Mezopotamya Ekspresi: Bir Tarih Yolculuğu

by Cengiz Çandar

Gecmisten gelecege tarih icinde yolculuk yaptigim Mezopotamya Ekspresi'ne Lubnan'da, Beyrut'ta bindim sayilir. Beni, Irak Kurt lideri, daha sonra Irak tarihinin secilmis ilk cumhurbaskani olacak olan Celal Talabani ile Beyrut'ta Suriyeli Kurtler tanistirdi. Ben de yillar sonra Irak Kurt liderini, Turkiye'nin Cumhurbaskani ile tanistirdim. Turkiye, Kurtler olmadan, tarihle yuzlesmeden Ortadogu'ya acilamayacagini, sinirlari asamayacagini ogrenmeye basladi. Yaklasik yuz yil once, Ortadogu bolgesinde, ulus-devlet formatinda kurulmus bir ulkenin, kurulus dogmalarina gore varligini devam ettirmesi mumkun gorunmuyor. Ya kuculecek ya buyuyecek. Ama ayni kalamayacak. Mezopotamya Ekspresi, Filistin'deki gerilla kampindan Cumhurbaskanligi danismanligina uzanan maceralarla orulu ve kirk yila yayilan bir tarih yolculugunu Cengiz Candar'in tanistigi, yoldaslik ettigi, tarihe damga vuran bircok fikir ve eylem adaminin portreleri... Ortadogu'da tarihî donemecleri yaratan adimlarin nasil

Genres: History, Politics, Nonfiction, Turkish

640 pages, Paperback

First published January 1, 2012

About the author

Cengiz Çandar (born 1948) is a Turkish journalist and a former war correspondent.
He finished the secondary school at Talas American College in Talas, Kayseri and the high school at Tarsus American College in Tarsus, Mersin. Çandar graduated from Ankara University in 1970 with a Bachelor's degree in political science and international relations.

Career
He began his career as journalist in 1976 in the newspaper Vatan after living some years in the Middle East and Europe due to his opposition to the regime in Turkey following the military intervention in 1971.An expert for the Middle East (Lebanon and Palestine) and the Balkans (Bosnia and Herzegovina), Çandar worked for the Turkish News Agency and for the leading Turkish newspapers Cumhuriyet, Hürriyet, Referans[3] and Güneş as a war correspondent. Currently, he is a columnist for Radikal.

Çandar served as special adviser to Turkish president Turgut Özal between 1991 and 1993. His interest was drawn to the events during the ethnic unrest in the Balkans between 1993 and 1995. From 1997, Çandar lectured for two years on "History and Politics in the Middle East" at Bilgi University in İstanbul. Between 1999 and 2000, he did research work on "Turkey of the 21st century" as a Public Policy Scholar at the Woodrow Wilson International Center for Scholars and a Senior Fellow at the United States Institute of Peace. His description of the 1998 events in Turkey as a "post-modern coup" gained notice internationally, though Radikal columnist Türker Alkan had used the term two weeks earlier.[8]

In 2007, he condemned the authorities for depriving Aghtamar of its Armenian past by renaming it to "Akdamar".

Bibliography
Direnen Filistin (The Palestine that Resists) (1976)
Dünden Yarına İran (Iran: From Yesterday to Tomorrow) (1981)
Ortadoğu Çıkmazı (The Middle East Impassé) (1983)
Tarihle Randevu (Rendezvous with History) (1983)
Güneşin Yedi Rengi (The Seven Colours of the Sun) (1987)
(English title translations not official)

Reviews

[Cemal · Rating 4 out of 5]

Okumadan önce beni fazla etkileyeceğini düşünmediğim bir kitaptı. Fakat okuduktan sonra kitap hakkındaki fikirlerim çok değişti. Ve ayrıca bölge ile alakalı sıradışı düşünceleri gerçekten ezberbozan cinstendi. Kesinlikle okunmalı diye düşündüğüm bir kitap. Kiatapta hayli ezberbozan bölümler vardı. Bunlardan biri de Filistin'e giderek orada Müslümanların saflarında savaşması bence. Birçok İslamcı(!) insanın söylemden ileriye gidemediği bir konnuda, Kendisini Marksist olarak kitapta tanımlayan birinin eyleme geçerek ülkesini terk etmesi bana çok çarpıcı geldi. Kesinlikle farklı bir perspektif sunduğu için,herkesin okumasını tavsiye ederim.

[Yiğit Güler · Rating 5 out of 5]

Kitabı listeme ilk aldığımda amacım bölgenin yakın tarihi ile ilgili genel bilgi edinmek ve Türkiye'nin bölge içerisinde konumunu daha iyi anlayabilmekti. Çok açık bir şekilde söyleyebilirim ki bu kitap düşündüklerimin birkaç gömlek üstünde bilgi sundu ve Ortadoğu tarihi hakkındaki iştahımı daha da kabarttı.

Zaman zaman Cengiz Çandar'ın otobiyografisi tadında da ilerleyen kitap genel olarak birinci dünya savaşı ve sonrasındaki süreçte Ortadoğu'daki ulus devletlerin oluşumu, sınırların meydana ge(tiri)liş şekli ve Kürtler ile ilgili bilgi sunuyor. Eminim bu konuda bilgi veren sayısız kitap vardır. Bana sorarsanız bu kitabı özel kılan, yazarının o bölgedeki hemen hemen tüm kanaat önderleri ve liderlerle olan yaşanmışlıkları ve buna ek olarak Türkiye Cumhuriyeti devletinin en üst düzeyinde gerçekleştirdiği temaslar ile ülkenin Ortadoğu stratejisinde belirleyici rol oynamış olması.

Benim açımdan en aydınlatıcı olan kısım Özal'ın Kürt sorununa yaklaşımı oldu. Buna ek olarak Irak'ın işgali (1991 ve 2003) ve Kürt sorununun çözümüne yönelik öneri ve tespitleri çok gerçekçi ve rasyonel.

Özetle, hem Kürt sorunu hem de Ortadoğu hakkında iştah açıcı ve sürükleyici bir kitap istiyorsanız muhakkak okumalısınız.

[Mehmet Koç · Rating 3 out of 5]

Cengiz Çandar'ın otobiyografi olarak da nitelendirilebilecek 2012'de yayınlanan bu hacimli kitabı (640 sayfa), başta Irak, Suriye, Lübnan, Filistin ve İran olmak üzere kısa bir Orta Doğu yakın tarihi kategorisinde de değerlendirilebilir. Bilhassa Cumhurbaşkanı özal'a Danışmanlık yaptığı dönemi anlattığı bölümler ile Musul'un İngilizlere kaybedilmesi ve 2003 Irak İşgali bölümleri kaydadeğer. Lakin genel anlamda Çandar'ın kafası epeyce karışık görünüyor kitapta. Hayat hikayesindeki gelgitleri anlattığı bölümlerde bu daha net ortaya çıkıyor. Yine de güncele ilişkin gelişmeleri daha iyi anlayabilmek için güzel bir yakın tarih belgeseli tadında, tavsiye ederim...

[هيفاء التاقرتي · Rating 5 out of 5]

وجدت الكتاب عن طريق ترشيح بلال فضل له في برنامجه فتشوقت لقرائته و لم يخب ظني
فهو عباراة عن مذكرات لصحفي تركي عايش عن قرب ابرز احداث الشرق الاوسط و التقى باهم القياداة ابتداءا بالتحاقه بصفوف منظمة التحرير الفلسطينية مرورا بلقائه ابرز القيادات الكردية كمسعود برزاني و جلال طالباني و عبد الله اوجلان و تعريفه باهم و ابرز باشكاليات القضية الكردية و كيف يمكن حلها وصولا الربيع
العربي و الوضع السوري
فالكتاب مهم جدا و ممتع فلا تشعر بالملل عند قرائته و انصح به لمن يؤيد معرفة كواليس هاته القضايا

[Hasan · Rating 3 out of 5]

Karmaşık ilişkiler ağı, bu coğrafyanın değerlerini teğet geçen bir anlayış. Bir Avrupalı gözü ile ortağıyla bakış. Irk temelli çözümlemeler. Batının emperyalist bakışını göz arşı eden yaklaşımlar. Bütün bunlar rağmen Türkiye de Li egemen anlayışları yargılıyor. Hiç yoktan iyidir denebilecek bir kitap. Özet olarak bu coğrafyaya yabancı insan tipi.

[Cem Yüksel · Rating 4 out of 5]

Bir dönemin Ortadoğu'sundaki ilişkileri , konunun yakın şahidinden okumak , bugüne de ışık tutuyor. Bugünle ilgili değerlendirme yapmak için, geçmişi anlamak üzere okunmalı.

[Roula Khalifeh · Rating 4 out of 5]

جميل ممتع مليء بأدق التفاصيل .. وكأن القارئ يعايش السيد جنكيز في كل لحظة وكل ثانية من حياته .. كتاب ممتاز ورحلة طويلة وشاقة لكل من يريد أن يعرف عن الشأن الكردي في الشرق الأوسط.

[Ehmed · Rating 5 out of 5]

Mezopotamya Ekspresi isminin hakkını veren bir kitap. Kitabı elime almamla ve bitirmem bütün kalınlığına rağmen bir oldu. Türkiye'den başlayan bütün Ortadoğu'yu genel olara kişisel yaşantılarıyla anlatan bir tren yolculuğu hissinde bir kitap