What do you think?
Rate this book
Het Journaal van Bontekoe
Hertaling in hedendaags Nederlands van het 17e-eeuwse dagboek van de Hoornse schipper over zijn reis naar Indië.
168 pages, Hardcover
First published January 1, 1646
3 people are currently reading
59 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 20 of 20 reviews
January 16, 2024
Ik heb een aantal aangename leesuren beleefd met dit boek. Het is toch een belangrijk aspect van de geschiedenis van Nederland, de scheepvaart, de koopvaardij, het avontuur van lange ontdekkingsreizen, de pioniersmentaliteit en ook zo nu en dan de wreedheid waarmee de omgang met mensen uit andere culturen gepaard ging. De vertelde geschiedenis is tussen 1618 en 1625, toen de Verenigde Oostindische Compagnie sinds 1602 bestond, tijdens en na het Twaalfjarig Bestand in de Tachtigjarige Oorlog, toen ook China al een geduchte handelsnatie was.
Bontekoe was schipper op een VOC-schip. Hij heeft heel wat ontberingen moeten doorstaan. Maar door alle pech heen, is hij eigenlijk telkens vooral een geluksvogel geweest. Hij overleeft het als zijn schip verbrandt en ontploft, hij en zijn volk weren zich kranig in menige storm, hij weet meestal tactisch om te gaan met bewoners van landingsplaatsen. Zijn leiderschap vind ik in die zin opmerkelijk, dat in het Journaal diverse confrontaties voorkomen met zijn bemanning waarbij hij vanuit zijn christelijk geloof doorslaggevende argumenten levert voor het overreden van andere meningen, minder directief dan ik had vermoed van een scheepskapitein in die dagen. De besluitvorming over belangrijke zaken was in zekere mate democratisch, namelijk in handen van de scheepsraad, waarin de officieren zijn verenigd, ook van de andere schepen als sprake is van een konvooi. De besluiten, resoluties genaamd, werden op schrift gesteld. Dat was mede om duidelijkheid te geven aan de VOC-bestuurderen, zowel in de Oost als in het vaderland.
Ik vind het echt fantastisch dat men met de middelen van begin zeventiende eeuw met zó veel nauwkeurigheid heeft weten te navigeren, bijvoorbeeld bij het aansturen op St. Helena dat, gelegen in de enorme Zuidatlantische Oceaan, een piepklein rotspuntje is – echt gaaf – terwijl Bontekoe dit vermeldt als een simpel feit.
De gelezen editie is voorzien van nuttige verklaringen van geografische en nautische termen. JM
Bontekoe was schipper op een VOC-schip. Hij heeft heel wat ontberingen moeten doorstaan. Maar door alle pech heen, is hij eigenlijk telkens vooral een geluksvogel geweest. Hij overleeft het als zijn schip verbrandt en ontploft, hij en zijn volk weren zich kranig in menige storm, hij weet meestal tactisch om te gaan met bewoners van landingsplaatsen. Zijn leiderschap vind ik in die zin opmerkelijk, dat in het Journaal diverse confrontaties voorkomen met zijn bemanning waarbij hij vanuit zijn christelijk geloof doorslaggevende argumenten levert voor het overreden van andere meningen, minder directief dan ik had vermoed van een scheepskapitein in die dagen. De besluitvorming over belangrijke zaken was in zekere mate democratisch, namelijk in handen van de scheepsraad, waarin de officieren zijn verenigd, ook van de andere schepen als sprake is van een konvooi. De besluiten, resoluties genaamd, werden op schrift gesteld. Dat was mede om duidelijkheid te geven aan de VOC-bestuurderen, zowel in de Oost als in het vaderland.
Ik vind het echt fantastisch dat men met de middelen van begin zeventiende eeuw met zó veel nauwkeurigheid heeft weten te navigeren, bijvoorbeeld bij het aansturen op St. Helena dat, gelegen in de enorme Zuidatlantische Oceaan, een piepklein rotspuntje is – echt gaaf – terwijl Bontekoe dit vermeldt als een simpel feit.
De gelezen editie is voorzien van nuttige verklaringen van geografische en nautische termen. JM
August 23, 2023
Bizar andere tijden wel interessant om te lezen maar moeilijk doorheen te komen!
July 15, 2018
De eerste keer dat ik me echt realiseerde dat het verleden echt is gebeurd, en dat echte mensen al die verhalen echt hebben meegemaakt, wat toen ik Bontekoe las. Onvoorstelbaar, maar voorstelbaar geworden, dat Chinezen brandende jonken in de richting van je eigen houten schip laten drijven, of dat je samen met een ander schip vertrekt terug naar de Republiek, maar dat andere schip en de bemanning nooit meer ziet na een orkaan op de Atlantische Oceaan. Dat waren tijden enz.
Read
March 31, 2025Wat dit verhaal echt compleet zou maken is een heel irritant dik kind
June 10, 2017
Hoewel ik eerder tegen dit boek op zag, omdat ik in de veronderstelling was dat het een moeilijk leesbaar en vooral saai reisverslag zou zijn, heb ik juist erg genoten van dit boek! De hertaling van Thomas Rosenboom is goed te lezen en het verhaal is juist erg spannend. Zelf heb ik jaren gezeild en dat maakt dat ik bekend ben met de meeste terminologie uit het werk, en dat zorgt ervoor dat ik vrij goed begreep wat er aan boord en op zee gebeurde. Wel bevat het werk verouderde begrippen en ander jargon - ik was dus erg blij met de uitleg in de eindnoten, ook over de terminologie van het schip (zelfs met illustraties en details). Ik denk dat ik een verkeerd beeld had van een reisjournaal en daar heeft dit boek gelukkig aan geschaafd. Vermakelijk, spannend en interessant.
April 4, 2025
Het is vermakelijk dat dit boek zo'n klassieker geworden is, omdat het eigenlijk helemaal niet als literair werk bedoeld was, maar het is daartoe uitgegroeid onder invloed van de populaire literaire stroming waaronder het uitkwam. Het is vermakelijk, het is boeiend, het is geen hoogstaand literair werk, maar het is leuk om eens te lezen. "Buddy" read met mijn leerlingen van 6A.
April 10, 2022
Waaien sraaien, największe przekłamanie rzeczywistości ever. Częstowanie tubylców winem i wesołe wspólne śpiewy to mit.
December 29, 2020
Bontekoe was wel een stridda
Read
March 2, 2022Het Journaal van Bontekoe
Samenvatting
Het boek begint bij Willem Ysbrantsz die als bijnaam Bontekoe heeft, hij is schipper bij de VOC en word erop uitgestuurd om naar Indonesië om onder andere specerijen en andere goederen te kopen en om te handelen. Hij vertrok met een schip dat 206 mannen aanboort heeft, een flink schip dus. Dit schip ging een paar maanden later ten onder omdat een jonge scheepsjongen hete kolen liet vallen, het schip stond binnen een paar minuten in vlam. 46 mannen overleefde de enorme explosie en werden gered door twee kleine reddingsboten die ze in bezit hadden. Ze overleefde de tocht over de zee door rauwe vissen te eten en meeuwen te eten. Ze kwamen later een andere Nederlandse scheepsvaarder tegen namelijk Frederik de Houtman. Bontekoe voer mee met Frederik naar China. Bontekoe kreeg kort hierna een andere opdracht en moest in China (waar hij toen der tijds was) de chinezen een verdrag laten ondertekeningen, deze ging over de handelsroutes. Later moest Willem opnieuw zijn vaardigheden bewijzen aan de VOC en kreeg een ander schip, deze was een stuk kleiner, had ook veel minder bemanningsleden maar Willem was allang blij dat hij weer als schipper zou kunnen varen voor de VOC. Helaas ging zijn schip later ook ten onder door een zware storm. Hij voer naar een eiland met zijn overgebleven mannen en wat er nog over was van zijn schip.
Hoofdpersonen
Willem Ysbrantsz: Willem is schipper bij de VOC en staat bekend als een van de beste schippers die de VOC ooit heeft gehad, dit komt omdat hij meestal altijd de juiste beslissingen nam voor zijn schip, zijn bemanning en hem zelf. Hierdoor waren al zijn mannen die hij ooit heeft gehad op zijn schepen meer een team en argwaande de schipper niet zoals bij veel schepen wel gebeurde en eindigde op muiterij, maar bij Willem nooit.
Frederik de Houtman: Frederik voer ook voor de VOC als schipper van een schip werd met als missie opgedragen dat hij handelsafspraken zou maken met de Chinezen. Dit moest hij doen omdat de Portugezen de vaarroutes onveilig maakte en dit zou de co concurrentie verminderen. Frederik kwam Willem tegen op zee vlak na dat zijn schip ten onder was gegaan aan een catastrofale explosie en brand. Hier leerde de schippers elkaar kennen en voerde samen verder naar China.
Favo personage
Mijn favoriete personage is Willem Ysbrantsz, dit is zo omdat ik deze man bewonder voor zijn zelfverzekerdheid van dingen en hij heeft altijd ergens moet of kracht over, hij gaat met tegenslagen buiten gewoon goed om en kijkt hoe hij het er het beste van kan maken zoals toen hij zijn schip verloor toen hij explodeerde hij liet zijn bemanning alles vangen rond om hun sloepen wat er te vangen ving. Ook maakte hij de mooiste reizen naar oorden die hij nog nooit had gezien en in zijn journaal hield hij alles goed bij. Hij laat dus kort om nooit de moed in zijn schoenen zakken en ik daarom is dit mijn lievelings personage.
Personages Realistisch
De personages waren zeker realistisch dit komt door de situaties waar ze in beland weren zoals schipbreuken en aanvallen van andere zeevaarders, de keuzes die ze maakten en hoe ze er mee omgingen waren realistisch omdat ze logies waren ze maakten geen heldhaftige film keuzes zoals aanvallen terwijl ze minder mannen hadden.
Perspectief
Dit boek/ journaal heeft als perspectief de alwetende verteller, dit denk ik omdat er in het boek al dingen worden verteld die nog moeten gebeuren om komen. Zoals toen Willem op zijn schip voer werd er al snel verteld: dit schip ging helaas later in een zware storm ten onder ect. Je merkt het ook aan hoe het boek in het algemeen word verteld want het is net echt alsof diegene al weet wat er komen gaat en gebeurd is daarom denk ik dat dit boek als perspectief de alwetende verteller heeft.
Tijd/ plaats
Dit boek speelt zich af rond het jaar 1600, dus echt in de tijd van de VOC en WOC schepen en Nederlandse handelaars die de rest van de wereld ontdekken en proberen te handelen met verre andere landen. In het begin van het verhaal speelt het zich af in Nederland maar al snel is Bontekoe verder op zee en komt hij langs Kaap de Goede hoop ( Zuid Afrika) en eilanden zoals Madagaskar. Later ook China waar ze een handels verdrag ondertekenen.
Schrijfstijl
De schrijfstijl van dit boek vind ik niet zo heel fijn want dit boek heeft geen hoofdstukken of delen, het verhaal/ journaal loopt aan een stuk door dus daardoor vond ik het soms wel even lastig om echt bij het verhaal van het boek te blijven
Genre
Ik weet niet zo goed welk genre echt bij dit boek past want dit is niet echt een roman en ook weer deels historisch dus ik denk dat het genre echt een journaal is. Dit denk ik omdat het verhaal ook echt word verteld als een journaal dus het loopt aan een stuk door en is een samenhangend verhaal.
Mening
Ik raad dit boek zeker aan voor lezers doe veel van de tijd houden van de VOC schepen en de zeetochten die ze maken dus echt meer voor avontuurlijke lezers, en ook voor lezers die goed een verhaal kunnen bijhouden als die in een stuk doorloopt zoals in dit boek gebeurd. Hier had ik zelf wel soms moeite mee zoals ik al vertelde dus ik raad het echt zeker aan voor lezers die hier goed tegen kunnen/ van houden en het helemaal kunnen volgen.
Samenvatting
Het boek begint bij Willem Ysbrantsz die als bijnaam Bontekoe heeft, hij is schipper bij de VOC en word erop uitgestuurd om naar Indonesië om onder andere specerijen en andere goederen te kopen en om te handelen. Hij vertrok met een schip dat 206 mannen aanboort heeft, een flink schip dus. Dit schip ging een paar maanden later ten onder omdat een jonge scheepsjongen hete kolen liet vallen, het schip stond binnen een paar minuten in vlam. 46 mannen overleefde de enorme explosie en werden gered door twee kleine reddingsboten die ze in bezit hadden. Ze overleefde de tocht over de zee door rauwe vissen te eten en meeuwen te eten. Ze kwamen later een andere Nederlandse scheepsvaarder tegen namelijk Frederik de Houtman. Bontekoe voer mee met Frederik naar China. Bontekoe kreeg kort hierna een andere opdracht en moest in China (waar hij toen der tijds was) de chinezen een verdrag laten ondertekeningen, deze ging over de handelsroutes. Later moest Willem opnieuw zijn vaardigheden bewijzen aan de VOC en kreeg een ander schip, deze was een stuk kleiner, had ook veel minder bemanningsleden maar Willem was allang blij dat hij weer als schipper zou kunnen varen voor de VOC. Helaas ging zijn schip later ook ten onder door een zware storm. Hij voer naar een eiland met zijn overgebleven mannen en wat er nog over was van zijn schip.
Hoofdpersonen
Willem Ysbrantsz: Willem is schipper bij de VOC en staat bekend als een van de beste schippers die de VOC ooit heeft gehad, dit komt omdat hij meestal altijd de juiste beslissingen nam voor zijn schip, zijn bemanning en hem zelf. Hierdoor waren al zijn mannen die hij ooit heeft gehad op zijn schepen meer een team en argwaande de schipper niet zoals bij veel schepen wel gebeurde en eindigde op muiterij, maar bij Willem nooit.
Frederik de Houtman: Frederik voer ook voor de VOC als schipper van een schip werd met als missie opgedragen dat hij handelsafspraken zou maken met de Chinezen. Dit moest hij doen omdat de Portugezen de vaarroutes onveilig maakte en dit zou de co concurrentie verminderen. Frederik kwam Willem tegen op zee vlak na dat zijn schip ten onder was gegaan aan een catastrofale explosie en brand. Hier leerde de schippers elkaar kennen en voerde samen verder naar China.
Favo personage
Mijn favoriete personage is Willem Ysbrantsz, dit is zo omdat ik deze man bewonder voor zijn zelfverzekerdheid van dingen en hij heeft altijd ergens moet of kracht over, hij gaat met tegenslagen buiten gewoon goed om en kijkt hoe hij het er het beste van kan maken zoals toen hij zijn schip verloor toen hij explodeerde hij liet zijn bemanning alles vangen rond om hun sloepen wat er te vangen ving. Ook maakte hij de mooiste reizen naar oorden die hij nog nooit had gezien en in zijn journaal hield hij alles goed bij. Hij laat dus kort om nooit de moed in zijn schoenen zakken en ik daarom is dit mijn lievelings personage.
Personages Realistisch
De personages waren zeker realistisch dit komt door de situaties waar ze in beland weren zoals schipbreuken en aanvallen van andere zeevaarders, de keuzes die ze maakten en hoe ze er mee omgingen waren realistisch omdat ze logies waren ze maakten geen heldhaftige film keuzes zoals aanvallen terwijl ze minder mannen hadden.
Perspectief
Dit boek/ journaal heeft als perspectief de alwetende verteller, dit denk ik omdat er in het boek al dingen worden verteld die nog moeten gebeuren om komen. Zoals toen Willem op zijn schip voer werd er al snel verteld: dit schip ging helaas later in een zware storm ten onder ect. Je merkt het ook aan hoe het boek in het algemeen word verteld want het is net echt alsof diegene al weet wat er komen gaat en gebeurd is daarom denk ik dat dit boek als perspectief de alwetende verteller heeft.
Tijd/ plaats
Dit boek speelt zich af rond het jaar 1600, dus echt in de tijd van de VOC en WOC schepen en Nederlandse handelaars die de rest van de wereld ontdekken en proberen te handelen met verre andere landen. In het begin van het verhaal speelt het zich af in Nederland maar al snel is Bontekoe verder op zee en komt hij langs Kaap de Goede hoop ( Zuid Afrika) en eilanden zoals Madagaskar. Later ook China waar ze een handels verdrag ondertekenen.
Schrijfstijl
De schrijfstijl van dit boek vind ik niet zo heel fijn want dit boek heeft geen hoofdstukken of delen, het verhaal/ journaal loopt aan een stuk door dus daardoor vond ik het soms wel even lastig om echt bij het verhaal van het boek te blijven
Genre
Ik weet niet zo goed welk genre echt bij dit boek past want dit is niet echt een roman en ook weer deels historisch dus ik denk dat het genre echt een journaal is. Dit denk ik omdat het verhaal ook echt word verteld als een journaal dus het loopt aan een stuk door en is een samenhangend verhaal.
Mening
Ik raad dit boek zeker aan voor lezers doe veel van de tijd houden van de VOC schepen en de zeetochten die ze maken dus echt meer voor avontuurlijke lezers, en ook voor lezers die goed een verhaal kunnen bijhouden als die in een stuk doorloopt zoals in dit boek gebeurd. Hier had ik zelf wel soms moeite mee zoals ik al vertelde dus ik raad het echt zeker aan voor lezers die hier goed tegen kunnen/ van houden en het helemaal kunnen volgen.
February 19, 2024
Als je van geschiedenis houdt, is dit echt iets voor jou. Niks voor mij dus. Ik kwam hier absoluut niet doorheen, maar het moest (voor school). Sterkte naar iedereen die dit ook moet lezen (voor school).
November 13, 2021
Deze hertaling van het journaal van Bontekoe doet me maar weer eens beseffen hoe bijzonder het is dat boeken ervaringen van generaties terug op ons over kunnen brengen. Het is 400 jaar geleden dat Bontekoe aan zijn zevenjarige tocht begon, en zijn journaal laat duidelijk zien hoe anders onze maatschappij tegen veel zaken aankeek en hoe kwetsbaar het leven was. Tegelijkertijd wordt juist ook de gemeenschappelijke factor duidelijk tussen verschillende tijdperken en culturen: mensen blijven mensen.
De koloniale expansiedrift en hoe dit in de praktijk werd vormgegeven komt expliciet naar voren in zijn verhaal: “[Ons] is bevolen […] naar de Zhangzhou-rivier te gaan om die bezet te houden, zodat er geen jonken meer naar Manilla of andere plaatsen van onze vijand zouden varen, en om de mensen daar te verzoeken, zoals wij reeds dikwijls en steeds weer gedaan hadden, om ons de vrije handel opf Taiwan te vergunnen; wij zouden hen dan vrede en vriendschap aanbieden. Wilden zij echter niet toestemmen, dan moesten we tegen hen ten oorlog, ter zee en te land, overal waar dat maar tot voordeel en profijt van de Compagnie mogelijk was - dit alles stond uitvoerig beschreven in de instructie die de commandeur en zijn raadslieden ons meegaven.”
Hoewel het boek hier en daar soms een aantal pagina’s lang een droge logboekvorm aanneemt, waarbij het gaat om gepeilde dieptes en windrichtingen, is het boek in zijn geheel niet alleen goed leesbaar, maar ook spannend en razend interessant. Dat geldt niet alleen voor het eerste deel van het boek, waarin de scheepsramp wordt beschreven, maar ook voor de jaren die daarop volgen. Een aanrader.
De koloniale expansiedrift en hoe dit in de praktijk werd vormgegeven komt expliciet naar voren in zijn verhaal: “[Ons] is bevolen […] naar de Zhangzhou-rivier te gaan om die bezet te houden, zodat er geen jonken meer naar Manilla of andere plaatsen van onze vijand zouden varen, en om de mensen daar te verzoeken, zoals wij reeds dikwijls en steeds weer gedaan hadden, om ons de vrije handel opf Taiwan te vergunnen; wij zouden hen dan vrede en vriendschap aanbieden. Wilden zij echter niet toestemmen, dan moesten we tegen hen ten oorlog, ter zee en te land, overal waar dat maar tot voordeel en profijt van de Compagnie mogelijk was - dit alles stond uitvoerig beschreven in de instructie die de commandeur en zijn raadslieden ons meegaven.”
Hoewel het boek hier en daar soms een aantal pagina’s lang een droge logboekvorm aanneemt, waarbij het gaat om gepeilde dieptes en windrichtingen, is het boek in zijn geheel niet alleen goed leesbaar, maar ook spannend en razend interessant. Dat geldt niet alleen voor het eerste deel van het boek, waarin de scheepsramp wordt beschreven, maar ook voor de jaren die daarop volgen. Een aanrader.
December 2, 2024
Ik had niet verwacht dat ik dit verhaal zo leuk zou vinden. De tekst lijkt op het oog saai door de logboekstijl, maar dit geeft juist de waarachtigheid van de tekst goed weer. De stormen en schipbreuken zijn natuurlijk het spectaculairst. Hoogtepunt is het kannabalisme waartoe de bemanning, tot Bontekoes grote afschuw én begrip (!), bijna gedreven wordt. Toegegeven: het gedeelte over de reis naar China is erg droog en vergt veel doorzettingsvermogen van de lezer, maar tussen de regels door kom je veel te weten over wat de Nederlanders daar uitvroten. Vooral wat Bontekoe niét vermeldt is interessant.
September 7, 2024
Het originele journaal van Bontekoe werd in 1646 uitgegeven in Hoorn en was de inspiratie voor Johan Fabricius om in 1924 de scheepsjongens van Bontekoe te schrijven. Dat is in mijn top 5 van favoriete jeugdboeken
Dit boek laat de reis van Willem IJsbrantszoon Bontekoe en het leven aan boord van de schepen die naar de Oost vaarden goed zien. Natuurlijk is het wat staccato geschreven maar dat is juist de essentie van een journaal. Geen opsmuk maar een waarheidsgetrouw verslag.
Dit boek laat de reis van Willem IJsbrantszoon Bontekoe en het leven aan boord van de schepen die naar de Oost vaarden goed zien. Natuurlijk is het wat staccato geschreven maar dat is juist de essentie van een journaal. Geen opsmuk maar een waarheidsgetrouw verslag.
September 8, 2025
Hoe anders wij in de 21e eeuw ook over bepaalde zaken denken dan in de 17e eeuw, kun je toch alleen maar bewondering hebben voor Bontekoe en de zijnen. De gevaarlijke reizen, met ziektes, tekorten aan water en voedsel, vijanden en veel sterfgevallen onderweg; het waren toch hachelijke ondernemingen.
March 15, 2022
Its a beautiful book about 3 boys working on the VOC in de golden age of the Netherlands.
November 8, 2022
Best wel mega saai Ahaah maar moest het lezen voor school :)
December 18, 2025
Een totaal andere tijd. Heel bijzonder om te lezen.
August 20, 2012
Opvallend nuchter, maar zeer interessant reisverslag uit de eerste hand van schipper Bontekoe die naar Oost-Azië reist, daar oorlog voert met Macao, stukjes China plundert en terugkeert. Vooral de eerste helft is buitengewoon, waarin Bontekoe een paradijselijk Madagaskar aandoet, zowat heel Réunion leegeet (dodo's, schildpadden) en met zijn schip letterlijk de lucht in vliegt om dan in een sloepje schipbreuk te lijden (bijna tot kannibalisme toe) om daarna bijna door woeste Sumatranen vermoord te worden. Het ging er in die tijd duidelijk ruig aan toe, gezien ook de vele sterfgevallen aan boord en de scrupuleloze oorlogsvoering in China.
Nog immer prima leesvoer, zelfs in het oorspronkelijke Nederlands.
Nog immer prima leesvoer, zelfs in het oorspronkelijke Nederlands.
December 27, 2014
Wat een leuk boek om te lezen. Het geeft een mooi beeld van onze scheepvaart naar de Oost, de VOC. We waren niet alleen gewiekste handelaren, maar we waren ook niet vies van een stevige veldslag om handelsposten van de Spanjaarden en Portugezen in te pikken. Het leek soms heel erg op een computerspel Anno 1602. Elk zeilschip moest goed kijken bij welk eiland ze waren en of het water er diep genoeg was. Dan moest een eiland verkend worden: was er vers water, groente, fruit, hout etc.
Ook de reis van en naar Nederland wordt prachtig beschreven: alle ontberingen, de stormen en orkanen, welke zeilen, bemanning rustig houden.
Eigenlijk 3,5 ster.
Ook de reis van en naar Nederland wordt prachtig beschreven: alle ontberingen, de stormen en orkanen, welke zeilen, bemanning rustig houden.
Eigenlijk 3,5 ster.
Displaying 1 - 20 of 20 reviews