Najwybitniejszy polski filozof komentuje słynne cytaty filozoficzne.
Od „Wiem, że nic nie wiem” Sokratesa, przez „Myślę, więc jestem” Kartezjusza, aż po „Rzeczywistość nie istnieje” Baudrillarda – „Ułamki filozofii” to wybór kilkudziesięciu znanych myśli wielkich filozofów, od antyku po współczesność, uzupełnionych refleksjami Leszka Kołakowskiego. Poruszają najważniejsze kwestie filozoficzne: problem poznania i prawdy, istnienia świata i istnienia Boga, dobra i zła, świadomości i wolności. Leszek Kołakowski, prowadząc czytelnika przez tę bardzo skrótową i osobistą historię filozofii, opatruje słynne zdania wnikliwym, czasem przewrotnym lub krytycznym komentarzem.
Ułamki filozofii to oryginalna zachęta do własnych rozważań filozoficznych, inspirująca lektura dla każdego czytelnika.
Distinguished Polish philosopher and historian of ideas. He is best known for his critical analysis of Marxist thought, especially his acclaimed three-volume history, Main Currents of Marxism. In his later work, Kolakowski increasingly focused on religious questions. In his 1986 Jefferson Lecture, he asserted that "We learn history not in order to know how to behave or how to succeed, but to know who we are.”
In Poland, Kołakowski is not only revered as a philosopher and historian of ideas, but also as an icon for opponents of communism. Adam Michnik has called Kołakowski "one of the most prominent creators of contemporary Polish culture".
Kołakowski died on 17 July 2009, aged 81, in Oxford, England. In his obituary, philosopher Roger Scruton said Kolakowski was a "thinker for our time" and that regarding Kolakowski's debates with intellectual opponents, "even if ... nothing remained of the subversive orthodoxies, nobody felt damaged in their ego or defeated in their life's project, by arguments which from any other source would have inspired the greatest indignation."
(The book's in Polish, the review will be in Polish.)
Trudno ocenić, jaki wkład w tę książeczkę miał Kołakowski, a jaki wkład należałoby przypisać córce jego. Napomina o tym sam autor w Przedmowie.
Zwracam na to uwagę, bo w porównaniu z "O co nas pytają wielcy filozofowie?", jest tu pewna niespójność formy, zarówno w doborze cytatów, jak również w komentarzach. Najbardziej chyba razi lekceważenie z jakim autor podchodzi do niektórych cytatów, które sam w swoim zbiorku umieścił.
Porównując ze wspomnianym "O co nas pytają wielcy filozofowie?" można po okładce, formacie książki i jej grubości odnieść mylne wrażenie, że są to tomiki siostrzane. Tak jednak nie jest. Forma "Ułamków" poświęca całość lewej strony na cytat, nieraz bardzo krótki. Prawa strona jest doń komentarzem, nieraz również niebywale krótkim. Treści więc jest znacznie mniej niż we wspomnianej pozornie siostrzanej książce. Okazuje się też, że papier jest znacznie grubszy niż w drugiej książce: "Ułamki" mają raptem 128 stron, połowę tego co w "O co pytają".
Jest natomiast podobieństwo między tymi książkami akurat w kwestii, która drażni. Wiele z komentarzy kończy się znakiem zapytania. Są bardziej odbiciem piłeczki miast jednoznaczną opinią autora o danej kwestii. Pasuje to do konwencji "O co pytają", w "Ułamkach" bardziej to niepokoi i mąci w głowie. W tej pierwszej książce jest wszak po osiem gęsto zapisanych stron na każdy temat zanim pytania się pojawiają. W "Ułamkach" mamy cytat bez kontekstu.
Odnoszę wrażenie, że autor zderzony z formatem książki i jedną raptem stroną komentarza na dany cytat, po prostu się poddał i bardziej te komentarze przypominają docinki niż wyjaśnienia.
Książka na 5 minut czytania i wiele godzin dumania :) Zbiór najsławniejszych filozoficznych myśli z bardzo krótką interpretacją, otwierającą pole do własnej refleksji. Świetne dla absolwentów filozofii, którzy chcą sobie odświeżyć wielkie tezy słynnych filozofów. Nie sądzę by przeciętny czytelnik dał radę jednak zrozumieć większość myśli bez znajomości kontekstu, więc lektura nie dla każdego.
Ludwig Wittgeinstein: "O czym mówić nie można, o tym trzeba milczeć". Kołakowski: "Podobno wielki fizyk Schrodinger, gdy mu to zdanie zdanie zacytowano, powiedział: przeciwnie, właśnie to, o czym mówić nie można, jest najbardziej interesujące i o tym trzeba mówić" (126-127).