Η έκδοση αυτή περιλαμβάνει το σύνολο του έργου του Μάριου Χάκκα, που άρχισε με την ποιητική συλλογή "Όμορφο Καλοκαίρι", 1965, για να τελειώσει, με τα πεζά του "Το Κοινόβιο", 1972, που κυκλοφόρησε λίγες ημέρες μετά το θάνατό του... Περιλαμβάνει ακόμα ένα μέρος από τα κατάλοιπά του, κείμενα που δημοσιεύτηκαν στο "Αντί" και αλλού.
Η στάση της κριτικής απέναντι στο έργο του Χάκκα στάθηκε θετική, από την πρώτη του ακόμα εμφάνιση, είναι ωστόσο βέβαιο πως δεν είπε, ευτυχώς, τον τελευταίο της λόγο.
Σχεδιάζαμε στην αρχή μια έκδοση με πιο πολύ φιλολογικό χαρακτήρα... Την αναβάλλουμε με χαρά, μη θέλοντας να κλείσει μαζί της ένα κεφάλαιο της λογοτεχνίας μας, που ζωογονεί κι εμπνέει κιόλας τους νέους και συγκινεί βαθιά το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό.
Βιογραφικά και γραμματολογικά θα βρει ο αναγνώστης στο "Χρονολόγιο" του συγγραφέα, στο τέλος του τόμου.
Ο Μάριος Χάκκας (1931-1972) γεννήθηκε στη Μακρακώμη Φθιώτιδας, γιος του Γεωργίου Χάκκα και της Σταυρούλας Καρατσαλή. Τέσσερα χρόνια μετά τη γέννησή του εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην προσφυγική συνοικία της Καισαριανής. Εκεί ο Χάκκας τέλειωσε το Δημοτικό σχολείο (1937-1943) και στη συνέχεια γράφτηκε στο 7ο Γυμνάσιο Παγκρατίου. Τα μαθητικά και εφηβικά του χρόνια σημάδεψαν τα γεγονότα της γερμανικής κατοχής και του εμφυλίου. Το 1950 αποφοίτησε από το γυμνάσιο και υπηρέτησε στο πολιτικό στρατόπεδο της Γυάρου ως σπουδαστής της Σχολής Σαμαρειτών του Ερυθρού Σταυρού. Το 1951 έδωσε εξετάσεις για πρόσληψη στον ΟΤΕ και παρά την επιτυχία του δε διορίστηκε λόγω κοινωνικών φρονημάτων.
Την ίδια χρονιά άρχισε να έρχεται σε επαφή με αριστερές οργανώσεις της Καισαριανής και του Βύρωνα και γνωρίστηκε με τη Μαρίκα Κουζηνοπούλου, την οποία παντρεύτηκε το 1961. Το 1952 έγινε μέλος της ΕΔΑ, πήρε μέρος στην ίδρυση του πρώτου πολιτιστικού συλλόγου της Καισαριανής (Φ.Ε.Ν.) και γράφτηκε στο τμήμα πολιτικών επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου. Η πολιτική του δραστηριότητα δεν του επέτρεψε να συνεχίσει τις σπουδές του πέρα από τα δυο πρώτα χρόνια. Το 1954 συλλήφθηκε με το νόμο 509 ως μέλος αριστερής οργάνωσης και καταδικάστηκε σε τετράχρονη κάθειρξη, αρχικά στην Καλαμάτα και στη συνέχεια στην Αίγινα. Στη φυλακή μελέτησε ξένες γλώσσες και στράφηκε στη συγγραφή ποιημάτων και διηγημάτων. Αποφυλακίστηκε το 1958 και υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία ως στρατιώτης γ΄κατηγορίας (μουλαράς). Παράλληλα συνέχισε να ασχολείται με τη συγγραφή.
Το 1960 αποστρατεύτηκε και δούλεψε σε εργοστάσιο πλαστικών ειδών, αρχικά ως πλασιέ και στη συνέχεια στο πρατήριο. Μετά το γάμο του μετακόμισε στο Βύρωνα, ενώ παράλληλα η κριτική στάση του απέναντι στο Κόμμα οδήγησε σε ρήξη των σχέσεών του με την Αριστερά. Από το 1964 ως το 1967 διετέλεσε δημοτικός σύμβουλος Καισαριανής και ενίσχυσε σημαντικά τις δραστηριότητες της Φ.Ε.Ν. Το 1966 κορυφώθηκε η διένεξή του με την Αριστερά και ο Χάκκας στράφηκε προς μια επιχείρηση με κορνίζες και μινιατούρες, από κοινού με το φίλο του Ασημάκη Νηστικούλη. Με την επιβολή της απριλιανής δικτατορίας συνελήφθη και κρατήθηκε για ένα μήνα στα κρατητήρια του αστυνομικού τμήματος Παγκρατίου.
Ο Μάριος Χάκκας είναι μια ιδιάζουσα περίπτωση της νεοελληνικής πεζογραφίας. Η συγγραφική του διαδρομή διήρκεσε μόνο έξι χρόνια, από το 1965 ως το 1971. («Ξεκίνησα να γράφω λιγάκι μεγάλος, τριαντάρης και βάλε», λέει στο Κοινόβιο). Η αρχή καθυστέρησε λόγω των πολιτικών διώξεων που υπέστη, ενώ το τέλος έθεσε ο πρόωρος θάνατός του σε ηλικία 41 χρόνων. Όμως μέσα σ’ αυτά τα λίγα χρόνια συμπυκνώνει το πεζογραφικό του έργο, αποδίδοντας το ουσιώδες της ζωής και της τέχνης.
Μιλούσα προχθές με έναν φίλο βιβλιοπώλη και μου έλεγε πως η μικρή φόρμα δεν συγκρίνεται με το μυθιστόρημα. Πώς για να γράψεις μυθιστόρημα πρέπει να ρίξεις δουλειά. Δεν είναι απλό να στήσεις μια ιστορία 500 σελίδων χωρίς λάθη, να πρέπει να αναπτύξεις χαρακτήρες κλπ. Αυτό που λέω εγώ είναι πως στα διηγήματα είναι πολύ εύκολο να βγεις φτηνός. Αλλά αν σου συμβεί ένας Χάκκας, καταλαβαίνεις πως γίνεται μέσα σε δυο- τρεις σελίδες ο συγγραφέας να πιάσει τη ρίζα του ανθρώπου. Να την τραβήξει και να σου δώσει ψυχή που μπορεί να μη βρεις σε πολυσέλιδα βιβλία. Και ο Χάκκας μέσα σε 41 χρόνια πρόλαβε να αφήσει αυτό το μάθημα. Κι ας ήθελε άλλο λίγο χρόνο όπως γράφει κάπου εδώ μέσα. Για να γράψει. Γιατί είχε κι άλλα να πει αλλά δεν πρόλαβε. Και ποιος ξέρει τι θαύματα θα διαβάζαμε αν είχε λίγο ακόμα χρόνο.
Το "διάβασε Χάκκα" έχει γίνει ένα μικρό meme στη ζωή μου γιατί έχω ακούσει να το λένε χίλιες φορές. Ωραία διάβασα Χάκκα και τώρα διάβασε εσύ. Το θεματάκι μου με την πάρτη του είναι πως ενώ είναι καταπληκτικός συγγραφέας, το περιεχόμενο των κειμένων του δε με ικανοποιεί. Μπορεί να θυμάμαι κάποια συναισθήματα που μου δημιούργησε, αλλά αν εξαιρέσεις τον "Μπιντέ" δε θυμάμαι και πολλές λεπτομέρειες από τα διηγήματα του. Οπότε, αν απλά σε ικανοποιεί να διαβάζεις πολύ καλογραμμένα κείμενα, ρίξε μια ματιά.
Μάριος Χάκκας. Κάπου εδω μέσα τον βρήκα και τον έβαλα στη λίστα, και τι καλά που έκανα. Τα Άπαντα του Μάριου Χάκκα απαρτίζονται από συλλογές διηγημάτων, ενώ στο τέλος υπάρχουν τα θεατρικά του και τα ποιήματά του. Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής με κέρδισε στα διηγήματα. Ξεκινά με τις συλλογές που έχουν κάποιο "θέμα", ενώ στη συνέχεια σε κερδίζει τόσο με το ύφος και τη γλώσσα του όσο και με αυτά που λέει. Τα θεατρικά του δε, άνετα μπορείς να τα δεις την ώρα που διαβάζεις. Τα ποιήματα δεν με ενθουσίασαν , αλλά δεν είμαι σίγουρη οτι αυτό δε θα γίνει σε δεύτερη μελλοντική ανάγνωση. Ο βαθμός θα ήταν 4-4,5 αλλά η αναφορά και η φιλία με τον Γκόρπα του χαρίζουν απλόχερα το 5αρι και την αγάπη μου!
Πραγματικά ανεπανάληπτος, κυρίως στα διηγήματα! Ιστορίες αποξένωσης, ευαισθησίας και απελπισίας με την γραφή ενός συγγραφέα σαφώς επηρεασμένου από την κατοχή και τον εμφύλιο, η οποία σε καθηλώνει, σε ανατριχιάζει και σε στοιχειώνει. Λάτρεψα το ιδιαίτερο στοιχείο ότι οι αναμνήσεις και ο χρόνος μπερδεύονται επίτηδες δημιουργώντας ''ζαλιστικές'' σκηνές που δείχνουν ακόμα καλύτερα την απελπισία των προσώπων. Πραγματικά ό,τι καλύτερο. Λυπάμαι μόνο που εξάντλησα όλα τα έργα του σε δύο απογεύματα!
Δεν τον είχα ξανακούσει τον Μάριο Χάκκα. Μέσα από τα διήγηματά του αναβιώνει η κοινωνία της εποχής του, μια Ελλάδα που δεν έχω ζήσει και δεν ξέρω και μαθαίνω μέσα από τη λογοτεχνία. Τα διήγηματά του τα αγάπησα, τα χαρακτηρίζει:η λυρικότητα, η αλληγορία, το χιούμορ. Μιλάει μεταξύ άλλων για συμβιβασμούς, προδοσία, αβέβαιο μέλλον. Παραδιδομαστε στη φθορά, στη λήθη, στους άλλους........