Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ σε απρόβλεπτες συζητήσεις με τον Μάκη Προβατά και την Έφη Βασιλοπούλου. Μιλά, μεταξύ άλλων, για τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια, για τους γονείς της, την Κατοχή και την Αντίσταση, για τη ζωή της στη Γαλλία, για τη μητρότητα και τον ρόλο της ως γιαγιάς. Συζητά για την «ελληνική συνέχεια», την αρχαία Ελλάδα και το Βυζάντιο, για τη νεότερη ελληνική ιστορία που «πελοποννησιάζει» αλλά και για τις «ανιστόρητες ανοησίες» του Ταγίπ Ερντογάν, για την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Καταθέτει τις απόψεις της για το κατά πόσον βελτιώνει η εκπαίδευση τον άνθρωπο, για τους νέους την εποχή του διαδικτύου και τον σχολικό εκφοβισμό, το τι είναι όντως αυτονόητο στη ζωή· για την έννοια της μνήμης, της λήθης και της αλήθειας· για τον έρωτα και τον ευτυχισμένο γάμο, την προδοσία και την απώλεια· για το εφικτό ή όχι της αυτογνωσίας και τον γρίφο που λέγεται «ψυχή»· για την ανθρωπιά ως μέγιστη αρετή και την τέχνη ως ζωντανό οργανισμό, για τους ποιητές που θαυμάζει. Η έκδοση συμπληρώνεται από παράρτημα με 14 δημοσιευμένα και αδημοσίευτα ποιήματά της.
Η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ γεννήθηκε το 1926. Σπούδασε στην Αθήνα και στο Παρίσι και ειδικεύτηκε στη μελέτη του κόσμου της χριστιανικής Ανατολής, και ειδικότερα του κράτους και της κοινωνίας του Βυζαντίου. Μια σειρά εργασίες της πάνω στο Βυζάντιο την έκαναν γνωστή. Αναφέρουμε εδώ μονάχα μερικές: "Έρευνες για τη διοίκηση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας τον ένατο - δέκατο αιώνα" (1960), "Το Βυζάντιο και η θάλασσα" (1966), "Μελέτες για τη διοικητική και κοινωνική διάρθρωση του Βυζαντίου" (1971), "Βυζάντιο, η χώρα και τα εδάφη" (1976), κ.λπ. Έλαβε μέρος σε διάφορα παγκόσμια συνέδρια ιστορίας και προσκλήθηκε για διαλέξεις στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου ενώ έχει τιμηθεί με πολλές διακρίσεις. Το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης και το 1976 εκλέχτηκε Πρύτανης στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης (η πρώτη γυναίκα να τιμηθεί με μια τέτοια θέση στα 700 χρόνια παράδοσης του Πανεπιστημίου). Έχει διατελέσει, μεταξύ άλλων, Πρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου, Πρόεδρος του Πανεπιστημίου του Παρισίων και του Κέντρου Τέχνης και Πολιτισμού Ζωρζ Πομπιντού-Μπομπούρ. Είναι αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και είναι επίτιμη πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου των Δελφών. Θεωρείται μια απ' τις πλέον εξέχουσες πανεπιστημιακές και πνευματικές προσωπικότητες του τόπου μας που τιμούν πραγματικά την πατρίδα μας στο εξωτερικό. Η εργογραφία της είναι ιδιαιτέρως σημαντική και παραμένει σημείο αναφοράς των μελετητών.
Λίγα ονόματα κρατώ στον τελικό απολογισμό: ενός σκύλου πιστού, ενός γατιού και λιγοστών ανθρώπων.
Δέος κρατώ για την αιώνια ωραιότητα των τόπων και για το σκίρτημα εμπρός στον πρώτο θαυμασμό.
Από τα πράγματα κρατώ ένα σπετσιώτικο υφαντό, λίγο ψωμί, ζεστό ακόμη από καρβέλι ζυμωτό, απ μια φυσαρμόνικα παλιά και την λατέρνα που έπαιζε Τσιτσάνη στης γειτονιάς μου την ταβέρνα.
Ένα καλάθι με σταφύλια, ροδάκινα και σύκα, μια ρίζα δεντρολίβανο, μια γλάστρα για βασιλικό, τη βάρκα που αρμένιζε κάποτε στον Σαρωνικό τ' αφήνω στο παιδί για θύμηση και προίκα.
Μη με ρωτάτε τώρα πόσο κοστίζουν όλα αυτά. Ρωτήστε αυτούς που ξέρουν πόσο αξίζουν τα λεφτά.
Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί από όλους τους Έλληνες και να μεταφραστεί ώστε να ταξιδέψει και ανά τον κόσμο.. μια σπουδαία γυναίκα τοποθετείται μέσα από ένα κείμενο ερωταπαντήσεων σε θέματα όπως η ιστορία, η θρησκεία, ο πολιτισμός αλλά ακόμα τα social medial.. Πρέπει να βρίσκεται σε όλες τις Ελληνικές βιβλιοθήκες αποτελεί θησαυρό.
Δεν το θεωρώ λογοτεχνικό πόνημα για αυτό του βάζω 3 αστεράκια. Είναι ουσιαστικά μια μεγάλη συνέντευξη του Μ. Πρόβατα στην κ. Αρβελερ τυπωμένη σε βιβλίο. Τα θέματα που συζήτησαν πολλά και διαφορετικά: για την ιστορία, τους Έλληνες σαν προσωπικότητα, τους πολιτικούς, ανθρώπους που συνάντησε, τον πολιτισμό, την ζωή, το παρελθόν και το μέλλον και πολλά άλλα. Κάποια σημεία έχουν αρκετό ενδιαφέρον κάποια άλλα όχι. Απο μένα αυτά..... 😉
Οι σκέψεις και η προσωπικότητα της Γλύκατζη-Αρβελέρ, πάντα εμπνευσμένα και ενδιαφέροντα. Το βιβλίο ωστόσο, όχι προφανώς με δική της ευθύνης, στερούνταν συνοχής και ροής. Διάσπαρτες ερωτήσεις, χωρίς να ακολουθούν μια λογική, χρονολογική ή θεματική αλληλουχία.
Η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ μέσα από τις απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες της με τον Μάκη Προβατά και την Έφη Βασιλοπούλου, αποκαλύπτεται, μιλάει για τα παιδικά της χρόνια, για τη ζωή, τη μητρότητα κτλ. Με πνεύμα ανήσυχο και διαυγές παίρνει θέση σε θέματα επικαιρότητας, πολιτικής και καταθέτει δικές της απόψεις και αποστάγματα σοφίας. Μια έκδοση πραγματικά ιδιαίτερη που σου γνωρίζει αυτή την πραγματικά τόσο ξεχωριστή γυναίκα με την σπουδαία προσφορά και την ξεχωριστή ιδιοσυγκρασία, μιας γυναίκας τολμηρής που δε μασάει τα λόγια της προκειμένου να γίνει αρεστή ενώ την ίδια ώρα σε κερδίζει η ευγένεια του λόγου της. Λοιπόν καταλήγω μιας και είναι το τρίτο βιβλίο σχεδόν αυτοβιογραφικό μέσω της μορφής των ερωτοαπαντήσεων που διαβάζω ότι μου αρέσει πολύ σαν ιδέα από τις τυπικές βιογραφίες που φορτώνουν τον αναγνώστη ένα σωρό άχρηστες πληροφορίες. Η ανάγνωση γίνεται πιο εύκολη, ο συνεντευξιαζόμενος σε ένα πιο χαλαρό κλίμα εξιστορεί και αναλύει το βίο και το έργο του και συστήνεται στον αναγνώστη με περισσότερη αμεσότητα και ειλικρίνεια.
«Αν κάποιος με προδίδει τον διαγράφω. Σαν να μην υπάρχει πια. Ξεχνάω ως και το όνομα του. Καταφέρνω δηλαδή να κάνω την πλήρη απάλειψη. Βέβαια δεν έχω διαγράψει πολλούς. Για μένα η μεγαλύτερη τιμωρία προς κάποιον είναι να γίνεις απών ενώ τον αγαπάς και το ξέρει».
Είναι ένα α βιβλίο γραμμένο με τη μέθοδο συνεντεύξεων-συζητήσεων άκρως ενδιαφέρον και επιμελημένο. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να είναι και διαφορετικά αναφερόμενο στην εξέχουσα Ελληνίδα διανοούμενη αυτού και του περασμένου αιώνα κυρία Γλυκατζη-Αρβελέρ .
Στις συζητήσεις που γίνονται με τους δύο συνεργάτες της, αναφέρονται οι απόψεις της σχεδόν για όλα τα θέματα της επικαιρότητας, την πανδημία ,τον πόλεμο στην Ουκρανία, την βία,τις διακρίσεις, το διαδίκτυο, τον σχολικό εκφοβισμό καθώς επίσης αναπτύσσει τα θέματα Ελλάδας Βυζαντίου και θέματα της νεότερης Ελληνικής ιστορίας. Αναλύει θέματα κοινωνικά και πάνω από όλα θέματα εκπαίδευσης του ανθρώπου και της ψυχής. Θεωρεί την ανθρωπιά ως την μέγιστη αρετή και μας παροτρύνει να κυνηγήσουμε αδιάκοπα το όνειρό μας. Είναι πεπεισμένη ότι στη Βεργίνα δεν είναι θαμμένος ο Φίλιππος ο Β αλλά ο Μέγας Αλέξανδρος και τοποθετεί την απόδειξη αυτή στα χέρια του μέλλοντος...
Αναφέρεται επίσης σε σημεία της ζωής της από τα παιδικά της χρόνια μέχρι σήμερα που είναι πλέον γιαγιά και μας επιτρέπει με αυτόν τον τρόπο να μάθουμε την πιο προσωπική πλευρά της.
Ο λόγος είναι ώριμος ,σοφός, διεισδυτικός και ευφυής. Στην έκδοση περιέχονται και 14 δημοσιευμένα και αδημοσίευτα ποιήματά της.
3.5 αστέρια Απαντήσεις μέσα από συζητήσεις της κυρίας Γλύκατζη-Αρβελέρ για διάφορα θέματα: μετάθανατο ζωή, θρησκεία, διάσημα πρόσωπα, ίντερνετ και social media, σχέσεις γονιών-παιδιών, Βυζάντιο, πολιτισμός, θέση της Ελλάδας σήμερα στον κόσμο, Αρχαία Ελλάδα, κλπ. Παράλληλα περιλαμβάνει και κάποια στοιχεία για τη ζωή της, εικόνες από τα παιδικά χρόνια και τη σχέση με το σύζυγο και την κόρη της. Όπως και να το κάνουμε, η γυναίκα έχει άποψη για πολλά θέματα και η γνώμη της έχει μια βαρύτητα, οπότε έχει πολύ ενδιαφέρον να μάθει ο αναγνώστης τι σκέφτεται για όλα αυτά, καθώς δε μασάει πολύ τα λόγια της προκειμένου να είναι αποδεκτή ή politically correct. Η προσωπική της ζωή από την άλλη, ειδικά η σχέση με το σύζυγο και την κόρη-εγγονή, παρουσιάζεται κάπως εξιδανικευμένη, αλλά συνολικά, το βιβλίο σίγουρα αξίζει να το διαβάσει κανείς.
[3.5*] Η ζωή και οι απόψεις της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ μέσα από μια μεγάλη συνέντευξή. Πολύ πιο ενδιαφέρον και ουσιαστικό από το Μια ζωή χωρίς άλλοθι που με είχε απογοητεύσει.
Στα θετικά του είναι ότι είναι μικρό, διαβάζεται εύκολα καθώς έχει τη μορφή συνέντευξης και κάποια σημεία έχουν ενδιαφέρον. Κάποια άλλα, που αφορούν τη ζωή της κυρίως ή είναι κάπως αποφθεγματικά (δεν τα αναλύει σε βάθος και υπάρχουν φράσεις- τσιτάτα), δεν τα βρήκα εξίσου καλά. Τα ποιήματά της δεν μου άρεσαν. Αυτά..
Υπήρχαν μερικά σημεια πιο ενδιαφέροντα από αλλά σε αυτή τη μεγάλη συνέντευξη αλλά γενικά δεν βρήκα κάτι το πραγματικά ιδιαίτερο σε αυτό το ανάγνωσμα. Τα τρία αστέρια τιμής ενεκεν...
Χάρηκα τις απαντήσεις, αλλά θα ήθελα λίγο παραπάνω σε αρκετά από τα θέματα που τέθηκαν. Μου έλειψε κι εμένα η συνοχή των θεμάτων, θα μπορούσε να είναι λίγο καλυτερα δομημένο.
Υπέροχες οι απαντήσεις της κ. Γλύκατζη Αρβελέρ. Προσωπική μου άποψη ότι οι ερωτήσεις δεν ήταν αντάξιες των γνώσεων και εμπειριών της, τουλάχιστον σε ένα ποσοστό, και για αυτό και το 4/5. Απλοϊκές, βιαστικές και αναμενόμενες. Τουλάχιστον, οι απαντήσεις της κυρίας Γλύκατζη Αρβελέρ βελτίωσαν το αποτέλεσμα και το βιβλίο είναι απολαυστικότατο.