Sen pod baobabem

Trylogia Afrykańska #1

by Tadeusz Biedzki

Ta historia jest o codziennej walce na Czarnym Ladzie. Ale nie na karabiny i maczety, lecz o tej najwazniejszej: o kawalek bagietki, troche maki i dwa banany. Zwyciestwo pozwala przezyc do jutra i cieszyc sie najpiekniejszymi na swiecie marzeniami, które zastepuja prace i sprawiaja, ze czas plynie tam wolniej niz gdziekolwiek na Ziemi.
Sen pod baobabem to opowiesc o niezwyklych losach ludzi, takze bialych zamieszkujacych ten kontynent, który nie dla nich jest stworzony. I o tym, dlaczego zabija sie albinosów i wypija ich krew, o biedzie, która jest powodem do dumy oraz wierze w duchy, która wyjasnia, dlaczego sasiad zlamal noge. A takze o plemieniu, które twierdzi, ze przybylo z kosmosu, sprzedawaniu dzieci i wielu innych rzeczach niepojetych dla Europejczyka.
Biedzki jedzie do Mali jak do Malinowa. Afrykanów traktuje bez taryfy ulgowej, bez zludzen, ale i bez zadnych uprzedzen. Nie podrózuje po zadnym ,,Czarnym Ladzie" - on chodzi po ziemi.
Michal Ogórek, ,,Gazeta Wyborcza"
Tak interesujacej ksiazki o Afryce nie bylo od czasu Hebanu Kapuscinskiego. Biedzki dowodzi, w przeciwienstwie do wielu autorów, ze zna i rozumie Czarny Lad, jego mieszkanców i ich  niewyobrazalna dla Europejczyków codziennosc. A ze ma znakomite pióro, potrafi na jednej stronie pokazac wiecej prawdy niz inni w calej ksiazce. Sa tu dramat i troski dnia codziennego, i niesamowite postacie, jest poezja, gdy pisze o przyrodzie i marzeniach, które Afrykanom zastepuja marny los, a nawet thriller i sensacja. Fascynujaca pozycja, która kazdy, kto chce sie dowiedziec, jaka jest naprawde wspólczesna Afryka, powinien przeczytac.
Jacek Palkiewicz

Genres: Travel, Polish Literature, Nonfiction

332 pages, Paperback

First published January 1, 2012

Reviews

[Dominik · Rating 3 out of 5]

Postanowiłem pozostać pod baobabem (może bardziej w jego cieniu), ale szkołę - "Szkoła pod baobabem" B. Rybałtowskiej zamieniłem na sen - "Sen pod baobabem" T. Biedzkiego. Stanowi to zabawny zbieg okoliczności i wyraz potrzeby chwili.

Wydaje się, że "Sen pod baobabem" nie był głęboki i regenerujący, a taki właśnie lubię, a był to raczej sen płytki, przerywany od czasu do czasu nieoczekiwanym przebudzeniem. Oczywiście, opowieści T. Biedzkiego stanowią relacje z podróży - tego nie mogę Autorowi odmówić, są jednak pozbawione większego polotu, zacięcia podróżniczego i charakteru, które wespół stopniowo wzmagają ciekawość Czytelnika.

[Justyna · Rating 2 out of 5]

"Janusz" i "Grażyna" na wakacjach... Niesamowite jak pięknie pan Tadeusz potrafił zakamuflować swoje kolonialne podejście do ludzi i miejsc, z którymi się spotkał i które odwiedził. Nic nie wkurzało mnie tak bardzo, jak generalizacja - wszyscy są w jednym worku i oczywiście wszyscy są "Afrykanami", bo przecież nie ma znaczenia czy ktoś pochodzi z Senegalu, Konga, Etiopii czy RPA - wszędzie ludzie są jednakowi, mają identyczne podejście do życia, problemów i, co najważniejsze, jednakowo tkwią w marazmie i nie potrafią sobie z niczym poradzić. Ta książka zwodzi i to jeszcze jak! Jest bardzo dobrze napisana, dlatego każdy kto nie ma pojęcia o Afryce Zachodniej (w tym regionie porusza się autor ze swoją ślepą na wszystko żoną Wandą), uwierzy w każde słowo. A słów i opinii jest tu wiele. Szkoda tylko, że każda jest wygłoszona z perspektywy osoby, która nawet nie stara się zrozumieć ludzi, wśród których się znalazła. O kulturze nawet nie wspomnę. Owszem, są piękne opisy obrzędów, ale co z tego, skoro wyłania się z nich obraz ludzi, którzy robią rzeczy, bo tak. Tradycja? Znaczenia? Nic to, autor się nie wgłębia, bo jak kobieta tańczy do rytmu bębnów, to dla niego jest to jakiś obłąkańczy obrządek i kto wie, może rzuciła na niego czar.
Wyjątkiem jest chyba opis Tuaregów, którzy zaimponowali autorowi swoją wolnością i obyczajami. Tutaj faktycznie opis jest neutralny i barwny.
Krew się we mnie burzy, jak czytam opinie, w których chwalone jest to, jak bardzo pan Tadeusz ma gdzieś poprawność polityczną. To jest człowiek, który na Afrykę patrzy jako na jeden kraj, z jednym problemem, jednym wspólnym umysłem i jedną kulturą, bo nawet jeśli opisuje ich wiele, to tak naprawdę mówi zawsze o tym samym.
Daję dwie gwiazdki tylko dlatego, że stylistycznie jest to dobrze napisana (wyedytowana) książka. Poza tym żałuję, że straciłam na nią czas i nerwy.

[Natalia]

Wnioski dotyczące problemów, z którymi boryka się Afryka oraz jej prawdopodobnej przyszłości są mocne, smutne, ale jakże prawdziwe.

[Romulus · Rating 4 out of 5]

Dobra książka, która utwierdziła mnie w przekonaniu, że Afryka to jedno z tych strasznych miejsc, których nie odwiedzę. Chyba że w jakiejś zorganizowanej podróży - z założenia z daleka od tzw. prawdziwego życia. Poza okolicznościami przyrody nie ma tam czym się zachwycić. Podziwiam autora - gdybym był na jego miejscu, to uciekałbym z płaczem po dwóch dniach. Ale opis tej podróży czyta się znakomicie. Czasami nie gorzej niż "Safari mrocznej gwiazdy" Theroux. Podoba mi się, że autor nie szczędzi szczerego spojrzenia na przyczyny nędzy Czarnego Lądu. To jest, nie skupia się tylko na grzechach kolonializmu, ale i akcentuje specyficzne, bo lokalne uwarunkowania. Jak niezdolność "lokalsów" do podjęcia jakiejkolwiek rywalizacji ze światem w najbliższym tysiącleciu. Albo w ogóle. Bez przeorania świadomości, "zbudowania" nowego człowieka jest to niemożliwe. Rasistowsko rzecz ujmując, należałoby najpierw czarnego człowieka zamienić mentalnie w białego. Ale książka jest o podróży, a nie o "reformowaniu" Afryki. A różnice kulturowe (nie do pokonania) to tylko jeden z jej elementów. Stwierdzenia i obserwacje autora odkrywcze nie są. Są szczere.

[Wojciech Mazur · Rating 3 out of 5]

Mam bardzo mieszane odczucia co do tej książki. Z jednej strony jest pisana ciekawie, narracja prowadzona jest w sposób wciągający, opisy nie nużą. Z drugiej strony nawet osoba taka jak ja, która pojęcie o Afryce ma raczej przeciętne, nie potrafiła nie zauważyć sporej ilości uproszczeń i wyjątkowo wzgardliwego podejścia do ludzi żyjących w odwiedzonych przez Pana Tadeusza krajach. Szkoda, że sporo rytuałów zostało potraktowane pobieżnie i uznane jako "są, bo są i nikt nie wie czemu". Nie wiem jak podsumować tę książkę, lubię, jak ktoś nie próbuje być "poprawny politycznie" i opisuje sytuację jaka jest, ale określanie wszystkich "Afrykanów" jako bezrobotnych marzycieli bez szans na powodzenie i podreślanie tego kilkukrotnie wydaje mi się już osobistą opinią i poczuciem wyższości schowanym pod przykrywką narracji. Szkoda, bo poza kilkoma bardzo czerwonymi punktami miałem przyjemność słuchając opisów krajobrazów i sytuacji z życia codziennego.

[PAULINA · Rating 4 out of 5]

Tadeusz Biedzki in his book shows the true face of Africa, a face I did not know from other books that I had read so far, and there were a lot of them. Africa is not just an exotic holiday among beautiful endless landscapes, colorful people and safari, but poverty and lawlessness on an unimaginable scale. In short, the mess on every field. A dream under a baobab is a dream of an African man about a better world, a dream, that never will come true. The author leaves no illusions, Africa goes nowhere, because where the fundamental laws are not respected and the human mentality is reduced to living here and now, there is no prospect of a better tomorrow.

[Caroline · Rating 3 out of 5]

Stereotypowa, ale z ładnymi fotografiami.

[Robert Więckowski · Rating 3 out of 5]

For me, the book is a 3.5-star read.

[kurp · Rating 5 out of 5]

Genialna książka! Mnóstwo fascynujących faktów i obserwacji, klarowna i płynna narracja, porządne emocje w kilku niebezpiecznych momentach. Ani grama politycznej poprawności - radzę czytać, póki jeszcze wolno, bo odnoszę wrażenie, że atak na wnioski płynące z tej książki przypuszczony zostanie za pięć, cztery, trzy...