Mitologia skandynawska w epoce wikingów

by Leszek P. Słupecki

Świat mitycznych istot pogańskiej Skandynawii wydaje się być wiele bogatszy niż w innych mitologiach. Oprócz bogów dzielących się na dwa rody Asów i Wanów zaludniały go różne rodzaje Olbrzymów, Elfy, Karły, duchy, rozmaite nadnaturalne istoty żeńskie, herosi, demony, potwory, zwierzęta.(...)
Często nie wiemy nawet, co w przypadku jakiegoś konkretnego wątku barwnej opowieści o bogach i bohaterach było żywym mitem, a co jedynie legendą, zgrabnie dopisaną w czasach, gdy pogańska wiara zmieniała się w uczoną mitologię średniowiecznych, islandzkich intelektualistów.

Genres: Mythology, History, Polish Literature, Nonfiction

360 pages, Hardcover

First published January 1, 2006

About the author

Leszek Paweł Słupecki – polski historyk, specjalizujący się w historii i archeologii średniowiecza, historii religii pogańskich oraz skandynawistyce; nauczyciel akademicki związany z uczelniami w Siedlcach i Rzeszowie.

Urodził się w 1956 roku. Po ukończeniu kolejno szkoły podstawowej i średniej podjął studia z zakresu historii, które ukończył magisterium. W 1990 roku w Instytucie Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk uzyskał stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie historii o specjalności archiwistyka na podstawie pracy pt. Organizacja przestrzeni sakralnej u Słowian zachodnich w okresie wczesnego średniowiecza przed przyjęciem chrześcijaństwa, której promotorem był prof. Stanisław Tabaczyński.
W 1999 roku w tej samej placówce naukowo-badawczej otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii o specjalności historia średniowiecza na podstawie rozprawy nt. Wyrocznie i wróżby pogańskich Skandynawów. Studium do dziejów idei przeznaczenia u ludów indoeuropejskich.

Zawodowo związany był początkowo z Instytutem Archeologii i Etnologii PAN, na którym uzyskał wszystkie stopnie naukowe, a następnie Instytutem Historii na Wydziale Humanistycznym Akademii Podlaskiej, przekształconej w Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach.

Obecnie jest profesorem zwyczajnym i kierownikiem Zakładu Historii Średniowiecznej i Nordystyki na Uniwersytecie Rzeszowskim.

W 2005 roku prezydent Polski Aleksander Kwaśniewski nadał mu tytuł profesora nauk humanistycznych.

Reviews

[... · Rating 4 out of 5]

4.25*

[Tymciolina · Rating 4 out of 5]

Więcej niż Thor i Ragnarok.

Mitologia skandynawska to nie tylko Thor i jego młot Mjollnir. Ragnarok to nie właściwy koniec świata, a raczej element cyklu. Marvel mnie oszukał - Hel nie była córką Odyna, a Lokiego. A Loki! Ten to nie wybrzydzał i gustował w przedstawicielach obu płci, co nie zyskiwało mu poważania u ultra męskich Asów. Tolkien nie wymyślił takich imion jak Gandalf, Durin czy Thrain. Midgardsorm to nie tylko wielki wąż z God of War 4.

Jednym zdaniem. Wikingowie stworzyli bajecznie bogate wierzenia, które niesłusznie sprowadza się tylko do Naglfara i końca świata. Chwała Leszkowi Słupeckiemu za to, że je z takim pietyzmem opisał. Jednak aby dobrze bawić się przy lekturze trzeba pamiętać o jednym. Mitologia skandynawska w epoce wikingów to książka naukowa ze wszystkimi swoimi cechami gatunkowymi. To nie luźna gawęda o wierzeniach, lecz próba dotarcia do tego jak faktycznie wyglądała kosmogania nordycka, jak się zmieniała, co Skaldowie dodawali na przestrzeni wieków od siebie do już zastanych opowieści. W rezultacie Słupecki nie zawsze daje proste odpowiedzi w kwestii zawiłości skandynawskiej mitologii. Cóż z tego skoro i tak jest po prostu porywająco.

Polecam!

[zuzanna]

dnf 51%

[Page 815 · Rating 5 out of 5]

Świetna synteza mitologii starożytnej Skandynawii. Autor przedstawia najważniejsze mity i postaci mitologii skandynawskiej na czele z boskimi rodami Asów i Wanów, ich wrogami Olbrzymami, kończąc na Elfach i Krasnoludach, z których wszystkie te istoty zajmowały istotne miejsce w wierzeniach i kulcie wikingów.

Tematem przewodnim pracy jest ukazywanie bogactwem mitologii skandynawskiej i wielości wątków się w niej zawierających, tak więc autor odrzuca proste modele porządkujące, jak teoria Dumezila o trzech funkcjach społecznych czy dychotomia pierwiastków żeńskiego i męskiego, które nie są w stanie w zadowolający sposób wytłumaczyć wszystkiego w wierzeniach Skandynawów. Najciękawsze są chyba związki mitologii skandynawskiej z innymi mitologiami, od celtyckiej przez słowiańską, grecką i rzymską aż po indyjską. Nie są to jednak sztuczne związki, narzucone przez klasycznie wyedukowanych uczonych, którzy w każdym bogu pogańskim widzieli kolejnego Zeusa i Hadesa do odhaczenia. Są to prawdziwe, pradawne i szalenie fascynujące powiązania cofające się aż do czasów wędrówek ludów, epoki brązu, narodzin wszystkich kultur europejskich. Autor nie traci też czasu prz badaniu wpłów chrześcijaństwa na wierzenia wikingów szukając jakiejś (jeszcze bardziej) mitycznej czystej od zewnętrznych zanieszczeń mitologii skandynawskiej, akceptując wpływy chrześcijańskie jako niemniej wartościowe niż wpływy innych systemów wierzeń, które następowały przez cały czas od samego powstania mitologii.

Praca jest konkretna, ciekawa i przystępna dla zwykłego, nienaukowego czytelnika. Z pewnością warta polecenia dla każdego fana mitologii.

[Melian · Rating 4 out of 5]

Czasami zbytnio komplikowała i/lub przynudzała ale ogólnie mega interesująca!!

[Sylia · Rating 4 out of 5]

Prof. Leszek Słupecki to znawca wyborny. Rzeczona pozycja jest materiałem świetnym dla człowieka orientującego się w świecie mitów skandynawskich, jednak jako wprowadzenie do naukowego punktu widzenia jest to lektura trudna. Wstęp jest przystępny i zdradza wyjątkowe podejście autora, aż żal, że styl nie zachował się w dalszych rozdziałach książki.
Ocena: 4.5