الحرية الفكرية

إحياء فكر الشهيد مطهري

by مرتضی مطهری, مركز نون للتأليف والترجمة

ما هي أهميّة حريّة الفكر؟ كيف يتعامل الإسلام مع الحريّة الفكريّة؟ هل يحقّ طرح ما يطرأ على الأذهان من شبهات؟ هل يمكن إكراه الناس على الإيمان؟

Genres: Religion

34 pages, Paperback

About the author

مرتضی مطهری (۱۲۹۸- ۱۳۵۸ش) مشهور به شهید مطهری یا استاد مطهری، فیلسوف، مجتهد، خطیب و نویسنده شیعه در قرن جهاردهم هجری و از مهمترین شاگردان علامه طباطبائی و امام خمینی بود. مطهری از افراد تأثیرگذار و از رهبران فکری انقلاب اسلامی ایران به شمار می‌رود.

مرتضی مطهری، از سال ۱۳۲۵ش آغاز به تألیف آثاری در زمینه‌های مختلف فلسفی، اجتماعی، اخلاقی، فقهی و تاریخی کرد و بیش از ۷۰ اثر از او انتشار یافته است. برخی از آثار او در زمان حیات و برخی دیگر پس از درگذشت وی توسط انتشارات صدرا چاپ شده است. سخنرانی‌ها و درس‌های مطهری هم در مجلد‌های مختلف چاپ و منتشر شده است. علاوه بر موارد ذکر شده، نزدیک به سی هزار برگ یادداشت و فیش تحقیقی نیز از مطهری باقی مانده است. «مجموعه آثار شهید مطهری»، مجموعه‌ای ۲۸ جلدی حاوی تمامی آثار منتشر شده از وی است که کتاب‌های با موضوعات مشابه، در مجلدات پیاپی جمع‌آوری شده است. این آثار به تفکیک موضوع عبارتند از:

اصول عقاید، از جلد یک تا چهار: حاوی آثاری مانند عدل الهی، علل گرایش به مادیگری، جهان‌بینی توحیدی، جامعه و تاریخ، ولاها و ولایت‌ها، مدیریت و رهبری در اسلام، و توحید.
فلسفه، از جلد پنج تا ۱۳: حاوی آثاری مانند سیر فلسفه در اسلام، شرح منظومه، اصول فلسفه و روش رئالیسم، مسئله شناخت، و نقدی بر مارکسیسم.
تاریخ، جلد ۱۴ و ۱۵: حاوی کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران، و همچنین فلسفه تاریخ.
سیره معصومین، از جلد ۱۶ تا ۱۸: حاوی آثاری از جمله سیری در سیره نبوی، جاذبه و دافعه علی(ع)، سیری در نهج‌البلاغه، صلح امام حسن(ع)، حماسه حسینی، و داستان راستان.
فقه و حقوق، از جلد ۱۹ تا ۲۱: حاوی آثاری از جمله نظام حقوق زن در اسلام، مسئله حجاب، اخلاق جنسی، امر به معروف و نهی از منکر، نظری به نظام اقتصادی اسلام، و اسلام و نیازهای زمان.
اخلاق و عرفان، جلد ۲۲ و ۲۳: حاوی آثاری از جمله حکمت عملی،‌ فلسفه اخلاق، تعلیم و تربیت در اسلام، آزادی معنوی، احترام حقوق و تحقیر دنیا، و دعا.
اجتماعی-سیاسی، جلد ۲۴ و ۲۵: حاوی آثاری از جمله نهضت‌های اسلامی در صد ساله اخیر، آینده انقلاب اسلامی ایران، آزادی عقیده، مشکل اساسی در سازمان روحانیت، رهبری نسل جوان، و روابط بین‌الملل اسلامی.
تفسیر، جلد ۲۶ تا ۲۸: حاوی کتاب آشنایی با قرآن.

Reviews

[Khadijeh Mazloum · Rating 4 out of 5]

لكي يبلغ الانسان النضج الاجتماعي والنصج ا لفكري لا بد ان يترك حرا لكي لا تعترض اي حاجز او مانع قابليته بالنمو الفكري والفكر من اهم ما ينبغي تنميته في الانسان ولكي ينمو يجب ان يترك حرا لانها تدخل في صميم حياته لذا احتلت الحرية الفكرية وابدا الراي اهمية عالمية وورد ذلك في الاعلان العالمي لحقوق الانسان واعتبرت من اسس الاهداف الانسانية من امنية البشر ابدا الراي اضافة الى الشعور بالاستقرار الامني والرفاه الاقتصادي فتشكل معا هدفا منشودا للانسان
# كذلك الكلام في الدين هو كتنمية الفكر بحاجة الى ان يكون الشخص حرا ولا يمكن ان ينضج الانسان بالنسبة للمسالة الدينية مالم يعطى الحرية الفكرية ومنع الناس من الفكر خشية الوقوع بالخطأ هو خطا فادح يؤدي ذلك الى عدم النضج الفكري
# اما حرية الفكر الاسلامية
وافق الاسلام بالحرية الوضعية العالمية للفكر بل جعلها واجبا من الواجبات والعبادات ويوافق ذلك عدة امور:
ما ورد في الايات القرانية من ايات تحث على التفكير ودعووة الناس للتفكير بكافة الجهاتمنها
# ( ان في خلق السموات والارض واختلاف الليل والنهار لايات لاولي الالباب الذين يذكرون الل قياما وقعودا على جنوبهم ويتفكرون في خلق السموات والارض ربنا ما خلقت هذا باطلا)
# ( في الارض ايات للموقنين وفي انفسهم افلا تبصرون)


(من الكتاب)

[Eman Shehabi · Rating 4 out of 5]

*مراجعة كتاب الحرية الفكرية للسيد مطهري*

عدد الصفحات: 34 صفحة

هو كتاب للشهيد مطهري، يتكون من صفحات قليلة جداً ولكني وجدته=> [خير الكلام ما قلَّ ودل]، تحدّث في محاضرتين له عن الحرية الفكرية، وعلاقة الفكر بالعقيدة، وقارن بين حرية الفكر في الإسلام وعند الديانات الأخرى، وكيف أن الإسلام قد ربط بين العقل والفكر، ولكن الملل الأخرى أبعدت الدين عن الفكر..

وقد استدل الشهيد بالقرآن الكريم وبشيء من سيرة الرسول الأكرم (ص) في التدبر والتأمل لقوله تعالى:
{إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِّأُولِي الْأَلْبَابِ (190)}..

[Zahraa · Rating 4 out of 5]

يبين معنى الفكر ويوضح نظرة الديانات الأخرى للحرية الفكرية وكيف يتعاملون معها في مقابل الدين الإسلامي