Songs Of The Greek Underworld: The Rebetika Tradition

by Elias Petropoulos, Ed Emery (Translator)

The tradition of rebetika song is at the root of all that is most vibrant and subversive in the popular music of modern Greece. In its origins it is the music of the poor, the dispossessed, the refugees and the migrants who came to Greece from Asia Minor before and after the First World War.

The Greek edition of this book is entitled Rebetology, thus according this musical and social subculture its rightful place in the academic study of Greek culture. Written as a broad-brush introduction to rebetika song, this concise and well-argued book details the everyday life of the rebetes ­ who they were, where they came from, how they dressed, their weapons and styles of fighting, their sexual preferences, their culture of hashish and of prison life, all of which form the substance of their songs.

Petropoulos flies in the face of traditional Greek academia with his painstaking explanation of how this apparently most Greek of musical cultures has thoroughly cosmopolitan roots; Turkish, Albanian, gypsy and Jewish. By tracing the figure of the rebetis back to the Ottoman empire, he shows how the language and music of rebetika song were imbued with Turkish influences, and how its ethos was one of free love, criminal behaviours and a challenge to established social norms.

Songs of the Greek Underworld is not only a learned and erudite text, accompanied by breakdowns of the rhythms and metric patterns of the different musics and their associated dances, but a salutary reminder of the shared cultural roots of Turkey and Greece. The book includes the text of songs from the tradition, and over ten line drawings by A. Kanavakis and 34 photographs.

Genres: Nonfiction, Music, Essays, Poetry

165 pages, Paperback

First published January 1, 1975

About the author

Elias Petropoulos (Greek: Ηλίας Πετρόπουλος), who was born in Greece but spent much of his life in France, holds a unique place in the intellectual life of Europe. A self-described "urban anthropologist," he wrote widely and seriously on aspects of Greek life which were rarely considered objects of serious study: the design of the ubiquitous balconies, courtyards, ironwork, and windows of Greek buildings, the methods and vocabulary of preparing coffee and the art of telling fortunes from coffee-grounds, the traditional layout and functioning of brothels, the role of bean soup as an unheralded Greek national dish, the specialized slang of the Greek homosexual scene — it is claimed that his book Kaliarda (Καλιαρντά) was the first dictionary of gay slang in any language — the Greek drug users' underworld, and above all, the Greek musical form rebetiko, of which he was certainly the major historian. His major work, Rebetika Traghoudhia, extensively documents the lyrics and instrumentation of this music, as well as the lifestyle associated with it. The publication of the first edition of this book in Greece in 1968 so scandalized the ruling dictatorship that he was jailed for five months. Subsequent controversial books he authored resulted in several more jail sentences and fines, resulting ultimately in his decision to leave Greece to live permanently in France. He also published poetry, both original and in translation.

Reviews

[Dimitris Hall · Rating 4 out of 5]

Αυτό το βιβλίο το βρήκα από έναν τύπο ο οποίος είχε στήσει ένα τραπεζομάντιλο στο πεζοδρόμιο στην παραλία του Φαλήρου και πούλαγε τα παλιά του βιβλία. Μου είπε ότι η Ρεμπετολογία ήταν πολύ καλό, από τον γνωστό εθνογράφο Ηλία Πετρόπουλο. Μου φάνηκε όντως καλή ιδέα να δώσω μόνο 3 ευρώ για να διαβάσω για τους ρεμπέτες, είναι άλλωστε μια πτυχή της ιστορίας που με ενδιαφέρει: οτιδήποτε σχετικό με την άγραφη ιστορία του ελληνισμού εντός κι εκτός Ελλάδας με ενδιαφέρει. Του έδωσα τα τρία ευρώ και το πήρα, μαζί με τον Λύκο της Στέππας του (Χ)Έσσε.

Το βιβλίο αυτό, με θέμα τους ρεμπέτες, γράφτηκε το 1989, την χρονιά που γεννήθηκα, στο Παρίσι, και πρωτοεκδόθηκε στα Γερμανικά. Οι πολλαπλές αναφορές ήδη θα έλεγα μου ταιριάζουν γάντι. Δεν είναι διεξοδικό, αφού είναι μόνο 101 σελίδες με εικόνες και τεράστια γραμματοσειρά. Αλλά είναι απόδειξη πως ένα ενδιαφέρον βιβλίο δεν χρειάζεται να είναι πολύ μεγάλο για να σε κάνει να σκεφτείς· μια αναφορά είναι αρκετή για να βάλεις το μυαλό σου να αναρρωτηθεί. Συχνά η εικόνα των ρεμπετών εξιδανικεύεται πλέον κι επιλέγεται να αναδειχθεί η χασικλίδικη τους πλευρά, η ελεύθερη, παράνομη ζωή που συχνά κατήυθηναν και φυσικά η μουσική και οι χοροί τους. Όμως τι ξέρουμε για το τι φόραγαν, την σχέση τους με τον έρωτα (και τις διαδεδομένες ομοφυλοφιλικές τους σχέσεις -- όπως έλεγαν, άλλο εραστής άλλο θυληπρεπής «πούστης»), την αργκό τους, τα τατουάζ τους αλλά και για ακριβώς αυτή την μουσικοχορευτική παράδοση τους που μας έχει μείνει σήμερα;

Το γεγονός ότι όσα χόρευε, τραγουδούσε αλλά και τα μουσικά όργανα που χρησιμοποιούσε, μια εντελώς περιθωριακή για την εποχή της ομάδα, είναι σήμερα σε βαθμό αχώριστο συνδεδεμένα με την σύγχρονη ελληνική ταυτότητα, λέει πραγματικά πάρα πολλά για την άγνοια που έχουμε για την πραγματική μας πολυπολιτισμική ιστορία και είναι μόνο ενδεικτικά της έλλειψης ενδιαφέροντος για την ανακάλυψη του ποιοι πραγματικά είμαστε.

[George K. · Rating 4 out of 5]

Δεύτερο βιβλιαράκι του Ηλία Πετρόπουλου που διαβάζω φέτος (αλλά και γενικά), μετά το "Παροιμίες του υποκόσμου". Εδώ έχουμε να κάνουμε με κάτι πιο προσωπικό, μιας και το άλλο βιβλίο ήταν ουσιαστικά λεξικό για λέξεις και εκφράσεις που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι του υποκόσμου τα παλιά χρόνια (και συνεχίζουμε ακόμα και εμείς οι απλοί άνθρωποι να χρησιμοποιούμε καθημερινά πολλές από αυτές), ενώ εδώ ο συγγραφέας μας παρουσιάζει με τον μοναδικό τρόπο γραφής του και το ιδιαίτερο χιούμορ του, τους ρεμπέτες και το ρεμπέτικο τραγούδι. Φυσικά δεν είναι το απόλυτο βιβλίο για το ρεμπέτικο, μιας και όλη η ιστορία για το είδος αυτό χωράει μόνο σε εκατοντάδες σελίδες, μην πω χιλιάδες. Όμως, δίνει τροφή για περαιτέρω έρευνα, αλλά και μπόλικες ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τους ρεμπέτες και το ρεμπέτικο. Μαθαίνουμε κάποια πράγματα για την καταγωγή του είδους, για το ντύσιμο, την συμπεριφορά και την κοσμοθεωρία των ρεμπετών, για τους στίχους και την μουσική. Ο τρόπος παρουσίασης όμως είναι που κάνει την διαφορά. Ο τύπος είχε δικό του στιλ, πως να το κάνουμε. Και έχει γράψει πολλά ενδιαφέροντα βιβλιαράκια, για θέματα που δεν άγγιξαν ακαδημαϊκοί και κουλτουριάρηδες. Το μόνο σίγουρο είναι ότι, μελλοντικά, θα εμβαθύνω πολύ περισσότερο στο έργο του.

[Γιάγκος Πλατής · Rating 4 out of 5]

Ήταν η πρώτη μου επαφή με τον Πετρόπουλο, αν και είχε προηγηθεί η βιογραφία του από τον εκδότη του. Ο άνθρωπος φαινόταν ότι έκανε σοβαρή δουλειά παρά τις όποιες πραγματολογικές ελλείψεις είχαν τα βιβλία του, με την έννοια ότι δεν αναφέρονται κάπου συγκεντρωμένα οι πηγές. Επρόκειτο για μια ξεχωριστή / αιρετική προσωπικότητα που δεν είναι καθόλου γνωστή στις σύγχρονες γενιές.