Krastakraus

by Bilal Xhaferri, Ballkiz Halili (Redaktore), Shefki Hysa (Redaktor)

Romani i tij "Krastakraus" (Kreshta e Krujës, qytet - vendlindja e kryetrimit legjendar Gjergj Kastrioti Skënderbeut), shkruar që në vitin 1968, u end gjatë nëpër redaksitë e të vetmes shtëpi botuese të shtetit komunist, përderisa përfundoi i burgosur nëpër arshivat e saj për vetë idetë që shtjellonte. U botua vetëm në vitin 1993 prej shtëpisë botuese private "Bilal Xhaferri", krijuar për të përkujtuar emrin e këtij autori të shquar disident.

Romani "Krastakraus" është një vepër monumentale, njëherësh sa klasike dhe moderne. E merr temën nga e kaluara historike e Shqipërisë e pikërisht nga periudha e luftërave heroike të Gjergj Kastriotit Skënderbeut, mbretit të shqiptarëve (1417-1467), i cili për një çerek shekulli përballoi me shpatën e vet dyndjet osmane në mbrojtje të shtetit shqiptar dhe të krishterimit. Është një vepër e shkruar mjeshtërisht. Imagjinata e fuqishme e këtij autori depërton nëpër mjegullën e mesjetës dhe përmes tablove dhe detajeve që përshkruan arrin t'i zbresë nga trualli i legjendave heronjtë dhe t'i sjellë ashtu të gjallë në sytë e lexuesve. Përmes jetës dhe bëmave të luftëtarëve të thjeshtë të Gjergj Kastriotit, shpaloset e tërë historia e luftërava shqiptaro - turke, e fitoreve dhe e humbjeve, e tradhëtive dhe e qëndresës.

Në qendër të këtij romani ngrihet figura e Strezit, njërit prej oficerëve trima të gardës së Skënderbeut dhe nëpërmjet linjës së dashurisë së tij për princeshën Ajkuna, në njërën anë dhe veprimtarisë së tij prej luftëtari trim, në anën tjetër, shtjellohen fatet e personazheve të tjerë në situata paqeje dhe betejash.

Bota e personazheve, psikologjia e tyre gërshetohen me natyrën aq sa herë - herë nuk kupton nëse njeriu është krijesë e natyrës apo natyra krijesë e tij. Trinia: Perëndi, natyrë, njeri dhe anasjelltas, ndërthuret si një nyje fatale në botën e secilit personazh si dhe në rrjedhën e ngjarjeve dhe situatave liriko - dramatike të prirura drejt tragjikes që kërcënon fate personazhesh dhe popujsh.

Fundi i këtij romani është një përshkrim mjeshtëror, gati homerik, i një beteje tepër të përgjakshme, pa fitimtarë dhe pa të mundur; i një beteje që nënkupton beteja dhe qëndresa të tjera dhe më të përgjakshme për të siguruar mbijetesën e një populli krenar që di ta jetojë jetën edhe në kohëra paqesh, edhe në kohëra luftërash.

-Shefki Hysa-
"Krastakraus" është njëherësh simbol i dashurisë dhe i qëndresës njerëzore, është simbol i fitores së qytetërimit përballë dyndjeve barbare të të gjitha kohërave.
Njeriu i sotëm shqiptar gjen nëpër faqet e romanit shembëlltyrën e tij dhe gati dashurohet me vetveten si Narcisi i Mitologjisë përballë veprës së Bilal Xhaferrit.

160 pages, Paperback

First published January 1, 1993

About the author

Bilal Xhaferri grew up in Albania and published his first pieces of poetry and short stories in various journals in 1962-1963. He was a grandnephew of the philosopher Hasan Tahsini. His father was shot by the partisans at the end of World War II, due to his support and sympathy for Balli Kombëtar. In memory of his father, Bilal carried the last name Xhaferri instead of the family name Hoxha. During his youth he did several random jobs while showing a passion for poetry. His first book publication were "Rrugë dhe fate", (English: Roads and fates), and "Njerëz të rinj, tokë e lashtë", (English: Young people, ancient land), published in 1963 and 1967. A novel, Krastakraus, was written in 1967 but only published posthumously in 1993.

His position would decline fast after a debate with Ismail Kadare, for the last one's novel "Dasma" (The wedding). His family biography would pop up in the eyes of the communist censorship, and since then he would be a target. In 1968 he was prohibited from further publishing, and in 1969 he escaped to Greece and a year later to the USA. In 1974 he founded the emigrant Albanian magazine Krahu i Shqiponjës (English: The Eagle's Wing), which published literary and anti-communist political material. He would be target of dubious attacks, possibly from the Sigurimi agents, and died in 1986, while being hospitalized for a surgery, allegedly from Sigurimi agents in cooperation with a local Serbian doctor.

After the end of the communist regime in Albania, he was posthumously honored by the President of the Albanian Republic with the title Martyr of Democracy in 1995, "for his dedication as publicist and dissident politician in the fight against communism and dictatorship, for his deep national and democratic aspiration".[5] On May 6, 1995, the Albanian government, in cooperation with the Bilal Xhaferri Cultural Association, made possible to rebury him in Saranda.

Reviews

[T K · Rating 4 out of 5]

Great book. The story goes deep in the albanian history , in the time when they used to battle with swords. Main figure is a cont ,Stres Piroli. How the author penetrate fiction into historical facts is breathtaking.