Echt contact is niet de bedoeling: Lezingen en beschouwingen

by Connie Palmen

´Alle fictie is een constructie van de ziel, van ons denken, ervaren, beleven, van onze psyche, en alle fictie wordt uit nood geboren. Onze ziel, onze persoonlijkheid, ons denken en beleven is tot op zekere hoogte het resultaat van wat we er zelf van maken als van de verhalen die anderen over ons en over de wereld vertellen. Verhalen zijn verbonden met het lot van mensen. Ze zijn van invloed op de manier waarop wij zin geven aan de wereld, aan anderen en aan onszelf. Volgens mij staat veel van wat wij zelf zo authentiek en helemaal origineel menen te voelen, van de oordelen die we vellen over anderen en over onze eigen ziel, voor het merendeel als wetten voorgeschreven en die wetten krijgen we in de vorm van verhalen binnen.´

In Echt contact is niet de bedoeling brengt Connie Palmen op even oorspronkelijke als scherpzinnige wijze een aantal uiteenlopende kwesties voor het voetlicht, van hart tot ziel, van filosofie tot psychiatrie, van moraal tot ideaal, maar altijd gaat het in de kern om taal, om boeken, om het schrijven. En om de manier van leven die dat met zich meebrengt.

Genres: Essays, Dutch Literature, Philosophy

162 pages, Hardcover

First published January 1, 2000

About the author

Connie Palmen (Aldegonda Petronella Huberta Maria Palmen) is a Dutch author. She was born on November 25, 1955 in Sint Odiliënberg.

Palmen debuted with the novel De wetten (1990), published in the USA as The Laws (1993), translated by Richard Huijing. The Laws was shortlisted for the 1996 International IMPAC Dublin Literary Award.
Her second novel was De vriendschap (1995), published in the USA as The Friendship (2000), translated by Ina Rilke.

Palmen had a relationship with Ischa Meijer in the years preceding his death in 1995. From 1999 on she lived with D66 politician Hans van Mierlo, and the couple married on 11 November 2009 until his death on 11 March 2010.

Reviews

[Evi]

Gelukkig is vandaag de langste dag van het jaar. Het langste licht. Dit gaf me de ogen om met enige helderheid het boek van Connie Palmen uit te lezen, waarin ze mijmert en peinst over alles wat ons mensen aangaat. Filosofie (van de menselijke soort...), geloof, literatuur, het schrijverschap zelf, taal en - in het titelverhaal - ook psychotherapie worden onder de loep genomen. En ik heb genoten! Ik heb mezelf één essay per dag beloofd, om het te rekken, maar tussen het lezen van romans door werd ik verslaafd aan de beschouwingen die me werden voorgekauwd. En ik zal ze niet geloven. Ik zal er het mijne van denken, Connie, dat beloof ik je! Je begrijpt mijn boekenverslaving en hebt ze beter weten te verwoorden dan ik voor mogelijk hield (In: 'De moraal van het verhaal'). Ook het verwantschap tussen jouw beroep en het mijne hebben me aan het denken gezet (In: 'Echt contact is niet de bedoeling'). Ook al begrijp je er de finesse niet van, je begrijpt de ziel en hoe het 'is'. Ter ere van jou dan ook een citaat dat me bij zal blijven: "Het lijden van een groot aantal mensen wordt veroorzaakt door het verlies van het vermogen om samenhang te zien, om verbintenissen te leggen, om zichzelf in verband te brengen met hun leven." Later zegt ze ook "Je beroep is je huwelijk met de wereld." Stiekem is dat er raak op.

[Lola]

De ene essay was nog beter dan de andere.

Mijn favoriet: ‘Geen ideaal ideaal misschien’

“Het paradijs ontstaat pas op het moment dat je het verlaat of in de tijd voordat je het betreedt. Net als de hel is het paradijs zelden het oord waar iemand daadwerkelijk verblijft. Het paradijs lag altijd al aan de gene zijde en het zal daar godbetert ook wel eeuwig blijven. Zo staat het nu eenmaal met ideale zaken. Volmaaktheid en realiteit houden zich zelden of nooit met elkaar op.

Het geeft niet. Met minder gaat het ook. We moeten het zelfs met minder doen, er zit niks anders op.”

[Marc Buelens]

Connie Palmen schrijft een zelfreflectieve handleiding bij haar romans. Als literatuur, filosofie, zelf-analyse en een unieke schrijfstijl elkaar ontmoeten, krijg je dit boek. Boeiend, glashelder, en leerzaam voor wie dieper wil ingaan op de essentie van schrijven en inzonderheid het schrijven van Connie Palmen

[Michael]

Hierover ga ik zeker nog het een en ander schrijven. Dit is zo alomvattend. Dit raakt aan zoveel.

[Gaby]

Ja, ik houd toch wel echt van deze schrijfstijl. Zoveel gedachtes! Ik denk vooral nice als je van filosoferen houdt natuurlijk en / of ander werk van Connie Palmen gelezen hebt.

Zeker in het laatste deel ‘eigen werk’ was ik blij dat ik de boeken die ze aanhaalde al gelezen had!

•••
‘Een boek is het meest eigenaardige ding dat ik ken. Het is een ding dat je kunt vastpakken, op tafel kunt leggen, in je boekenkast kunt zetten, waarmee je naar eigen goeddunken kunt doen wat je wilt, maar het boek krijgt een onaantastbaar, zeg maar, geestelijk bestaan nadat het ook daadwerkelijk gelezen is.
Je hoeft het ding niet meer in je bezit te hebben, om het boek in je bezit te hebben.’

‘Ik heb het woord hoog staan. Ik acht mensen verantwoordelijk voor wat ze zeggen en voor wat ze schrijven, en ik beschouw ze als afhankelijk van de verhalen waarmee ze opgroeien en waarin ze verzeild raken. Machtig en onmachtig, verantwoordelijk en afhankelijk, meer kan ik er niet van maken.’

‘Wie of wat je wordt is niet iets wat alleen ontkiemt binnen de muren van een universiteit, noch binnen de omslagen van de eindeloze reeks boeken in je kast.
We moeten de straat op, vreemde bedden beslapen, het hart moet minstens eenmaal aan scherven, je moet met de kop tegen de muur lopen en nog talloze andersoortige fouten maken dan het onjuist invullen van een multiplechoiceformulier. Misschien dat er dan iets begint te dagen.’

[Elene]

“Dat de duidingen voortdurend anders waren en je, als doorgewinterde waarheidszoeker, geen eindpunt bereikte, zag ik opeens als de zin van al die verschillende verhalen. De verhalen moesten elkaar wel tegenspreken, daarin lag hun betekenis. Want stel je voor, bedacht ik, dat het geheime verlangen dat ten grondslag ligt aan het lezen van telkens weer andere boeken, van andere schrijvers en andere filosofen, dat het verlangen waardoor je doorgaat met lezen en nooit stopt, dat het verlangen vervuld zou worden en je op een goede dag inderdaad het Ene Boek las dat een antwoord vormde op al je vragen, de oplossing was voor al je problemen, dat de waarheid van het leven bevatte? Dan zou je je toch het liefst onmiddellijk verhangen?”

[floor]

Ik zou echt willen dat mijn gedachten zo interessant waren.

“Mensen die beweren dat ze de waarheid in pacht hebben, kun je maar beter niet geloven.”

“De ziel maakt verhalen en van verhalen maken we ons een ziel.”

“Zodra je er eenmaal uit bent, maakt het wel degelijk verschil om ervandaan te komen.”

[Jasmijn Terporten]

een collectie van voornamelijk lezingen over schrijven. dit boek heb ik op de tweedehands afdeling gevonden en meegenomen omdat ik het werk van connie palmen erg interessant vind. ik vond de filosofische benadering van alle onderwerpen erg interessant. er zijn denk ik een aantal essays/mijmeringen die me bij zullen blijven, dat is altijd leuk. en dit was ook een goede reminder dat ik echt een keer de wetten moet gaan lezen

[Paul Groos]

Een reeks essays die allemaal op de een of andere manier gaan over de complexe driehoeksrelatie van auteur, werk en lezer en de echte wereld waarin die drie zich bewegen. Het titel-essay vond ik het interessantst en het meest raak. Veel andere lezingen gaan meer over Connie Palmen zelf en over het voor zichzelf en anderen verantwoorden en verklaren wat het werk als schrijver voor haar betekent. Omdat ik niet specifiek in de schrijfster en haar werk geïnteresseerd ben, is dat voor mij minder boeiend. Maar ook in die teksten duiken veel verstandige en interessante gedachten op die ook nog eens, niet onbelangrijk, bijzonder krachtig en in aantrekkelijk Nederlands worden geformuleerd.

[Cees Onderwater]

In het kader van 'Herlezen Connie Palmen' na de recente TV-serie I.M. is dit, na 'De Wetten', nummer 2. Ik weet nog dat ik het na de eerste lezing GEWELDIG vond (lees: 4 of 5 sterren). Misschien kwam dat doordat ik, refererend aan een andere titel, toen 'nog jong en ongedocumenteerd' was :) Sommige hoofdstukken vond ik nu echter een beetje intellectualistisch. Andere verhalen, want dat is volgens Palmen álles wat je/ze schrijft en (be)leeft, vond ik nog steeds/weer heel mooi, soms geestig. Bijvoorbeeld het titelverhaal, een lezing op een congres van psychiaters. In zijn algemeenheid is het nog steeds mooi hoe ze kan vertellen over haar werk, haar visie, hoe beide onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. In die zin vond ik ook het laatste hoofdstuk, ‘Eigen werk’, zeer lezenswaardig. In dat hoofdstuk gaat ze, tegen haar eigen filosofie in, dieper in op haar eigen romans. Omdat die werken niet 1-2-3 voor zichzelf spreken vond ik die uiteenzettingen over de gelaagdheid erg inzichtelijk. Het mooiste vind ik, nog steeds, haar betoog dat, kort gezegd, iedereen in feite een verhaal is.

[Menno Beek]

Hmm. Ik begon enigszins op te warmen voor de non-fictie van Palmen, en tegelijk is dit boek samengesteld met onvoldoende gestrengheid: er staan een paar goede stukken in, maar ook een paar obligate toespraken en het uiteindelijk wat vlakke geheel doet geen recht aan haar interessante geest. Vond de vorige eigenaar, die het bij de kringloop achterliet, wellicht ook. Het staat nu in de voortuin in onze ruilboekenkast, zien, of er een grotere liefhebber te vinden is.

[Alex Cappaert]

Verrassend essay over taal en literatuur.

[Lisa]

Beetje pretentieus af en toe.

[Juno B]

"Het is niet veel, maar veel meer is er volgens mij ook niet. Het zal worden wat ik ervan maak, want als ik er zelf geen werk van maak dan is het er niet."

[Noam]

Een bundel essays van Connie Palmen uit de jaren 90 over uiteenlopende onderwerpen die haar bezig houden, waaronder taal, literatuur en de relatie lichaam & geest. Goed geschreven, natuurlijk, en toch miste ik soms diepgang. Dit zou ook best kunnen komen door hoe Connie Palmen zich verder heeft ontwikkeld in de loop der jaren: We zijn veel beter van haar gewend anno nu.

En toch zijn deze essays de moeite waard, juist omdat ze een beeld geven van hoe Connie Palmen toen als persoon en als schrijver was en vast wel soms nog steeds is. Ze schreef zelf in het essay ‘Echt contact is niet de bedoeling’: ‘Ik heb gekozen voor een beroep waardoor ik mij voornamelijk toegankelijk maak via het boek, via mijn geschreven fictie’ (p.94). Connie Palmen zegt het dus zelf: Lees mijn teksten als je mij wilt leren kennen.