What do you think?
Rate this book
Serpentina's Petticoat, met tekeningen uit de Hongerwinter
"With drawings from the winter of hunger."
125 pages, Paperback
First published January 1, 1961
9 people are currently reading
85 people want to read
About the author
Jan Wolkers
97 books122 followersJan Hendrik Wolkers was a Dutch author, sculptor and painter.
Wolkers is considered one of the "Great Four" writers of post-World War II Dutch literature, along with Willem Frederik Hermans, Harry Mulisch and Gerard Reve (the latter authors are also known as the "Great Three"). He became noted in the 1960s mainly for his strikingly direct descriptions of sex.
His 1969 novel Turks Fruit was translated into ten different languages and published in English as Turkish Delight. It was also made into a highly successful movie, the Paul Verhoeven-directed Turks Fruit (1972) which was nominated for an Academy Award for Best Foreign Language Film and in 1999 won the award for Best Dutch Film of the Century.
From 1980 until his death, Wolkers resided on the Dutch island of Texel. He died on October 19, 2007, age 81, at his Texel home and was cremated in Amsterdam at De Nieuwe Ooster cemetery.
A number of his outdoor sculptures in the Netherlands have been subject to vandalism, presumably due to his use of glass as a construction material. Some examples are the Auschwitz-monument in Amsterdam and the monument on the dike at Ceres on Texel. In reaction to the destruction of the monument in 2003, Wolkers announced that he would use less glass and more steel for such monuments in future. The Jac. P. Thijsse monument in the water at Elemert on Texel does contain more steel, but glass is still a substantial part of the artwork.
Wolkers refused to accept several literary awards. In 1982 he refused the Constantijn Huygensprijs, and in 1989 he refused the P.C. Hooftprijs.
Wolkers is considered one of the "Great Four" writers of post-World War II Dutch literature, along with Willem Frederik Hermans, Harry Mulisch and Gerard Reve (the latter authors are also known as the "Great Three"). He became noted in the 1960s mainly for his strikingly direct descriptions of sex.
His 1969 novel Turks Fruit was translated into ten different languages and published in English as Turkish Delight. It was also made into a highly successful movie, the Paul Verhoeven-directed Turks Fruit (1972) which was nominated for an Academy Award for Best Foreign Language Film and in 1999 won the award for Best Dutch Film of the Century.
From 1980 until his death, Wolkers resided on the Dutch island of Texel. He died on October 19, 2007, age 81, at his Texel home and was cremated in Amsterdam at De Nieuwe Ooster cemetery.
A number of his outdoor sculptures in the Netherlands have been subject to vandalism, presumably due to his use of glass as a construction material. Some examples are the Auschwitz-monument in Amsterdam and the monument on the dike at Ceres on Texel. In reaction to the destruction of the monument in 2003, Wolkers announced that he would use less glass and more steel for such monuments in future. The Jac. P. Thijsse monument in the water at Elemert on Texel does contain more steel, but glass is still a substantial part of the artwork.
Wolkers refused to accept several literary awards. In 1982 he refused the Constantijn Huygensprijs, and in 1989 he refused the P.C. Hooftprijs.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 20 of 20 reviews
May 30, 2017
op de achterkant van het exemplaar dat ik heb staat: 'een opmerkelijk literair debuut'. En dat is het zeker. Vier korte verhalen die zeker zullen bijblijven, niet in de laatste plaats door de schrijfstijl van Wolkers.
March 24, 2019
Serpentina ’s petticoat
Jan Wolkers
De debuutroman van Jan Wolkers is een verzameling van vijf sterke verhalen die vanuit het ik-perspectief worden verteld. In elk verhaal zitten al de thema’s die Wolkers doorheen zijn oeuvre verder zal uitwerken. De dood, het verzet tegen het gereformeerde milieu, de moeilijke verhouding van kinderen met hun ouders, ziekte, het zit al allemaal in dit kleine boekje. En alle verhalen spelen zich af tijdens de oorlogsjaren;
Zonder meer is hierin al het talent van de verhalenverteller aanwezig en zijn oog voor detail. In aanmerking nemend dat het boek in 1961 werd uitgegeven vallen toch het gebruik van brutaal en rauw woordgebruik op en de vrijgevochten mening in verband met seksualiteit.
Hij stelt de hypocriete houding van de gereformeerde religieuze burger aan de kaak. In gezinsverpleging kijken we door de ogen van de 12-jarige verteller naar Marie, een geestelijk gehandicapt meisje dat in huis wordt genomen omdat het gezin daardoor 8 gulden per week krijgt. Helaas is de christelijke gedachte hier ver weg, ze wordt uitgelachen, bespot en wanneer de hongerwinter de rantsoenen minimaal worden nemen ziet de jongen hoe zijn ouders het voedsel van het meisje afnemen. In Het Tillenbeest beschrijft hij zijn angst voor kanker en dood: “Je bent doodgegaan aan de kanker, denk ik. Je hebt je voortgeplant. Ook ik zal doodgaan aan de kanker. Het gezwel valt niet ver van de boom.”
Toch zit er ook wrange humor in de verhalen als tegengewicht voor de angst voor de dood. In Serpentina ’s petticoat is Serpentina zo bezeten van het kanten doodskleed voor de overleden oom Louis dat ze na het kisten van het lijk de rok van het lijfje knipt en er in het geheim voor haar een petticoat van maakt en dat komt alleen maar uit omdat tante Trees op het laatste ogenblik de overledene nog wil zien.
In alle verhalen komt de moeilijke verhouding van het kind met zijn ouders aan bod, overal is er een bijna slaafse moeder tegenover een strenge bijbelvaste vader en in elk verhaal is er één zwart schaap.
Het is een heruitgave van het debuut dat ik las en waarvan ik erg heb genoten. Net als zijn latere werken meer dan de moeite waard. En het feit dat het boekje werd verluchtigd met tekeningen die Wolkers tijdens de oorlogsjaren maakte is een extra.
Jan Wolkers
De debuutroman van Jan Wolkers is een verzameling van vijf sterke verhalen die vanuit het ik-perspectief worden verteld. In elk verhaal zitten al de thema’s die Wolkers doorheen zijn oeuvre verder zal uitwerken. De dood, het verzet tegen het gereformeerde milieu, de moeilijke verhouding van kinderen met hun ouders, ziekte, het zit al allemaal in dit kleine boekje. En alle verhalen spelen zich af tijdens de oorlogsjaren;
Zonder meer is hierin al het talent van de verhalenverteller aanwezig en zijn oog voor detail. In aanmerking nemend dat het boek in 1961 werd uitgegeven vallen toch het gebruik van brutaal en rauw woordgebruik op en de vrijgevochten mening in verband met seksualiteit.
Hij stelt de hypocriete houding van de gereformeerde religieuze burger aan de kaak. In gezinsverpleging kijken we door de ogen van de 12-jarige verteller naar Marie, een geestelijk gehandicapt meisje dat in huis wordt genomen omdat het gezin daardoor 8 gulden per week krijgt. Helaas is de christelijke gedachte hier ver weg, ze wordt uitgelachen, bespot en wanneer de hongerwinter de rantsoenen minimaal worden nemen ziet de jongen hoe zijn ouders het voedsel van het meisje afnemen. In Het Tillenbeest beschrijft hij zijn angst voor kanker en dood: “Je bent doodgegaan aan de kanker, denk ik. Je hebt je voortgeplant. Ook ik zal doodgaan aan de kanker. Het gezwel valt niet ver van de boom.”
Toch zit er ook wrange humor in de verhalen als tegengewicht voor de angst voor de dood. In Serpentina ’s petticoat is Serpentina zo bezeten van het kanten doodskleed voor de overleden oom Louis dat ze na het kisten van het lijk de rok van het lijfje knipt en er in het geheim voor haar een petticoat van maakt en dat komt alleen maar uit omdat tante Trees op het laatste ogenblik de overledene nog wil zien.
In alle verhalen komt de moeilijke verhouding van het kind met zijn ouders aan bod, overal is er een bijna slaafse moeder tegenover een strenge bijbelvaste vader en in elk verhaal is er één zwart schaap.
Het is een heruitgave van het debuut dat ik las en waarvan ik erg heb genoten. Net als zijn latere werken meer dan de moeite waard. En het feit dat het boekje werd verluchtigd met tekeningen die Wolkers tijdens de oorlogsjaren maakte is een extra.
August 17, 2012
Het debuut van Jan Wolkers bestaat uit vijf korte, wrede, ongemakkelijke en schrijnende verhalen die bolstaan van de Tweede Wereldoorlog, dood, een benauwend protestants milieu en liefde voor de natuur. Op één na zijn ze in de eerste persoon geschreven en doen ze erg autobiografisch aan (zo zijn alle hoofdpersonen nog thuis wonende jongemannen). Thematisch horen ze veeleer in de jaren veertig dan in de jaren zestig thuis. Wolkers schrijft alsof de oorlog nèt is afgelopen.
July 3, 2022
Een verhalenbundel van vijf korte verhalen. Het was zijn debuut en het heeft al de duidelijke karakteristieke Wolkers stijl: mooie, aparte beschrijvingen en vergelijkingen; de typische onderwerpen als gezin, geloof, oorlog, dieren en natuur zijn duidelijk aanwezig; terwijl seks in deze bundel nog wat op de achtergrond blijft. Een mooi boekje om kennis te maken met Wolkers, ook omdat er oorspronkelijke illustraties van hem in staan, gemaakt tijdens de hongerwinter.
February 28, 2025
Dit is de eerste verhalenbundel die Jan Wolkers schreef.de verhalen spelen in de tweede wereldoorlog. De bundel bevat vijf verhalen. Het tillenbeest gaat over een beeld dat bij de ouders van de ikfiguur stond en dat afkomstig was uit kasteel Oud Poelgeest in Oegstgeest. Jan had het daar gepikt omdat de daar ingekwartierde Duitsers er inmiddels waren vertrokken. Ik herken de beschrijving van het kasteel goed omdat ik er in het begin van de jaren tachtig vaak ben geweest. Het verhaal ‘Gezinsverpleging’ is nogal cynisch. Het gaat over een gehandicapt meisje die in de oorlogsjaren in het ouderlijk gezin van Wolkers werd opgevangen en daar werd gepest. Serpentina’s petticoat gaat over een zusje die van een lijkwade van een gestorven oom voor zichzelf een petticoat maakt. De oom blijkt half bloot in zijn kist te liggen, tot ontsteltenis van degenen die dit ontdekken.
De verschrikkelijke sneeuwman gaat over een jongen die simuleert dat hij plotseling blind is geworden. Hij bedondert zijn ouders en zijn vriendin met zijn vermeende handicap.
De verhalen spelen in een periode van ernstige schaarste.
De verschrikkelijke sneeuwman gaat over een jongen die simuleert dat hij plotseling blind is geworden. Hij bedondert zijn ouders en zijn vriendin met zijn vermeende handicap.
De verhalen spelen in een periode van ernstige schaarste.
July 25, 2022
3,5
Nam het mee uit de boekenkast van m' n zus: misschien een uitgave die nog van mijn ouders is geweest. In ieder geval zonder de tekeningen van Wolkers. Met veel plezier gelezen: verhalen over de ondraaglijke normaliteit van Nederland na WO2. Net als bij Reve wordt dan de inzet: het overleven van wat afwijkt, van de verbeeldende mens, van de verbeelding zelf. De half van drieënhalf omdat het boek te dun is.
Nam het mee uit de boekenkast van m' n zus: misschien een uitgave die nog van mijn ouders is geweest. In ieder geval zonder de tekeningen van Wolkers. Met veel plezier gelezen: verhalen over de ondraaglijke normaliteit van Nederland na WO2. Net als bij Reve wordt dan de inzet: het overleven van wat afwijkt, van de verbeeldende mens, van de verbeelding zelf. De half van drieënhalf omdat het boek te dun is.
April 22, 2025
Een meesterlijk literair debut!
"Alle dieren krijgen hun Latijnse naam als ze dood zijn, denk ik. Een duizendpoot word Polydesmus, een fuut een Podiceps Cristatus. Wat is de Latijnse naam van mijn broer, van een mens. Homo Sapiens. Een naam die naar vochtige turfmolm en oude vlieren ruikt."
"Alle dieren krijgen hun Latijnse naam als ze dood zijn, denk ik. Een duizendpoot word Polydesmus, een fuut een Podiceps Cristatus. Wat is de Latijnse naam van mijn broer, van een mens. Homo Sapiens. Een naam die naar vochtige turfmolm en oude vlieren ruikt."
July 27, 2017
Het Tillenbeest ~ ★★★
Gezinsverpleging ~ ★★★
Serpetina's Petticoat ~ ★★★
De Verschrikkelijke Sneeuwman ~ ★★★
Vivisectie ~ ★★★
Gezinsverpleging ~ ★★★
Serpetina's Petticoat ~ ★★★
De Verschrikkelijke Sneeuwman ~ ★★★
Vivisectie ~ ★★★
February 29, 2020
5 korte krachtige verhalen die je bij blijven. Schilderen met woorden kan die man.
July 10, 2021
Ik ben gewoon een ontzettende van van Wolkers. Hoe verzint hij sommige dingen? Max Frisch heeft in Gantenbein van hem afgekeken?
January 6, 2022
Niet mijn favoriete boek van Jan Wolkers. Af en toe ging het verhaal ook een beetje aan mij voorbij, zeker met de langdradigheid van sommige zinnen.
January 26, 2022
Dit was een heel apart boek
September 11, 2023
Wie ein Schlag in die Magengegend, der endlich die Verstopfung löst. Wie einen Pickel ausdrücken, und nach dem nächsten suchen. Ob man will oder nicht, Wolkers' Figuren lassen einen nicht mehr los.
October 18, 2024
Het tillenbeest 3,5/5
Gezinsverpleging 3/5
Serpentina’s petticoat 3/5
De verschrikkelijke sneeuw 3/5
Vivisectie 2/5
Gezinsverpleging 3/5
Serpentina’s petticoat 3/5
De verschrikkelijke sneeuw 3/5
Vivisectie 2/5
January 4, 2025
2.5 Vooral de De Verschrikkelijke Sneeuwman was erg vermakelijk. Vivisectie en Gezinsverpleging waren prima. Serpentina's Petticoat matig. Het Tillenbeest was onnavolgbaar.
June 6, 2025
Groots debuut van Jan Wolkers als schrijver. Alles wat hij in later werk zou aanscherpen en verdiepen zit hier al in. Van de vijf korte verhalen waren er vier eerder in literaire bladen verschenen.
- Het Tillenbeest: bij mijn weten het eerste verhaal dat Wolkers ter publicatie aanbod en meteen vol in de roos. Het begin doet erg Reviaans aan, maar later zet Wolkers de vertelling geheel naar eigen hand.
- Gezinsverpleging: met een belangrijk thema in Wolkers' hele werk, namelijk de soms wrede manier waarop mensen elkaar bejegen. In dit geval de liefdeloze behandeling door broer en zus van een in het gezin Wolkers opgenomen geestelijk gestoord meisje.
- Serpentina's petticoat: in bijna alle verhalen in de bundel speelt de dood een belangrijke rol en in het titelverhaal het pregnantst. De binnen de familie in ongenade gevallen oom Louis van de ik-figuur overlijdt en de zus knipt stiekem een stuk van het doodskleed af om er een petticoat van te naaien. Opvallend is hoe mooi en rijk aan beelden het taalgebruik van Wolkers steeds is en hoe dat contrasteert met de somberheid van de omgeving en de hatelijkheid van de personages.
- De verschrikkelijke sneeuwman: een van de weinige verhalen over zijn jeugd dat niet in de ik-vorm is geschreven. De hoofdpersoon moet van de vader werk zoeken en verzet zich daartegen door te doen alsof hij plotseling blind is geworden. Met zijn ingezwachtelde hoofd (vandaar de titel) doet hij er alles aan om zijn omgeving zoveel mogelijk te treiteren. Andersom valt hem van niemand enig mededogen om zijn lot ten deel. Het pesterige gedrag zien we vaker in Wolkers' werk terug en moeten we zien als afzetten tegen het burgerlijke milieu.
- Vivisectie: voor het eerst komt de Tweede Wereldoorlog en de impact die het heeft gemaakt op het kind Wolkers aan bod. Maar zoals overal elders is de oorlog niet het onderwerp - zoals Kort Amerikaans ook niet over de oorlog ging - maar eerder zijn angst voor de dood.
- Het Tillenbeest: bij mijn weten het eerste verhaal dat Wolkers ter publicatie aanbod en meteen vol in de roos. Het begin doet erg Reviaans aan, maar later zet Wolkers de vertelling geheel naar eigen hand.
- Gezinsverpleging: met een belangrijk thema in Wolkers' hele werk, namelijk de soms wrede manier waarop mensen elkaar bejegen. In dit geval de liefdeloze behandeling door broer en zus van een in het gezin Wolkers opgenomen geestelijk gestoord meisje.
- Serpentina's petticoat: in bijna alle verhalen in de bundel speelt de dood een belangrijke rol en in het titelverhaal het pregnantst. De binnen de familie in ongenade gevallen oom Louis van de ik-figuur overlijdt en de zus knipt stiekem een stuk van het doodskleed af om er een petticoat van te naaien. Opvallend is hoe mooi en rijk aan beelden het taalgebruik van Wolkers steeds is en hoe dat contrasteert met de somberheid van de omgeving en de hatelijkheid van de personages.
- De verschrikkelijke sneeuwman: een van de weinige verhalen over zijn jeugd dat niet in de ik-vorm is geschreven. De hoofdpersoon moet van de vader werk zoeken en verzet zich daartegen door te doen alsof hij plotseling blind is geworden. Met zijn ingezwachtelde hoofd (vandaar de titel) doet hij er alles aan om zijn omgeving zoveel mogelijk te treiteren. Andersom valt hem van niemand enig mededogen om zijn lot ten deel. Het pesterige gedrag zien we vaker in Wolkers' werk terug en moeten we zien als afzetten tegen het burgerlijke milieu.
- Vivisectie: voor het eerst komt de Tweede Wereldoorlog en de impact die het heeft gemaakt op het kind Wolkers aan bod. Maar zoals overal elders is de oorlog niet het onderwerp - zoals Kort Amerikaans ook niet over de oorlog ging - maar eerder zijn angst voor de dood.
June 26, 2013
"Hij die op den dood komt
moet van voren af aan beginnen
en betaalt den Inzet
(Het Ganzenbord)" -motto
"Toen ik op haar toeliep - ik dacht niet beter dan dat ik mij beleefd voor te stellen had - hief ze haar rode wrattige gezicht naar mij op, en scheen nor roder te worden als om mij af te schrikken dacht ik. Zoals vuurbuikpadden hun fel gekeurde buik tonen bij nadering van een gevaar." -p.22
"Sta daar niet zo naar me te loeren, ik ben niet mal, zei ze met een hoge stem waarin een vreemde bijklank meetrilde, als had ze bij het spreken een leeg conservenblik onder haar mond gehouden zoals wij we deden als we radiomannetje speelden." -p.23
"Ik bleef verlegen nog wat in de serre drentelen, keek naar haar vettige haren die boven de oren waren afgeknipt, vijftien jaar voordat Parijs het voorschreef." -p.23
" 'En God sloeg Nebucadnezar met krankheid des geestes, zodat hij gras at met de beesten des velds buiten de poorten der stad.' Toen zag ik tranen langs haar wangen lopen." -p.25
"Het heeft geen zin, dacht hij, om te huilen as je tranen niet over je wangen kunnen lopen." -p.81
Fijn en gemakkelijk om te lezen. Erg grappige en erg mooie stukjes in de verhalen. Interessante onderwerpen en plotlijnen. Doet me denken aan While Mortals Sleep van Kurt Vonnegut, dezelfde 'rariteit' soms en verrassend einde | gebeurtenis.
3 van de 5 sterren.
moet van voren af aan beginnen
en betaalt den Inzet
(Het Ganzenbord)" -motto
"Toen ik op haar toeliep - ik dacht niet beter dan dat ik mij beleefd voor te stellen had - hief ze haar rode wrattige gezicht naar mij op, en scheen nor roder te worden als om mij af te schrikken dacht ik. Zoals vuurbuikpadden hun fel gekeurde buik tonen bij nadering van een gevaar." -p.22
"Sta daar niet zo naar me te loeren, ik ben niet mal, zei ze met een hoge stem waarin een vreemde bijklank meetrilde, als had ze bij het spreken een leeg conservenblik onder haar mond gehouden zoals wij we deden als we radiomannetje speelden." -p.23
"Ik bleef verlegen nog wat in de serre drentelen, keek naar haar vettige haren die boven de oren waren afgeknipt, vijftien jaar voordat Parijs het voorschreef." -p.23
" 'En God sloeg Nebucadnezar met krankheid des geestes, zodat hij gras at met de beesten des velds buiten de poorten der stad.' Toen zag ik tranen langs haar wangen lopen." -p.25
"Het heeft geen zin, dacht hij, om te huilen as je tranen niet over je wangen kunnen lopen." -p.81
Fijn en gemakkelijk om te lezen. Erg grappige en erg mooie stukjes in de verhalen. Interessante onderwerpen en plotlijnen. Doet me denken aan While Mortals Sleep van Kurt Vonnegut, dezelfde 'rariteit' soms en verrassend einde | gebeurtenis.
3 van de 5 sterren.
May 20, 2008
Uiterst mooie selectie van kortverhalen aan de hand van Jan Wolkers, doorspekt met een aantal schetsen die de auteur tijdens de oorlogsjaren maakte. De verhalen zijn donker, meeslepend en soms schokkend. De taal is visueel en rijk en het geheel leest als een trein. Dit behoort zeker tot het beste werk van Wolkers, vooral het titelverhaal en het eerste verhaal: "Het Tillenbeest" hebben me zwaar te pakken gehad.
Lezen die hap!
Lezen die hap!
July 10, 2016
lang geleden gelezen en nu weer opnieuw. ik ben heel aangenaam verrast door de humor, de mooie blik en de taal van Wolkers
April 6, 2023
Kannker goed oorlog overlijden en familie
Displaying 1 - 20 of 20 reviews