ჰაკი აძბა

by Leo Kiacheli

ყველა დროის საუკეთესო ქართული მცირე რომანი ; წ. 6

Genres: Georgian, Short Stories

113 pages, Paperback

First published January 1, 1933

About the author

Leo Kiacheli (Georgian: ლეო ქიაჩელი) (born Leon Shengelaia; February 7/February 19, 1884 - December 19, 1963, Tbilisi) was a Georgian writer noted for the books Gvadi Bigva, Tavadis Kali Maya (Princess Maya), Almasgir Kibulan, and Haki Adzba

Reviews

[Katusha]

თავიდან არ ჩამითრია, მაგრამ ვაუ... ველოდი კულმინაციას მაგრამ ზედმეტად დიდებული გამოუვიდა ქიაჩელს
"-სულ ერთია, ეს მონა ადამიანად მაინც არ გამოდგებოდა..."

[ტუნგუსკა]

შე დე ვრი! მიმიქარავს რუსული ლიტერატურა, თავის დოსტოევსკი-ტოლსტოიანა, როცა ქართული არსებობს.

[Gizo Girgvliani]

ზედმეტად მშრალი გაგება იქნება ამ ნაწარმოებისა თუ მას აღვიქვამთ მხოლოდ ამ ჭრილში - "ყმური მორჩილება ამოძრავებდა ჰაკის, როდესაც იგი თავს წირავდა უჯუშისთვის თუ იგი უმაღლესი იდეალების მქონე პიროვნებაა?". ავტორს რეალურად სურდა,რომ ბევრად მეტი კითხვები გაგვჩენოდა გონებაში და შინაგანი აზრობრივი დაპირისპირებისა და ქაოსის მეშვეობით შინაგანად, მენტალურად გავძლიერებულიყავით(სწორედ ესაა ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე მთავარი დანიშნულება). მაგალითად დაკვირვება შეგვიძლია იმაზე თუ რამდენად განსხვავდება მენტალურად ორი განსხვავებული ერის შვილი(მიუხედავად იმისა რომ ამ ორ ერს თეორიულად ერთი სარწმუნოება აქვთ). ეს ყველაფერი დღევანდელობასაც შევუსბამოთ - ეს უკონტროლო მიგრაცია ათასი რჯულის ხალხისა(რუსები, არაბები, ირანელები, პაკისტანელები და ვინ აღარ), უდიდესი პრობლემაა რის უარყოფით ნაყოფებსაც მალე მოვიმკით თუ რაიმე არ შეიცვალა და დავემსგავსებით გაერთიანებულ სამეფოს, საფრანგეთს ან გერმანიას(ამ მხრივ ამ ქვეყნებს ძალიან დიდი პრობლემა აქვთ და მალე შესაძლოა რეალური ძირძველი წარმომადგენლები ამ ერებისა უმცირესობაში მოექცნენ. რაღა იმ მხრივ უნდა მივბაძოთ რაც ცალსახად ცუდია, ხომ ჯობს მიბაძვა იმ მხრივ რაც კარგი აქვთ(და კი რეალურად ბევრი აქვთ მათ კარგი და მისაბაძი). რომ დავუბრუნდეთ "ჰაკი აძბას", ამ მოთხრობაში კარგად ჩანს თუ როგორ შეიძლება განსხვავდებოდნენ ერთი სამშობლოს შვილები ღირსების თვალსაზრისით ფუნდამენტურ დონეზე. ამისთვის გავიხსენოთ და შევადაროთ ერთმანეთს მაგალითად სამსონ დავანაძე და მთელი მისი ამალა უჯუშ ემხას. აფხაზეთის მთავრობის ლიდერებმა ყველანაირი დამცირების ატანა გადაწყვიტეს შიშისა, კეთილდღეობისა და მედროვეობის გამო(სხვათაშორის შიშმა მოუკლა ღირსება თეიმურაზ ხევისთავსაც("ჯაყოს ხიზნები" -მ. ჯავახიშვილი)მაშინ როცა უჯუშ ემხამ ეპოლეტებზე ხელის მოკიდებაც კი არ შეარჩინა რუსებს.

[Nato Akhsabadze]

თავდადების საოცარი მაგალითი. მომეწონა მოთხრობა, განსაკუთრებით ის, რომ დასასრული პრობლემას ქმნის, რადგან ისმება კითხვა- სინამდვილეში ვინ იყო ჰაკი, "ბატონის" მონა თუ ერთგული მეგობარი?!

[Ana]

თავიდან ნამდვილად არ არის ისეთი მოთხრობა, სულმოუთქმელად რომ წაიკითხო. ჰაკი-აძბაც თითქმის განახევრებულზე ჩნდება და მერე ისევ ქრება, სანამ უჯუშ ემხას ძიების მომენტი არ იწყება.

მართლა კარგი მოთხრობაა, დასასრული შეიძლება მთლად გახარებულს ვერ გტოვებს, მაგრამ კარგი მწერლის მიერ დაწერილი რომაა, ჩანს. პერსონაჟების დახასიათება, მოქმედება, დიალოგები... ყველაფერი სასიამოვნო წასაკითხი იყო.


კი უკვე დავიღალე, მაგრამ. აბიტურიენტობასაც ჰქონია თავისი სიტკბო, დაჯექი და იკითხე ქართული ლიტერატურა:))

[Levan Chkonia]

ზოგს როგორ ესმის ადამიანობა, ზოგს კი როგორ

[M]

მომკლა ამ მოთხრობამ ტირილით ;(

[viviennee]

,,სულ ერთია, ეს მონა ადამიანად მაინც არ გამოდგებოდა…"

[Mariami]

ვფიცავ შენს მზეს, უჯუშ, ჩემი ხელით დაგკლავ და მერე ჩემს ხორცს ცოცხლად ძაღლებს შევაჭმევ, თუ არ გაჩუმდი.

[ნატი]

ლეო <3

[anulikkk]

მიყვარს

[Neananoonee]

This is so saddd

[Tekla]

განა მონებს შეუძლიათ ასეთი სიყვარული?!

[Lizi]

აბიტურიენტობის ერთ-ერთ ტკბილ მოგონებად დამრჩება ეს რომანი და თავად ჰაკის პერსონაჟი…❤️

თითქოს თავიდან ვერ მოვიწონე, მაგრამ მალევე გავაანალიზე თუ რასთან მქონდა საქმე. ვფიქრობ, დღევანდელი საზოგადოებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ამ ტექსტის პოპულარიზაცია იქიდან გამომდინარე, რომ დღესდღეობით ადამიანთა ღირებულებები სრულიად გაუფასურებულია (დავიწყებას ალბათ ხელი შეუწყო იმანაც, რომ საგამოცდო პროგრამიდან ამოღებული იყო და ახლახან დააბრუნეს)!

კითხვის პროცესში რომ იაზრებ, რომ ეს ყველაფერი მხოლოდ ტექსტში არ ხდება და 21-ე საუკუნის მწარე რეალობაა, გაცილებით უფრო მტკივნეული და ტრაგიკულიც კი არის…

[ნინო ქერდიყოშვილი]

საოცრად დახატული პერსონაჟთა სახეები და შიში,როგორც ერთ-ერთი მთავარი გმირი.

[Marie]

❤️❤️❤️❤️❤️

[Elene]

ჰაკი აძბა დღევანდელი უმრავლესობის სახეა. მან ბოლომდე მიენდო ოკუპანტს და საბოლოოდ სავალალოდ დამთავრდა ყველაფერი. ჩემთვის კუზმა-მრისხანე მარწუხებში მოქცეულ ადამიანს განასახიერებს, რომელსაც ნამდვილად გააჩნია გრნობები, მაგრამ გარემოებების გამო ის ვერ არის ბოლომდე ადამიანი.

მე მინდა, რომ დამთავრდეს ასეთი ყოფა ქართველებისა, დავიბრუნოთ ჩვენი ოკუპირებული ტერიტორიები და მსოფლიოში მშვიდობამ დაისადგუროს. სხვაგვარად ნამდვილი ქართველისათვის მომავალი წარმოუდგენელია.

[anneden]

ასეთი შთაბეჭდილება ბოლოს ალბათ გამზრდელმა მოახდინა ჩემზე. არაფრით ჩამოუვარდება ტარიელისა და ავთანდილის ურთიერთობას. ქიაჩელმა კულტურული, დახვეწილი ენით აღწერა მეგობრისადმი თავდადება, ქართველი ხალხის ზნეობრივი დაცემა და გაპარტახება. ეს ნაწარმოები უნდა წაიკითხოს ყველამ უპირობოდ. კითხვის პროცესში რამდენჯერმე გადავდე, მტკივნეული მომენტები რომ შემენელებინა, საოცრად მატირა.

[კეsunა]

შედევრია.
ძალიან პატარა წიგნია, ვფიქრობ, რომ ყველამ უნდა წაიკითხოს.

რომ ვიყიდე თავიდან არ დამაინტერესა, ბევრჯერ გადავშალე და დავხურე, თუმცა ბოლოს მასწავლებლის მოთხოვნით მომიწია წაკითხვა, ხალხო, უმაგრესი წიგნია, უმაგრესიი!


"ვფიცავ შენს მზეს, უჯუშ, ჩემი ხელით დაგკლავ და მერე ჩემს ხორცს ცოცხლად ძაღლებს შევაჭმევ, თუ არ გაჩუმდი."

[Irakli Kharitonishvili]

დასასრულს შევცვლიდი და გადავბუგავდი მთლიან კრეისერს დანარჩენი სასწაულად ჩამთრევი იყო. ბოლოში ბრომანსის გარდა სიგმა/ბეიზდ არიან უჯუშიც და ჰაკიც ლიტერალურად ტაილერ დერდედენები. კუზმა-მრისხანე ლიტერალი ჰანს ლანდა

[Liza Adishvili]

ძალიან სამართლიანად შეუყვანია ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობას “ყველა დროის საუკეთესო ქართულ მცირე რომანთა” რიგებში.

[Nini Mukhigulashvili]

ამდენი ხნის განმავლობაში ძლივს გამოჩნდა ნაწარმოები, რომელმაც ძალიან მატირა, სულიერად თან დამაგდო და თან შემავსო. ლეო ერთ-ერთი დაუფასებელი ქართველი მწერალია ❤️

[Annnaaa]

Literally დღევანდელობა

[Lizzie]

ადამიანად არ გამოდგება კი არა,ეგ მონაა ადამიანი თუა😫

[Nini]

chemi cxovrebis tkivili fr

[მარიამ ტაგანაშვილი]

ჰაკი მიყვარხარ

[Lady Lazarus]

და ისტორია იტყვის რომ საუკეათესო მეგობრები იყვნენ…

[ele]

ტოპ ბრომანსი,
და ის მონა თუ არაა ადამიანი აბა სხვა ვინ,
ის დეგენერატი?

[Qeti Ghelagutashvili]

ჩნდება პასუხგაუცემელი შეკითხვა: ვინ იყო ჰაკი აძბა?
ერთი მხრივ ,ვიღაც ჩათვლის რომ ის მეგობრისთვის თავდადებული (,,ვეფხისტყაოსნის"ავთანდილისა და ,,გამზრდელის "ბათუს იდეალების მატარებელი) პერსონაჟია . მეორე მხრივ, შესაძლოა მისი საქციელის მოტივად ,,კლასობრივი სიბრმავე"დასახელდეს ...
●●●
დღეს ,თანამედროვე თვალთახედვით რთულია ბოლომდე ,,გავისიგრძეგანოთ " ძუძუმტეობის ტრადიცია, ის ვალდებულები და მოვალეობები რომლებიც ძიძიშვილს ეკისრებოდა.
,,...შენმა გამზრდელმა მამაჩემმა მიანდერძა ,როცა კვდებოდა :უჯუში შენი მზე არის ,ეს იცოდეო .სიცოცხლე იმისთვის მომიცია ,რომ იგი უჯუშს შესწირო,როცა ამის საჭიროება დადგებაო."
თუ თავად ჰაკის მამა ასეთ ანდერძს უტოვებდა შვილს ,მაშინ გასაკვირი არც უნდა იყოს აფხაზი თავადების დამოკიდებულება :
,,-ძიძიშვილი რომ არის, თავიც უნდა გასწიროს შენთვის, კარგად იქცევა, იცოდე, სიტყვა არ დასძრა."
ნებისმიერი მოტივის შემთხვევაში ჰაკის საქციელი დიდ თავგამეტებას ,უჯუშისადმი ურყევ ერთგულებას ადასტურებდა , რომელიც კუზმა- მრისხანემ ყურმოჭრილ მონობად ჩაუთვალა მას ( მიუხედავად იმისა რომ ბატონყმობა საქართველოში 1864 წელს გაუქმდა , მოთხრობის სიუჟეტში კი 1918 წლის სოხუმი ფიგურირებს.)
,,-სულერთია ,ეს მონა ადამიანად მაინც არ გამოდგებოდა."
●●●
იქნებ სულაც იმიტომ მოკვდა ჰაკი უჯუშთან ერთად რომ მისი შეხედულებები ,თავდადება,ერთგულება,თავგანწირვა იმ დროისთვის უკვე დრომოჭმული, ჩამორჩენილი და რაც მთავარია კვლავ დაუფასებელი იყო ქვეყანაში შექმნილი ვითარების ფონზე.

[Reina]

თავდადების საოცარი ისტორია!
ჰაკის ,,უღირსი” მორჩილება და მოჩვენებითობა მოწმობს, მეგობრის გადასარჩენად ყველაფერია გასაკეთებელი.
სამწუხაროდ, უშედეგოდ.
ჰაკის სიკვდილი კი- ღირსეულია…