Pakt Ribbentrop-Beck. Czyli jak Polacy mogli u boku III Rzeszy pokonać Związek Sowiecki

by Piotr Zychowicz

Jak Polacy mogli u boku III Rzeszy pokonać Związek Sowiecki.

W dziejach narodów są chwile, gdy trzeba zacisnąć zęby i iść na bolesne koncesje. Ustąpić, aby ratować państwo przed zniszczeniem, a obywateli przed zagładą. W takiej sytuacji znalazła się Polska w 1939 roku.

Piotr Zychowicz konsekwentnie dowodzi w tej książce, że decyzja o przystąpieniu do wojny z Niemcami w iluzorycznym sojuszu z Wielką Brytanią i Francją była fatalnym błędem, za który zapłaciliśmy straszliwą cenę. Historia mogła się jednak potoczyć inaczej. Zamiast porywać się z motyką na słońce, twierdzi autor, powinniśmy byli prowadzić Realpolitik. Ustąpić Hitlerowi i zgodzić się na włączenie Gdańska do Rzeszy oraz wytyczenie eksterytorialnej autostrady przez Pomorze. A następnie razem z Niemcami wziąć udział w ataku na Związek Sowiecki. 40 bitnych polskich dywizji na froncie wschodnim przypieczętowałoby los imperium Stalina. Czy w 1939 roku na Zamku Królewskim w Warszawie należało podpisać pakt Ribbentrop–Beck…?

Genres: History, Polish Literature, Nonfiction, Poland, Audiobook

368 pages, Paperback

First published August 21, 2012

About the author

Piotr Zychowicz jest publicystą historycznym. Pisze o drugiej wojnie światowej, zbrodniach bolszewizmu i geopolityce europejskiej XX wieku. W swoich koncepcjach nawiązuje do idei Józefa Mackiewicza, Władysława Studnickiego, Stanisława Cata-Mackiewicza oraz Adolfa Bocheńskiego. Znany z antykomunistycznych i antyendeckich poglądów. Jest zwolennikiem wielonarodowej Rzeczypospolitej.
Opowiada się za prowadzeniem Realpolitik i zajmuje krytyczne stanowisko wobec polskich przywódców z lat 1939-1945. Surowo ocenia politykę Józefa Becka, Władysława Sikorskiego i Stanisława Mikołajczyka. Zarzuca im chciejstwo, naiwność i zbyt hojne szafowanie polską krwią. Operację „Burza” i decyzję o wywołania Powstania Warszawskiego uważa za błędy.
Absolwent Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Był dziennikarzem „Rzeczpospolitej” i tygodnika „Uważam Rze” oraz zastępcą redaktora naczelnego miesięcznika „Uważam Rze Historia”. Obecnie jest redaktorem naczelnym miesięcznika „Historia Do Rzeczy” i zastępcą redaktora naczelnego tygodnika „Do Rzeczy”. Jest jednym — obok Jerzego Haszczyńskiego i Katarzyny Zuchowicz - z inicjatorów akcji „przeciwko polskim obozom“ zorganizowanej w 2005 roku przez dziennik „Rzeczpospolita”. Napisał książki "Pakt Ribbentrop-Beck", "Obłęd '44" oraz "Opcja niemiecka"

Reviews

[Wojtek Korpal · Rating 5 out of 5]

Chlodna, racjonalna analiza sytuacji Polski przed II wojna. Warta przeczytania - nawet dla kogos nie zgadzajacego sie z glownymi tezami, zeby poznac opinie drugiej strony.

[Piotrek Paluch · Rating 2 out of 5]

Książka budzi we mnie mieszane uczucia.

Jest jednostronna. Nieco śmieszy hura optymistyczny pierwszy rozdział, który ma zachęcić do poparcia argumentów opisanych w dalszej części.

Z drugiej strony dobrze jest spojrzeć na przemilczaną sytuację Polski w przededniu II wojny światowej i ewentualne konsekwencje innych decyzji naszej dyplomacji.

Poza tym czytając ją miałem przed oczyma nasz nic nie warty sojusz z USA.

[Sebastian Gebski · Rating 3 out of 5]

O ile sama teoria (sprzymierzenia się z III Rzeszą we wstępnej fazie IIWŚ) nie jest nowa, ani nawet specjalnie kontrowersyjna (dla mnie), to do samej książki mam niestety sporo zarzutów:

1. Mogłaby być 2-3 razy krótsza, bez szkody dla faktów - Zychowicz w żadnej innej książce aż tak się nie powtarza. Mimo tego, że każdy rozdział to teoretycznie nieco inna perspektywa, koniec końców sprowadza się to do wałkowania tych samych tez (co nawet sam autor przyznaje). Po prostu do obrzygu (pardon my "french").

2. Podoba mi się, że Zychowicz (mimo że mocno zdeklarowany) nie uciekł całkowicie od grania adwokata diabła. Co więcej - użyte kontrargumentacje (czyli dlaczego i tak skończyłoby się źle) są logiczne i zbieżne z tym co np. mnie przychodziło do głowy. Ale obiektywizm i wnikliwość szybko się kończy - sensowne obiekcje autor zbija naprędce, pierwszym argumentem z brzegu, nie udając nawet że przesadnie się stara. I efekt jest groteskowy. A argument "no przecież nie mogło być gorzej" jest naprawdę słaby - ja już widzę Wujaszka Joe mówiącego: "Potrzymaj mi piwo".

3. O tym że łatwo się krytykuje post-factum (tzw. hindsight bias) pisze sam Zychowicz. Ale kontrargumentuje, że Beck powinien więcej wiedzieć i lepiej przewidywać. Natomiast zupełnie nie pochylił się nad teoria odstraszenia. Czyli oczekiwaniami, że twarda postawa Polaków (ktoś w końcu powiedział NIE Hitlerowi po anschlussach i wkroczeniach bez jednego wystrzału) powstrzyma wojnę przynajmniej na jakis czas (dając nam i anglosasom czas na dozbrojenie). Nie była to teoria do końca niedorzeczna. Może więc robienie z Becka kompletnego durnia to przesada.

4. Fajnie, że autor sięgnął do wielu faktów, relacji, zapisów - szanuję nakład pracy. Ale czasami emocje trochę za bardzo targały Zychowiczem. Z Hitlera zrobił praktycznie polonofila, tylko dlatego, że Fuhrer na czas negocjacji układu z IIRP kazał wstrzymać propagandę i karykatury anty-polskiej. No szanujmy się trochę ...

OK, kończę. Generalnie z tezą się zgadzam. Tak, trzeba było trzymać się Niemców. I iść na ustępstwa względem Reichu. I tak skończyłoby się BARDZO źle - bo przecież Hitler wystawiłby WP, a nie Wermacht w awangardzie podczas kampanii wschodniej. Ale koniec końców pewnie wyszlibyśmy na tym lepiej - kto wie, może nawet udałoby się zredukować Kacapię do jakiejś bardziej azjatyckiej formy. To tylko spekulacja, zabawa, ale jest z tej książki również nauka w postaci lekcji wyrachowania politycznego. I to jest chyba jej największa zaleta.

P.S. Wstęp (a właściwie pierwszy rozdział) straaasznie pretensjonalny.

[Radek Urbas · Rating 5 out of 5]

Długo wstrzymywałem się z lekturą tej książki, ale już po kilku pierwszych rozdziałach wiedziałem, że to był błąd. Rewelacyjna książka napisana strawnym dla przeciętnego czytelnika językiem. Autor rozważa wiele alternatywnych scenariusze solidnie uzasadniając prawdopodobieństwo ich realizacji. Można się nie zgadzać z postawionymi w książce tezami, ale warto przeczytać. Polecam.

[Marysia.Budny]

Mam jakiś problem żeby to dodać do dnf. Jak narazie nie jestem w stanie tego przeczytać. Tak przeczytalam 8% i już stwierdzilam ze to dnf, ale pewnie kiedyś do tego jeszcze wróce.

Ps. DNF nie ze względu na to że ta książka jest nie dobra, po prostu nie ruszyłam jej od miesiąca i denerwuje mnie że jest na curently reading.

[Tomasz Skórski · Rating 2 out of 5]

Dobrze się to czytało, ale to bardzo jednostronna i słaba pod względem źródeł książka. Bardziej publicystyczna, niż prawdziwie historyczna.

[ozaga · Rating 1 out of 5]

did not finish 166/452

[Radek Ok · Rating 1 out of 5]

Bajania bajkopisarza. Książka która powinna być artykułem w gazecie. Po pierwszym rozdziale powinna się skończyć.

[MM1990 · Rating 3 out of 5]

Sięgnąłem po tę książkę ponownie po kilkunastu latach, bo czytałem ją zaraz po wydaniu w 2012 roku. Od tego czasu człowiek trochę innych publikacji przerobił, dlatego podchodzę mniej entuzjastycznie do tez Piotra Zychowicza. Zwłaszcza, że spora część faktów jest przez niego przemilczana. Tak po prawdzie, mógłby po prostu napisać, że powinniśmy iść z Niemcami przeciwko Związkowi Radzieckiemu z nienawiści do Rosji i bez patrzenia się na konsekwencje dla Polski, wówczas nie musiałby robić tego rodzaju fikołków.

Autor "Paktu Ribbentrop-Beck" przemilcza mianowicie fakty mogące przeczyć jego tezom, co wypunktował w swojej polemicznej książce Piotr Gursztyn. Przykład pierwszy z brzegu: z książki Zychowicza wyłania się obraz Adolfa Hitlera jako niemal polonofila. Przemilcza on więc całą masę wypowiedzi fuhrera jeszcze sprzed odrzucenia niemieckich ofert przez Polskę, w których wypowiadał się on, delikatnie mówiąc, nieprzychylnie o Polakach. Życie polskiej mniejszości w III Rzeszy również nie było tak idylliczne, jak stara się przekonywać Zychowicz. Szczególnie, gdy chodzi o Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku.

Zaakceptowanie planów Hitlera również nie gwarantowało harmonijnej współpracy z III Rzeszą. Tezy publicysty nie wytrzymują w tym kontekście konfrontacji z faktami historycznymi. Nawet bliski sojusznik Hitlera, czyli Benito Mussolini, był stawiany przed faktami dokonanymi, nawet jeśli działania Niemców były niezgodne z włoskim interesem. Podobnych nieścisłości można wymieniać jeszcze wiele. Jeśli chodzi o przemilczanie faktów, Zychowicz nie cytuje też publicystyki swoich idoli pokroju Stanisława Cata-Mackiewicza, który po wojnie pisał zupełnie co innego, niż przed jej wybuchem, w tym nawet chwalił politykę prowadzoną przez sanację wobec Niemiec w ostatnich miesiącach 1939 roku.

Jak w każdej książce irytujący jest styl Zychowicza. Akurat tutaj byłem zawsze krytyczny. Rozumiem, że to książka publicystyczna, a nie naukowa (i raczej popularnonaukowa też),ale naprawdę niektóre stwierdzenia padające w tej i innych książkach są godne gimnazjalisty czy tam ośmioklasisty.


Oczywiście książka ma również swoje zalety. Z jednej strony popularyzuje ona mniej znane i niepopularne opinie historyczne, a z drugiej narusza patriotyczną poprawność, której hołduje się w Polsce. Według mnie polską historię należy poddawać wiwisekcji, choć nie poprzez lewicowo-liberalne samobiczowanie. Chodzi zwyczajnie o wyciągnięcie wniosków z historii, aby można było wypracowywać różne alternatywy w zależności od okoliczności politycznych.

[Alojzy Leszcz · Rating 5 out of 5]

Książkę Pana Piotra można opisać słynnym stwierdzeniem charakterystycznym dla filmów Hitchcocka, tj. "Zaczyna się od trzęsienia ziemi, a później już tylko napięcie rośnie". Już w pierwszym rozdziale autor buduje szokującą wizję historii alternatywnej, którą później przez ponad 300 stron stara się uargumentować i przedstawić jako o wiele lepsze rozwiązanie.

Osobiście mi owa jednostronność wywodu nie przeszkadza w najmniejszym stopniu. Po prostu zdaniem autora przymierze z Hitlerem było dla II RP zdecydowanie lepszym rozwiązaniem, więc ciężko w takiej sytuacji wymagać, by zaczął sam sobie przeczyć gdzieś w połowie wywodu. Zamiast tego argumentuje swoje stanowisko całkiem rzeczowymi przykładami.

Jasno zaznaczam, że nie jestem historykiem i na pewno brakuje mi kilku przymiotów niezbędnych tej profesji. W efekcie nie jestem w stanie stwierdzić, na ile przytaczane argumenty są zgodne z faktami. Co natomiast zdecydowanie podoba mi się w tej książce to fakt, że książka prowokuje do dyskusji na temat przyczyn II wojny światowej, która ostatecznie skończyła się dla Polski jedną wielką katastrofą. Niezależnie od wniosków, uważam taką dyskusję za potrzebną, co byśmy umieli w przyszłości unikać błędów (a i daj Boże, co byśmy nie znaleźli się nigdy w podobnej sytuacji).

Ostatnia sprawa: abstrachując od warstwy historycznej, książka prezentuje wysoką wartość literacką samą w sobie - jest napisana w logiczny, przejrzysty sposób i potrafi wciągnąć na długie godziny. Osobiście najbardziej podobała mi się kompozycja klamrowa zastosowana w pierwszym i ostatnim rozdziale. Nadaje ona całej książce niesamowity wyraz i pozostawia czytelnika z silnym pytaniem "A co jeśli Pan Piotr ma rację?".

Książka zdecydowanie zachęciła mnie do zapoznania zarówno z innymi dziełami autora, jak i ze zdaniem innych historyków na temat potencjalnego aliansu z III Rzeszą - w szczególności zagorzałych przeciwników tej opcji.

[Mark · Rating 4 out of 5]

Książka Zychowicza to nie tylko pokaz historii alternatywnej, co by było, gdyby. To przypomnienie, na czym polega realpolitik. Historia Polski pokazuje, jak indolencja decydentów i naiwność hurrapatriotów miała wpływ na smutne losy milionów obywateli, o których interesy mieli dbać. Wielka polityka nie kieruje się sentymentami, ale chłodną kalkulacją, o czym zdaje się zapomniał lub nawet nie wiedział Józef Beck, minister spraw zagranicznych II Rzeczypospolitej.

[Ania Jurczyga · Rating 3 out of 5]

Słabe trzy i to też zależy o jakim fragmencie książki mówimy. Nie czepiam się treści, czepiam się tego jak to jest napisane i ogólnej realizacji. Mnogość powtórzeń i bomba emocjonalnych wywodów, moim zdaniem wyrządza tej książce szkodę, bo założenia, analizy i spostrzeżenia są bardzo ciekawe.

[Przemek · Rating 5 out of 5]

Książka dla każdego fana alternatywnych historii. Otwiera głowę i pokazuje jak nasze społeczeństwo w dalszym stopniu nie potrafi mówić o swojej historii krytycznie.

[Krzysztof · Rating 5 out of 5]

Zła historia jest matką złej polityki. Trzeba wiedzieć co nas trafiło.

[Maksi King · Rating 3 out of 5]

Cool if you like alternative history i guess

[Dawid Bluszcz · Rating 2 out of 5]

Wg mnie na pierwszych 20 kartkach zostało ujęte całe przemyślenie książki. Reszta to domysły i wymyślanie scenariuszy, co było bez sensu, bo gdybać można w nieskończoność, równie dobrze można gdybać że Hitler nie dojdzoe do władzy

[Amti · Rating 2 out of 5]

A można dać trzy gwiazdki z minusem? To by mnie satysfakcjonowało. Bo ogólnie książka bardzo, bardzo fajna i warta przeczytania. Nie mam aż tak rozległej i ugruntowanej wiedzy historycznej, ani "zmysłu politycznego", by ją oceniać merytorycznie, a zdanie wśród znajomych, którzy ją przeczytali i mogliby być dla mnie autorytetami, jest mocno podzielone. Niemniej Pan Zychowicz pisze parę gorzkich słów na temat Polaków i ich mentalnoćci, a raczej ukazuje nam nasze "narodowe" wady i, jakkolwiek z bólem serca, ale trzeba mu przyznać cholerną rację. I to tak, że auć. (A skoro nawet moje idealistyczno-romantyczne, zaczytujące się w "Dziadach" itp Ja tak mówi, to to już naprawdę o czymś świadczy.

To co mnie tylko odrzuciło, to to, że pod koniec już się lekko przeciąga. Jakby ją skrócić tak o 100 stron, to myślę, że niewiele by książka ucierpiała, bo - ja rozumiem, że niektóre fakty trzeba podkreślić, albo przypomnieć w świetle nowych/kolejnych szczegółów, ale NA LITOŚĆ! nie całą litanią co stronę czy dwie.

Niemniej polecam ;)

[Paweł Ropiak · Rating 2 out of 5]

Z perspektywy czasu lubię tę książkę mniej niż lubiłem na początku.

1. Nie ma przypisów, choć jest bogata bibliografia.
2. Język nakierowany na potwierdzenie tezy i takie też przytaczania selektywnych faktów (confirmation bias).

Niemniej i tak uszanowanko za samo podjęcie tematu, bo otwiera zupełnie inny sposób spojrzenia na okres 1933-1939 w polskiej polityce zagranicznej. Należy tę książkę potraktować jako wstęp. Dalej należy suplementować się książką dr Raka "Polska - niespełniony sojusznik Hitlera", która ma solidniejszy warsztat.

[Bartek · Rating 4 out of 5]

Very good book, but author missed some facts.

[Sławek Karwasz · Rating 5 out of 5]

Ja to się pytam, czemu tak się nie uczy historii w szkole.

[Dariusz · Rating 4 out of 5]

Jednostronna, ale potrzebna, by moc spojrzec na niektore fakty z innej perspektywy.

[Marcin · Rating 3 out of 5]

Czyta się dobrze. Brakuje źródeł. Jednostronne podejście do tematu.

[Jan Niemyski · Rating 3 out of 5]

Książkę bardzo się przyjemnie czyta! Jednakże jest bardzo jednostronna, autor nie wziął pod uwagę wielu czynników, które mogłyby podważyć jego teorię. Warto jednak książkę przeczytać, aby wiedzieć, że teoria taka jest i że mogła się spełnić.