Diyaloglar

by Plato, Platón

Sokrates'in öğrencisinden hayatın felsefesi...

Öğretmeni Sokrates'e olan bağlılığı, yapıtlarında ve felsefesinde kendisini güçlü bir biçimde duyuran Platon aynı zamanda bir "sorunsal düşünürü"dür. Felsefesini tüm yaşamı boyunca sürekli olarak düzelterek olgunlaştırmış ve bu özelliğiyle geliştirilmeye açık bırakmıştır. Bu basımda tek ciltte toplanan Diyaloglar, Platon'un Sokratesçi döneminden temel metinleri bir araya getiriyor.

Genres: Philosophy, Nonfiction

640 pages, Unknown Binding

Published October 1, 2011

About the author

Plato (Greek: Πλάτων), born Aristocles (c. 427 – 348 BC), was an ancient Greek philosopher of the Classical period who is considered a foundational thinker in Western philosophy and an innovator of the written dialogue and dialectic forms. He raised problems for what became all the major areas of both theoretical philosophy and practical philosophy, and was the founder of the Platonic Academy, a philosophical school in Athens where Plato taught the doctrines that would later become known as Platonism.
Plato's most famous contribution is the theory of forms (or ideas), which has been interpreted as advancing a solution to what is now known as the problem of universals. He was decisively influenced by the pre-Socratic thinkers Pythagoras, Heraclitus, and Parmenides, although much of what is known about them is derived from Plato himself.
Along with his teacher Socrates, and Aristotle, his student, Plato is a central figure in the history of philosophy. Plato's entire body of work is believed to have survived intact for over 2,400 years—unlike that of nearly all of his contemporaries. Although their popularity has fluctuated, they have consistently been read and studied through the ages. Through Neoplatonism, he also greatly influenced both Christian and Islamic philosophy. In modern times, Alfred North Whitehead famously said: "the safest general characterization of the European philosophical tradition is that it consists of a series of footnotes to Plato."

Reviews

[Tuncay Özdemir · Rating 4 out of 5]

Sokrates'in Savunması, Gorgias, Menon, Kratylos, İon, Kriton, Kharmides, Lakhes, Lysis, Protagoras, Theaitetos ve Sofist diyaloglarından oluşuyor kitap. Üst üste 12 diyalog okumak ağır ve sıkıcı gelebilir ancak böyle olunca Sokrates'e ve onun tarzına daha bir alışıyor; onun can sıkıcı, hafif alaycı ve ısrarlı tavrının altında yatan şeyin bilgiye/doğruya ulaşmadaki taviz vermez talepkarlığı olduğunu daha net anlıyorsunuz. Birkaç diyalog sonra, o artık tanıdığınız biri haline geliyor ve farklı konulardaki "sınama"larını keyifle okuyorsunuz. Genel olarak diyaloglar Sokrates'e yakışır şekilde, kesin yargılara bağlanamıyor tabii ki. Zaten onun amacı "bu işin doğrusu budur" demekten ziyade karşısındakinin varsayımlarını ve ön kabullerini tekrar düşünmesini sağlayarak sarsmak ve mümkünse gerçeği birlikte aramak; tartışmayı kazanmak ya da karşısındakinden daha bilgili olduğunu ispatlamak değil. Kendi deyimiyle o bir atsineği:

"Gerçekten öldürtürseniz beni, ne denli gülünç de olsa bir benzetmeye izin verin, büyük ve yiğit ama büyüklüğünden dolayı ağır, yavaş olan ve dürtülmesi gereken bir atı andıran devleti yerinden oynatmak için tanrının tebelleş ettiği benim gibi bir atsineğini kolay kolay bulamazsınız. Ben tanrının devletin başına tebelleş ettiği bir atsineğiyim; her gün her yerde dürtüyor, uyarıyor, azarlıyorum, ardınızı bırakmıyorum. Benim gibi birini kolay kolay bulamayacaksınız, yargıçlar, onun için beni esirgemenizi, kendinizi benden yoksun bırakmamanızı salık veririm." (s.27)

Diyaloglar Platon'un da değişen fikirlerine ışık tutuyor. Örneğin, Protagoras diyalogunda sofistlere karşı saygılı bir tavır sergilenirken; Sofist diyalogunda -ki bu diyalog Platon'un yaşlılık diyaloglarındanmış- bu tavır değişikliğe uğramış.

[Sinan Öner]

Platon'un "Diyaloglar"ını Remzi Kitabevi yeniden yayınlıyor; Platon, "Diyaloglar"ı ile bilimleri, felsefeyi yeniden kurmuş gibiydi yaşadığı yüzyılda! Platon'un "Akademi"nin (bugünkü üniversite) kurucusu olmasına şaşırmıyoruz "Diyaloglar"ı okurken. Eski Yunan uygarlıkları yıkılıyor, yeniden kuruluyorken, bir çok bilimciler, filozoflar yetişiyorlar, yıkılışları, yeniden kuruluşları açıklıyorlardı. Platon, daha köklü, daha derin, daha kararlı bir devrim yaptı, "Diyaloglar"ı ile, Doğa Filozofları geleneği ile mitoloji kültürünü yeniden inceledi, yeni bir metodoloji önerdi; dünyayı, uzayı, nesnelerle nesnelerin değişimlerini araştırma metodolojisini "Diyaloglar"ı ile yeniledi. Demokrasinin, çoğulculuğun, özgürce bilim çalışmalarının bir kurucusu da Platon'dur, "Akademi"sinde bilimlerle sanatları aynı ders yapısında kurguladı, bireyin eğitiminin toplumsal ilerleme ile karşılıklı etkileşimini "Diyaloglar"ında açıkladı. "Diyaloglar"ı okurken, Platon'un bugünkü bilimlerle felsefe kültürü karşısında hâlâ doruklarda olduğuna şaşırıyoruz, Platon belki de aşılmamış bir filozof, "Platonculuk" aşılsa da, "Platoncu idealizm" aşılsa da, Platon aşılmadı, tüm bilimciler, felsefe uzmanları hâlâ Platon'la başlıyorlar okumaya, yazmaya!