27 Mayıs İhtilali ve Sebepleri

by Ali Fuad Başgil

İçindekiler

Türkiye'de Cumhuriyet'in Kurulmasından Sonra Siyasi Partilerin Teşkili
Demokratlar İktidarda
Demokrat Parti İktidarı'nın Müsbet İcraatı
D.P. Hükümeti'nin Karşılaştığı Güçlükler ve Hataları
Demokrat İktidarın Zayıflaması
Subaylar Arasındaki Memnuniyetsizliğin Sebepleri

199 pages, Paperback

First published September 1, 2006

About the author

Türk hukukçu ve siyaset adamı.

İlkokulu Çarşamba'da okudu. Lise öğrenimine İstanbul'da başladı ve Paris'te tamamladı. İstanbul'da okurken I. Dünya Savaşı'nın çıkmasıyla beraber eğitimini yarıda kesip 4 yıldan fazla süre Kafkas Cephesi'nde subay olarak görev yaptı. İstanbul'a döndükten sonra bir müddet ticaret ile uğraştıktan sonra eğitimini tamamlamak için Paris'e gitti. Paris'te önce Saint-Barbe Lisesi sonra Buffon Lisesi’ne gitti ve burada lise eğitimini tamamladı. Grenoble Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdikten sonra doktorasını Paris Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamladı. Daha sonra Paris Edebiyat Fakültesi felsefe bölümü ile Paris Siyasi İlimler Merkezi'ni de bitirdi. Başgil ayrıca Lahey Devletler Hukuku Akademisi'nin derslerine devam edip, buradan da mezun oldu. Yani 36 yaşında yurda üç fakülte ve bir yüksek okul diplomalı hukukçu olarak döndü. Hatay'ın bağımsızlığa kavuşmasından sonra 1937'de Hatay Cumhuriyeti'nin anayasasını hazırladı.

Türkiye'de İstanbul Üniversitesinde uzun yıllar Teşkilat-ı Esasiye Hukuku (Anayasa) dersleri verdi. 1939 yılında ordinaryüs profesör unvanını aldı. 27 Mayıs 1960 askeri darbesinden sonra Milli Birlik Komitesi tarafından çeşitli üniversitelerden demokrasiye inandıkları için uzaklaştırılan 147'ler listesinde yer aldı. Bir yıl sonra (1961) MBK'nın, 147'lerin tekrar üniversiteye belki dönebileceklerine dair özel kanun çıkarmasına rağmen bunu kabul etmedi ve Adalet Partisi hareketi içerisinde siyasete atıldı.

15 Ekim 1961 seçimlerinde AP listesinden bağımsız Samsun Senatörü seçildi. Cumhurbaşkanlığı'na adaylığını koyması, Em. Org. Cemal Gürsel'in cumhurbaşkanlığında ısrar eden askeri kesimden gelen yoğun tepkilerle karşılaştı. 24 Ekim 1961 gecesi Fahri Özdilek ve Sıtkı Ulay tarafından götürüldüğü Başbakanlık'a bazı Milli Birlik Komitesi üyesi subaylarınca "hayatınızı garanti edemeyiz" denilerek tehdit edildikten sonra Cumhurbaşkanlığı adaylığından çekildi ve Cumhuriyet Senatosu üyeliğinden de istifa ederek yurt dışına çıktı. Bunu izleyen yıllarda Cenevre Üniversitesi'nde ders verdi, aynı üniversitede Türk Dili ve Türk Tarihi Kürsüleri'ne başkanlık yaptı.

Adalet Partisi'nin %52 oy oranıyla tek başına kazandığı 1965 seçimlerinden sonra Türkiye'ye dönen Prof. Ali Fuat Başgil, 17 Nisan 1967 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Kabri Karacaahmet Mezarlığı'ndadır.

Reviews

[abuzade · Rating 3 out of 5]

Yazarının baṣını bu kitapçık bile belaya sokmuṣ.

[Husnu · Rating 3 out of 5]

Iddialarin aksine gayet yanli bir eser. CHP iktidarini bircok noktada haksizca ve siddetle elestirmekte, DP'yi ise "Cok saf ve naif" olmakla suclamakta ki bu neredeyse iltifata yakin bir itham.

Onun disinda analizlerde uluslararasi konjonkturden hic bahsedilmemekte. Suphesiz ki CHP iktidarinin halkta olusturdugu kotu havanin buyuk etkenleri Buyuk Buhran ve Ikinci Dunya Savasi'dir ama bunlardan kitapta bahsedilmez.

Ayrica, DP'nin ilk yillarinda muazzam bir ekonomik gelismeden bahsedilmekte ancak ekonominin bu kadar gaza basilmasinin sonradan odemeler dengesi krizine yol actigi soylenmemekte. Borc para ile ekonomik buyume saglamayi elbette Inonu de akil etmistir ancak dis borca karsi olan olumsuz tavri onu ekonomik muhafazakarliga itmektedir.

Kisacasi, ben hayal kirikligina ugradim. Bilimsel olma iddiasinda olan bir eserin daha tarafsiz ve daha derin analiz icermesini beklerdim

[Fatih Talu · Rating 5 out of 5]

27 mayıs ihtilalini anlamak için mutlaka okunması gereken bir eser.
Analizler çok yerinde...
O zamanki hadiselerin günümüzle ne kadar benzerlik gösterdiğini gördükçe şaşıracaksınız.
264 sayfanın 180 sayfası kitabın aslı. Geri kalan sayfalar, kitabın geçirdiği hukuki tahkikat ve yargılamalarıyla alakalı.