius Castoriadis (Greek: Κορνήλιος Καστοριάδης) was a Greek philosopher, social critic, economist, psychoanalyst, author of The Imaginary Institution of Society, and co-founder of the Socialisme ou Barbarie group.

Edgar Morin proposed that Castoriadis' work will be remembered for its remarkable continuity and coherence as well as for its extraordinary breadth which was "encyclopaedic" in the original Greek sense, for it offered us a "paideia," or education, that brought full circle our cycle of otherwise compartmentalized knowledge in the arts and sciences. Castoriadis wrote essays on mathematics, physics, biology, anthropology, psychoanalysis, linguistics, society, economics, politics, philosophy, and art.

One of Castoriadis' many important contributions to social theory was the idea that social change involves radical discontinuities that cannot be understood in terms of any determinate causes or presented as a sequence of events. Change emerges through the social imaginary without determinations, but in order to be socially recognized must be instituted as revolution. Any knowledge of society and social change “can exist only by referring to, or by positing, singular entities…which figure and presentify social imaginary significations.”

Castoriadis used traditional terms as much as possible, though consistently redefining them. Further, some of his terminology changed throughout the later part of his career, with the terms gaining greater consistency but breaking from their traditional meaning (neologisms). When reading Castoriadis, it is helpful to understand what he means by the terms he uses, since he does not redefine the terms in every piece where he employs them.

Castoriadis has influenced European (especially continental) thought in important ways. His interventions in sociological and political theory have resulted in some of the most well-known writing to emerge from the continent (especially in the figure of Jürgen Habermas, who often can be seen to be writing against Castoriadis). Hans Joas published a number of articles in American journals in order to highlight the importance of Castoriadis' work to a North American sociological audience, and the enduring importance of Johann P. Arnason, both for his critical engagement with Castoriadis' thought, but also for his sustained efforts to introduce Castoriadis' thought to the English speaking public (especially during his editorship of the journal Thesis Eleven) must also be noted. In the last few years, there has been growing interest in Castoriadis’s thought, including the publication of two monographs authored by Arnason's former students: Jeff Klooger's Castoriadis: Psyche, Society, Autonomy (Brill), and Suzi Adams's Castoriadis's Ontology: Being and Creation (Fordham University Press).