Δεκαπέντε χρόνια μετά τη μνημειώδη βιογραφία του Βελουχιώτη, με τον τίτλο "Άρης, ο αρχηγός των ατάκτων", που έχει υπερβεί θεαματικά κάθε ρεκόρ πωλήσεων στο είδος της ο Διονύσης Χαριτόπουλος επανέρχεται με το νέο του μυθιστόρημα σε άλλη μια μεγάλη του αγάπη: τον Πειραιά.
Ο Χαριτόπουλος, γέννημα θρέμμα της πόλης, δίνει μυθιστορηματικά την ανθρωπογεωγραφία του Πειραιά της περιόδου 1947-1967 και αποτυπώνει την ψυχή του μεγάλου λιμανιού, την ταυτότητα της κάθε συνοικίας και γειτονιάς, τους χαρακτήρες των γνωστών και άγνωστων πρωταγωνιστών της πόλης, των καθημερινών ανθρώπων, όλων αυτών που σημάδεψαν την ιστορία της.
Όπως εξομολογείται στην προμετωπίδα του βιβλίου, "στον Πειραιά πατάω στεριά" με ό,τι σημαίνει αυτό, ενώ στο οπισθόφυλλο ο συγγραφέας σημειώνει με νόημα: "Όλα μπορείς να τα δεις και να τα κάνεις στον Πειραιά, όλα εκτός από ένα, να κάνεις τον ζόρικο". Το βιβλίο διαπερνούν μοναδικά δοσμένες χαρακτηριστικές εικόνες του Πειραιά, κυρίως μέσα από τα μάτια του ήρωα του βιβλίου, "του παιδιού", και γίνονται φανερά τα έντονα προσωπικά βιώματα του συγγραφέα αλλά και μια μεγάλη αρχειακή έρευνα, χάρη στην οποία ο αναγνώστης θα βρει πληροφορίες και γεγονότα ελάχιστα ή και καθόλου γνωστά.
Το Εκ Πειραιώς, όπως είναι ο τίτλος, φιλοδοξεί να γίνει βιβλίο αναφοράς για το μεγάλο λιμάνι και να αγαπηθεί από όλους τους Έλληνες, καθώς αποτυπώνει με τον μοναδικό τρόπο του Χαριτόπουλου μια από τις πιο σημαντικές περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος γεννήθηκε το 1947 στην Αθήνα και μεγάλωσε στον Πειραιά όπου από μικρή ηλικία έκανε διάφορες χειρωνακτικές δουλειές στο Λιμάνι και στα γύρω μηχανουργεία, εγκατέλειψε νωρίς δύο απόπειρες σπουδών στην Αθήνα και στο Λονδίνο και δούλεψε στη διαφήμιση μέχρι το 1990.
Από χθες το βράδυ στριφογυρίζει στο μυαλό μου το "Εκ Πειραιώς" .. Στα Λιπάσματα,κάτω στη Δραπετσώνα άμα πιάσεις κουβέντα με τους κυρίους και τις κυρίες της γειτονιάς είναι σα να ξεδιπλώνονται μπροστά σου οι ιστορίες του Χαριτόπουλου.. " Τα πρωινά που κρεμάγαμε τις κάλτσες στο σαλόνι, οι γειτονισσες φωνάζαν ¨"Οξυ" ! Και εμέις τρέχαμε να προλάβουμε να τις μαζέψουμε γιατί το οξύ τις γέμιζε τρύπες και θα έπρεπε να τις πάμε στη μοδίστρα της γειτονιάς να μας τις μοντάρει" .. Αφηγήσεις για τις ιστορίες στις λαικές γειτονιές του Πειραιά,όπως τις κατέγραψε και ο Χαριτόπουλος στο βιβλίο αυτό .. Η πρωιμη αλητεία στις ανηφοριές στα Μανιάτικα , τα ασύρτικα τσιγάρα και το μεγάλο λιμάνι να απλώνετα μπροστά ενώ οι κρυφοί πόθοι περιδιαβαίναν στα στενά της Τρούμπας .. Γεννημένη και μεγαλωμένη στις ανηφοριές της Λακωνίας στα Μανιάτικα, ο Χαριτόπουλος καταφέρε στο βιβλίο αυτό να κάνει πραγματικότητα το μεγάλο μου όνειρο .. Να μη χαθούν οι προφορικές ιστορίες της γειτονιάς . Μια ανάγνωση αφιερωμένη στις ιστορίες του γερο Σαλαμ. που συνόδευαν τα κυριακάτικα τραπέζια μας - ιστορίες για τη " Φιφινιέρα" , για τα βαγονάκια στα Λιπάσματα και για μια ρέγγα που έκανε το προαυλιο του σχολειου να μοσχοβολάει .
Ο Πειραιάς της δεκαετίας του 50 τα είχε όλα: Φτωχόκοσμο, Τρούμπα, μάγκες, ρεμπέτες, πρόσφυγες, ναυτικούς, πόρνες. Ένας κόσμος μακρινός και ταυτόχρονα οικείος, που η δική μου γενιά γνώρισε μέσα από τις ελληνικές ταινίες. Το ύφος και το λεξιλόγιο ανάλογο της περιοχής και των ανθρώπων.
Ο Πειραιάς του 50 ως συναρπαστικός ήρωας μυθιστορήματος. Ανέκδοτα, πληροφορίες, ιστορικά στοιχεία κι ενα παιδι έκθαμβος παρατηρητής των κοινωνικοιστορικών ανακατατάξεων.
Το πρώτο και το μεγαλύτερο βιβλίο της τριλογίας του Χαριτόπουλου για τον Πειραιά πριν την Χούντα. Το βιβλίο είναι γραμμένο στην γλώσσα του πεζοδρομίου στην γλώσσα δηλαδή της εργατιάς του Πειραιά. Αυτό που πραγματικά εκτίμησα ήταν η αποσαφήνιση των εργατικων περιοχών του Πειραιά. Μανιάτικα Κρητικά Χιώτικα Υδραικα Μυκονιάτικα και τα μετέπειτα πρόσφυγικα Δραπετσώνας Κερατσινίου. Παρουσιάζεται περισσότερο ο κόσμος των φτωχων περιοχών του Πειραιά και πολύ λιγότερο έως καθόλου του αστικού Πειραιά με τα αρχοντικά στην Καστέλλα κτλ. Αναφέρονται ιστορίες ενός κόσμου που ο νόμος έχει περιορισμένη δράση όπως τα Μανιάτικα. Φυσικά δεν λείπουν ιστορίες της Τρούμπας αλλά και τα προπολεμικά Βούρλα. Εννοείται πως το βιβλίο έχει αριστερό αντιμοναρχικο πρόσημο. Σε αντίθεση με τα επόμενα δύο βιβλία της τριλογίας οι ιστορίες έχουν μια ροή συνοχή γύρω από την ζωή ενός παιδιού που περνά στην εφηβεία και ενηλικίωση. Μια ζωή που αξίζει να αφαιρέσεις μια ζωή για την τιμή σου και που η γυναίκα είναι περισσότερο τρόπαιο και ηδονή με πολυ λίγα δικαιώματα. Η γλώσσα σε πολλά σημεία είναι πολυ σκληρή γι'αυτό και το λεξικό με την αργκό της πιάτσας στο τέλος είναι εντελώς απαραίτητο. Ο χάρτης στην αρχή θα μπορούσε να είναι πιο λεπτομερειακος. Πλέον βλέπω τον Πειραιά με άλλο μάτι παρά μια περιοχή που μεσολαβεί μεταξύ Αθήνας και διακοπών.
Μυθιστοριματικό/ρεαλιστικό οδοιπορικό στον Πειραιά της μεταπολεμικής περιόδου από 3ο πρόσωπο μέσα από τις ιστορίες του "παιδιού". Άγριες καταστάσεις για σκληρούς τύπους και ιστορίες που πάντα αναδεικνύουν τις κοινωνικές συνθήκες. Από τα μανιάτικα μέχρι την Πειραϊκή και την Τρούμπα ξεδιπλώνετε ένας Πειραιάς τρομακτικά διαφορετικός από το σημερινό. Απλή γλώσσα με όλους τους όρους της αργκώ της εποχής που δίνει τρομερή ατμόσφαιρα. Αμέτρητες μικρές ιστορίες.
Εν κατακλείδι: ένα πολύ ωραία ανάγνωσμα για Πειραιώτες και μη.
Πολλά βιβλία έχω ευχαριστηθεί διαβάζοντάς τα, αυτό είναι μακράν στην κορυφή. Βοηθάει να είσαι Πειραιώτης γιατί έρχεσαι πάρα πολύ κοντά στις περιγραφές του συγγραφέα. Γειτονιές, λέξεις, εικόνες που είτε τις έχεις δει, είτε στις έχουν περιγράψει οι μεγαλύτεροι. Ειδικά στο λεξιλόγιο συνειδητοποίησα ότι λέξεις και φράσεις που έχω στην καθημερινότητά μου, δεν είναι κτήμα όλων. Από τα πλέον αξιόλογα διαβάσματα που έχω κάνει.