In samenspraak met zijn biograaf Rob van Scheers analyseert Paul Verhoeven, groot filmregisseur en fervente filmfan, op aanstekelijke wijze tal van gekende (Lawrence of Arabia) én vermeende (Casablanca) filmklassiekers. Verhoeven leert zo de lezer anders te kijken. Zijn beschouwingen vormen tevens een zelfportret: vele persoonlijke herinneringen van Paul Verhoeven zijn erin verwerkt. De stukken zijn gebaseerd op de wekelijkse serie uit de Volkskrant.
Volgens Verhoeven is een boek waarbij ook een app geleverd zou moeten worden. Of het zou ook als boekenapp verkrijgbaar moeten zijn. Niets ten nadele van het boek, dat mooi is uitgevoerd en prachtig ge���llustreerd, maar de beweging, waar Paul Verhoeven regelmatig op hamert, ontbreekt op papier nu eenmaal. Neem bijvoorbeeld het eerste hoofdstuk, Episode 1, waarin Verhoeven vertelt over Touch of Evil. Daarin is een volle bladzijde opgenomen, vormgegeven als een script, waarin de beroemde openingssc���ne wordt beschreven. Hoe goed dat ook wordt gedaan, het kan niet op tegen het kijken en luisteren naar de 'echte' opening. Maar die bladzijde doet natuurlijk wat het moet doen: nieuwsgierig maken als je die sc���ne nog nooit gezien hebt of inmiddels vergeten bent. Gelukkig staat de openingsshot in zijn geheel op het onvolprezen YouTube, maar dat geldt helaas niet voor alle sc���nes die Verhoeven in de loop van het boek bespreekt. Al die sc���nes in een boekenapp opnemen zou geweldig zijn. En de app onbetaalbaar maken vanwege de copyrights, waarschijnlijk...
Verhoeven laat regelmatig vallen dat hij gebruik heeft gemaakt van dezelfde techniek of dat hij een soortgelijke situatie heeft verwerkt in een eigen film. Zo zegt hij bij North by Northwest over Eva Marie Saint in de rol van Eve Kendall: "Opmerkelijk is hoe immoreel Hitchcock haar durft neer te zetten, zeker voor die tijd. In opdracht van de geheime dienst onderhoudt ze een seksuele relatie met boef James Mason, maar in diens opdracht gaat ze ook gewoon met Gary Grant naar bed: de rol van Carice van Houten in Zwartboek is hier deels op ge���nspireerd." Bij diezelfde film stelt Verhoeven een even logische als verbazingwekkende vraag: "Zo kun je je afvragen waarom Gary Grant in een korenveld nu uitgerekend door een sproeivliegtuig moet worden achtervolgd." Die vraag is nooit bij mij opgekomen, maar Verhoeven heeft gelijk als hij stelt dat het toch veel praktischer zou zijn geweest als "die hitman vanuit een auto op Grant had geschoten. De kans dat dat wel lukt is vele malen groter: Een keer: p���ng, en klaar is Kees. Nu moet die hitman hem op hoogst gecompliceerde wijze vanuit de lucht zien te doden, en dat mislukt dan ook faliekant. Totale onzin, allemaal, maar toch genieten we van deze spannende achtervolgingssc���ne: suspension of disbelief."
In Volgens Verhoeven worden films niet alleen besproken, er wordt vooral veel over verteld: het boek staat vol met wetenswaardigheden en anekdotes. Bovendien vertelt Verhoeven niet alleen over deze films, en daarmee over zichzelf, maar ook over zijn films. Zo bekent hij eerlijk dat Turks Fruit er heel anders had uitgezien als Jan de Bont niet had dwarsgelegen. En die lag dwars omdat hij The French connection had gezien. Nota bene samen en op aanraden van Verhoeven zelf. Verhoeven maakt je nieuwsgierig naar de besproken films door hoe en wat hij erover vertelt, zelfs als je de film al hebt gezien. Misschien moet het wel zijn, juist als je de films al hebt gezien, want na lezing van dit boek kijk je anders. Het is net als met boeken: hoe meer je (her)leest, hoe meer je weet, hoe meer je (erin) ziet. En in een enkel geval minder, zoals in het geval van Casablanca, dat door Verhoeven als volgt wordt beschreven: "Film is beweging, maar hier wordt zeventig procent besteed aan geouwehoer in het caf��� van uitbater Rick Blaine (Humpfrey Bogart). Ze gaan zitten, ze gaan staan, ze lopen eens een stukje en gaan weer zitten, en ondertussen speelt Sam (Dooley Wilson) zijn liedjes op de piano."
In Volgens Verhoeven komen films aan bod die regisseur Paul Verhoeven geïnspireerd hebben en die van invloed zijn geweest op Verhoevens eigen werk. Het is een persoonlijke selectie van wat volgens hem de beste films uit de filmgeschiedenis zijn.
Het boek is ontzettend mooi vormgegeven en bevat veel stills uit de films. Hierdoor krijg je als lezer meteen een beeld van (de sfeer van) de film waarover geschreven wordt. In een luchtige schrijfstijl worden zowel films als Touch of Evil en The Godfather als Some Like It Hot en A Matter of Life and Death besproken. Het is super interessant om te lezen waarom Verhoeven een bepaalde film mooi vindt en zijn analyses laten je op een nieuwe manier naar deze films kijken.
Het enige probleem dat ik met dit boek heb, is dat wanneer je één van de besproken films niet gezien hebt, het toch wat moeilijker kan zijn de analyse te volgen (of je er een beeld bij te vormen). Daar staat dan wel weer tegenover dat mijn to watch lijstje weer enorm is toegenomen ;)
Het boek eindigt met een beknopt lexicon, een woordenlijst met termen die vaak voorkomen op en rondom de set. Ik vind dit een erg volledige lijst, met duidelijke definities.
Volgens Verhoeven is een interessant boek vol wetenswaardigheden en anekdotes. Zeker de moeite waard om eens door te bladeren! Misschien vind je niet elk hoofdstuk, elke filmbespreking, interessant, maar mijn tip is dan om je te beperken tot de analyses van de films die je zelf gezien hebt.
Enthousiasmerend en met veel kennis van zaken verteld door Paul Verhoeven, mooi opgetekend door Rob van Scheers. Door het lezen ervan krijg ik zin om alle besproken films te gaan kijken!