Ένας αστρολάβος του ουρανού και της ζωής

by Γιώργος Γραμματικάκης

Σε άλλους καιρούς, ο αστρολάβος καθοδηγούσε τους ναυτικούς στα ταξίδια τους και αποκάλυπτε στους ανθρώπους τις κινήσεις των άστρων και τις φωτεινές αναλαμπές τους. Ο σύγχρονος αστρολάβος, που κρατά στα χέρια του ο αναγνώστης, δεν έχει διαφορετική φιλοδοξία. Το ταξίδι όμως που υπόσχεται κρύβει μεγαλύτερες εκπλήξεις και αναπάντεχες διαδρομές. Θα ξεκινήσει από τα θαυμαστά του Σύμπαντος, τους μακρινούς γαλαξίες και τους κομήτες, την αντιύλη και τις υπέρλαμπρες εκρήξεις αστεριών. Στη συνέχεια, θα αναζητήσει τις απαντήσεις που δίδει η σημερινή επιστήμη στα προαιώνια ερωτήματα του ανθρώπου: για την έννοια του χρόνου αλλά και την ύπαρξη εξωγήινης ζωής, για το μεγάλο πείραμα του CERN αλλά και την ανίχνευση του φαντασματικού νετρίνου στα θαλάσσια βάθη της Πύλου.

H συμπόρευσή του όμως με τον αναγνώστη θα επιτρέψει στον αστρολάβο και μια διαφορετική περιήγηση. Εκείνην στον κόσμο του ανθρώπου και της Ζωής του. Πρώτα θα προσπαθήσει να ανιχνεύσει την οδυνηρή κρίση που κρατά σήμερα δέσμια την Ελλάδα· και να εντοπίσει, στην πρόσφατη πορεία της, τις αιτίες των σημερινών δεινών, αλλά και τα επιτεύγματά της. Την περιήγηση θα ολοκληρώσει -με τη συμπόρευση του αναγνώστη, πάντοτε- μια ματιά στον σύγχρονο άνθρωπο και τη μοίρα του· που αισθάνεται μετέωρος ανάμεσα στην εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνολογίας και την κυριαρχία ενός οικονομικού συστήματος με ανάλγητο πρόσωπο.

Το ταξίδι, λοιπόν, που υπόσχεται ο σημερινός Αστρολάβος, έχει έναν γνώριμο προορισμό. Είναι οι κόσμοι που κινείται χρόνια τώρα ο συγγραφέας: τα αινίγματα του Σύμπαντος και η πορεία της Ελλάδας, οι κατακτήσεις της επιστήμης και η ανθρώπινη μοίρα. Μόνον που οι κόσμοι αυτοί του συγγραφέα, όπως το ίδιο το Σύμπαν μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, μοιάζουν τώρα σαν να διαστέλλονται αιφνίδια και ανεξήγητα, σαν να θέλουν να καλύψουν τον χώρο και τον χρόνο. Η προσδοκία τους είναι ότι κάπου εκεί θα συναντήσουν και τους κόσμους του αναγνώστη, τις αγωνίες και τα ερωτήματά του. Τότε η χειραψία, του συγγραφέα με τον αναγνώστη, δεν θα είναι πια στα σκοτεινά. Θα γίνει υπό το φως των άστρων και με το στίγμα που αποκάλυψε ένας αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής.

Περιεχόμενα
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΤΡΑΧΑΝΑΣ: Ο συγγραφέας Γιώργος Γραμματικάκης
ΥΠΟ ΤΥΠΟΝ ΠΡΟΛΟΓΟΥ: Οι ιχνηλασίες ενός αστρολάβου
Σύντομο ιστορικό και ευχαριστίες
ΜΕΡΟΣ Α'. ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ
Ι. Τα θαυμαστά του Σύμπαντος
Γνωριμία με το Σύμπαν
Διαλογισμοί υπό τον καλοκαιρινό ουρανό
Εγώ, ο Κομήτης Hale-Bopp
Ένας παράδοξος αγγελιαφόρος του Σύμπαντος
Υπέρλαμπρες εκρήξεις αστεριών
Η γοητεία της αντιύλης
Η σκοτεινή θάλασσα του Σύμπαντος
Ένας αιώνας φωτεινής κυριαρχίας
ΙΙ. Ο άνθρωπος και το Σύμπαν
Οι δυνητικές απορίες ενός αναγνώστη
Θεοί και Γίγαντες του ελληνικού ουρανού
Διαλογισμοί γύρω από τον χρόνο και τα παράδοξά του
Ο άνθρωπος εξόριστος ή κέντρο του Σύμπαντος;
Εξωγήινη ζωή: Στιγμές στην ιστορία της
Οι πρόσφατες εξελίξεις στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής
Η εξωγήινή μας μοναξιά
Η μελαγχολία ενός Πρωτοπόρου
Αναζητώντας την Αρχή των Πάντων
Ο βασιλιάς Νέστωρ και τα αινίγματα του Σύμπαντος
Η μοναδική ήττα του Αϊνστάιν
Ένα χαμόγελο του Σύμπαντος
ΜΕΡΟΣ Β'. ΤΗΣ ΖΩΗΣ
Ι. Ένα σημειωματάριο για την κρίση
Σκόρπιες σκέψεις για την κρίση - και ένας μονόλογος
Τον καιρό των πτώσεων
RESET
Η επανάσταση των σιωπηλών
ΤΟ ΕΧΙΤ
II. Η Ελλάδα και ο κόσμος της
Οι Αναμονές
Η χώρα των υποκριτικών εκπλήξεων
Τον τόπο μας, εμείς οι Έλληνες δεν τον αγαπούμε
Ο λυγμός του καλοκαιριού
Η πρωτεύουσα και οι Ελληνοπόλεις
Ο Τιτανικός στη ζωή μας
Η χώρα του διαλόγου
Φταίει το κάδρο
Η οδυνηρή και ένοχη σιωπή ενός τηλεφωνητή
Η Μεγάλη Επιστροφή
III. Τα πάθη της ελληνικής Παιδείας
Ένας δεκάλογος για το πραγματικό Πανεπιστήμιο
Η σημασία της Ακαδημαϊκής Διδασκαλίας
Ένα Πανεπιστήμιο συνδιαλέγεται με το μέλλον
Το αναπάντητο ερώτημα
Η απολογία ενός πρύτανη
Η μοναξιά του αξιώματος
IV. Η ανθρώπινη μοίρα
Η δεκαετία της οδύνης
Γιατί πόλεμος;
Σκέψεις μεταπολεμικές και μετέωρες
Της εποχής των κινητών
Η πειρατεία του χρόνου
Η ναυτία της Τεχνολογίας
Το μέλλον θα είναι άλλο

Genres: Science

345 pages, Paperback

First published December 1, 2012

Reviews

[Effie (she-her) · Rating 4 out of 5]

Το πρώτο κομμάτι, περί ουρανού, ήταν πραγματικά εξαιρετικό!
Το δεύτερο, περί ζωής, λόγο της θεματολογίας του περί κρίσης με άφησε αδιάφορη.

Διαβάστε περισσότερα στο blog μου.

[Dimitris Tzaferis · Rating 4 out of 5]

Αυτό το βιβλίο είναι ένας δημιουργικός συνδιασμός δοκιμίου και γνώσεων για το σύμπαν. Δεν είναι χάσιμο χρόνου και σίγουρα πολλά διδάγματα μπορεί να αντλήσει ο αναγνώστης διαβάζοντας το για το σύμπαν αλλά και την κοινωνία των ανθρώπων.

[Ioannis Savvas · Rating 3 out of 5]

Ο Γιώργος Γραμματικάκης είναι ένας από τους "σοφούς" ανθρώπους της εποχής μας, με οξύνοια, ευαισθησία και ποικιλότροπη παρεμβατική παρουσία στα κοινά. Αυτό το βιβλίο αποτελεί συλλογή κειμένων του συγγραφέα που γράφτηκαν σε διάφορες περιόδους, αλλά παραμένουν σύγχρονα ή αποδεικνύονται προφητικά. Ο Γιώργος Γραμματικάκης είναι πάντα ένας ονειροπόλος ορθολογιστής. Τα περισσότερα κείμενα είναι απολαυστικά, ιδιαίτερα αυτά που αναφέρονται στα δεινά του ελληνικού Πανεπιστημίου. Ωστόσο, πρέπει να σημειώσω την αντίθεσή μου στον τόνο απαισιοδοξίας που διατρέχει τη γραφή του, αλλά και στο σκεπτικισμό του σε νέες τεχνολογίες -ένας άνθρωπος της Φυσικής που προβληματίζεται για το μέλλον της Ανθρωπότητας μέσα στον "Ίλιγγο της Τεχνολογίας";! Επίσης διακρίνω μια "εμμονή" σε έναν φόβο για αποξένωση του ανθρώπου, αλλά και για την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος.