Sóng ở đáy sông

by Lê Lựu

Sóng ở đáy sông nói về một nhân vật tên Núi và cuộc đời của cậu. Núi vốn là con của một người vợ lẽ và bản thân mẹ cậu nguyên là một người ở trong một gia đình tư sản thời cũ. Từ nhỏ Núi và hai em (Sông và Biển) không được bố cậu chấp nhận là con, bốn mẹ con chỉ được ăn cơm thừa canh cặn, bố Núi luôn tìm cách để tống khứ bốn người ra khỏi nhà, khi chiến tranh nổ ra, lợi dụng việc di tản của thành phố, ông ta đã gửi ba anh em về bên ngoại. Cậu học ở quê ngoại và được đi thi học sinh giỏi. Ở quê ngoại, cậu có một mối tình đầu với một cô gái có họ rất xa và cô ấy có thai, sau khi gia đình phát hiện sự việc, người yêu Núi đã bỏ đi nơi khác. Sau khi mẹ mất, bố bỏ rơi, mấy anh em hết kế sinh nhai, Núi trở thành kẻ cắp và phải đi tù nhiều lần, phải sống trong kiếp giang hồ. Sau cùng, khi gặp lại mối tình thời xưa thì Núi đã được cảm hóa và trở lại chính mình.

Bộ phim “Sóng ở đáy sông” phát sóng năm 2000 và đây được coi là tác phẩm điện ảnh giúp tên tuổi của Xuân Bắc gần gũi hơn khán giả cả nước. Từng tham gia một số phim truyền hình như “12A và 4H”, “Ngã ba Đồng Lộc”, “Chuyện nhà Mộc”… nhưng chỉ đến vai anh Núi trong “Sóng ở đáy sông” cái tên Xuân Bắc mới thật sự gây ấn tượng.

Genres: Literature

332 pages, Paperback

First published January 1, 1994

About the author

Nhà văn Lê Lựu sinh ngày 12 tháng 12 năm 1942 tại xã Tân Châu, huyện Khoái Châu - Hưng Yên, là một nhà văn Việt Nam, thành viên của Hội nhà văn Việt Nam từ năm 1974, chuyên về tiểu thuyết và truyện ngắn, tiêu biểu là Thời xa vắng đã được đạo diễn Hồ Quang Minh của Hãng phim Giải Phóng dựng thành phim truyện nhựa và ra mắt công chúng năm 2004. Ông hiện nay đang đảm nhiệm chức Giám đốc của Trung tâm Văn hóa Doanh nhân tại Hà Nội.

Reviews

[Linh Khanh]

Trước hết, phải nói mình rất thích bối cảnh mà tác giả sử dụng trong quyển này. Đó là giai đoạn trước, trong, và sau thời chiến tranh. Người thành phố bị kẹt giữa cái tư tưởng Pháp - Việt, điển hình có bố của Núi - một người nhẫn tâm, đối xử khinh thường với con mình trong khi muốn xây dựng một gia đình “tiêu chuẩn”. Nếu Chí Phèo là do xã hội đùn đẩy và vùi dập thì Núi lại chính do kẻ thân sinh mình vùi dập, do cái tư tưởng Pháp trong một cái xã hội Việt Nam vùi dập chứ không phải cái gì khác. Bản chất của con người vốn giống nhau, vậy điều gì tạo nên sự khác biệt cho mỗi số phận?

Tiếp đến, plot truyện cũng vô cùng hay và sâu sắc. Mình nghĩ thế hệ 7x 8x sẽ rất thích quyển này vì cái ngôn ngữ bình dân của Lê Lựu làm tác phẩm trở nên thật và gần gũi hơn nhiều.

Điều duy nhất mình không thích đó là mạch truyện bị đi nhanh quá. Những sự kiện xảy ra trong cuộc đời Núi bị lướt rất nhanh: đang từ tuổi thơ cơ cực, rồi đến về quê cuộc sống yên bình, rồi lại gặp luôn những khó khăn tiếp theo và trở nên biến chất. Điều này khiến mình không kịp cảm được truyện thì đã phải chuyển sang phần tiếp theo. Mình cũng cảm thấy hơi ngột ngạt khi đọc mạch truyện nhanh như vậy.

Review của mình trên youtube: https://youtu.be/tJHgH0ljpyU

[Thị Lệ Gạo Đen]

Khung cảnh của cuốn sách là từ trước năm 1954 đến 1990, nhưng nó chỉ đề cập đến chiến tranh trong một chốc lát. Mình chưa đọc sách của Lê Lựu bao giờ nên thấy cách hành văn cũng khá là rối rắm, căng não lên đọc để hiểu xem câu chuyện này đã diễn ra chưa, đang kể lại hay đang xảy ra đây. Được cái ông Lựu sử dụng từ ngữ khá phóng khoáng, ông cho các nhân vật chửi bậy thả dàn (nhưng viết tắt thôi). Cái tựa đề “SÓNG Ở ĐÁY SÔNG” cũng làm mình vật vã suy nghĩ mãi, cho đến những dòng cuối cùng này: “Nếu người ta biết rằng dưới đáy sông Lấp vẫn còn có hai dòng nước chảy ra cửa sông Cấm. Sự lên, xuống của con nước, sự rào rạt của sóng vỗ cũng từ đáy sông mà tạo nên. Nếu người ta biết là lấp sông vẫn còn nước chảy, còn sóng vỗ, thì hàng trăm năm trước người ta lấp sông làm gì?”
Rate: 3,75/5. Nhiều cảnh phát khóc lên được ấy.
Bonus:
Mình thấy Núi còn cao cả hơn ông bố của hắn: độc ác, cạn tàu ráo máng với chính con đẻ của mình. Đến người bạn uống bia cùng ông còn phải thốt lên: sao lại cạn tình đến thế? Ông đâm đơn bỏ con. Ông không cho Núi vào nhà mặc kệ trời mưa rét mướt. Ông kiện Núi đi tù chung thân. WTF? Một lão già khô khan lạnh lùng đến đáng sợ. Ông học lối sống của Pháp, và cũng học luôn cái lạnh lùng khô khan ấy.

(full review at Instagram @thile.nghiensach)

[pthu]

“Nếu người ta biết rằng dưới đáy sông Lấp vẫn còn có hai dòng nước chảy ra của sông Cấm. Sự lên, xuống của con nước, sự rào rạt của sóng vỗ cũng từ đáy sông mà tạo nên. Nếu người ta biết là lấp sông vẫn còn nước chảy, còn sóng vỗ, thì hàng trăm năm trước người ta lấp sông làm gì”

lúc đọc em sách này, sao mà mình thấy khổ quá, cuộc đời đưa đẩy một con người rất thông minh, sáng dạ, trở nên tù tội, đoạ đày, cũng chỉ bởi vì con người đó thiếu đi tình cảm nồng ấm và vững chãi của một người cha, một người mà đáng lẽ họ sẽ phải noi gương và khâm phục

thế nhưng cốt yếu của tất cả điều này, con người mình cần sống với nhau tử tế, mà có thể trong một hoàn cảnh nào đó, mình khó mà chấp nhận, mình khó có thể làm được

tại sao cứ phải rời bỏ nhau, đoạn tuyệt nhau, khi có thể tha thứ, khi có thể quay đầu, để rồi mình lại hối hận ?

[thu huyền]

sự kiện nọ chồng lên sự kiện kia như một sự kéo dài của khổ đau và bất hạnh

[Khánh Linh]

Ngày xưa ông t hay xem phim này nên t cũng thích.. giờ lớn hơn một tý nên đọc cũng thấy được nhiều thứ hơn. Văn phong vừa hay vừa hài hài, my gu🫰

Ncl hay vcutt sos 100₫ đối với t

[Linh Nguyễn]

Núi sinh ra trong xã hội thời bao cấp. Từ một gia đình giàu có đã phá sản, một người cha khắc nghiệt đã thất thế. Cha hắn là một người đàn ông được pha trộn giữa cái gia trưởng của xã hội cũ với sự lý trí của người Pháp, thành ra ở ông cái gì cũng dở dang, và khiến cho đời con ông - là Núi - cũng dở dang.

Mẹ hắn vốn là con ở cho cha hắn, hai người vụng trộm sợ mang tiếng nên ông lấy về, nhưng ông chỉ coi mẹ con hắn như đồ "loại 2", tức là cái ngữ chả hy vọng gì được. Đây là bi kịch đầu tiên, và cũng là mầm mống cho các bi kịch sau này của đời hắn. Chỉ có điều, đứa con hư hỏng như hắn thì bị pháp luật trừng trị, nhưng người làm cha mẹ vô trách nhiệm và độc ác như cha hắn thì có pháp luật nào trị không?

Mẹ mất sớm, vì phải sinh quá nhiều con cho cha hắn, 4 anh em hắn cố nhiên thành mồ côi. Đến người vợ cha hắn cũng chỉ coi như máy đẻ và cạn tình sau khi qua đời, thì 4 anh em hắn cũng cố nhiên bị lơ là, và đói khát. Là anh cả, hắn phải nuôi em, chỉ còn cách đi làm ăn phi pháp. Và quãng đời sau này nuôi con gái cũng bằng những đồng tiền phi pháp khác. Nhưng cũng nhờ đứa con gái, và cả một đứa con trai rơi mà hắn tu chí, hoàn lương. Làm lại cuộc đời bên người tình thời trai trẻ.

Sách đã được dựng thành phim cùng tên. Nhìn chung cả phim và sách có lẽ chỉ thỏa mãn cho nhu cầu thiếu thốn văn hóa phẩm thời thơ bé. Nay, mình đọc sách thì thấy nó cũng thường thường, không có gì nổi bật cho lắm. Nhưng dù sao cũng đáng đọc.

[Maru]

Tình người, góc này lạnh lẽo góc kia đầm ấm.
Số phận của Núi ba chìm bảy nổi, có người bảo là do hắn tự quyết, có người nói hắn có lựa chọn nào khác đâu.
Cái sự tàn ác của ông bố hắn là cái nguyên nhân gốc rễ đẩy hắn vào bi kịch. Cái sự “có lý” mà nó tàn nhẫn phi nhân tính của ông bố hắn phải chăng cũng là lối suy nghĩ của không biết bao nhiêu đàn ông ở cái đất này.
Đến cuối cùng thì Núi cũng làm lại cuộc đời, vì hắn có con và hắn yêu con hắn đến độ dời núi lấp sông, để cho mọi cái ác bị rửa trôi và hắn lại ở đó trong sạch mà sống.

[Quỳnh]

Ba trăm lẻ hai trang, không ngắn, chẳng dài, kể chuyện gần như cả đời của anh Núi. Mình bị cuốn hút bởi cái tên Sóng ở đáy sông, nên đọc, chứ chưa từng xem phim hay biết nghệ sĩ Xuân Bắc đã vào vai anh Núi thành công đến thế nào. Tác giả đã kể câu chuyện đời người rất trôi chảy, tuôn trào, thấm thía, sáng rõ tình người, lòng trắc ẩn. Với mình, nghẹn ngào nhất là đoạn anh Núi nuôi con, ẵm đứa con còn đỏ hỏn đi tìm mẹ Mai, ôm con ngủ bờ bụi ở hiên nhà.. Có lẽ ngoài cái thôi thúc sâu thẳm của thiên chức làm bố, Núi thương yêu con (dù là ra tù vào tội, ăn trộm ăn cắp - "vì" con), cũng do Núi nhận biết được và ảnh hưởng bởi sự hi sinh vô bờ bến của người mẹ quá cố... Cứ khi nào cái nghiệt ngã, xấu xa lộng hành - thì sự ấm áp, bao dung kể cả giữa những con người xa lạ với nhau, lại ngập tràn, định hướng lại không chỉ Núi, mà còn những gương mặt khác, đại diện cho xã hội Việt Nam trong, và sau chiến tranh. Một tiểu thuyết thực sự nhân văn.

P/s: mình còn rất thích ba chi tiết. Một là chi tiết bà tổ trưởng nước sôi bế bé Uyển vào viện lúc bé bị ỉa chảy, "bà bế cháu chạy vào cổng không cần biết đến ai", "im lặng" trước tất cả cáu kỉnh bực bội mọi người trút lên bà và vẫn nhẫn nại "mong được thông cảm cho sự 'cuống quýt' của bà", tất cả chỉ với mục đích - bé Uyển được cứu sống. Nghĩa cử bình dị mà cao đẹp.

Hai là chi tiết về nhân vật người "cậu". Dù "cậu" có hiện lên tàn nhẫn, đáng ghét, "cạn tàu ráo máng" đến đâu, thì mình nhận thấy "cậu" vẫn được nhà văn "nói đỡ" cho, qua lời người "phóng viên" kiêm "phạm" Minh Vũ - người đã xin cưu mang Uyển trong trại - khi cô cố gắng lên tiếng xoá bớt thù hằn gia đình Núi mà cụ thể là sự hận thù cha-con, cháu-ông; "Cậu" còn được "nói đỡ", bằng chính tiếng lòng Núi lúc gần cuối truyện, qua những cụm từ "xét cho cùng", "ông cũng không hoàn toàn là người phân biệt vợ con...". Quả thực, xét cho cùng, ông vẫn là một người cha.

Cuối cùng là ý kết truyện, lí giải cái tên Sóng ở đáy sông. Quá hay. Mình cũng không cần nhắc lại vì có lẽ nên để cho ai đó đi qua những thăng trầm của cuộc đời Núi, đọc đến cuối để bỗng nhiên hẫng hụt một chút, rồi thấy lặng người đi vì sự tự chiêm nghiệm.

[Hani ⋆₊˚⊹♡]

Tác phẩm của nhà văn Lê Lựu mang đến một bức tranh đời sống xã hội đầy chân thực và nhức nhối. Qua nhân vật Núi, tác giả đã khắc họa thành công hành trình bi kịch từ một đứa trẻ thông minh, ngoan ngoãn bị đẩy xuống vực sâu của tội lỗi chỉ vì sự định kiến, hà khắc và bất công từ gia đình lẫn hoàn cảnh xã hội. Theo dõi hành trình của Núi qua từng câu chữ, mình cảm thấy khá bí bách, xót xa và ngạt thở. Những đoạn viết về cảnh Núi gà trống nuôi con phải lang thang khắp nơi đánh sâu vào cảm xúc của mình nhất.
Và nếu sự hẹp hòi của gia đình và định kiến xã hội từng đẩy Núi xuống tận cùng vực thẫm, thì chính tình thương và sự nâng đỡ của những con người tử tế đã giúp anh tìm lại bản ngã của mình. Đọc "Sóng ở đáy sông" mình mới thấy, hành trình hoàn lương của Núi không thể thành công nếu thiếu đi những bàn tay sẵn sàng dang ra đúng lúc được.
Văn phong chân thực, mộc mạc nhưng sức gợi rất lớn. Đoạn kết với mình không khoa trương nhưng để lại dư âm sâu lắng — một cái kết đầy xót xa nhưng cũng ngập tràn hy vọng cho hành trình 'làm người' đầy giông bão của Núi.

[Hung Vu]

The book tells about Nui’s life. He firstly was a smart child, an intelligent and good student. He care about his mother, sister and brothers so much. But the background, the society, the miserable life made him a thief. Nui stolen many times so he had to spend much time in prison. One of the most reasons why he made much mistakes was his father, who is a careless, cruel man. He followed his principles that he couldn’t accept his son as a person that could be change to be better. There were 2 things that I like from this story. The first thing was the way Le Luu tell about a life, a life was really a life, and the story’s backgroud was in Haiphong, so I really enjoyed it. The second thing was Nui’s relationships with women. Almost of them were miserable. But Nui and those women, they were totally human, like us. So a part in me felt the sympathy with them.

[Hưng Việt]

Nói chút về phim, thật sự ngưỡng mộ đoàn làm phim đã cố gắng chuyển thể một cách xuất sắc. Từ mạch truyện tới những chi tiết thêm vào đều rất chỉn chu, những thứ không đưa được lên cũng chỉ là vì đó là giới của văn chương, những tinh tuý không thể chạm đến, nhưng chừng đó thôi cũng là đủ rồi. Về tác phẩm của tác giả Lê Lưu thì có lẽ khó có một từ nào có thể diễn tả hết được, nếu không sống thực với đời, thì làm sao có thể viết được như thế này?

[Trung Nguyen]

Very nostalgia.

His writings is exceptional and easily related, offer a view from a time and a place that i never have the chance to live in.

[Đăng Bảo]

Ngày trước xem sơ giới thiệu về phim sóng ở dáy sông, người ta có nói diễn viên đóng ông Đại bị người dân ghét lắm, lúc đó mình nghĩ là do diễn viên xuất sắc quá. Nhưng giờ, khi đã đọc tới những dòng cuối của truyện, mình mới biết là nhân vật đó ngay từ những trang sách, đã được Lê Lựu xây dựng quá đỗi thành công. Dù cách sống của ông chẳng tốt đẹp gì, nhưng ông cũng chẳng làm gì sai trái (về lý), người ta chỉ tức khi thấy ông cạn tình như vậy thôi.

Cuộc sống của Núi như một tấm bi kịch của một kẻ nhu nhược, thỏa hiệp, non dại bị cái khốn nạn của cuộc đời vùi dập tới cùng cực. Vào tù ra tội, trộm cắp, buôn bán, cuộc đời hắn nhìn lại chẳng khác nào một vũng lầy, nhưng hắn vẫn có chút màu hồng với sự xuất hiện Hiền và Hồng, Biển. Nhưng mình tin chắc rằng ánh sáng của đời hắn là Uyển, đứa con đã khiến hắn có một mục đích sống, và quan trọng hơn là một điểm tựa tinh thần cho hắn. Với mình của hiện tại, trong tất cả các nhân vật trong các tác phẩm văn học Việt Nam mà mình đã đọc, Núi là nhân vật mình thích nhất. Vừa chua xót, vừa cay đắng, vừa thương hại nhưng cũng vừa khâm phục. Hắn hi sinh mọi thứ, đến cái cuộc đời mà hắn nghĩ rằng coi như vứt để bám trụ lấy cuộc đời, nuôi sống đứa con của hắn. Nếu mình vào cái tình cảnh khốn cùng đó chẳng biết mình có thể làm được vậy không?

Ai đáng thương, ai đánh trách bây giờ? Nửa đời người của hắn coi như vứt, nhưng có thể coi hắn là một kẻ may mắn, gặp được những người lạ sẵn sàng cưu mang, dành tình yêu thương cho hắn. Có thể nói, những năm tháng tù đày cuối cùng đó đã giúp hắn trở lại làm một con người, âu cũng là một cái kết trọn vẹn cho một mảnh đời. Để rồi gấp quyển sách lại, mình phải tự hỏi, nếu con người đó, một học sinh giỏi ngày xưa, được người cha quan tâm hơn, không phải bỏ học kiếm sống để nuôi các em, nếu chuyện của hắn và Hiền được chấp nhận lúc đó, hay mẹ hắn không mất đi đúng lúc như vậy thì mọi sự có khác không?

Bức xúc với dòng đời và gia đình, nhưng cũng cảm động và rơi nước mắt với gia đình mà hắn có. Cuộc sống cần tiền, nhưng cũng là tình cảm nữa. Tiền có thể làm người ta hèn kém đi, đi xa khỏi cái bản tính tốt đẹp sẵn có, thì tình lại khiến một con người thay đổi, cho người ta một con đường để trở về với cái tốt đẹp đó. Một nhịp dừng lại trong chính mình nữa.

[Ngọc]

Tiêu đề: CON SÓNG LƠN NHẤT HOÁ RA LẠI LÀ "SÓNG Ở ĐÁY SÔNG"
Đọc thêm nhiều bài review tại: https://gnasche111.blogspot.com/
4 sao

Mở đầu
Nhà văn Nam Cao viết: "Nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối", thực vậy, nghệ thuật sẽ luôn là và mãi là thứ ánh sáng ban ngày: thinh không nhưng cần thiết, dịu dàng mà quan trọng đối với đời sống con người từ đầu buổi bình minh cho đến hết ngày tận thế. Và để trở thành thứ ánh sáng quan trọng ấy, phải chăng nghệ thuật, hay chính văn chương sẽ bắt nguồn từ thực tại đời sống, từ những mảnh ghép nơi con người? Sẽ là "tiếng kêu đau khổ từ những mảnh đời lầm than"? Nhà văn Lê Lựu đã có câu trả lời cho câu hỏi ấy trong thiên tiểu thuyết "Sóng Ở Đáy Sông", một câu trả lời giản dị đúng cho một thời nhưng đồng thời là chân lý cho mọi thời.

Tóm tắt
Lấy bối cảnh xã hội Việt Nam những năm cuối chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử và thời bao cấp sau năm 1975, "Sóng Ở Đáy Sông" là câu chuyện về cuộc đời của Núi: từ khi thơ ấu đến lúc đi qua tuổi trẻ. Núi, dưới sự uy nghiêm của cha, đã từng là một học sinh chăm ngoan học giỏi, "con nhà người ta" trong mắt mọi người. Rồi, giặc đánh bom, Núi cùng ba người em đi sơ tán.

Để có tiền nuôi các em ăn học, Núi đành bỏ dở sự nghiệp đèn sách của bản thân mà đi làm bốc vác. Rời ra khỏi vùng an toàn của bản thân, cậu ra đời và dây dưa với bụi đời với giang hồ, cha từ mặt từ đó cuộc sống lang bạt nay đây mai đó, rồi cuộc đời móc túi trộm cắp bắt đầu. Đó là sự mở đầu cho một kiếp sống lầm đường lạc lối.

Bút pháp
Nhà văn Lê Lựu sử dụng ngôi kể thứ ba, để nhìn tổng quát câu chuyện: tất cả mọi người trong tuyến nhân vật, tất cả các sự kiện cấu thành nên một nhân cách, một con người, và đặc biệt là miêu tả nội tâm - suy nghĩ cảm nhận của các nhân vật. Bên cạnh đó, với tầng lớp trung tâm của tiểu thuyết là tầng lớp giang hồ bụi đời, nhà văn cũng sử dụng nhiều tiếng thô, tục, không khí lúc thì đao búa bặm trợn, lúc lại nhẹ nhàng sâu lắng, nhằm khắc hoạ một cách chân thực nhất, một bản chất xã hội và những con người trong xã hội ấy.

Ở những trang đầu tiểu thuyết, ta thấy rằng Núi đang ngồi tù và hồi tưởng là quá khứ; rồi từ các quá khứ đau khổ ấy lại dẫn đến hiện tại. Đó là sự kết hợp giữa những suy nghĩ hiện tại và những sự kiện trong quá khứ, tạo ra một không gian tăm tối cả bên trong lẫn bên ngoài: nơi tù ngục, và trong tâm hồn.

-> Tuyến thời gian phi tuyến tính


Lẽ ra Núi sẽ là một người có tương lai sáng lạn, một cuộc đời rộng mở và đáng mong chờ. Sự kỳ vọng ấy sinh ra và được thể hiện qua những nề nếp, những gia giáo, những khuôn khổ, những phép tắc, mà một người con "ngoan ngoãn dễ bảo" phải nghe theo. Nhưng Núi trong SƠĐS là hiện thân của một cuộc đời đau khổ, chai sạn trong tâm hồn. Anh biết việc mình làm là không đúng, và có ý thức về sự không đúng ấy, nhưng anh vẫn không thể dừng làm, vì để sinh tồn trong thời buổi loạn lạc khốn khổ.

-> Xây dựng nhân vật không viển vông, mơ mộng mà rất con người: có ích kỷ, có toan tính nhưng cũng có tình người và lương tâm. Nhân vật có tính đa diện.


Nhân vật Núi có đời sống phức tạp. Từ khi trai tráng đến lúc trung niên đã trải qua biết bao lần vào tù ra ngục, gặp biết bao người, thương và được thương nhưng cũng phụ lòng kỳ vọng của biết bao người. Một cuộc đời như thế, nội tâm cũng không thể giản đơn. Ở mỗi sự kiện mang tính bước ngoặt trong cuộc đời nhân vật, nhà văn xoáy sâu trực tiếp vào cảm xúc, tâm lý bên trong: "hắn cảm thấy..." "Hắn cảm thấy lòng mình..."... Miêu tả tâm lý bên trong từ những hành động bên ngoài (hay ngược lại?), tạo ra một cấu trúc kể chuyện công phu và chi tiết.

-> Ngôi kể 3 nhưng chi tiết và thực tế như ngôi kể 1.

Chi tiết:
Sau này, khi có con, Núi chạy vạy khắp nơi để xin chút gì chăm con, và, cả đi móc túi người ta. Trong giai đoạn ấy, có hai chi tiết khiến người đọc nhớ mãi: cảnh Núi vừa ôm con vừa gào khóc dưới hiên nhà ai đó trong đêm mưa bão và cảnh anh ôm chặt lấy con khi bị người ta đánh đấm túi bụi trong quán ăn.

Chi tiết này cho thấy Núi sẵn sàng làm việc xấu để có tiền, nhưng món tiền ấy là để cho con anh được có gì bỏ vào bụng. Không chỉ dừng lại ở đó, tình phụ tử của Núi là sự khóc thương cho con, mới lọt lòng mà không có nổi hơi ấm của mẹ, khóc thương cho cảnh đời lang bạc nhơ nhuốc của mình. Hay chính là, tiếng nấc nghẹn cho một thời đại lạc lối, vô định.


Thông điệp :
HIỆN THỰC XÃ HỘI

Thông qua một cuộc đời để soi chiếu nhiều cuộc đời.

Một xã hội tổn thương sau những năm chiến tranh ác liệt, một dân tộc nhạy cảm đang cố gồng mình xây dựng lại từ đầu. Xã hội ấy, con người vừa tình nghĩa vừa khó đoán, vừa thương yêu vừa phản bội, vừa nhiệt tình cũng vừa định kiến... Nhà văn tái hiện thời đại của mình vào trang giấy thông qua một cá nhân, một câu chuyện cụ thể, từ đó tính nhân văn càng chạm vào độc giả một cách sâu sắc.

TÌNH CẢM GIA ĐÌNH

Xuyên suốt câu chuyện, gia đình đóng một vai trò quan trọng cuộc đời nhân vật. Núi lớn lên trong một gia đình khắc nghiệt, đậm tính lễ giáo phong kiến, sau này anh lại có gia đình nhỏ thật sự của mình, rồi đến cuối cùng gia đình cũng là động lực để anh làm lại cuộc đời. Trong dòng chảy ấy, gia đình vừa là nguồn cơn của bi kịch, vừa là ánh sáng hy vọng nhỏ, cũng vừa là điểm tựa yêu thương, gia đình đã ngự trị ở một vị trí cao nhất trong việc hình thành nhân cách, định hình một người.

TẬP THỂ VÀ CÁ NHÂN

Tác phẩm cũng đồng thời là câu chuyện giữa cái chung và cái riêng, tình cảm làng xóm láng giếng thân thiết, xúc động, sự tạo điều kiện của tổ chức, xã hội, hay sự xung đột giữa những người chẳng biết từ trước chỉ vì một lý do chung, hay định kiến xưa cũ ngăn cản con người thương yêu và bao dung cho nhau. Đó là một mối quan hệ từ ngàn xưa của loài người, sống liên kết theo bầy đàn, tập thể và cá nhân tương tác, tác động lẫn nhau khiến cho bên kia tốt hơn hoặc xấu đi.

HY VỌNG HOÀN LƯƠNG

Đến cuối cùng, qua những biến cố trong đời, Núi cũng chỉ là một người bình thường, sinh ra với bản chất thiện lương, chỉ vì hoàn cảnh gia đình, vì thời cuộc xô đẩy mà xa vào những vũng lầy tội lỗi. Suốt những năm tháng sống lay lắt, Núi đã bao lần nghĩ về đời mình, ám ảnh về quá khứ, muốn làm lại tương lai, muốn xây dựng một gia đình nhỏ, muốn làm ăn buôn bán đàng hoàng. Khát vọng ấy luôn ẩn hiện trong con người anh, vì chính nỗi tự ti là một người tù, là một người thất nghiệp, vì các con, vì gia đình. Sự hướng thiện không chỉ là ước ao chuộc lại lỗi lầm mà còn là nỗ lực "ngoi lên khỏi mặt nước", ngoi lên khỏi cuộc đời vùi dập khổ đau.

Lời kết
Vừa nhân văn vừa sâu sắc, "Sóng Ở Đáy Sông" của nhà văn Lê Lựu là sự tự vượt lên đau khổ, tự vượt lên hoàn cảnh để tìm lại mình ở những tầng sóng cao hơn. Dù mặt nước biến động hay tĩnh lặng, những cơn sóng ngầm vẫn âm thầm cuộn trào, đó vừa là khát khao hướng thiện, vừa là những tiếng nói, những dấu ấn, những cuộc đời. Bản chất tốt đẹp của con người tựa như một con sóng sâu dưới lòng sông, dù mặt nước có biến động thế nào, dù mây trời vần vũ ra sao, con sóng ấy vẫn âm thầm tồn tại, chưa bao giờ biến mất.

25/2/2026

[Colorless Tsundoku (積ん読)]

Cuốn đầu tiên "mở bát" cho năm 2025.

Cuốn này đọc lại nhưng lại mang cho mình một chút ý nghĩa, đặc biệt là trong năm nay:
- Cuốn đầu tiên đọc trong 2025
- Cuốn mình đọc cảm thấy ngon ơ, bản thân cảm thấy attention span của mình đã được hồi phục (sau hơn 1 tháng xóa mxh), 2h tập trung để hoàn thành cuốn sách này. Tuyệt vời!!!
Bản thân mình quyết định chọn cuốn này cũng có một chút tính toán:
- Thứ nhất, nhân vật chính tên là Núi (trùng tên mình)
- Thứ hai, kết thúc truyện là những ngày cận tết, rất phù hợp với bối cảnh hiện tại, những ngày đầu tiên của 2026.
- Thứ ba, bản thân mình muốn xem lại phim nhưng lại ngại, một phần vì nắm nội dung rồi, một phần là phim dài quá mình không đủ kiên nhẫn để xem hết phim vì sắp tới bận thi cử, nói thẳng một câu là "lười" đấy =))))
Cuối cùng, câu cuối cũng truyện cũng làm mình suy tư đi không ít:
"Nếu người ta biết rằng dưới đáy sông Lấp vẫn còn có hai dòng nước chảy ra cửa sông Cấm. Sự lên, xuống của con nước, sự rào rạt của sóng vỗ cùng từ đáy sông mà tạo nên. Nếu người ta biết là lấp sông vẫn còn nước chảy, còn sóng vỗ, thì hàng trăm năm trước người ta lấp sông làm gì?"

[Huong Giang Do]

“

[Phuc Thich Hao Hao]

Sách hay, tác phẩm chuyển thể thành phim cũng rất hay. Cho ta cái nhìn sâu sắc hơn về cuộc đời con người thời kỳ khó khăn của xã hội Việt Nam.

[Trần Hùng]

Đọc mà ghét ông bố của Núi kinh khủng. Ngay từ cái cách ông yêu nước mù quáng, tôn sùng những cái gọi là gia phong nền nếp, những đức tính của "người Hải Phòng chính gốc" và sự thù ghét 1 cách vô lý với chính đứa con mà mình sinh ra từ những phút nhục dục của ông với con ở - bà hai - và cũng là mẹ của Núi. Cho đến cái cách ông học theo lối Tàu, lối Tây bắt cả nhà, cả vợ, cả con phải gọi mình là "cậu" mới là văn minh, hợp thời. Mình chỉ biết thở dài về 1 thế hệ đã trôi vào dĩ vãng, 1 "hệ tư tưởng bao cấp" trứ danh thời đó và cũng có thể vẫn còn len lỏi trong xã hội hiện đại. Đọc mà thương cho số phận của mẹ con Núi, từ người mẹ vốn là con ở trong nhà của 1 ông chủ quyền quý, chỉ được xem như là kẻ phục tùng cho những phút hoan lạc không thể kiềm chế thể xác của ông chủ để rồi sinh ra những đứa con mà chính ông, hay "cậu" cũng thấy hối hận về những phút ăn ở với con ở đang độ đôi mươi mơn mởn, "nó đẹp thì đẹp đấy nhưng ăn ở sinh hoạt của nó thì không thể chấp nhận được..." (đại ý mình nhớ ông nói là vậy, theo lời của Núi). Để rồi ta có 1 cảnh tượng nực cười trong chính ngôi nhà quyền thế ấy, "cậu" và các anh con trai con bà cả sống ở tầng trên, còn mẹ con Núi thì phải sống chui nhủi ở tầng dưới lo việc bếp núc và hầu hạ "cậu". Người mẹ của Núi xem như cũng có được những phút giây ấm áp bên chồng, khi "tiếng súng" nổ ra giữa các anh con trai bà cả và "cậu" khiến ông phải xuống tầng dưới, nhường lại tầng trên cho những đứa con trai mà ông cho là thuần chủng, là mang cốt cách của ông. Khá buồn khi đọc đến chi tiết mẹ Núi chết ở gần giữa truyện dù ta không được biết nguyên nhân cái chết của bà. Thương cho những người phụ nữ nhà quê lên thành phố phải hầu hạ những kẻ với tư tưởng giao thoa nặng nề giữa phong kiến và thực dân, suy cho cùng vẫn là thói gia trưởng đã ăn sâu vào thế hệ đàn ông thời ấy để. Chính họ đã gián tiếp tạo ra những bi kịch cho thế hệ sau, mà ở đây là Núi (đứa con ruột của "cậu". Ước gì tác giả có thể cho thêm nhiều chi tiết về người mẹ, về sự tình cái chết của bà thì mình nghĩ truyện sẽ trọn vẹn hơn.

Còn về Núi, nhân vật chính của câu chuyện, có quá nhiều sự chuyển biến tâm lý ở anh, ở đứa trẻ đang tuổi ăn học thì hay tin mất mẹ và 1 mình phải gồng gánh 3 đứa em ở quê ngoại giữa thời chiến tranh loạn lạc. Mình không cần phải nói nhiều về Núi vì đọc cả tác phẩm sẽ cho ta trải nghiệm trọn vẹn hơn. Từ 1 đứa trẻ ngây thơ, thông minh cho đến 1 thằng vào tù ra tội như cơm bữa, ăn ở lạng cha và có con với hạng đĩ điếm, sau bị nó bỏ lại đứa con gái khi còn đỏ hỏn trên tay. Vừa thương Núi và vừa hận ông "cậu" (cha của Núi) vì đã gián tiếp đẩy anh vào chuỗi bi kịch dai dẳng chỉ vì lối suy nghĩ đứa nào học ở lại lớp thì vứt, không có tiền để lo cho thêm, tự đi ra ngoài mà kiếm ăn. Tồi tệ hơn là ông coi như từ mặt đứa con cả của bà vợ hai (chính là Núi), không muốn dính líu gì tới anh dẫu anh có đang khốn khó, lâm vào bước đường cùng như thế nào. Tất cả đều đầy đủ trong truyện nên mình xin phép không dài dòng nữa. Kết truyện mình thấy cũng ổn, nguôi ngoai phần nào cho số phận nghiệt ngã của Núi và ông "cậu". Một người đã được "trở lại làm người", có công ăn việc làm, anh em, vợ con (nhân vật Hiền - mối tình đầu của Núi đã cho anh 1 đứa con trai là Đồi; cùng bé Uyển - con gái của người mẹ đĩ điếm Mai) đủ đầy và hạnh phúc. Còn một người đến cuối đời mới nhận lấy bi kịch của mình, đứa con út của bà cả (anh Ý) mà mình hết mực chăm lo bị phá sản và giang hồ đến "tính sổ" khiến ông không chịu nổi mà lên cơn xỉu, liệt 1 bên tay phải nằm 1 chỗ trong căn nhà bốn tầng bề thế với những con chó béc giê to bằng con người bầu bạn. Để rồi khi thân thế lụi tàn, mỗi ngày nằm 1 chỗ để bé Uyển chăm sóc (Núi và Biển cố gắng che giấu thân phận của bé sợ ông biết nó chính là con gái của đứa con mà mình đã đoạn tuyệt) bằng sự phán đoán của mình mà ông đã biết được thân phận của bé Uyển. Trớ trêu cho số phận, cho nhân quả, định mệnh cuộc đời, ông lên cơn đột quỵ và qua đời mà không có đứa con trai nào bên cạnh, những đứa con "tầng trên" mà ông luôn yêu quý, hãnh diện.

Lần đầu review mà như tập làm văn😭😭😭, sorry mn. 4/5 sao nhen, 1 tác phẩm đáng đọc🎀🍁💖

[J N]

Sóng ở đáy sông mở đầu bằng những lát cắt trong suy nghĩ của tù nhân Phạm Quang Núi, về lý do vì sao anh lại ra tù vào trại chẳng nhớ rõ bao nhiêu lần, về lý do vì sao bố anh lại đối xử với anh như thế, vì sao anh lại lựa chọn làm những việc này. Cuộc đời lên xuống của một Phạm Quang Núi dựa vào đây bắt đầu được mở ra với vô vàn thăng trầm và vô vàn tình yêu vây quanh. Câu chuyện của Núi thật buồn và chua xót khi anh có một người bố, mà như anh nói, “nếu không học trường Tây, trường ta” có lẽ đã yêu thương và bao dung với anh hơn. Có lẽ anh đã có một cuộc đời khác và các em anh, là anh Sông, chị Biển, anh Cả không phải vật lộn, bôn ba đến thế này. Có thể vì chẳng có được tình yêu của bố mà anh Núi dễ yêu, dễ quyến luyến và luôn cố gắng có trách nghiệm với tất cả những người phụ nữ nấn ná lại cuộc đời anh. Có lẽ anh nhớ tới mẹ, người mẹ có một cuộc đời vất vả và ra đi trong đau đớn mà bên tai còn văng vẳng lời kể công của bố anh khi đưa bà đi viện đẻ.

Cuốn này có các đặc điểm của văn học thời chiến mà tôi thích, ấy là nhẹ nhàng, da diết, sâu cay và chua xót. Nếu ông bố đối xử tệ với anh Núi, thiên vị các con và phân biệt giai cấp của các bà vợ thì xã hội và cộng đồng làng xã của Núi lại không hoàn toàn rời bỏ anh. Người ta dẫu thấy anh trộm cắp nhưng vẫn nói tốt cho anh, rằng “thằng ấy kiếm tiền nuôi em, nuôi con”; người ta nói xấu anh nhưng không tiệt đường hoàn lương của anh, vẫn cho anh cơ hội để buôn bán kiếm đồng nuôi con, dẫu như anh nói là “cái đất Hải Phòng này nhỏ, ai mà chả biết quá khứ của anh"; người ta lo cho anh khi anh bị giải lên đồn; người ta vội vã bế con anh lên viện khi cháu nó sốt những 41 độ và sẵn sàng nghe bác sĩ mắng dù với đứa trẻ, họ chỉ là những người xa lạ. Ít nhất, cuộc đời không bỏ rơi anh nhưng cũng chưa thể cho anh một sức bật đủ lớn để anh thoát khỏi vũng lầy của đời mình. Có lẽ, thứ anh Núi thiếu chính là tình yêu và cũng chỉ có tình yêu mới đủ lớn lao, đủ sức nặng để đưa anh thoát khỏi con đường đen tối kia.

Chẳng biết thế nào mà trưa nay, tôi được nghe lại một thảo luận về tính thiện của con người, rằng nhân chi sơ tính bản ác hay nhân chi sơ tính bản thiện. Dù luận bàn về hướng nào thì con người cũng không thể cứ như thế được sinh ra, lớn lên với bản tính cố hữu mà sẽ còn tùy thuộc vào môi trường và vốn cá nhân để định hình “tính người”. Đấy là cũng như anh Núi nói “Nhưng đúng là nếu có một con đường mới tốt hơn, liệu có ai dại mà đâm đầu vào những con đường cũ xấu xa”. Các thảo luận liên quan đến đạo đức, phẩm hạnh và tính duy lý với tôi chưa thể ngừng lại. Trong một thời điểm, tôi chỉ có thể ủng hộ vế này nhiều hơn về kia một chút. À đấy thì ngay bản thân tôi cũng không nghiêng hẳn về kiểu giải thích nào cho tính người. Tôi sẽ kết phần review của mình bằng một đoạn mà tôi thấy bác tác giả dường như đã gom hết những đắng cay của Núi suốt một đời kia đặt vào.

“Nếu người ta biết rằng dưới đáy sông Lấp vẫn còn có hai dòng nước chảy ra cửa sông Cấm. Sự lên, xuống của con nước, sự rào rạt của sóng vỗ cũng từ đáy sông mà tạo nên. Nếu người ta biết là lấp sông vẫn còn nước chảy, còn sóng vỗ, thì hàng trăm năm trước người ta lấp sông làm gì?”

Cái kết có nhanh thì cuốn này với tôi vẫn 5/5

[Linh]

Hay ngoài sức tưởng tượng của mình, đọc đến đâu là mình lại muốn có người tâm sự cùng đến đấy. Tuy nhiên mình không muốn viết quá nhiều vì sẽ spoil truyện mất.
Mình mua sách xuất bản năm 2000, vì cũ quá nên còn nhiều lỗi typo, lỗi chính tả, chất lượng in ấn tệ, điều này làm trải nghiệm đọc chưa trọn vẹn.
Mình là người dễ khóc, tâm lý yếu nên không chịu được việc con người bị xã hội dồn vào tận cùng, bị đẩy đến chỗ không còn biết kêu than với ai, không được có quyền làm người tốt hay sống với lương tri của bản thân. Vậy nên mình rất ít khi đọc các tác phẩm văn học hiện thực.
Người bố khiến mình vô cùng sôi máu khi đọc, phải đến tận gần 200 trang truyện, ⅔ quyển sách mình đọc trong khó chịu vì không chịu nổi tính khí nguyên tắc đến cực đoan, đạo mạo vô tâm, lạnh nhạt, máy móc của ông già này. Ông ấy tước đi quyền được làm con người tử tế của chính con trai mình, người mà ông ta đã đệ đơn xin bỏ đến tận 5,6 lần. May thay dù có một ông bố chỉ góp giống chứ có cũng như không, Núi khi làm bố lại trái ngược hoàn toàn, hắn rất mực thương con.
Nói về cuộc đời trộm cắp của Núi thì bảo hắn hoàn toàn vô can thì không đúng, nhưng cái vòng luẩn quẩn nghiệt ngã của số phận mới là thứ dìm hắn xuống bùn lầy. Cứ mỗi lần Núi le lói cơ hội rũ bùn đứng lên, định bụng làm ăn chân chính thì cuộc đời lại nhẫn tâm trói nghiến hắn ném ngược vào chốn lao lý. Vốn là một cậu bé ngoan ngoãn, chăm học, hết mực thương mẹ, thương em, có thể nói Núi là đứa con ưu tú đáng tự hào và có tiền đồ tươi sáng nhất của người vợ hai. Tuy nhiên, cái chết của người mẹ đã chính thức mở màn cho chuỗi ngày trượt dài trong tăm tối của Núi. Cuộc đời Núi là chuỗi dài những lần vào tù ra tội, những mối duyên bẽ bàng, từ việc suýt lấy nhầm người cô họ (xa đến mức bắn đại bác cũng không tới) cho đến những vố lừa cay đắng. Cuộc đời hắn toàn “giá như, nếu như”, phải có rất nhiều cái “nếu như” thì hắn mới làm lại được cuộc đời.
Trôi dạt và chìm nổi gần hết nửa đời người, mãi đến tận khi tới cái dốc bên kia của cuộc đời Núi mới chạm tay vào cơ hội hoàn lương. Tạo hóa không triệt đường sống của ai bao giờ. Giữa vũng lầy tăm tối, quanh Núi vẫn lấp lánh những mảnh tình người ấm áp: sự bao dung của cô Biển, tấm lòng của bác tổ trưởng tổ nước sôi, sự nâng đỡ nhân hậu từ những công an thành phố, giám thị trại giam cho đến bạn tù. Lời dặn của bác Minh Vũ như chiếc mỏ neo níu giữ phần thiện lương trong Núi: “Cứ sống có nghĩa cử, có nhân tâm đi. Ông cụ không thương, sẽ có những tình thương khác lớn hơn đem đến cho mình.”
Đọc xong mình thấy khá mãn nguyện. Mọi người nên tìm đọc để tự mình thấy cái hay trong tác phẩm của Lê Lựu nhé!

[Tường Vy]

Đây là một tác phẩm nói về người cha và đứa con mà ông ghét bỏ. Phải nói rằng, ông là một người cha độc ác khi đang tâm đẩy chính con mình vào tù chỉ vì sợ nó làm ảnh hưởng đến mình. Sau khi bà Hai mất, ông cũng đẩy tất cả lũ con cho xã hội nuôi, tính toán từng ly tiền bạc, gạo muối với các con, nhưng lại không hề dạy dỗ hay yêu thương chúng một ngày nào.

Vậy nên đến lúc luật nhân quả đến, khi ông ta bắt đầu tiếc nuối và nói “giá như ông biết…”, mình lại rất tò mò: điều gì đã tạo nên một người cha như thế? Trong tác phẩm không hề nhắc đến quá khứ của ông ta. Có phải ông cũng từng bị chính cha mình ngược đãi, hay ông đã lớn lên trong một hoàn cảnh khiến ông trở thành con người như vậy?

Còn nhân vật Núi, đúng là hoàn cảnh của Núi và các em rất cơ cực. Lớn lên trong một môi trường như vậy, không được cha yêu thương hay dạy dỗ, mẹ mất sớm phải tự bươn chải để sống, chắc chắn sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến tisnh cách một con người. Nhưng mình vẫn không hoàn toàn đồng tình với việc đổ lỗi cho hoàn cảnh hay cho người cha rồi cho rằng vì thế mình phải đi trộm cắp. Mình không thể lựa chọn nơi mình sinh ra, nhưng có thể lựa chọn mình sẽ trở thành người như thế nào.

Có một chi tiết trong tác phẩm khiến mình suy nghĩ khá nhiều. Nhân vật Minh Vũ nói với Núi về chuyện phải lễ phép với người bề trên, đồng ý rằng lễ phép là đúng, nếu họ sai thì vẫn nên lễ phép nói lại, nhưng nếu đã nói mà không được, thì mình…. “nói nữa”? Nói nữa để làm gì? Nếu hai người có quan điểm khác nhau, ta có thể hiểu rằng cách nghĩ của họ là như vậy, nhưng không nhất thiết phải tiếp tục tranh luận nếu họ đã không có ý cởi mở với quan điểm của mình.

Hơn nữa, Minh Vũ có thể hiểu hoàn cảnh của Núi trên những gì chị ta nhìn thấy, nhưng liệu chị ta có thể thực sự hiểu hết hoàn cảnh của một con người? những trăn trở, đau khổ, những điều họ đã trải qua và những lựa chọn họ buộc phải đưa ra? Khi lên án Núi rằng làm như vậy là sai, thì sai với điều gì? Hay sai với đạo lý và cách nhìn của chính chị ta chăng? Bạn có thể miêu tả hình dáng và mùi vị của một trái quýt nhưng bạn sẽ không thể thật sự biết nó như thế nào trừ khi bạn ăn nó!!!!

Mình hiểu Minh Vũ muốn Núi trở thành một người tốt hơn, và ý muốn ấy không có gì xấu. Nhưng đôi khi, mình cảm thấy việc muốn người khác thay đổi theo cách mình cho là đúng cũng có thể trở thành một dạng áp đặt. Không phải chỉ cần nhìn thấy hoàn cảnh của họ là mình đã có thể hiểu hết con người ấy.

Chốt lại tác phẩm nói lên cách 1 người cha người mẹ nên là. Mình sẽ tìm thêm phim để xem.

[Minh Hiền]

SÓNG Ở ĐÁY SÔNG – LÊ LỰU
ĐÁNH GIÁ: 5/5 SAO
Sau chuỗi ngày gặp toàn những cuốn làm tôi băn khoăn, tôi buồn (buồn này là trạng thái cảm xúc của tôi) vì nó không như tôi nghĩ, thì tôi lại gặp một quyển tôi chả nghĩ gì nhưng nó lại làm tôi vui ơi là vui, vui trong nỗi buồn (còn buồn này là của câu chuyện trong sách), vui vì cái sự thỏa mãn mà nó mang đến cho tôi. Tuyệt vời.
Cuộc đời anh Núi thực sự là một mớ hỗn độn, và thật sự bị vùi dập bởi chính người cha ruột của mình. Thậm chí các anh cán bộ công an, ông bạn bia của người cha còn phát ngạc nhiên thốt lên: Tại sao trên đời lại có người cạn tàu ráo máng với chính con ruột của họ đến như vậy? Đây là câu chuyện về cả cuộc đời của anh ấy, từ lúc được sinh ra, những lần vào tù ra tội, thời thì khó khăn vất vả để nuôi các em nhỏ, về sau thì đầu trộm đuôi cướp đi kiếm miếng ăn để nuôi con,…
Về nhịp độ, đối với mình thì hơi nhanh, nhưng nhấn nhá đúng chỗ, phân tích tâm lý kĩ, đủ để thu hút người đọc và để người đọc phải dừng lại để tức, để ngẫm, và để nghĩ. Nội dung và ý nghĩa của cuốn này thì quá đỉnh, thật sự là thế. Mình thích cái cách tác giả mượn lời những nhân vật phụ, bà con lối xóm để chỉ trích, thể hiện tình thương giữa người với người trong bối cảnh ngày ấy. Chưa kể Lê Lựu châm biếm một cách nhẹ nhàng nhưng thâm sâu quá, như chọc vào lòng người đọc, như cào vào trái tim người ta. Khi đọc mình được trải qua rất nhiều các cung bậc cảm xúc: vui có, buồn có, đầm ấm có, tức có, nhưng thương cảm mới là cảm xúc chính. Xuyên suốt cả tác phẩm là những từ giá như, nếu như, thế mà,…. thể hiện một sự tiếc nuối quá lớn với cuộc đời của Núi, lẫn cuộc đời của cả ông bố. Cái kết đúng kiểu đau nhưng thỏa đáng hết sức, một cái kết hết sức hợp lý.
Chả biết phải nói gì hay phân tích kiểu gì luôn vì thật sự là chỉ có hai chữ “TUYỆT VỜI” là xứng đáng và nói lên được tất cả rồi. Phim đã được chuyển thể thành một bộ phim nổi tiếng ở nước ta. Đến bố mẹ mình còn biết và mê phim này, thậm chí em gái mình cũng xem những đoạn trích rồi, vậy mà tại sao tôi mới chỉ biết phim do anh Xuân Bắc đóng và tôi chưa xem được bất kì cảnh nào của phim này vậy :(((

[Lu To Duyen]

Mình đang trong giai đoạn lười đọc sách nên mình lựa chọn nghe sách nói giữa chừng :((((.
Sống ở đáy sông- tại sao? Đáy sông ý là như thế nào? Có phải là ở tận cùng của sự đau đớn, mất mát, của những tổn thương để rồi đẩy số phận của một con người đến con đường tù tội. Có phải rằng đáy sông tức là nơi không thể nhìn thấy nếu chỉ đứng trên bờ, họ chỉ nhìn thấy những gì ta làm và không thấy được điều đã khiến ta làm điều ấy.
"Nếu người ta biết rằng dưới đáy sông Lấp vẫn còn có hai dòng nước chảy ra cửa sông Cấm. Sự lên, xuống của con nước, sự rào rạt của sóng vỗ cũng từ đáy sông mà tạo nên. Nếu người ta biết là lấp sông vẫn còn nước chảy, còn sóng vỗ, thì hàng trăm năm trước người ta lấp sông làm gì?"

Nếu người ta biết một kẻ tội đồ vẫn còn khả năng sống lương thiện, một kẻ bị ruồng bỏ vẫn biết yêu thương kẻ khác thì tại sao, tại sao họ lại cố gắng dập tắt cuộc đời kẻ đó, tại sao con người không thể khoan dung hơn và vị tha hơn. Và tại sao lại có thể ruồng bỏ con mình một cách dứt khoát đến như vậy.
Dòng sông ấy, đáy sông ấy là cội nguồn của nỗi cô độc, là nguyên nhân của sự sa đoạ hay là dòng máu ruột thịt vẫn chảy trong người con, người cháu ngay cả khi người ba đã chối bỏ nó...
Nếu một con người sắp sa ngã, họ có thể được cứu vớt bởi tình yêu thương của gia đình, bạn bè, thầy cô... Pháp luật chỉ thật sự cần đến khi họ không còn ai.
Nhiều sự cố, mất mát và tủi nhục xảy đến cùng lúc khiến hắn- thằng Núi sa vào con đường bất lương, và cũng những sự cố đã kéo hắn trở lại làm người lương thiện.
Cuộc đời này, nói công bằng thì tất nhiên không, nhưng cũng không thật sự quá bất công. Sẽ luôn có một con đường khác, sẽ luôn có một lối thoát khác, để người ta có thể sống chứ không phải tồn tại.

[Vymini]

Nội dung ban đầu không gây ấn tượng quá với mình, cũng hoàn cảnh đẩy đưa Núi từ con ngoan trò giỏi trở thành thằng trộm cắp, hại đời Hiền phải bỏ xứ, có vợ là gái giang hồ, hèn hạ im lặng khi bị bắt quả tang với Hồng, những thứ ấy dẫn mình liên tưởng tới Tám Bính trong Bỉ Vỏ.
Nếu không có cái kết bất ngờ thâm thuý như vậy thì mình không đánh giá quá cao sự hoàn lương muốn trở thành người tốt, đi con đường lương thiện của Núi đâu. Kết sâu cay thật sự :)) Người cậu cả đời chỉ yêu thương con cháu dòng dõi cao quý, học hành đàng hoàng, ghét bỏ những đứa con xuất thân nghèo hơn, cụ thể đang tâm từ chối nhận Núi là con của mình, bao lần gián tiếp đẩy Núi và cháu gái vào cảnh khốn cùng, phải quay về đường trộm cắp. Núi vào tù ra tội một phần vì khổ quá, Mẹ chết, phải nuôi em, nuôi con, một phần vì có người bố quá cay nghiệt. Thế rồi sự đời đâu ai lường trước được, đến khi già cỗi thì anh Ý - người con mà ông hết mực tự hào vướng vào lao lý, tài sản niêm phong, ông bị đột quỵ không ai chăm sóc. Biển em gái Núi không thể gánh vác được hết trách nhiệm, đành dỗ dành anh mình chấp nhận cho Uyển giúp trông ông nội. Sự việc Uyển là con của Núi, cháu gái ruột của mình đâu thể giấu được lâu, ông chết vì bất ngờ quá, hay vì ông nào có ngờ được cuộc đời ông lại có cái lúc như thế này?
‘Giá như... Giá như ông biết rằng...
Cũng như ông, giá như... Nếu người ta biết rằng dưới đáy sông Lấp vẫn còn có hai dòng nước chảy ra cửa sông Cấm. Sự lên, xuống của con nước, sự rào rạt của sóng vỗ cũng từ đáy sông mà tạo nên. Nếu người ta biết là lấp sông vẫn còn nước chảy, còn sóng vỗ, thì hàng trăm năm trước người ta lấp sông làm gì?’

[Elo]

[4.75sao] Cái nhan đề đặt hay thiệt ta ơi, đâu có ngờ đọc đoạn cuối kết truyện nó dội thẳng vào tâm trí đúng y như nhan đề, như sóng vỗ nơi đáy sông. Mà thú vị ở chỗ tên sách thì toàn sóng với sông mà tên nhân vật không Núi thì Đồi, nghe ngược ngạo thiệt chớ.

Văn phong cuốn này viết hay thật, nhờ cuốn này mà cảm giác hào hứng đọc văn học nước nhà ùa về như thời còn cắp sách đi học, đọc văn cứ phải gọi là vừa mượt vừa hay.

Nói chung thích nhất kết truyện nên ghi chú lại ở đây để lâu lâu quay lại đọc, hình ảnh ẩn dụ hay thiệt ấy:

"Cũng như ông, giá như... Nếu người ta biết rằng dưới đáy sông Lấp vẫn còn có hai dòng nước chảy ra của sông Cấm. Sự lên, xuống của con nước, sự rào rạt của sóng vỗ cũng từ đáy sông mà tạo nên. Nếu người ta biết là lấp sông vẫn còn nước chảy, còn sóng vỗ, thì hàng trăm năm trước người ta lấp sông làm gì???"

Hình ảnh dòng sông Lấp ẩn dụ cho tình máu mủ, hai dòng nước chảy ra từ sông Cấm, thằng Núi và bé Uyển- con gái hắn, người mà bố hắn từ mặt từ lâu không nhận người nhà. Sự lên xuống của con nước - thăng trầm cuộc đời chồng chéo, giày xéo hắn; sự rào rạt của sóng vỗ cũng từ đáy sông mà tạo nên - đời nó hầm bà lằng cũng bắt đầu từ cái ngày mẹ nó mất, nó phóng đãng với cái Hiền rồi bắt đầu nói dối như Cuội để rồi bố từ mặt nó. Và câu cuối cùng, nó đắt giá nhất với mình (dịch theo nghĩa mình tự rút ra) là " Nếu người ta biết là khi xưa cắt đứt tình máu mủ mà giờ vẫn còn được nhận sự săn sóc, vẫn có sự quan tâm, thì hàng chục năm trước người ta chối bỏ để làm gì???

[Gạo Xanh]

Mình không thích cuốn sách này, mình đã không đọc nó với một thái độ say mê đọc một lèo. Mà qua từng trang viết, Lê Lựu khiến cho mình phải khựng lại, đau đớn, xót xa và căm hận.
Mới đầu đọc mình khá khó khăn trong việc tiếp nhận văn phong của ông, cách ông dùng từ, đan xen bối cảnh quá khứ - hiện tại, như một cuộc sống bị đứt gãy bất chợt. Cách tác giả dàn trải bối cảnh trước,trong và sau chiến tranh, giữa cái mắc kẹt luẩn quẩn của tư tưởng Pháp - Việt. Chính nơi ấy Lê Lựu đưa người đọc đến với cả một kiếp người. Thật sự mình khi cuốn sách khép lại, mình đã cảm tưởng mình dường như vừa sống một kiếp người trọn vẹn, lên xuống thăng trầm, lên voi xuống chó, như được hoà mình vào nhân vật Núi. Trời, câu cuối sách làm mình cứ mãi đau đáu đi tìm câu trả lời.
Mình xót xa cho Núi, cho những đứa em tội nghiệp của Núi. Căn nguyên của mọi việc đều đến từ người bố lạnh lùng, nhẫn tâm và sĩ diện ! Bi kịch của một cuộc đời con người đôi khi lại bắt nguồn từ bi kịch của một gia đình mục nát... Cách ông cố chọn trời mưa đi đón lũ con về thành phố, lời ông hóng hách, sĩ diện khi nói về con người Hải Phòng nhưng lại tuyệt tình với chính đứa con của mình,.. Làm mình không thể quên nổi, sao trên đời lại có kẻ ác độc như thế?
- Sóng ở đáy sông 13.3.2026 -

[Tran Thanh Ngan]

Nghe danh phim truyền hình "Sóng ở đáy sông" và anh Núi đã lâu, nên thấy NXB Văn học và Sbooks xuất bản vào cuối năm ngoái, mình phải tậu liền một quyển để xem danh có xứng với thực hay không.
Vài gạch đầu dòng cảm nhận nhanh sau khi đọc cuốn sách:
- Tình tiết xoay chuyển cực kỳ nhanh (hay còn gọi là quá nhiều plot twist đấy ạ). Nhiều khi mình còn chưa kịp chớp mắt thì câu chuyện đã chuyển sang một hướng khác hoàn toàn rồi. Có lẽ điều này tạo điều kiện cho phim chuyển thể rất nhiều.
- Cảm giác của mình xuyên suốt thời gian đọc truyện là "uất". Uất nghẹn hết lần này từ lần khác, đến mức mà phải cố gắng ép bản thân đọc nhanh trong một ngày để biết câu chuyện này kết thúc ra sao. Nhưng đến cuối vẫn thấy rất là uất :((
- Trong khi đọc cuốn này, mình không ngừng nghĩ đến tiểu thuyết "Bỉ vỏ" của Nguyên Hồng. Dù bối cảnh khác nhau, nhưng cuộc đời đầy "phong trần" của nhân vật chính trong hai tiểu thuyết này khá giống nhau. Nếu có điều kiện, các bạn nên đọc cả hai quyển để so sánh nhé.
Đọc xong truyện mình thấy chưa "đã" lắm cho nên quyết định là sắp tới sẽ dành thời gian để xem phim truyền hình coi sao. 3/5, không tệ cho cuốn sách đầu tiên của 2022.

[_ Yzang]

“Sóng ở đáy sông” là một tác phẩm nổi tiếng đã được chuyển thể thành bộ phim cùng tên. Bộ phim này gây tiếng vang lớn và có sự tham gia của chú Xuân Bắc trong vai nhân vật Núi. Có một đợt khắp tiktok mình tràn lan capcut giật giật đoạn thoại: “Kẻ giả dối thì ở đâu cũng giả dối được. Người thuỷ chung thì có sang tận Liên Xô người ta cũng không ăn ở hai lòng” luôn đó kkkk.
Sinh ra với cái bóng nặng nề từ người cha, Núi lớn lên trong sự dằn vặt và lạc lối, trượt dài trong tăm tối.Nhưng giữa những mảng màu u ám đó, ta vẫn có thể thấy cuối con đường lóe lên những tia sáng của hy vọng và sự thức tỉnh. Cuốn tiểu thuyết không được kể theo trình tự thời gian mà Lê Lựu khéo léo đan cài giữa quá khứ và hiện tại, tạo nên chiều sâu tâm lý cho nhân vật và khiến người đọc cảm nhận rõ rệt sự giằng xé nội tâm của Núi, nhưng cũng chính vì cách kể này đôi lúc khiến mình hơi bị rối í :(((. Và điểm ấn tượng ở tác phẩm này là được lấy bối cảnh từ my city- Hải Phòng thân iêu có mấy đoạn chửi khá “dân giã” và chân thật dù đã được viết tắt =)))

[Mèo Nuôi Râu]

Cuốn sách của sự cay đắng và mùi đời, và đúng như ông bố của Núi đã nói, ông có vẻ như chưa bao giờ sai về lý cả. Còn cái lương tâm của ông, nó có thối nát nhưng không phạm pháp, thì ai bắt bỏ tù ôgn được?

Mình thấy thú vị đôi chỗ, rằng cuốn sách này cho chúng ta thấy người duy lý tuyệt đối và người sống giàu tình cảm nó khác nhau như thế nào. Điển hình là Núi và bố Núi, họ đã trải qua cả cuộc đời không mấy gần gũi, học gần như trái ngược nhau, nhưng số mệnh gắn kết họ thông qua nhiều ngả đường. Bắt đầu và kết thúc, luôn là một sợi chỉ vô hình ràng buộc. Có thể ý tác giả ngầm muốn nói là, có những thứ bạn không làm sao chối bỏ được, dẫu bạn khinh ghét và ghê tởm nó như thế nào. Cặp cha con này là một cặp oan gia, trời an bài thế.

Câu chữ chậm rãi cùng chuỗi sự kiện chồng chéo lên nhau, lấy khung cảnh của vùng đất Bắc Bộ những năm chiến tranh, có thể không thực sự cuốn hút dữ dội, nhưng ngấm ngầm mãnh liệt, đúng như tên của sách "Sóng ở đáy sông".

[Trung]

Cuốn sách nói chung đọc rất bánh cuốn. Tuy có chút đồng cảm hay nói đúng hơn là thương cảm cho boy lạc lối Quang Núi thì đọc đến đoạn giữa về chuyện cô Hồng, mình thấy cay thằng này quá. Đàn ông đàn ang gì mà hèn 😂 Rất vui là Núi cuối cùng cũng tìm được con đường mới và hoàn lương, chứ không "ngựa quen đường cũ" nữa.
Mình nhớ là quyết định mua cuốn này do xem mấy cái video được cắt ra từ bộ phim cùng tên trên facebook. Trong phim thay vì anh Núi và chị Mai, thì đạo diễn đặt là anh Núi và chị Mây chắc cho catchy. Nhiều câu nói chất như nước cất trong phim, và trong cả truyện nữa, bảo sao anh em toàn lấy ra làm meme. Một cuốn sách hay, được hiểu thêm về thời trước, đọng lại nhiều suy ngẫm. Nhưng đúng là nếu có một con đường mới tốt hơn, liệu có ai dại mà đâm đầu vào những con đường cũ xấu xa nhỉ?