Η γυναίκα που πέθανε δύο φορές

by Μάνος Ελευθερίου, Μάνος Ελευθερίου

Δεκέμβριος 1944. Μες στην παραφροσύνη ενός εμφυλίου πολέμου, το ευτελέστερο πράγμα είναι η ανθρώπινη ζωή. Τη συνέλαβαν και το ίδιο βράδυ την εκτέλεσαν. Ανθρωποθυσία; Εκείνο όμως το γυμνό σώμα που της αποδόθηκε δεν ήταν το δικό της. Το μοιραίο λάθος έγινε μέσα στον πανικό και την απόγνωση του αδελφού της στο νεκροτομείο. Έτσι, στο άγνωστο σώμα δόθηκε το ένδοξο όνομά της.

Εκείνη όμως ζούσε. Αλλού.

Πενήντα χρόνια μετά ένας νέος γιατρός προσπαθεί να μάθει την αλήθεια από κείνον που συνέλαβε τη γυναίκα, την Καλλιτέχνιδα. Να μάθει τι κρύβεται πίσω από την ηλικιωμένη γυναίκα που περιθάλπει σπίτι του και που ο ίδιος υποστηρίζει ότι είναι Εκείνη. Είναι όμως Εκείνη; Ποιο φως μπορεί να φωτίσει το παρελθόν μας και τη ζωή μας, ακόμα κι αν εμφανιστούν εκατό μάρτυρες και εκατό χαρτιά;

Μια φανταστική ιστορία για τα παιχνίδια που παίζει ο χρόνος ακόμα και σ' εκείνους οι οποίοι κάποτε κρατούσαν μαστίγιο.

344 pages, Paperback

First published January 1, 2006

About the author

Ο Μάνος Ελευθερίου γεννήθηκε στην Ερμούπολη. Έχει εκδώσει μυθιστορήματα, ποιητικές συλλογές, τόμους με πεζά, λευκώματα και τέσσερις τόμους για το «Θέατρο στην Ερμούπολη τον 20ό αιώνα, 1901-1921», καθώς και την ανθολογία Ερμούπολη, Μια πόλη στη λογοτεχνία. Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2005 για το μυθιστόρημά του O καιρός των χρυσανθέμων.

Ως στιχουργός έχει στο ενεργητικό του περίπου 400 τραγούδια και συνεργάστηκε με όλους σχεδόν τους έλληνες συνθέτες.

Reviews

[Νατάσσα · Rating 4 out of 5]

Ενδιαφέρον, καλογραμμένο, κατατοπιστικό, ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη μυθοπλασία με (σχεδόν) διακριτά όρια, μου άρεσε πολύ.

[Πάνος Τουρλής · Rating 3 out of 5]

Δεν είμαι σε θέση να κρίνω την πένα του καταξιωμένου λογοτέχνη Μάνου Ελευθερίου κι ούτε το γεγονός ότι αυτό το βιβλίο με δυσκόλεψε θα με αποθαρρύνει να αναζητήσω κι άλλα έργα του (ειδικά το βραβευμένο Ο καιρός των χρυσανθέμων). Ομολογώ ότι με δυσκόλεψε πολύ. Αν δεν υπήρχαν τα ντοκουμέντα για την καταδίκη της Ελένης Παπαδάκη και για την ενεργό δράση γνωστών ηθοποιών κατά της Κατοχής (που τα σημείωσα βιβλιογραφικά μετά μεγίστης προσοχής) ίσως και να το παρατούσα.

Η κυρίως υπόθεση αγγίζει το σουρεαλιστικό. Και δεν εννοώ το γεγονός ότι ίσως η Ελένη Παπαδάκη να ξέφευγε από το θάνατο έτσι όπως περιγράφεται αλλά μένω κυρίως στο πώς χειρίζεται ο αφηγητής το υλικό που έχει στα χέρια του, πώς συζητά με τους πρωταγωνιστές του δράματος και πώς ξετυλίγεται αυτό παιχνίδι των σκιών γύρω του και δεν μιλάει με τα αυθεντικά πρόσωπα όπως νόμιζε. Τέλος πάντων, θα κρατήσω το δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης, αυτό με τα πολύτιμα στοιχεία και τα αποσπάσματα από πρωτογενές υλικό σχετικά με τους ηθοποιούς του θεάτρου μας που δφεν γνωρίζουμε και τόσα για τη δράση τους κατά την Κατοχή. Αυτό ναι με κράτησε και ήταν αρκετά ενδιαφέρον. Εν τω μεταξύ διαβάζω και την τετραλογία του Θοδωρή Παπαθεοδώρου με φόντο τον Εμφύλιο και χάρη σε αυτήν μπόρεσα να παρακολουθήσω το γενικότερο κλίμα και αυτού του βιβλίου. Το συστήνω μόνο σε όσους έχουν απαιτήσεις από τη λογοτεχνία.

[Emily · Rating 1 out of 5]

Κατώτερο των προσδοκιών.
Η ιστορία της δολοφονίας της ηθοποιού Ελένης Παπαδάκη στον Εμφύλιο είναι το θέμα του βιβλίου. Ή μήπως η Καλλιτέχνης κατάφερε να ξεφύγει και να σωθεί;
Πολύ ενδιαφέρουσα σαν ιδέα αλλά δυστυχώς δεν κατάφερα να την ακολουθήσω.
Δεν μπόρεσα να απορροφηθώ από την εξέλιξη, βρήκα το βιβλίο βαρετό, με πολλά κουραστικά στοιχεία και λεπτομέρειες, παρότι οι αρετές της πένας του συγγραφέα είναι εμφανείς και αναμφισβήτητες.
Πάντως το διάβασα όλο, αν και μπήκα στον πειρασμό της παράλληλης ανάγνωσης ή της εγκατάλειψης.

[Athena Nt · Rating 3 out of 5]

3,5* Βλέποντας τόσο χαμηλές βαθμολογίες ξεκίνησα την ανάγνωση λίγο μουδιασμένη. Η αλήθεια είναι ότι σε κάποια σημεία το κείμενο χωλαίνει, κυρίως ως προς το δέσιμο των προτάσεων (συνοχή), αλλά και την παράθεση πολλών φράσεων που παραπέμπουν στον προφορικό λόγο. Είναι πάντως φιλότιμη η προσπάθεια του Ελευθερίου και βρίσκω την όλη σύλληψη γοητευτική.

[Sofia Orthi · Rating 1 out of 5]

κουραστικο.

[Yanper · Rating 1 out of 5]

Μία λέξη μόνο, Απογοήτευση! Περίμενα κάτι εντελώς διαφορετικό, αν δεν ήμουν ψυχαναγκαστικός θα το είχα παρατήσει από τις πρώτες κι όλας σελίδες.

[Dimos Kaniouras · Rating 5 out of 5]

Πραγματικά ήταν ευχάριστη έκπληξη ένα τόσο δυνατό μυθιστόρημα που διαδραματίζεται σε ένα σαλόνι ενός διαμερίσματος-γηροκομείου στο κέντρο της Αθήνας να έρχεται από έναν καταξιωμένο στιχουργό και ποιητή,τον Μάνο Ελευθερίου.Εξαιρετική πένα και εμπευσμένη σκιαγράφηση χαρακτήρων.Το ξεπέταξα σε δυό μέρες.Η παρανοική εκείνη εποχή στην Αθήνα αμέσως μετά την γερμανική κατοχή είναι η χρονική καρδιά της ιστορίας.

[i.stelios · Rating 1 out of 5]

Δυσκολεύτηκα να τελειώσω το βιβλίο. Υπήρχαν στιγμές που χανόμουν στη φορτωμένη γλώσσα, στις εκτενείς προτάσεις και στην ακατάσχετη καταγραφή ονομάτων που δεν πρόσφεραν ουσιαστικά κάτι στη ροή. Γνωρίζοντας εν μέρει την πραγματική ιστορία της Ελένης Παπαδάκη, περίμενα από τον συγγραφέα να πάρει ξεκάθαρη θέση για το αν υπήρξε δωσίλογος ή όχι. Αντί γι' αυτό, ένιωσα πως έγραψε ένα βιβλίο για εκείνη, χωρίς να τολμά πραγματικά να μιλήσει για εκείνη.

[Thanasis · Rating 2 out of 5]

Κρατάω μόνο τα ντοκουμέντα για την Ελένη Παπαδάκη, την διαγραφή της από το σωματείο ηθοποιών με πρωτεργάτες γνωστούς ηθοποιούς και την δολοφονία της στα Δεκεμβριανά. Αυτός ήταν και ο μόνος λόγος που διάβασα το βιβλίο. Όλα τα υπόλοιπα ήταν περιττά, πέρασαν και δεν ακούμπησαν.

_Πρώτη και τελευταία επαφή με το έργο του συγγραφέα.

[Kostas Kanellopoulos · Rating 1 out of 5]

Ένα άθλιο λογοτεχνικά βιβλίο και μια απόπειρα αγιογραφίας στην Ελένη Παπαδάκη.

Ναι είναι γεγονός πως στον ελληνικό εμφύλιο και οι δύο πλευρές έκαναν εγκλήματα, αλλά γεγονός είναι επίσης πως είμαστε η μόνη χώρα που δεν τιμωρήθηκαν οι δοσίλογοι και οι συνεργάτες των χιτλερικων.

Αν ήταν προδότης το έκριναν οι συνάδελφοι της του ΣΕΗ τότε. Άξιο αναφοράς είναι πάντως πως αυτος που σκίστηκε για να επανορθώσει την μνήμη της ήταν ο κακοποιητης Λιγνάδης

[Yannis · Rating 4 out of 5]

Διαβαζοντας το εβλεπα συνεχεια τις αθηναϊκες του γειτονιες μπροστα μου. Με μιαν ελαφρια ανατριχιλα.