Αυτό το βιβλίο δεν φιλοδοξεί να είναι μια συστηματική εισαγωγή στη Βυζαντινολογία ούτε να δώσει μια συνολική εικόνα του φαινομένου που λέγεται Βυζάντιο. Η επιλογή της ύλης -ένα «ποτ-πουρί», αν θέλει κανείς- ανταποκρίνεται σε πολύ προσωπικές προτιμήσεις του συγγραφέα, αλλά κάπως και στην ανάγκη να καλυφθούν ορισμένα κενά της Βυζαντινολογίας που ο συγγραφέας τα θεωρεί δεδομένα. Έτσι, το βιβλίο ίσως μπορέσει να δώσει μερικά ερεθίσματα σε εκείνους που, χωρίς να είναι βυζαντινολόγοι, ενδιαφέρονται αρκετά για το Βυζάντιο και δεν ικανοποιούνται, μακροπρόθεσμα, με περιγραφές που εξαντλούνται στη μεγαλοπρέπεια του αυλικού τελετουργικού, στις φαντασμαγορικές ιεροτελεστίες ή στις ακροβασίες μιας πολιτικής «μεταφυσικής».
Ο μέσος Βυζαντινός ήταν ίσως πολύ πιο «εγκόσμιος» από όσο νομίζουμε. Είχε αρκετά αναπτυγμένο πολιτικό αισθητήριο, ώστε να μπορεί να ελίσσεται και χωρίς μεταφυσική. Αγαπούσε αρκετά τη λεπτότητα των τρόπων, το χιούμορ και την καλλιέπεια, ώστε να μην έχει το νου του συνεχώς στη φυγή από τον κόσμο και στο υπερπέραν. Και, όχι σπάνια, ήταν τόσο θρήσκος, ώστε μπορούσε πότε πότε να κάνει και χωρίς τους μηχανισμούς της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η ύπαρξη του «μεγαλοπρεπούς» στοιχείου στη ζωή των Βυζαντινών είναι αναμφισβήτητη, αλλά η καθημερινότητά τους πρέπει να ήταν πολύ πιο πεζή.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΙΙ. ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΙΙΙ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΙV. ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ V. ΘΕΟΛΟΓΙΑ VI. Ο ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ VII. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ VIII. Η ΠΙΣΤΗ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΙΧ. Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ
Ένα πολύ ενδιαφέρον σύγγραμμα που καλύπτει ως ένα ικανοποιητικό βάθος πτυχές της βυζαντινής αυτοκρατορίας, τις οποίες δε συναντάμε συχνά συγκεντρωμένες σε ένα μεμονωμένο βιβλίο. Όπως και οι περισσότεροι αναγνώστες, που έχουν δημοσιεύσει τη γνώμη τους παρακάτω, θα συμφωνήσω στο ότι πρόκειται για ένα δύσκολο βιβλίο, επιστημονικά δομημένο, όσο κι αν προσπαθεί να ξεφύγει από αυτό, τουλάχιστον στην ελληνική μετάφρασή του. Προτείνεται η μελέτη του με την καταγραφή σημειώσεων για τη συγκράτηση των σημαντικότερων σημείων του και για την αποφυγή επαναληπτικής ανάγνωσης.
Sehr kenntnisreiche Darstellung der byzantinischen Geschichte, die sich stark auf die Themen politische Ideologie, Religion und Literatur konzentriert. Für Laien teilweise schwer verständlich. Am besten parallel mit einer Überblicksdarstellung zu Byzanz lesen!
Από τα πιο δύσκολα επιστημονικά εγχειρίδια. Σε πολλά σημεία καταπιάνεται με ενδιαφέροντα πράγματα, αλλά, δυστυχώς, δεν ξεφεύγει από τη μοίρα ενός επιστημονικού έργου, βαρετό την περισσότερη ώρα.
Difficile, difficilissimo. Di ampio impatto, a volte talmente etereo che risulta incomprensibile. Però è seducente, anche quando non si è d'accordo con la posizione del Beck (nel mio caso in campo religioso). Interessanti i capitoli sull'ortodossia e sull'ortoprassi politica. Un po' meno l'ultimo.