Zelfgeabsorbeerde ouders, “ouders die vooral op zichzelf gericht zijn en van zichzelf vervuld zijn”. Een lelijk begrip maar het dekt de lading wel. Dit boek gast over zulke ouders en wat hun kinderen kunnen doen om er als volwassene minder last van te hebben. Helaas wel veel herhaling.
Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Één grote spoiler.
Brown legt gelukkig uit dat narcisme gezonde volwassen varianten kent en onvolwassen varianten. Ze beschrijft narcisme als een continuüm met aan de ene kant volgroeid en realistisch narcisme en aan de andere kant onvolwassen, onrealistisch en egocentrisch narcisme. Tussen deze twee extremen bevindt zich onvolwassen narcisme: sommige aspecten zijn al naar de gezonde kant gegroeid, andere nog in het onvolwassen gedeelte of in ontwikkeling. De onvolwassen delen verwacht je bij kinderen maar niet meer bij volwassenen: opscheppen, bluffen, eisen, snel gefrustreerd zijn en dan agressief overreageren, nemen van zelfdestructieve risico’s. “Veel volwassenen, zo niet de meeste, bezitten naast wat ontwikkeld en onontwikkeld narcisme, ook wat narcisme dat zich aan geen van beide uiteinden van het spectrum bevindt.” Dit boek gaat over mensen die voornamelijk naar het ongezonde deel van het spectrum neigen, “(…) waarbij iemand veel van de houdingen en gedragingen vertoont die horen bij de diagnose NPS (narcistische persoonlijkheidsstoornis) zoals beschreven in het Handboek voor de classificatie van psychische stoornissen (DSM-5
) van de American Psychiatric Association, maar toch net geen NPS heeft.” Het gedrag dat deze mensen vertonen noemt Brown: Destructief Narcistisch Patroon (DNP).
Enkele kenmerken van een zelfgeabsorbeerde ouder: wil altijd winnen met onredelijke verwachtingen over succes en prestaties; gevoel overal recht op te hebben; gebrek aan empathie; anderen zien als instrumenteel verlengstuk van henzelf; uitgeput, klagen over buitengesloten of gekleineerd worden; aandacht en bewondering zoeken; oppervlakkige emoties, eigenlijk alleen boosheid en angst; afgunstig; minachtend of arrogant; innerlijke leegte en geen langdurige relaties kunnen onderhouden; omgekeerd ouderschap (rollen kind-ouder omgedraaid); koestert zich in de glorie van het kind (kind moet succesvol zijn, wensen van het kind worsen genegeerd); onverdraagzaam jegens waarden en behoeften van het kind; buit anderen uit.
Typen zelfgeabsorbeerde ouders:
- Behoeftig. Willen gewaardeerd worden door hun inspanningen.
- Prikkelbaar. Veeleisen en kritisch, nooit tevreden.
- Berekenend. Manipulatief, willen winnen, bereid tot liegen en verdraaien.
- Grootsprakig. Ouders op podium met hoofdrol. Flamboyant en dramatisch, bluffen en opscheppen, aandikken prestaties en kwalen.
Reacties op zelfgeabsorbeerde ouder:
- Volgzaam;
- Opstandig.
Brown geeft allemaal gedetailleerde tips die er in de kern op neerkomen:
- Wordt een autonome sterke persoonlijkheid.
- Last de illusie los dat de ouder nog verandert.
- Ontwikkel een positief geformuleerde innerlijke dialoog,
- Gebruik mindfulness.
- Stel je open voor anderen.
Positieve wraak
Negatieve wraak = ander pijn doen als vergelding.
Positieve wraak = een goed leven leven ondanks het narcistische misbruik uit het verleden.