Kraut es una carta al padre. Ferviente católico, lector voraz, voluntario en las SS, reportero de guerra en el frente oriental, luego periodista rosa y, finalmente, desaparecido en la bahía de Daabooi, en Curazao, la extraña vida de Joop Pollmann es reconstruida aquí con profusión en lo íntimo, lo histórico y lo doméstico, para constituirse en un pulso del autor con sus propios fantasmas. Con la publicación de esta «epístola biográfica», Pontiac se situó voluntariamente en la tradición de otros grandes artistas como Will Eisner y Art Spiegelman para, sin dejar de lado su estilo inimitable, dar a luz la obra de su vida.
Ik was bijzonder enthousiast toen ik begon aan deze strip. Is er een betere manier om een lezer meer te raken dan door tekeningen bij (ook) volwassenenboeken in te voegen? Ik denk het niet, ik mis ze bij elke roman die ik lees..
Inmiddels ben ik echter toch teleurgesteld. In tegenstelling tot normale strips of graphic novels, was het handschrift in Kraut erg lastig te lezen en hierdoor had ik vrijwel continu hoofdpijn als ik me moest focussen op die priegelletters. Er stond zoveel tekst op de pagina's dat de werkelijk prachtige tekeningen helemaal wegvielen achter die hanenpoten. Het verhaal was interessant en ik wilde ook echt wel weten waar het heen ging, maar door de vorm van het boek kon ik er niet doorheen komen. Ik ben een bijzonder snelle lezer en ben dan ook gewend om - als ik wil - een boek in één keer op te kunnen zuigen. Zeker een boek van ruim 150 pagina's heb ik normaliter toch wel uit in een paar uur. Strips zijn hiervoor zelfs extra geschikt omdat de plaatjes ervoor zorgen dat je het verhaal nog makkelijker in je opneemt. Het lukte niet bij Kraut, zelfs niet in een paar dagen, en dat is frustrerend. Al met al vind ik het grandioze idee hiervan simpelweg teleurstellend uitgevoerd.
Geen strikt conventioneel stripverhaal, want het heeft meer tekst dan tekeningen. Ik vond het zeker niet slecht, maar ook niet echt interessant. De vergelijking dringt zich op met de Maus boeken van Art Spiegelman. Zowel de Maus boeken als Kraut gaan over het oorlogsverleden van de respectievelijke vaders, maar naar mijn bescheiden mening kan Kraut niet in de schaduw staan van de Maus boeken. Ik denk dat de humor bij Maus en het gebrek eraan bij Kraut een cruciaal verschil maakt tussen beide stripverhalen. De Maus boeken zijn alleen te verdragen door de cynische toon. Zonder die toon is de getekende realiteit van de kampen onverdraaglijk. Kraut is daarentegen drammerig en totaal gespeend van humor. Pontiac onderzoekt met Kraut het onsmakelijke oorlogsverleden van zijn vader. Het is best interessant voor een buitenstaander om getekend en verteld te zien hoe iemand valt voor de ideeën van de NSB en later de SS, maar het kon me niet zo boeien. Ik hoop evenwel dat het Pontiac geholpen heeft om op deze manier het verleden van zijn vader te verwerken.
In het komende nummer van Spiegel der Letteren (waar ik in de redactie zit) verschijnt een analyse van deze Nederlandstalige graphic novel uit 2000 (aangevuld in 2005). Het is een gedetailleerde reconstructie van het leven van de vader van de auteur-striptekenaar. Die vader verdween in 1978, toen hij 55 was en de zoon 26. Ik hou van familiegeschiedenissen en mede daarom pakte het boek mij. En ook wel omdat op de achtergrond een moeilijke vader-zoonrelatie speelt en het gaat om een eerlijk verslag (de vader heeft nogal wat op zijn kerfstok), al blijft de zoon in het verhaal wat op de achtergrond. Er is een duidelijke link met Maus van Art Spiegelman en dat is geen toeval: Peter Pontiac deed de belettering van het 2de deel van de Nederlandstalige versie van Maus. Dit boek heeft niet de spanning en dramatische opbouw van Maus maar ik genoot van alle teksten, documenten en daarbij getekende afbeeldingen.
Vooropgesteld, ik ben een enorme Pontiacfan. Vooral zijn 'punk'periode was een enorme bron van inspiratie, maar mijn kladjes op de middelbare school mochten zelfs die naam niet hebben. Zijn 'psychedelische' manier van tekenen gekoppeld aan zijn fascinatie naar een bepaald tijdperk dat ik in mijn jeugd ook leerde ontdekken maakt dit boek tot een must en veel te late ontdekking. Kraut vormt voor mij een hoogtepunt in Peter's werk, maar helaas waren een groot gedeelte van de teksten door zijn vader geschreven onleesbaar daarom 4 ipv 5 sterren.
Ook al is de tekenstijl niet helemaal mijn smaak, ik vond dit boek heel sterk. Een persoonlijk verhaal van een man, geplaatst in de geschiedenis. Politiek, economisch, sociaal: wat heeft deze man gevormd? Waarom koos hij voor de NSB? De vorm, een brief van de maker/schrijver aan zijn verdwenen vader, vond ik bijzonder. Het werkte. Je leest z’n dilemma’s, gevoel, en verschillende gedachtes over z’n vader. Hoe te verhouden tot zo’n vader?
No es un comic convencional, sino, como lo describe el autor, es una carta (larga) a su padre, que fue colaborador de los nazis. En ella cuenta toda la biografía de este último, con ilustraciones y documentos.
Sudah lama sekali Peter memendam pertanyaan2 dalam batinnya, berkenaan dengan ayah kandungnya yang terakhir dikabarkan hilang tanpa bekas di lautan Karibia. Semua uneg2nya akhirnya tertumpah dalam buku berisi teks, ilustrasi dan dokumen ini, berbentuk sebuah surat panjang kepada ayahnya tersebut.
Buku ini, yang layak disebut sebagai novel grafis, berisi kisah hidup Joop Pollmann, ayah kandung Peter Pontiac (yang terlahir dengan nama asli Peter Pollmann). Ayah Peter lahir pada tahun 1922 di Leiden, di tengah2 keluarga Katolik, dan dibesarkan di antara keluarganya yang kebanyakan berprofesi sebagai pemilik toko. Di masa kecilnya ia telah menunjukkan kesenangannya menggambar dan menulis, hingga tak heran bila ia memilih untuk berprofesi sebagai wartawan. Di usianya yang sangat muda ia berperan sebagai wartawan untuk Nazi, dan sebagai akibatnya, ketika PD-II berakhir, ia harus menjalani hukuman selama 3 tahun di kamp. Setelah itu ia berkeluarga dan terus berprofesi sebagai penulis.
Dalam surat kepada ayahnya ini, Peter mengajukan beberapa kemungkinan bagaimana si ayah dapat lenyap begitu saja. Peter dengan handalnya menggabungkan teks dan gambar sedemikian rupa sehingga mereka saling berinteraksi dengan tepat. Ada kalanya ia menempelkan dokumen berupa kliping koran atau surat, dengan terus mengalirkan kata2 di sekitarnya. Keahlian Peter dalam mengolah bidang hitam-putih tak dapat diragukan lagi; ia tahu kapan harus membentuk gambar karikaturis, fotografis, atau gabungan dari keduanya.
Pada pembuka kisah, Peter yang terlibat langsung dalam produksi edisi versi Belanda dari "A Contract with God" karya Will Eisner dan "Maus" karya Art Spiegelman mengaku bahwa "Kraut"-nya ini mungkin merupakan cerminan, atau sisi lain dari "Maus". Dapat diakui, memang, bahwa "Kraut" layak disejajarkan dengan karya2 sekaliber kedua novel grafis pendahulunya tersebut.
Mijn eerste graphic Novel en het is me bevallen. Leest lekker snel weg en de afbeeldingen ondersteunen het verhaal. Pontiac tekent mooi alleen is zijn handschrift sons wennen. De gedichten van zijn vader zijn bijna onleesbaar.
Beetje vreemde aankoop eigenlijk. Ik ging voor zijn laatste boek over zijn overlijden maar heb dit niet gekocht omdat hij het niet kon afmaken. Zou knap zijn om een boek over je eigen overlijden af te maken). Nu moet ik deze dus ook maar kopen.
Bijzonder aangrijpend relaas van de Nederlandse Spiegelman, de betreurde Peter Pontiac die het NSB-verleden van zijn vader genadeloos en onbevreesd uitdiept, alsook diens woelige leven en mysterieuze verdwijning op Curaçao. Een soort Hollandse 'Maus', maar dan geflipter. De VPRO maakte er lang geleden een documentaire over en die kan je gewoon bekijken op YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=tyIZc.... Zeker kijken, aanrader. En het boek lezen, natuurlijk.