Kraaltjes rijgen; Een toontje lager

by Simon Carmiggelt

S. Carmiggelt (1913-1987) ontwikkelde als schrijver van cursiefjes in de krant - aanvankelijk in Vooruit, de Haagse editie van Het Volk, en na de oorlog in Het Parool - een uniek meesterschap op de korte baan. Zijn rubriek `Kronkel' was om zijn hoge graad van herkenbaarheid geliefde dagelijkse kost bij het Nederlandse lezerspubliek.

Carmiggelts puntige, laconieke stijl paste uitstekend in een vluchtig medium als de krant. Het werk, dat nauwelijks met het oog op duurzaamheid geschreven lijkt, maakt inmiddels volkomen terecht deel uit van de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Derhalve heeft De Arbeiderspers enige jaren geleden de tijd rijp geacht voor een integrale heruitgave van het volledige originele oeuvre van S. Carmiggelt, steeds naar de eerste druk van elke bundel.

De titels die in dit deel zijn gebundeld, Kraaltjes rijgen en Een toontje lager, verschenen oorspronkelijk in 1958 en 1959. Ze brengen de lezer in die typische Kronkel-roes, dat schemergebied tussen nuchtere observatie en meewarig glimlachen om de klein(geest)igheden van alle dag. Onder de lichte tinten die de humorist eigen zijn, voegt zich ook steeds meer het grijs van de droefheid. wijzer geworden zong Carmiggelt, zoals hij zelf bekende, `een toontje lager'.

* Dat wil ik duidelijk dat hij niet alleen een subliem journalist was, maar wel degelijk ook een groot schrijver. - Gerard Reve in Het Parool

139 pages, Kindle Edition

First published November 3, 2011

About the author

Simon Carmiggelt (1913-1987) groeide op in zijn geboortestad Den Haag. Hij begon als journalist, aanvankelijk bij Het Vaderland, in 1932 bij Vooruit, de Haagse editie van het socialistische dagblad Het Volk, als toneel- en filmrecensent. Daar begon hij Haagse ‘cursiefjes’ te schrijven, onder de titel ‘Kleinigheden’.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte Carmiggelt via vrienden in Amsterdam betrokken bij het illegale blad Het Parool, waar hij instond voor de productie en de verspreiding. In het laatste oorlogsjaar was hij ook redacteur.

Na de bevrijding kreeg Carmiggelt bij Het Parool de leiding over de kunstrubriek. Vanaf oktober 1946 publiceerde hij weer zijn korte verhalen, aanvankelijk drie keer per week, later elke dag, die hij ondertekende met zijn nom de plume Kronkel. Tot zijn dood in 1987 verschenen er ruim 10.000. Hiervan koos hij er jaarlijks vijftig uit die hij in boekvorm publiceerde bij uitgeverij De Arbeiderspers. Hij las zijn verhalen ook voor, eerst voor de Vara-radio, later ook voor de Vara-televisie. Zijn populariteit nam zeer toe en bleek blijvend. In 1961 ontving hij de Constantijn Huygens-prijs en in 1974 de P.C. Hooft-prijs voor zijn gehele oeuvre.