Sinds een jaar of tien wordt in Nederland een verwarde discussie gevoerd over de nationale identiteit. Die discussie heeft niet veel opgeleverd. Tal van neonationalistische politici en columnisten hebben ons met grote stelligheid verzekerd dat die nationale identiteit daadwerkelijk bestaat, en zelfs wordt bedreigd door ernstige gevaren. In samenhang met dit debat werd aanvankelijk beslist dat er een Nationaal Historisch Museum moest komen, maar dat verdween weer van het toneel door een combinatie van ruzie en bezuinigingen. Al die verwarring heeft een zeer voor de hand liggende oorzaak: er is helemaal geen kenmerkende, stabiele nationale identiteit. Nederland is namelijk een klein, maar tegelijkertijd zeer heterogeen land. Wie er over nadenkt zal zich realiseren dat er op zijn best diverse Nederlandse identiteiten zijn, die ook weer onderhevig zijn aan een relatief snel verlopend historisch veranderingsproces. Een NHM zou geldverspilling zijn geweest. Ons hele land is immers een levend museum van ons heterogene verleden.
Maarten van Rossem is a Dutch historian, presenter and commentator. He specializes in the history and politics of the United States. As an expert on America, he is a frequent guest on television talk shows. His public career started when he was asked to comment on the 1984 vice presidential elections. He makes regular TV appearances and gives frequent public lectures.
3/52 books read in 2018. No English edition available.
Super interessant boek! Ik nam dit mee uit de bibliotheek omdat ik geïnteresseerd ben in geschiedenis. Om de een of andere reden heb ik, voor mijn gevoel, niet enorm veel geschiedenis gehad op de basis- en middelbare school. Dit is een collectie van columns die Maarten geschreven heeft & het geeft een goed inzicht in de geschiedenis van Nederland vanuit een politiek perspectief. Zeker weten interessant nu de PVV, Donald Trump & Brexit zo recent weer belangrijk zijn.
Maarten van Rossem schrijft scherp, met ironie en humor over veel verschillende onderwerpen. In dit boek vooral (maar niet alleen) over de door de populisten en hun aanhang zo bezongen Nederlandse identiteit. Dat die dus niet bestaat toont hij snedig maar goed onderbouwd aan. Zijn nuchterheid aangaande mondiale ontwikkelingen en bedreigingen zijn een verademing tegenover het negatieve doemdenken dat in de (social) media de laatste jaren zo de overhand heeft. Het boek bestaat deels uit column- achtige korte teksten en wat langere verhandelingen. Ik vond het niet allemaal even boeiend of actueel maar vond er genoeg lezenswaardige en interessante stukken in om er wat slapeloze uurtjes op mijn Iphone mee stuk te slaan en bij het denkbeeldige sonore gebrom van van Rossem weer in slaap te vallen.
Laat ik vooropstellen dat ik fan ben van de schrijfstijl en manier van argumenten van van Rossem. Ik geef dit boek een relatief lage beoordeling omdat er totaal geen focus is. Eerst gaat het erover dat er geen Nederlandse identiteit is, en dat je Nederland alleen goed kunt leren kennen door bijzondere plekken te bezoeken. Benieuwd naar deze locaties lees ik verder. Dan blijkt dat er slechts 6 plekken behandeld worden, jammer! Een gemiste kans ook, omdat ik daar juist benieuwd naar was en ik hoopte dat het hele boek hierover zou gaan.
Opeens gaat het over de geschiedeniscanon van Nederland. Daarna wordt gesprongen naar het populisme/fascisme en Fortuyn/Wilders (een korte samenvatting van zijn boek 'waarom is de burger boos'). Vervolgens komen er allerlei factoren naar boven die niet direct iets met Nederland te maken hebben maar meer globaal zijn, zoals de psychologie van het geluksgevoel en angst voor terrorisme.
Het meest storende vond ik de soms bijzonder saaie reflecterende momenten van het eigen leven van van Rossem. Over wat hij zelf nog herinnerde van het dagelijks leven als kind. Hoe nostalgisch hij over bepaalde kleine dingen is. Hoe 'fascinerend' geschiedschrijving over temperaturen kan zijn. Hoe bijzonder 'kleine wildernissen' zijn. Zijn eigen leven in herinnering, tot aan al zijn academische activiteiten aan toe. Een verslag van zijn vorming tot historicus en hoe hij het mens geworden is wat hij is. En dit zijn maar een paar voorbeelden. Er staat zoveel over van Rossem zelf in dat het boek beter 'Maarten van Rossum volgens Maarten van Rossum' kan heten. Een mini autobiografie.
En dat is mijn hoofdkritiekpunt. Het boek mist een thema, het voelt als wat bij elkaar geraapte columns. In dat opzicht is de titel wat bedrieglijk.