خاطرات مهرانگیز دولتشاهی

by شاهرخ مسکوب

Iranian Oral History Project (Harvard University), ‮
عنوان: خاطرات مهرانگیز دولتشاهی - نخستین و تنها سفیر زن ایرانی از 1354 تا 1357؛ نویسنده و مصاحبه گر: شاهرخ مسکوب؛ تهران، صفحه سفید، 1390؛ در 277 ص؛ شابک: 9789646599055؛ موضوع: مصاحبه ها، خاطرات؛ طرح تاریخ شفاهی ایران دانشگاه هاروارد - قرن 20 م

Genres: Biography, Feminism

277 pages

First published January 1, 2011

About the author

شاهرخ مسکوب، نویسنده، مترجم و شاهنامه‌شناس، در سال ۱۳۰۴ در بابل به دنیا آمد. دوره‌ی ابتدایی را در مدرسه‌ی علمیه‌ی تهران گذراند و ادامه‌ی تحصیلاتش را در اصفهان پی گرفت. در سال ۱۳۲۴ به تهران بازگشت و در سال ۱۳۲۷ از دانشگاه تهران در رشته‌ی حقوق فارغ‌التحصیل شد. نخستين نوشته‌هايش را در ۱۳۲۶ با عنوان تفسير اخبار خارجی در روزنامه« قيام ايران» به چاپ رساند. از ۱۳۳۶ به مطالعه و تحقيق در حوزه‌ی فرهنگ، ادبيات و ترجمه‌ روی آورد. پیش از انقلاب به خاطر مبارزات سیاسی علیه رژیم پهلوی چندبار راهی زندان شد. مدتی پس از انقلاب به پاریس مهاجرت کرد و تا آخرین روز حیات به فعالیت فرهنگی خود ادامه داد و به نگارش، ترجمه و پژوهش پرداخت. مسکوب در روز سه‌شنبه بیست‌وسوم فروردين ۱۳۸۴ در بيمارستان كوشن پاريس درگذشت. شهرت مسکوب تا حد زیادی وامدار پژوهش‌های او در «شاهنامه» فردوسی است. کتاب «ارمغان مور» و «مقدمه‌ای بر رستم و اسفندیار» او از مهم‌ترین منابع شاهنامه‌پژوهی به شمار می‌روند. مسکوب برخی از آثار مهم ادبیات مدرن و کلاسیک غرب را نیز به فارسی ترجمه کرده ‌است. از جمله آثار او می‌توان به ترجمه‌ی کتاب‌های «خوشه‌های خشم» جان اشتاین بک، مجموعه «افسانه تبای» سوفوکلس و تألیف کتاب‌‌ها‌ی «سوگ سیاوش»، «داستان ادبیات و سرگذشت اجتماع»، «مقدمه‌ای بر رستم و اسفندیار»، «در کوی دوست»، «گفت و گو در باغ»، «چند گفتار در فرهنگ ایران»، «خواب و خاموشی»، «روزها در راه»، «ارمغان مور»، «سوگ مادر»، «شکاریم یک سر همه پیش مرگ»، «سوگ سياوش در مرگ و رستاخيز»، «مسافرنامه»، «سفر در خواب»، «نقش ديوان، دين و عرفان در نثر فارسی»، «درباره سياست و فرهنگ» در گفت وگو با علی بنو عزيزی، «تن پهلوان و روان خردمند»، «مليت و زبان (هويت ايرانی و زبان فارسی) اشاره کرد.

Reviews

[Hana Hmp · Rating 5 out of 5]

مهرانگیز دولتشاهی درباره‌ی خیلی چیزها تو این مصاحبه صحبت می‌کنه. خانواده‌اش قجری‌ان و به همین دلیل کمی درباره‌ی قجرها و وضعیتشون صحبت می‌کنه. دایی‌ش هم که خب صادق هدایته و داستانای بامزه‌ای ازش تعریف می‌‌کنه. اوایل جوانی‌ش مصادف بوده با کشف حجاب و چیزهای جالبی داره برای تعریف‌کردن. سر جنگ جهانی دوم با همسرش گیر می‌کنن تو آلمان و واقعا تجربه‌های شنیدنی‌ای رو نقل می‌کنه. بعدش که میاد ایران، هم فعالیت‌هاش تو جمعیت زنان جالبه و هم داستان‌هایی که سر حق رای و نمایندگی مجلس و سفارت داشته. واقعا متانت و در عین حال قدرت این زن رو در امور سیاسی پسندیدم. رابطه‌ی نزدیکی هم با دربار پهلوی داشته و برام جالب بود از زبون اون توصیف دربار پهلوی رو بشنوم. هرچند که خیلی هم‌راستا نیستم در ستایشی که نسبت به خاندان پهلوی داره.

[Amir Azad · Rating 5 out of 5]

یکی از بهترین مصاحبه‌ها در پروژه تاریخ شفاهی هاروارد. مهرانگیز دولتشاهی با ذهن آماده و خاطرات واضحی که از شش دهه زندگی‌اش تعریف می‌کند تصویر روشنی از دورانی که در آن زیسته را می‌دهد. فعالیت‌های او در جمعیت راه نو برای تقویت زنان در ایران و سپس به عنوان اولین زنانی که وارد مجلس شده اند و در نهایت اولین سفیر زن در تاریخ ایران.

دولتشاهی آدم منصفی به نظر می‌اید و در اظهار دوستی و دشمنی افراط نمی‌کند. خاطراتش در این مجموعه می‌تواند همسنگ کتاب خاطرات ستاره فرمانفرماییان باشد.