Osmanlı Toplumunda Aile

by İlber Ortaylı

Geçmişi karanlık temel kurumlarımızdan biri olan ailenin, Osmanlı İmparatorluğu′ndaki konumu, büyük tarihçimiz İlber Ortaylı′nın kaleminden değerlendiriliyor. Ortaylı, eşlerin birbirine karşı sorumlulukları, aile hukuku, çocuğun yetiştirilmesi, devletin Müslüman ve gayrimüslim ailelere yaklaşımı, miras, çok eşlilik, ataerkillik, harem gibi sağlıklı bilgi olmadan üzerine çokça konuşulan mevzuları ilk elden kaynaklarla yorumluyor. Osmanlı Toplumunda Aile, yalnızca tarihçiler ve araştırmacılar için de, Osmanlı İmparatorluğu′ndaki yaşamı merak eden, sağlam bilgilerle donanmak isteyen herkes için ideal bir çalışma.

"Aile bir toplumun en muhafazakâr, az değişen kurumlarından biridir ve şimdi bu asırda değişmektedir, bu değişme sebebiyle “aile” kurumu kadar tarihçi araştırmalarını gerektiren bir konu yoktur. Bu nedenle Osmanlı toplumunda aile yapısı üzerine yazdığım ve tasvip gören makalelerimi yeniden ele almak, yeni malzemeyi araştırmak ve “millet” sistemi ve “hukuktaki Romanizasyon” gibi toplumsal ve hukukî çerçevesine oturtmak gerekiyordu. Bunsuz son 150 senedeki ailenin, aile hukukunun evrimini kavramak mümkün değildir. Bu nedenle 15.- 16. yüzyıllardan bugüne dek hukukî ve toplumsal çerçevesi içinde Osmanlı ailesinin gelişimini ele alan bu çalışmayı kaleme almayı gerekli gördüm.""
İLBER ORTAYLI

Genres: History, Turkish

240 pages, Paperback

First published July 1, 2000

About the author

İlber Ortaylı (born 21 May 1947), is a leading Turkish historian, professor of history at the Galatasaray University in Istanbul and at Bilkent University in Ankara. Since 2005 he has been the head of the Topkapı Museum in Istanbul.

As the son of a Crimean Tatar family who fled Joseph Stalin's persecution and deportation, he was born in a refugee camp in Bregenz, Austria on 21 May 1947 and came to Turkey when he was 2 years old. Ortaylı attended elementary school and St. George's Austrian High School in İstanbul and then Ankara Atatürk High School. He graduated from Ankara University Mekteb-i Mülkiye (Faculty of Political Science) and completed his postgraduate studies at the University of Chicago under Professor Halil İnalcık and at the University of Vienna. He obtained his doctorate at Ankara University in the Faculty of Political Sciences. His doctoral thesis was Local Administration in the Tanzimat Period (1978). After his doctorate, he attended to the faculty at the School of Political Sciences of Ankara University. In 1979, he was appointed as associate professor. In 1982, he resigned from his position, protesting the academic policy of the government established after the 1980 Turkish coup d'état. After teaching at several universities in Turkey, Europe and Russia, in 1989 he returned to the Ankara University and became professor of history and the head of the section of administrative history.

İlber Ortaylı is widely known as a polyglot. Apart from Turkish, he also speaks German, Russian, English and French.

He has published articles on Ottoman and Russian history, particular emphasis on cities and the history of public administration, diplomatic, cultural and intellectual history. In 2001, he collected the Aydın Doğan Foundation Award. He is a member of the Foundation for International Studies, the European-Iran Examining Foundation and the Austrian-Turkish Academy of Sciences. A biographical book on İlber Ortaylı, "Zaman Kaybolmaz: İlber Ortaylı Kitabı," was published by Nilgün Uysal in 2006.

■Tanzimat'tan Sonra Mahalli İdareler (Provincial administration after Tanzimat) (1974)
■Türkiye'de Belediyeciliğin Evrimi (Evolution of manucipality in Turkey; with Ilhan Tekeli, 1978)
■Türkiye İdare Tarihi (Administrative history of Turkey) (1979)
■Osmanlı İmparatorluğunda Alman Nüfuzu (German influence in the Ottoman Empire) (1980)
■Gelenekten Geleceğe (From tradition to the future) (1982)
■İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı (The longest century of the Empire) (1983)
■Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Yerel Yönetim Geleneği (Local administration tradition from Tanzimat to the Republic) (1985)
■İstanbul'dan Sayfalar (Pages from Istanbul) (1986)
■Studies on Ottoman Transformation (1994)
■Hukuk ve İdare Adamı Olarak Osmanlı Devletinde Kadı (Kadıs as a legal and administrative figures in the Ottoman State) (1994)
■Türkiye İdare Tarihine Giriş (Introduction to the history of Turkish administration) (1996)
■Osmanlı Aile Yapısı (Family structure in the Ottoman Empire) (2000)
■Osmanlı İmparatorluğu'nda İktisadi ve Sosyal Değişim (Economic and social change in the Ottoman Empire) (2001)
■Osmanlı Barışı (Ottoman peace) (2004)
■Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek 1 and 2 (Rediscovering the Ottoman Empire) (2006)
■Kırk Ambar Sohbetleri (Kırk ambar conversations) (2006)
■Eski Dünya Seyahatnamesi (Travelogue of the old world) (2007)

Reviews

[Ibrahim · Rating 4 out of 5]

Aile kurumunun toplumun en küçük birimi olduğunu göz önünde bulundurursak toplumu anlamak üzere ilk olarak bakmamız gereken yerin bu kurum olduğunu düşünüyorum. Bu kitapta da Osmanlı toplumunda kadın, erkek, çocuk ve eğitimi, miras, başlık parası, çok eşlilik, evlenme, boşanma, mahalle kültürü, şeri ve örfi hukukun topluma yansıması gibi bir çok konudan bahsediliyor. Bahsedilen konulara örnek mahkeme sicilleri verilerek konunun açılması kitapta en çok hoşuma giden şey oldu. Zaman zaman anlama da zorlandığım ya da dikkatimin dağıldığı bölümler olsa da ben okumaktan zevk aldım.

Kitapta yeni öğrendiğim bilgilerden bir kaçını paylaşacak olursam:
Kadıların büyük çelişki bulunmadığı sürece şeri hukuka göre değil bulunduğu yerin geleneklerine göre hüküm vermesi,

Kadınların da tıpkı erkekler gibi boşanmaya hakları olduğu ayrıca şiddete maruz kaldıklarında mahkeme yoluyla kocalarının cezalandırılması,

Bir ailenin yeni bir mahalleye ancak mahalledeki birinin kefil olmasıyla yerlesebilmesi,

Ve ( "1885-1906 arasında İstanbul' da evli erkekler arasında çokeşli oranı %2,51 ile %2,16 arasında değişiyor." ) çokeşlilik oranı

[Cgcang · Rating 2 out of 5]

Bu kitap, kötü araştırma nasıl yazılır sorusunun yanıtı gibi. Verdiği pek çok önemli bilgi ve veriye karşın kitap hiçbir sav ve görüş taşımıyor, dolayısıyla, bir anlatısı ve özü yok. Başını sonuna bağlayan ve kitabı kitap yapacak düşünsel ve yazınsal çatıdan yoksun, ruh sıkıcı bir kitap. Konuyla ilgili çok belirli bilgi arayan sınırlı bir okur topluluğu dışında konuyla ilgilenen ilgilenmeyen sıradan okura ne bir düşünce ne bir keyif bırakıyor.

[Arzu Onuklu · Rating 4 out of 5]

İlber hocanın kalemine sağlık,gene bilgiler kattı tavsiye ederim.

[Derya Demirtaş]

Çok güzel

[Cemressa]

İlber Ortaylı'nın bilgisine görgüsüne hafızasına hayranım. Bu çalışmada yeme içme, eğitim, sağlık, kanunlar, evlilik, ölüm ve miras gibi konuların Osmanlı tarihi boyunca değişim ve gelişimini aile penceresinden inceleniş. Hayranlık uyandırıcı... Tek şikayetim kitabın öğrenci notlarından müteşekkil gibi olması. Karıştırdığım diğer kitaplarında da aynını fark etmiştim. Çalışma akıp gitmiyor, bazen düşük cümleler ve zorlayıcı ifadelere rastladım. Çok güzel bir yemeğin iyi sunulamayışı gibi. Bu da hocanın nazar boncuğu olsun deyip onu okumaya devam edeceğim lakin...