What do you think?
Rate this book
Puriteinen en piraten
1e editie, Gevouwen rug / Folded back / / Dutch literature / Nederlands / Dutch / Néerlandais / Niederländisch / hard cover / 16 x 24 cm / 341 .pp /
387 pages, Paperback
First published January 1, 1947
1 person is currently reading
5 people want to read
About the author
Simon Vestdijk
173 books50 followersBorn in the small town of Harlingen, Vestdijk studied medicine in Amsterdam, but turned to literature after a few years as a doctor. He became one of the most important 20th-century writers in the Netherlands. His prolificity as a novelist was legendary, but he was at least as important as an essayist on e.g., literature, art, music and religion. He also wrote poetry and short stories. His work has been translated into most Western European languages.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
January 21, 2026
De roman begint in het vroege voorjaar van 1718 op een scheepswerf in Boston. Er wordt een schip gebouwd met een voor die tijd afwijkende vormgeving. De zoon van de scheepsbouwer, Edward Faneuil, vaart de eerste reis als passagier mee. John Quelch, eerst stuurman, later kapitein, krijgt gedurende de reis een belangrijkere rol in het verhaal. Er zal telkens onenigheid door rivaliteit zijn tussen hem en stuurman Darby Fitzerrald. De laatste is een Ier, een heethoofd, ook goed zeeman. Quelch is van Rhode Island, zeer bekwaam leider, meer een diplomaat met gezaghebbend overwicht. Op een gegeven moment gaat men ‘voor eigen rekening varen’. Dat leidt tot allerlei avonturen.
Een van de eerste kenmerken die opvallen, is dat het verhaal doordrenkt is van scheepstermen, in het bijzonder over de techniek van het zeilen op volle zee. In de secundaire literatuur vindt men als verklaring van déze kundigheid, dat Vestdijk na zijn medicijnenstudie korte tijd scheepsarts was. Er is een hoofdstuk gewijd aan een storm als het schip, ver ten zuiden van de Kaap, onderweg is naar Madagascar. Daar gaat de auteur zich helemaal te buiten aan het zeiljargon, in de positieve betekenis van het woord. Wat is die scene ongelooflijk spannend! Ook gelezen: voor Vestdijk is dit een ‘lichtvoetige’ roman. Mijn bevinding: dat moge zo zijn wat betreft de algemene aanpak van het onderwerp, dat neemt niet weg dat het boek rijk is aan avontuurlijks.
Aangaande die aanpak het volgende. Wat mij enigermate heeft verbaasd, is het gemak waarmee twee vrouwelijke passagiers aan boord worden genomen en dat zij niet worden lastiggevallen. Voor het overige heeft het schip een honderdkoppige mannelijke bemanning, de term zegt het al. En naar het zich liet aanzien, zou het een langdurige reis zijn. De hele houding van kapitein Quelch is die van tolerantie en de-escalatie, te midden van grotendeels ruig en vechtlustig volk. Gezag-voerder is een benaming die hem past als een maatpak. Hij moet dat gezag dikwijls laten gelden, ook bij de vele conflicten die er zijn tussen hem en Fitzerrald. Tijdens de reis is de rol van Edward vanaf het begin teruggedrongen tot die van observator. Later komt hij meer tot zijn recht. Via zijn waarnemingen leert de lezer veel over de mensen om hem heen, de omstandigheden, de bedoelingen van die andere personages. Vestdijk schetst de karakters in even zo vele fragmenten als er gebeurtenissen zijn met menselijke interacties, met elke keer een verdieping of nuancering. Deze methode werkt hier zo goed, omdat sprake is van veel actie en weinig momenten van contemplatie.
Een eindweegs in het boek komt het tot een rechterlijke uitspraak. Als iemand die een juridisch getinte achtergrond heeft, vind ik de totstandkoming daarvan op een buitengewoon interessante en aansprekende manier beschreven. Dit is opnieuw een proeve van Vestdijks redeneerkunst.
Achter alle gebeurtenissen spreekt het hoofdthema boekdelen. Men hoeft er niet lang naar te zoeken, want dat ligt reeds in de titel van de roman besloten. Uit het verhaal blijkt dat de drie reders van de Merrimac, van Puriteinse gezindte, niet van onbesproken gedrag zijn, terwijl in de persoon van John Quelch blijkt dat niet alle piraten zo roofbelust en moordlustig zijn als te generaliserend wel hun reputatie is. Doorheen het boek laat Vestdijk op allerlei fijnzinnige manieren doorsijpelen dat enerzijds schone schijn kan bedriegen en anderzijds achter een slecht imago, gebaseerd op veronderstellingen over de ‘soort’, andersluidende feiten over individuele personen kunnen blijken.
Al met al is deze roman een knappe compositie vol vaart, in twee maanden geschreven door iemand die van tuig(age) en wanten weet. JM
Een van de eerste kenmerken die opvallen, is dat het verhaal doordrenkt is van scheepstermen, in het bijzonder over de techniek van het zeilen op volle zee. In de secundaire literatuur vindt men als verklaring van déze kundigheid, dat Vestdijk na zijn medicijnenstudie korte tijd scheepsarts was. Er is een hoofdstuk gewijd aan een storm als het schip, ver ten zuiden van de Kaap, onderweg is naar Madagascar. Daar gaat de auteur zich helemaal te buiten aan het zeiljargon, in de positieve betekenis van het woord. Wat is die scene ongelooflijk spannend! Ook gelezen: voor Vestdijk is dit een ‘lichtvoetige’ roman. Mijn bevinding: dat moge zo zijn wat betreft de algemene aanpak van het onderwerp, dat neemt niet weg dat het boek rijk is aan avontuurlijks.
Aangaande die aanpak het volgende. Wat mij enigermate heeft verbaasd, is het gemak waarmee twee vrouwelijke passagiers aan boord worden genomen en dat zij niet worden lastiggevallen. Voor het overige heeft het schip een honderdkoppige mannelijke bemanning, de term zegt het al. En naar het zich liet aanzien, zou het een langdurige reis zijn. De hele houding van kapitein Quelch is die van tolerantie en de-escalatie, te midden van grotendeels ruig en vechtlustig volk. Gezag-voerder is een benaming die hem past als een maatpak. Hij moet dat gezag dikwijls laten gelden, ook bij de vele conflicten die er zijn tussen hem en Fitzerrald. Tijdens de reis is de rol van Edward vanaf het begin teruggedrongen tot die van observator. Later komt hij meer tot zijn recht. Via zijn waarnemingen leert de lezer veel over de mensen om hem heen, de omstandigheden, de bedoelingen van die andere personages. Vestdijk schetst de karakters in even zo vele fragmenten als er gebeurtenissen zijn met menselijke interacties, met elke keer een verdieping of nuancering. Deze methode werkt hier zo goed, omdat sprake is van veel actie en weinig momenten van contemplatie.
Een eindweegs in het boek komt het tot een rechterlijke uitspraak. Als iemand die een juridisch getinte achtergrond heeft, vind ik de totstandkoming daarvan op een buitengewoon interessante en aansprekende manier beschreven. Dit is opnieuw een proeve van Vestdijks redeneerkunst.
Achter alle gebeurtenissen spreekt het hoofdthema boekdelen. Men hoeft er niet lang naar te zoeken, want dat ligt reeds in de titel van de roman besloten. Uit het verhaal blijkt dat de drie reders van de Merrimac, van Puriteinse gezindte, niet van onbesproken gedrag zijn, terwijl in de persoon van John Quelch blijkt dat niet alle piraten zo roofbelust en moordlustig zijn als te generaliserend wel hun reputatie is. Doorheen het boek laat Vestdijk op allerlei fijnzinnige manieren doorsijpelen dat enerzijds schone schijn kan bedriegen en anderzijds achter een slecht imago, gebaseerd op veronderstellingen over de ‘soort’, andersluidende feiten over individuele personen kunnen blijken.
Al met al is deze roman een knappe compositie vol vaart, in twee maanden geschreven door iemand die van tuig(age) en wanten weet. JM
Displaying 1 of 1 review