Kamyon: Seçme Öyküler

by Sabahattin Ali, Sevengül Sönmez (Editor)

"Konya’dan çıkıp Beyşehir’e giden yolun başlangıcındaki dik yokuşu tırmanmaya başlayınca, herkes yanındaki ile veya çaprazlama ta öbür baştaki biriyle lafa koyuldu; birkaç kişi yalnız cıgara içip dumanını savuruyordu. Birbiri arkasına dizili tahta sıralarda oturmayıp yarım lira eksiğine en arkada yere çömelen ve kamyonun şiddetle sarsılan bu kısmında ikide birde, başlamak üzere olan uykularından fırlatılan köylüler, cıgara da içmeyerek, boş gözlerle bakışıyorlardı."

Genres: Turkish Literature, Turkish, Fiction, Short Stories, Classics

132 pages, Paperback

First published January 1, 2008

About the author

Sabahattin Ali (February 25, 1907 – April 2, 1948) was a Turkish novelist, short-story writer, poet, and journalist.

He was born in 1907 in Eğridere township (now Ardino in southern Bulgaria) of the Sanjak of Gümülcine (now Komotini in northern Greece), in the Ottoman Empire. He lived in Istanbul, Çanakkale and Edremit before he entered the School of Education in Balıkesir. Then, he was transferred to the School of Education in Istanbul, where he graduated in 1926. After serving as a teacher in Yozgat for one year, he earned a fellowship from the Ministry of National Education and studied in Germany from 1928 to 1930. When he returned to Turkey, he taught German language in high schools at Aydın and Konya.

While he was serving as a teacher in Konya, he was arrested for a poem he wrote criticizing Atatürk's policies, and accused of libelling two other journalists. Having served his sentence for several months in Konya and then in the Sinop Fortress Prison, he was released in 1933 in an amnesty granted to mark the 10th anniversary of the declaration of the Republic of Turkey. He then applied to the Ministry of National Education for permission to teach again. After proving his allegiance to Atatürk by writing the poem "Benim Aşkım" (literally: My Love or My Passion), he was assigned to the publications division at the Ministry of National Education. Sabahattin Ali married on May 16, 1935 and did his military service in 1936. He was imprisoned again and released in 1944. He also owned and edited a popular weekly newspaper called "Marko Paşa" (pronounced "Marco Pasha"), together with Aziz Nesin.

Upon his release from prison, he suffered financial troubles. His application for a passport was denied. He was killed at the Bulgarian border, probably on 1 or 2 April 1948. His body was found on June 16, 1948. It is generally believed that he was killed by Ali Ertekin, a smuggler with connections to the National Security Service, who had been paid to help him pass the border.[2] Another hypothesis is that Ertekin handed him over to the security services, and he was killed during interrogation. It is believed he was killed because of his political opinions.

Sabahattin Ali's 100th birth anniversary was celebrated in Bulgarian city Ardino in March 31, 2007. Ali is a well-known author in this country because his books have been read in schools in Bulgaria since 1950s.

Reviews

[moi, k.y.a. · Rating 3 out of 5]

Söylemekten hiç sıkılmayacağım sanırım: Sabahattin Ali ve öyküleri bir yana diğer öyküler bir yana benim için. Üzerimde bıraktığı hissi nasıl anlatsam bilmiyorum o yüzden sadece şunu dile getirmek isterim; içindeki öykülerin büyük bir kısmını okudum ama tekrar ve tekrar okumaktan hiç sıkılmadım, sıkılacağımı da düşünmüyorum.

Sabahattin Ali'nin en güzel öykülerinin, güzel bir derlemesi olmuş. Favorilerim her zamanki gibi Değirmen ve Kırlangıç.

[Metin Yılmaz · Rating 5 out of 5]

Sabahattin Ali'den yaşanmış, yaşatmaya devam eden ve için için burkan öyküler. Her kitabında keşke dediğim, keşke daha da yazabilseydi dediğim yazardan, her daim okunacak ve okundukça olunacak güzel hikayeler.

[Tuncer Şengöz · Rating 3 out of 5]

Toplam 16 öyküden oluşan Kamyon yaklaşık bir yüzyıl öncesinin Anadolu (özellikle Konya bölgesi) insanlarının öykülerini anlatıyor. Önemli ölçüde ortadan kalkan, bir yüzyıl öncesinin ilişkileri içindeki küçük insanlar, Sabahattin Ali’nin Aydın ve Konya cezaevindeki gözlemlerinden süzülmüş. Değirmen şiirsel dili ve dramatik kurgusuyla derlemenin en çarpıcı öyküsü. Kırlangıçlar kahramanları insanlar olmayan tek öykü. Arap Hayri Sabahattin Ali’nin toplumsal analize giriştiği tek öykü -ki bu analiz iki paragraflık şiirsel bir anlatımdan ibaret.

Sade dili ve karmaşık olmayan olay örgüleriyle bütün hikayeler kolayca okunuyor. Sabahattin Ali’nin romanlarını öykülerine göre daha başarılı buluyorum.

[Kim Shively · Rating 5 out of 5]

These short (sometimes very short) stories seem simple on the surface, but they reveal some deep cracks in Turkish society during the period of the early Republic. The protagonists are almost always poor villagers or townspeople who have to confront various institutions (most often the police or criminal justice system) in order to survive, but they are not equipped socially or economically to do so. And so they are often victims of a system that they hardly understand, even if they are trying to do the best they can.

[Selda Ceylan · Rating 5 out of 5]

Bizim en büyük maharetimiz nefsimizden berat kararı almaktır.
*
İki kişi birbirlerini yeni tanıdıkları zaman havadan sudan bahsetmek adettir.
*
Başkalarına benzemeyenlere antika derler.
*
İçten duygulan şeyler hep yanlış anlaşılırdı.
*
Azlıkta kalanlar çok olanlara nedense tepeden bakarlar.
*
Tesadüfün pek merhametli olmadığını ve birbirine böyle yakın olanları bir ikinci defa karşı karşıya getirmediğini biliyorlardı.

[MURAT BAYRAKTAR · Rating 4 out of 5]

Okurken bir ara dalıp Yaşar Kemal okuyorum sandım, ve bu uzun bir süre daha devam etti..
Her ikisi de çok sevdiğim ve beğendiğim yazarlardan olduğu için okurken büyük keyif alıp hiç bitmesin istedim. Hikayeler çok gerçekçiydi ve dolayısıyla da çoğu hüzünlüydü..

[Onur · Rating 5 out of 5]

Sabahattin Ali’nin birbirinden harika hikayeleri.

-Değirmencinin tek kollu kızına aşık olan yakışıklı çingenenin çılgınca aşkı.
-İki kırlangıç kuşunun birbirine aşkı.
-Yok olan bir orman hikayesi.
-Kocası hapiste olan Dudu eşine götürmek için iki tane kaz alır ama bunları götüremeyecektir.
-Dedemköylü Mehmet ve Zağarlı Mehmet ortak su kanalından tarlalarını besleyen iki eski dosttur ama aralarına husumet girer.
-Mapusta yatan Çallı Halil Efe’nin Jandarma olan eski köylüsü Bekir’den aldığı intikam öyküsü.
-Mehmet’İn garip, fukara annesi, oğlu ağanın oğlu tarafından öldürüldükten sonra oğlunun cesedini mezardan çıkartıp otopsi için şehire kağnı ile götürmektedir. Ama bu yaşlı kadınında son yolculuğu olacaktır.
-Fakir delikanlının beş parasız kamyonla yaptığı İzmir yolculuğu. İzmir’e varmadan kendini araçtan atacaktır ama işler düşündüğü gibi gitmez.
-Trajikomik bir kafakağıdı öyküsü.
-Gramafon lakaplı güzel kız hiçkimseyi aklında tutmamıştır, sadece onu koruyan Murat hariç. Murat’da onu korurken adam öldürecek ve hapsi düşecektir. Murat’a olan aşkını sürdürecek ve onu ziyarete gidecektir.
-Arap Hayri’nin imkansız aşkı.
-8 yaşındaki küçük çocuk sokak satıcısı.. Arabalar Beş kuruşa.
-Ali Konya’da amelelik yapmıştır, çok güzel bir sesi vardır, saz çalıp şarkı söyler. Onu tesadüfen gören bir şehirli ona destek olur ve Ankara’da yapılan Modern Batı müziği yarışmasına sokar.
Ankara’ya gelen Ali yarışmaya gelir ama yarılma sırasında kendi sesini bulamayacaktır.
-İcra memuru Süleyman Efendi hapiste ölecektir, ailesi gelip sadece eşyalarını toplar ama onunla ilgilenmez, akılları bulamadıkları Çaydanlıktadır. Süleman efendiye sürekli çay yapan koğuş
Arkadaşı Satılmış ona son gece su ısıtmak için çaydanlığı göndermiştir.

[Meric Aksu · Rating 5 out of 5]

“Mektep kitaplarındaki haritalarda bir insan eli kadar küçük görünen Anadolu, çeşit çeşit birbirine benzemez insanlarla doludur. Öbek öbek kasabacıklar, kendi içlerine kapanmış birer küçük dünyadır. Gerçi, bozkırları altmış kilometre ile geçen trenin ara sıra durduğu tenha istasyonlardan veya tenezzüh otomobillerinin yarım saat için mola verdiği ağaçlı hükumet meydanlarından bu dünyayı görebilmek kolay, hatta mümkün değildir, fakat yirmi beş yolcu taşıyan bir Şevrole kamyonla buralara gelip üç dört gece kıraathanenin üstündeki otel kılıklı yerde yahut avlusu çamur ve benzin kokan handa kalanlar, eğer gözleri kör değilse, hayatın akışına sessizce uyup giden, başlıbaşına bir dünya görürler. Fakat bu da görmek değildir. Oralarda uzun zaman oturmak, akışa kapılarak yaşamak lazımdır. Birkaç büyük şehrimizi dolduran ve dünyayı oradan ibaret sananlar bu kasabalara geldikleri zaman,ne kadar ayrı bir alemin insanları olduklarını anlarlar. Kendileri için ehemmiyetli olan birtakım şeylerin buralarda adının bile anılmadığını, senelerin burada ancak resmi birkaç binada ve kahvenin mermer masasının üzerinde çay lekeleriyle yatan bir iki gazetede yürüdüğünü, yaylı arabanın yerini tutan otomobilin, küçük bir daire üzerinde ağır ağır dönen hayatta bir değişiklik yapmadığını fark edince şaşırır ve hemen kaçmak isterler.” Arap Hayri

Yıllar önce Anadolu’yu benzer gözlerle görmemi sağlaması umuduyla tekrar tekrar okuduğum ve öyle yollarına düştüğüm, benim en sevdiğim Sabahattin Ali hikayesi olan “Arap Hayri”yi tekrar karşıma çıkaran derleme hikaye kitabı “Kamyon”da “Ses”de vardır, “Candarma Bekir(Ülen Bekir)”de, Kırlangıçlar” ve “Kafakağıdı”da...

“Azlıkta kalanlar çok olanlara nedense tepeden bakarlar.” Kırlangıçlar

[Yeliz Ö. · Rating 2 out of 5]

“Sabahattin Ali öykülerinde, zorluklarla mücadele eden küçük insanın günlük dertlerini anlatır.” (7)

“Sabahattin Ali’nin öykülerinde “olay” önemli bir yer tutar ve öykülerin yapısı klasik olay düzenine dayanır: giriş-gelişme-düğüm-çözüm.” (8)

“Maupassant tarzı öykücülüğü benimseyen Sabahattin Ali öyküleriyle bu anlayışı geliştirir.” (8)

Dört ayrı öykü kitabından 1930’larda yazılmış öykülerin olduğu bir seçki (Değirmen, Kağnı, Ses, Yeni Dünya). Baştaki öykülerdeki acımasızlık, ezilen çocuk simgesi Yaşar Kemal’i hatırlattı. Benzer temaları benzer şekilde anlatmışlar. Bu seçkinin konuları çoğunlukla suç, cezası ve ölüm. Yazın dili sade gibi dursa da uzun betimlemeler var ve konuşturduğu karakter bu cümleleri kurabilir mi düşündürtüyor. Karakterleri neredeyse hep kötü kişilerle ve kötülükle karşılaşıyor.

Daha önceki Doğan Kardeş seçkileri için olsa iyi olur dediğim ekleme bu kitapta var; gençlerin bilemeyeceği kelimelerin anlamları not düşülmüş. Bugünün yazım kurallarına göre fazla ya da eksik kullanılan virgüller bu öykülerde de göze çarpıyor.

[Sibel Yıldız · Rating 3 out of 5]

Anadolu insanının gündelik yaşamını, yoksulluğunu, yalnızlığını, aşklarını, kırgınlıklarını ve toplum düzeni içindeki sıkışmışlığını sade ama çarpıcı bir dille işler.
İnsanın iç dünyasını, vicdani çatışmalarını ve duygusal kırılmalarını merkeze alan bir anlatımı var.

Köylüler ve kasaba insanları, zor yaşam koşulları ile mücadele ederken kimi zaman umudunu korur, kimi zaman yenik düşer.
Şehirli yalnız karakterler, hayatın anlamını ararken derin iç hesaplaşmalar yaşar.
Toplumsal adaletsizlik, karakterlerin kaderini belirleyen görünmez bir el gibidir.

[Selen · Rating 4 out of 5]

Sabahattin Ali’nin bütün öykülerinde toplumun içinden ve bizim sesimizden yansıyan insanları gördüm. Farklı farklı insanları ve farklı farklı mekanları konu alıyor olabilirdi ama her zaman köyden, yurttan, aramızdan birilerini anlatıyordu sanki. Öyküler çok gerçekçi, yaşandığına veya yaşanabileceğini emin gibisiniz. Hepsi güzel sonla bitmiyor veya okuyan kişi ne düşünür diye yazılmamış bu öyküler. Yaşananları içinize işleyecek şekilde yazılmış. Okurken çok keyif aldım.

[Eda · Rating 5 out of 5]

Hiçbir mutlu sonu olmayan, çarpıcı ve düşündürücü hikayeler. Her bir hikayede Anadolu insanını tanımadığınızı hissediyorsunuz, ya da geçmişinizi ne kadar az bildiğinizi. Belki bunun sonu mutludur diye okuduğunuz her öykünün sonunda bir süre duvara bakıyorsunuz. Duygular ve betimlemeler o kadar can alıcı ki okurken yaşıyorsunuz. Sabahattin Ali'yi düşledim, acaba hikayeleri yazarken nasıl hissetti...

[Alper Gündoğdu · Rating 3 out of 5]

Kısa, kolay okunan öykülerden oluşan bu kitap Sabahattin Ali'nin dilini yansıtıyor ama şimdiye göre biraz klişe kalıyor. Fakat yazım dilindeki o akıcılıktan dolayı insanı hiç sıkmıyor. Genelde fakir insanların ızdırap verici hikayeleri de diyebiliriz bu kitaba.

[gork · Rating 5 out of 5]

Bu derleme öylü kitabı size, yazıldığı dönemi tüm çıplaklığıyla gösterir. O yılların protest kitabı da budur. Anadolu’nun ücra yerlerindeki sefalete dem vurur, adaletsizliğe dem vurur, kültürüne çomak sokar. Sözün kısası harika öykü derlemelerinden olan bir Sabahattin Ali kitabıdır.

[Fadime Kul]

Böyle karamsar bir hikaye yazma şekli yok! Ben okudum siz kendinize bu işkenceyi yapmayın. Dönem ruhunu, şartlarını ablatmış da sorarım size hiç mi iyi bir şey olmamış o zamanda.. yazılacak güzel bir hikaye olamaz mıymış, pufff içim sıkıldı.

[Ali · Rating 4 out of 5]

8/10

[incila ̤̮ · Rating 4 out of 5]

4,5/5

[Xururuca · Rating 5 out of 5]

****

[Elif · Rating 5 out of 5]

İçerisinde çok güzel seçmeler var. Sabahattin Ali'ye başlamak için güzel bir kitap.

[Sibel · Rating 4 out of 5]

* Yarın öldüğümüz zaman birisi bize sorsa: "Dünya da neler gördünüz?" dese herhalde verecek cevap bulamayız.
Koşmaktan görmeye vaktimiz olmuyor ki.

[Ahmet Uzar · Rating 5 out of 5]

Mükemmel ötesi.

[Cenken · Rating 4 out of 5]

Sabahattin Ali öyküleri insanın suratına bir tokat gibi çarpıyor ve sonrasında insanı derin düşüncelere sevkediyor.

[Joy · Rating 3 out of 5]

Ölüme, ihtirasa, kötü şansa, fakirliğe doyduğumu bir kitap oldu kendisi. Aşağı yukarı sonu tahmin edilebilir öyküler seçkisi.

[Derya A. · Rating 5 out of 5]

Yine siradisi bir oykuleme. Donemi, insani tanimak adina sade anlatimi ile surekliyici bir kitap!

[Selmz · Rating 5 out of 5]

Hep elime gelen bir kitap. Sonunda okudum. Beğendim 🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋

[Serkan Çınar · Rating 4 out of 5]

Özellikle Gramafon Avrat, Kafa Kağıdı ve Apartman öyküleri çok etkileyici idi.

[İnmersion · Rating 4 out of 5]

Sabahattin Ali'nin sade ama etkileyici diliyle insanı derinden etkileyen bir kitap. Okurken karakterlerin hislerini yaşıyorsunuz.

[Deniz Gunes · Rating 4 out of 5]

Diğer kitaplarında ki öykülerden ve yazarın biyografisinden oluşan güzel bir kitaptı

[Isil · Rating 5 out of 5]

http://okudumdanoldu.blogspot.be/2013...

Malum Sabahattin Ali şu hayatta en sevdiğim yazarlardandır. Öykülerinin derlendiği türlü yayın arasından, benim elimdeki Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkan Kamyon'u hazırlayan kişi lise 1'deki edebiyat öğretmenim Sevengül Sönmez olunca daha bir keyifle okudum.

Bizim sıradan Anadolu insanının başrol oynadığı, çoğunlukla iç burkan hikayeler.. Hangi birini daha çok sevdim söyleyemem. Alıntıları Kırlangıç adlı öyküden yapıyor olmamın sebebi, sanırım gerçekçi akımda yol almış, yalın anlatımında şahsi fikirlerini neredeyse hiç görmediğimiz Sabahattin Ali'nin kendine ait iki fikri görmüş olmam..

Çok keyifle okudum. Bir hikaye bitince durup tadını çıkarayım dedim ama hemen bir sonrakine başladım. Harika bir derleme olmuş. Böylece hap gibi alın okuyun, üzerine bir de Sabahattin Ali'yi hatırlayıp bir de ah çekin derim.

Hatırlatma: Hıfzı Topuz'un kaleminden Başın Öne Eğilmesin adlı Sabahattin Ali'nin hayatını anlatan kitap da çok keyifliydi.. Sevengül Hanım'ın da kaleminden böyle bir kitap çıkmış. En kısa zamanda okuymak dileğiyle.

Kırlangıçlar öyküsünden..
..Kim bilir, belki öbürünün yanlış anlayacağından çekiniyordu. (Çünkü içten duyulan şeyler hep yanlış anlaşılır.)..Sayfa29

..Ve ikisi de, böyle bir yaz geçirmemiş olan diğer kırlangıçlara tepeden baktılar..(Çünkü azlıkta kalanlar çok olanlara nedense tepeden bakarlar.)..Sayfa31

[Nothing But · Rating 4 out of 5]

Her bolum her ne kadar surukleyici ve çarpıcı olsa da (ki Çaydanlık bölümüne bayıldım) uzun betimlemeler ve konuyla sonradan iliskili olmaya baslayan ve her bolumun basinda ders vermeye odaklanan paragraf topluluklari sonda olsaymis daha guzel ve akici olabilirmis. Ancak kitap gercekten guzel ve herkese tavsiye edebilecegim turden