بحر طویل های هدهد میرزا

by ابوالقاسم حالت

400 pages, Hardcover

First published January 1, 2011

Reviews

[Sara · Rating 4 out of 5]

کتاب بحر طویل‌های هدهد میرزا مجموعه‌ای جذاب از شعرهای ابوالقاسم حالت در قالب بحر طویل بود که به صورت طنزگونه سروده شدند.
اگر درست یادم باشد، این اشعار در زمان خودش در ستون‌های روزنامه‌ چاپ می‌شدند و با توجه به سادگی، صراحت و لحن عامیانه‌شان توانسته بودند برا خودشان بین مردم جا باز کنند و محبوب شوند.

حالت در این مجموعه شعر با استفاده از زبانی آمیخته به طنز و کنایه و گاها صریح، به بیان مسائل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ان دوره پرداخته.

حالا از بحث‌های مختص همین مجموعه‌اش بخوام بگم باید بگم بیشتر پیرامون موضوعاتی چون روزها و مراسمات خاص، آداب زناشویی و ارتباط زن و شوهری، تربیت فرزند، مشاغل مختلف، رزایل اخلاقی و... پرداخته.
قسمت‌های زن و‌شوهری‌ش خیلی خاله زنکی بود و گاهی مسخره و اعصاب‌خردکن برای خواننده امروزی بودند؛ اما در بطن فرهنگی و زمان خودش، برای مخاطب عام که جامعه هدفش بوده، حتما بامزه و خنده‌دار محسوب میشدند.

یکی از چیزایی که درباره این کتاب اذیت‌کننده می‌شد، ترتیب چیدمان شعرها بود. گرفته بودند شعرها را بر اساس موضوع دسته‌بندی کرده و کنار هم گذاشته بودند. مثلا شما تا چهل پنجاه صفحه اول فقط شعرهایی درباره موضوعات زن و شوهری می‌خوانید. بعدش، بیست سی صفحه شعرهایی درباره تربیت فرزند. بعد هم بیست صفحه راجع به شغل‌های مختلف و الخ.(کاربرد الخ همینجا بود؟) این ترتیب باعث می‌شد که گاهی اگه موضوعی باب میل نبود، مثل زن و شوهری ها، به صورت نمایی‌ای اعصاب خرد کن شود. اما گاهی هم بامزه می‌شد، مثلا پنج تا بحر طویل پشت سر هم درباره سگ و خصایلش پشت هم خواندن هم در نوع خودش جالبه.

البته کتاب یک ویژگی جذاب دیگر هم داشت و آن وجود کاریکاتورها و تصویرسازی‌های ساده در کنار شعرها بود. تقریبا برای هر شعر یک طرح ساده وجود داشت.

این کتاب هم از مجموعه کتاب‌هایی بود که کتابخانه برا وجین گذاشته بود، ولی کتابدار چون تقریبا با سلیقه‌ی اخیر خوانشم آشنا بود برام کنارش گذاشته بود. ◕⁠‿⁠◕

در انتها یک بحر طویل کوتاه ازش بیارم:

احساس خطر

روبهی موذی و مکار، سحرگاه پی قوت و غذا بود شتابان، به در و دشت و بیابان و در افکند به هر سو نظر و کرد به هر جا گذر و دید خروسی به سرشاخ درختی است که سرزنده و خوش حال گشوده است پروبال و دو لب کرده زهم باز پي يك دهن آواز:« که ای خلق جهان صبح دمیده است، سپیده است، دگر وقت رسیده است، که در خواب نمانید و بیایید و بخوانید نمازی از سر عجز و نیازی و به درگاه خداوند بسایید سر سجده و پیشانی اخلاص، در این روز دل‌افروز و هوای فرح انگیز، خوش آن مرد سحرخیز که برخیزد و پرهیز ز بستر کند و تر کند از باده توحید گلویی.»

چون که روباه فسون‌کار و دغل دید خروس است چنان از دل و جان گرم اذان درصدد افتاد که با حیله به چنگ آورَدش، بردردش، تا خوردَش. نقشه کشید از پی اغفال و فريب وى و فى‌الفور روان گشت بدان سوی و سپس کرد بدو روی و به وی گفت که:« ای مؤمن خوش‌خوی و اذان‌گوی، بده مژده که گشته است دگر صلح و صفا در همه جا حاکم و امروز عداوت ز میان همه برچیده شده از سر آن شاخه فرود آی، که با هم از سر صدق به شکرانه‌ی این صلح نمازی بگذاریم و به هم دل بسپاریم و ز هم بیم نداریم و از بیگانگی و جنگ و خصومت بگریزیم و بریزیم از این سینه برون کینه‌ی دیرینه که در خاطر ما هیچ نماند از کدورت سر موئی.»

چون خروس آن‌همه گفتار از آن روبه مکار شنید آه کشید از دل و با خویش چنین گفت:« روا نیست که این روبه شنگول، به دون بازی و بامبول، در اینجا زندم گول، که امروز گر این دشمن پفیوز فریبم بدهد، خون من خسته جگر، رفته به کلی به هدر » بود در این فکر که ناگاه در افکند به پائین نظر و دید سگی زیر درخت است. دلش شاد شد و نعره و فریاد زد و گفت به روباه که: «ای یار من اکنون که قرار است نمازی بگذاریم، برو پیش‌نمازی که در این پشت درخت است و فروخفته، صدا کن که به پا خیزد و در پشت سر وی بگذاریم نمازی، که وفاپیشه و آراسته و عاقل و بی‌غل و غش و عادل و محبوب و امین است و خلایق همه دانند که دارد روش خوبی و اخلاق نکوئی.»

گشت روباه چو آگاه که در پشت درخت است سگی، کرد بدان سوی نظر، دید سگی خفته قوی هیکل و قبراق درشت و یوقور و چاق، بدان گونه که از دیدن او در تن وی لرزه در افتاد و شد آماده که چون باد از آنجا بگریزد. چو روان گشت و دوان گشت خروس از سر آن شاخه بر او بانگ زد و گفت: «کجا می‌دوی و میروی ای دوست؟ حواس تو پی کیست؟ هراس تو پی چیست؟ نمازی که قرار است بخوانیم چه شد؟» گفت که:« باطل شد ناگاه وضوی من و باید بروم در پی تجدید وضوئی!»

[mohamad jelvani · Rating 2 out of 5]

با عرض ارادت به آستان استاد طنز زبان فارسی
مرحوم ابوالقاسم حالت
کتاب ذوق آزمایی هایی ادبی است در نوع بحرطویل با نقل حکایاتی اغلب خنک و لوس و بی مزه
بیشتر شامل دعواهای زن و شوهری و بحث هوو و مادر زن و اینها
که احتمالاً برای چاپ در نشریات فکاهی قدیم مثل توفیق نوشته شده اند
هر چند برخی حکایات می توانند لحظات مفرح و نشاط بخش برای شما بسازند
اما کتاب مطلقاً محتوای باارزشی ندارد

[yashar · Rating 2 out of 5]

مجموعه شعر های مرحوم ابولقاسم حالت

[Jasmine Gh · Rating 2 out of 5]

به نظرم خیلی ارزش خوندن نداشت
درسته که اولش تحت تاثیر شعرش قرار گرفتم ولی به شدت ضد زن بود و هرجا یه لگدی به زنا میزد و واقعا آزار دهنده بود. داستان ها اون قدر که ما از ادبیات خودمون توقع داریم همچین حکایات آموزنده یا طنز فاخر نبود. اینکه دهاتی هارو احمق و بیشعور توصیف میکرد قطعا از‌نگاه فاشیستی نویسنده بر میومد
خلاصه تو ذوقمان خورد حسابی

[Myth Liberated · Rating 5 out of 5]

کتاب های آقای حالت رو به خاطر درس آرایه های ادبی باهاش آشنا شدم اون موقع از بحر طویل و مسمط خیلی خوش اومد البته بعد از مثنوی اونم حماسی اش، ولی متاسفانه به خاطر نوع چاپ کتاب و ضعف تو شعر خونی نتونستم تا آخر تمومشش کنم

[Hamidreza Entezari · Rating 3 out of 5]

ارزش خوندن رو قطعا داره
داستان محشر و زیبا و قشنگ کم نداره که ارزش بارها خوندن رو داره
ولی بعضی از داستان ها لوس و بی‌مزه اند
گرچه در کل از بهترین آثار طنز فارسی‌ای که تا الان خوندم محسوب می‌شه

[Milad Monfared · Rating 4 out of 5]

توی دوره ی راهنمایی توسط یکی از معلم ها باهاش اشنا شدم.
سر کلاس میاورد و میخوند و بچه ها هم گاهی وقتا ازش چیزی انتخاب میکردن و میخوندن.
همنشینی طنز با هنر بحر طویل خیلی حسو حال خوبیه.
خوندنش خالی از لطف نیست

[Saeid · Rating 1 out of 5]

saeid

[Pouya · Rating 5 out of 5]

This book on of the best book in world