De ochtend valt

by Manon Uphoff

De jonge Michael is op een nacht getuige van een vergaande ruzie tussen zijn ouders. Hij registreert alles heel precies, maar de volgende dag probeert zijn vader hem van een andere werkelijkheid te overtuigen. Hij heeft zijn vrouw niet gedood, zij is er zelf vandoor gegaan. Heeft Michael wel gezien wat hij denkt te hebben gezien?

De ochtend valt is een juweel van een verhaal over ontsporende maar ook liefdevolle verhoudingen binnen een gezin.

Genres: Literature

61 pages, Hardcover

First published June 1, 2012

About the author

Manon Uphoff was born in 1962 into a family of 13 children. She left home at 16, went on to study literary theory and is now an acclaimed artist and writer, whose novels have been shortlisted for numerous prizes. Vallen is als vliegen (Falling is Like Flying) has been a literary phenomenon in the Netherlands, making 32 ‘Best of 2019’ lists, being shortlisted for 4 awards and winning the prestigious Charlotte Köhler Prize.

Reviews

[Kris —— · Rating 3 out of 5]

Iedere keer zet Uphoff weer zo’n sfeertje neer. Kriebels krijg ik ervan. Niet fijn, wel indrukwekkend.

[Chantal · Rating 2 out of 5]

Messy story with a weird use of the language. That caused that some parts of the story I just didn't get. At first I thought I had to get into the story, but the end is really a mess.

[Suzan (Suus Leest) · Rating 3 out of 5]

Begint goed, maar wordt steeds chaotischer en onduidelijker.

[Ria]

Zo. Dit.
Na het sluiten van deze bijzonder mooie bijna beangstigende novelle lees ik de achterflap.
Deze dekt de belading van de zeer zorgvuldig gekozen woorden volledig. Een titel die ik niet wil uitleggen daar deze zo deprimerend treffend is.

Waarom gebruik ik de woorden: beangstigend, belading, deprimerend? Je hart doet pijn als je leest over kinderen in een gezin waarin schrijnende situaties zijn ontstaan en voorvallen. Hoewel, het zijn herinneringen, suggesties, fragmenten, sfeerweergaven, vermoedens van de oudste van drie, Michael. Geen doorsneegezin - alle facetten zijn aanwezig voor jeugdzorg.

In zo weinig woorden een totaalbeeld neerzetten dat je tot je neemt als een filmisch geheel, het is indrukwekkend.

Voor wie 'Vallen is als vliegen' heeft gelezen zal dit voelen als een vervolg. Toch is deze novelle uit 2012 een herdruk. Voor mij voelt het als een voorloper van 'Vallen is als vliegen'. Dit is een fantastisch vormgegeven uitgave met exact passende sfeerweergaven van Sylvia Weve. Als je de tekst leest, zie je hoe Weve zich enorm heeft ingeleefd. Zo passend verrijkend.

'Familieverbanden, families, religieuze gemeenschappen, gemeentes, imperia of staten kunnen zich voor hun omgeving openen en sluiten. Dat de grenzen van een gemeenschap scherp of vloeiend worden, zegt nog niet veel over de geslotenheid of openheid ervan.'
-
'Denk niet dat het me lukt dit uit te leggen. Denk niet dat ik kan vertellen hoe we binnen ons huis leefden volgens een eigen systeem - pah, mah, ik, Glenn en Natalee. Hoe we als de stippen op een dobbelsteen onderdelen waren van een vaste structuur die niet kon worden verbroken.'

[Hendrik Dejonckheere · Rating 4 out of 5]

Deze novelle beschrijft op een indringende wijze het verwerken het verlies van een moeder vanuit het perspectief van de oudste zoon. Of de moeder nu vermoord is of aan haar automutilatie is overleden blijft in het midden en doet er ook niet toe omdat het vooral de verwerking is die centraal staat.
De ontwikkeling van de jongere broer en zuster wordt beschreven in korte expressionistische typeringen. De setting, het huis, de geur, het uitzicht schept een mimi wereld waarin de hoofdrolspelers langzaam verworden.

[Roos · Rating 5 out of 5]

Manon Uphoff weet waar ze mee bezig is. Dit is een boek, een korte novelle, die meerdere lezingen verdiend. Over iedere zin is nagedacht, de woorden zijn gekozen om een taal te geven aan wat het is om te moeten leven met een opgelegd zwijgen, op te groeien in een gezin waar geweld, verwaarlozing en misbruik de gang van zaken zijn. De illustraties van Sylvia Weve 'horen' erbij, vallen samen met de tekst.

'Eén ding moet je weten: we zijn normale kinderen, in een normaal huis'.

Een sterke aanrader.

[Bruno · Rating 4 out of 5]

De ochtend valt is een heel intuïtief, (mee)voelend boekje (ik wil krampachtig het woord empathisch vermijden); heel poëtisch ook. Ik heb dit graag gelezen, het was een trip, en voorzien van prachtige illustraties door Sylvia Weve.

Maar ik totaal niet wat ik hier in godsnaam over moet schrijven.
Het was een beleving, een verwondering, een bizariteit. (Kijk, ik heb een woord uitgevonden.)

Intrigerend

[Micha Meinderts · Rating 3 out of 5]

Niet helemaal wat ik verwacht had. Het eerste deel van het (korte) verhaal is heel stilistisch, daarna wordt het wat beschrijvender, alsof er toch wat dingen moeten worden uitgelegd, en daarna weer stilistisch. Geen idee wat nou precies het thema of doel van het verhaal was.

Wel fijn voorgelezen door Lykele Muus.

[madelief · Rating 2 out of 5]

een soort hele nare droom. denk wel dat het interessanter was om eerst het verhaal en vervolgens de achterflap te lezen, want die legt meer uit dan het verhaal zelf, en nu bleef ik zoeken naar herkenning die niet kwam.

[Anke · Rating 1 out of 5]

Té veel losse beelden om een voor mij coherent verhaal te vormen. Niet direct mijn stijl...

[Johan Gevers · Rating 3 out of 5]

Leest als een enge droom. Illustraties zijn daar de perfecte spiegel van. Bizar boek.

[Fedor · Rating 3 out of 5]

*2.5

[Johan Sanders · Rating 5 out of 5]

Een boek om te koesteren.

[Monique Smeets · Rating 4 out of 5]

Een prachtige, adembenemende novelle. Als je bent opgegroeid in een omgeving met geheimen, dan is 'De ochtend valt' meer dan herkenbaar.

[Michael]

ja hier ga ik nog lang over nadenken.... wow

[Nienke · Rating 2 out of 5]

Tja, wat zal ik zeggen, tegenvallende novelle met gekunsteld taalgebruik, geen echt einde, de spanning aan begin zet niet door, drie kabbels en op was de novelle, ik heb veel mooier werk van haar gelezen

[Hanneke Wildschut · Rating 3 out of 5]

Na een gewelddadige ruzie met vader is de moeder van Michael de volgende morgen verdwenen. Michael weet bijna zeker dat zijn vader haar vermoorde heeft, maar hoe kun je daar mee leven? De zorg voor zijn jongere broer en zusje komt volledig op hem neer waardoor die twee een incestueuze verhouding ontwikkelen. Michael heeft al moeite genoeg met zijn school, het huishouden en in leven blijven... Trieste poging te leven met een verschrikkelijk gemis. Niet zozeer moeder wordt gemist, maar alles waar ze voor stond en het gewone bestaan dat ze tot haar verdwijning leidden.

[Lobke Reimus · Rating 3 out of 5]

De ochtend valt begint heel vaag en cryptisch, maar ontwikkelt zich gaandeweg tot een verhaal dat wat logischer in elkaar steekt, al blijft het niets minder verontrustend en schrijnend. Wat de hoofdpersoon meemaakt, is diep traumatiserend. De af en toe pijnlijk gedetailleerde omschrijving van situaties en familiebanden is nogal schokkend om te lezen.

Het verhaal heeft niet echt een begin en een eind, maar schetst wel een beeld: een wirwar aan vlagen en beelden die je als lezer aanzet tot nadenken, maar je ook in een bepaalde vertwijfeling achterlaat. Niet zoals iets wat ik eerder heb gelezen, maar ik ben dan ook wel nieuw in de Nederlandse literatuur.