Mensen willen best veranderen. Als je maar weet hoe je ze bereikt in hun onbewuste besliscentrum.
Iemand van gedrag laten veranderen? Dat lijkt een harde dobber. We proberen belang en urgentie te creëren. We werken aan intrinsieke motivatie. Aan proactieve mensen die vanuit eigenaarschap ander gedrag gaan vertonen. Waarom lijkt het zo lastig?
Massaal maken we dezelfde systematische denkfout in onze communicatie. En daarmee houden we onszelf tegen. We denken dat we een ander kunnen bewegen als we de relevantie van de verandering goed voor het voetlicht brengen. Alsof onze gesprekspartner rationeel is. Doordat we vertellen, motiveren, uitleggen, aantonen en storytellen blijft de urgentie, het belang én de beweging bij ons: we leuren en sleuren.
De wetenschap toont aan dat mensen in hoge mate onbewust, irrationeel en emotioneel zijn. Hoe bereik je de ander in z’n onbewuste besliscentrum? Genieke Hertoghs is één van de grondleggers van het gedachtegoed Subconscious Impact. Met het wetenschappelijk fundament van Daniel Kahneman als grondslag, biedt Hertoghs inzicht in hoe je mensen écht bereikt. Hoe je eerst ‘in positie komt’ in het onbewuste brein van de ander. Hoe je daar vervolgens verbinding, eigenaarschap en zelfs gedragsverandering op gang brengt. Als je het eenmaal snapt én je hebt je eigen ego onder controle, dan is daadwerkelijke gedragsverandering eenvoudig.
Dit boek geeft bovendien een doorkijkje naar de volle potentie van het gedachtegoed Subconscious Impact op grotere schaal. Hoe kan het polarisatie voorkomen? En hoe breekt het stevig ingekapselde bubbels open? Hoe draagt het bij aan een meer inclusieve samenleving? En tot slot: hoe stimuleren we gedragsverandering in onze samenleving naar een gezonde leefstijl?
Ik vind het heel knap hoe Genieke Hertoghs erin geslaagd is om een tamelijk abstract onderwerp – weerstand overwinnen - te behandelen in een concreet, gestructureerd en ook nog eens grappig boek: Don’t push me! Wat verstaat zij onder pushen? Vanuit je eigen belevingswereld aan de ander vertellen hoe hij of zij naar de wereld moet kijken. Sja, dat werkt niet, dat weten we. Toch? De gangbare veranderstrategieën zijn allemaal push, stelt Hertoghs, mensen willen wel veranderen, maar niet veranderd worden. Als we voorbeeldgedrag vertonen, een gevoel van urgentie creëren, lonkend perspectief schetsen, zijn wíj in ‘the lead’, en dat levert passiviteit, afwachten, een kritische blik op. Men voelt zich niet gehoord. De weerstand is niet bewust, en dus niet met rationele betogen af te breken. We moeten de mensen in hun onbewuste bereiken. Pullen. In dit boek geeft Hertoghs hiervoor een model, veel theorie, nog meer voorbeelden en best wel wat eye-openers voor mij.
Het boek raakt me al vanaf de kaft: het belooft niet alleen te zorgen voor veranderbereidheid, constructieve communicatie en invloed, maar ook voor … wereldvrede. Met een glimlach begin ik te lezen. Hertoghs heeft al heel slim verbinding met mijn onderbewuste gelegd. Want wereldvrede, wie wil dat nu niet? Ik wel, dus ik stel me open voor haar boodschap. Die boodschap wordt opgehangen aan onder andere haar Model van Perceptie: hoe ziet de ander jou? Want dat bepaalt de mate van impact die je op de ander hebt. Het model begint op niveau 0: probleem, en eindigt op niveau 5: goeroe. Die behoeven nauwelijks verduidelijking. Daartussen vinden we 1: zekerheid, 2: verrassing, 3: aandacht en 4: toegevoegde waarde. Wat deze niveaus inhouden voor de veranderbereidheid en het gedrag van de ander, en wat het effect zal zijn als je gaat pushen bij een dergelijke perceptie wordt goed uitgelegd met herkenbare voorbeelden.
Waarom je beter geen goeroe kunt zijn. Ik was bepaald verrast, met name bij niveau 1. Dat je betrouwbaar bent, je werk goed doet en dus competent overkomt geeft je nauwelijks impact bij de ander. Verras je de ander door een extra (gratis!) service, dan wordt die impact al wat groter. Is het extraatje heel persoonlijk, dan wordt de impact nog groter, want er is sprake van persoonlijke aandacht. Bij niveau 4 lever je aantoonbaar toegevoegde waarde, de samenwerking levert flow op. Pas op dit niveau kun je pushen. Eye-opener: niveau 5: goeroe, is niet beter dan 4, integendeel. Je wordt blind gevolgd, wat je ook zegt. Je hoeft je niet te verdiepen in de situatie van de ander, samen naar de beste oplossing te zoeken. Het resultaat zal minder zijn dan op niveau 4.
Pull Na deze uitgebreide uitleg over push, gaat het boek verder met pull. Als eerste komt ‘scope’ aan de orde: de gefilterde manier om de wereld te zien en informatie te selecteren. Scope is als een ui met lagen: de buitenkant is de buitenwereld (het weer bijvoorbeeld), bij het afpellen van de ui volgen activiteiten (je gedrag en handelingen), mening, emoties, overtuigingen en identiteit. Herkenbaar vanuit het NLP-gedachtengoed. Pull gaat erom de ander en diens belevingswereld centraal te stellen. De ander gaat je aardig vinden en zich openstellen voor jouw ideeën. Je komt zo in het onbewuste besliscentrum terecht. Maar hoe pull je? Dat komt neer op gesprekstechnieken.
Gesprekstechnieken Die gesprekstechnieken beginnen met de regievraag: een open vraag, vrij van oordelen, die in de scope van de antwoorder past. Dus niet: Hoe ga je ervoor zorgen dat je veilig thuiskomt (als moeder naar je puberkind) Maar starten met: Wie gaan er mee stappen? Wie kunnen er goed met elkaar overweg? Dan kun je vervolgen met een doorvraag. Hoe moet ik dat voor me zien? Waarom is dat zo belangrijk voor je? Enzovoorts. Daarnaast lever je support, niet alleen met ‘hum’ en knikjes, maar met woordjes: ja, precies, oké, inderdaad. Positieve bevestiging die zorgt voor verbinding. Doe het vaak, heel vaak! Ook bij uitspraken waar je tegen bent! De gesprekstechnieken worden gelardeerd met veel korte voorbeelden en enkele uitgebreide cases, heel nuttig.
Pullen en pushen in de praktijk Na deze theorie zijn we op de helft van het boek en stapt Hertoghs over naar de toepassing. Ze beschrijft een aantal verschillende situaties en geeft voorbeelden hoe we die kunnen aanpakken met pullen en pushen. Die voorbeelden zijn expliciet gelinkt aan de theorie, het maakt inzichtelijk wanneer de fictieve hoofdpersoon regievragen stelt, doorvraagt en support levert, samenvat, nieuwe inzichten aanreikt en tenslotte stuurt naar ander gedrag. In dit deel vond ik de gesprekken soms wat te gemakkelijk gaan, onrealistisch zelfs, maar waardeerde ik de opmerkingen over diversiteit en de rol van journalisten en tv-presentatoren. Lees dit boek, dames en heren van de media!
Ik push Don't push me! Samengevat vond ik dit een prima boek wat diep ingaat op gespreksvaardigheden en het belang van de wereld zien door de ogen van je gesprekspartner. Niet makkelijk, wel nodig. Het heeft een uitgebreide bronnenlijst en een ‘inspiratie-lijst’, waarop bekende pareltjes te vinden zijn. Het boek is ook bijzonder prettig leesbaar, door de fijne schrijfstijl, de goede, strakke structuur en de humor. De voorbeelden en cases maken het boek zeer praktisch, en dat ik de voorbeelden soms te gemakkelijk vond komt misschien wel door mijn ervaringen door gebrek aan goed pullen, wie weet?
Dit is best een praktisch en leerijk boek. Eerdere ervaringen met soortgelijke boeken, lieten me veelal een zucht 'gebakken lucht' achter. Heel veel woorden om weinig te zeggen en eindeloze aankondigingsretoriek (Hoe we dat gaan aanpakken, lees je verder in het volgende hoofdstuk!) of marketingpraatjes (Om dat te weten moet je m'n andere boek kopen.).
Nu, die twee laatste elementen waren hier ook aanwezig, waardoor ik zuchtend door de eerste hoofdstukken ging. Maar ik heb m'n mening moeten herzien. Het blijft natuurlijk een abstract onderwerp ('weerstand'), maar Genieke weet het toch vrij praktisch uit te leggen mét concrete tips.
Ik heb er zeker iets van opgestoken en: het was gewoon erg prettig om lezen.
Fantastisch boek! Dit is eigenlijk alles wat ik heb geleerd tijdens m’n opleiding journalistiek. Maakt het heel herkenbaar en direct toepasbaar. Minpuntje vind ik dat het boek redelijk kinderachtig is geschreven. Had soms wat minder gemogen. Neemt niet weg dat het idee in dit boek enorm belangrijk is. Tevens direct bruikbaar. Aanrader!
Handig model en de concepten van pushen en pullen zijn helpend. Ik ga het zeker benutten en als taal gebruiken in coachingsgesprekken. Het had voor mij wel met een stuk minder woorden en taalfouten gemogen.
Het onderwerp is heel interessant, maar ik kwam er echt niet doorheen. Normaal lees ik een boek per week. Hier deed ik een paar maanden over. Het gaat zo lang door over één onderwerp.. De laatste hoofdstukken waren wat interessanter.