Η γκρίζα χώρα και άλλες ιστορίες από τον μακρινό βορρά

by Θωμάς Π. Μαστακούρης

Ιστορίες βγαλμένες από τις μυθικές ομίχλες του μακρινού Βορρά, μέσα από απέραντες γκρίζες θάλασσες και αχανείς μελαγχολικές χώρες, Ιστορίες που μπλέκουν την απλή καθημερινότητα με μακρινούς κόσμους και διαστάσεις του ονείρου και του εφιάλτη... Ιστορίες ηρωισμού και προδοσίας, τρυφερότητας και σκληρότητας, αίματος και πάθους, από ανθρώπους που μοιάζουν με θεούς και από θεούς που μοιάζουν με ανθρώπους.

Genres: Fantasy, Mythology

184 pages, Paperback

First published January 1, 2012

About the author

Ο Θωμάς Π. Μαστακούρης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1962 και σπούδασε πολιτικές επιστήμες και νομικά. Είναι δικηγόρος, συγγραφέας και μεταφραστής. Έχει γράψει πολλά βιβλία και διηγήματα ηρωικής φαντασίας, επιστημονικής φαντασίας και μεταφυσικής, το παιχνίδι ρόλων στην ομηρική εποχή "Ζωντανά έπη", κι ένα παιδικό παραμύθι με τίτλο "Το αόρατο στέμμα της σοφίας". Εδώ και 10 χρόνια είναι υπεύθυνος της σειράς "Ανθολογία Επιστημονικής Φαντασίας" των εκδόσεων Ωρόρα που έχει φτάσει τα 70 βιβλία. Είναι τακτικός αρθρογράφος στο περιοδικό Τρίτο Μάτι και έχει μεταφράσει πάνω από 120 βιβλία, καθώς και πολιτικά άρθρα, ταινίες και δοκίμια.

Reviews

[Μιχάλης · Rating 3 out of 5]

Για όσους δε γνωρίζουν τον συγγραφέα, να αναφέρω ότι είναι πασίγνωστος μεταφραστής βιβλίων φάνταζυ καθώς και ο επιμελητής της σειράς των Ανθολογιών των εκδόσεων Ωρόρα για περισσότερα από 50 βιβλία των εκδόσεων Ωρόρα.

Το βιβλίο αυτό μαζεύει κάποιες από τις ιστορίες που είχε γράψει στις ιστορικές πια ανθολογίες και όλες τους έχουν σαν θέμα το μακρινό Ευρωπαϊκό βορρά (τη μυθολογία του οποίου αγαπάει πολύ ο συγγραφέας)

Πιστεύω ότι η ιστορία "Απρόσκλητοι Επισκέπτες" και μόνο είναι καλός λόγος για να αγοράσει κάποιος το βιβλίο (εκτός κι αν έχει την αντίστοιχη Ωρόρα #43 - Ιστορίες με Βάρβαρους ήρωες). Καταπληκτικό Sword and Sorcery που το διάβασα τρίτη φορά στο βιβλίο (η πρώτη ήταν σε μορφή κόμικ με σχέδιο Γιάννη Ρουμπούλια και η δεύτερη στην Ωρόρα που το περιέχει) και για άλλη μία φορά με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο. Δυνατή ιστορία, ηρωική εκεί που πρέπει και σκληρή εκεί που χρειάζεται, θυμίζει Howard στις πιο καλές στιγμές του.

Η νουβέλα "Η γκρίζα χώρα" (σπασμένη σε τρεις Ωρόρες των οποίων οι τίτλοι μοπυ διαφεύγουν) είναι ένα παιδί της εποχής της (90s): άνετη και ελαφρά γραφή, ενδιαφέρον δέσιμο της σκανδιναβικής μυθολογίας με τα φάνταζυ μοτίβα, ωραία περιπέτεια, αλλά η αφέλειά της δε με γόητευσε. Αξίζει να διαβαστεί, σίγουρα είναι καλτ ανάγνωσμα και βολεύει που είναι όλη μαζεμένη εδώ, αλλά δε τη λες και ουάου.
Αν οι "Επισκέπτες" θυμίζουν Howard, αυτή εδώ θυμίζει Moorcock με όλα τα θετικά και αρνητικά που κουβαλάει αυτό...

Το υπόλοιπο βιβλίο είναι και το μεγάλο φάουλ για εμένα. Μετά από 4 καλές-έως-καταπληκτικές φάνταζυ ιστορίες έρχονται δύο διασκευές μύθων των Βίκινγκς και ένα φλασάκι που δεν...
Όσο κι αν πέρασα καλά με τους δύο μύθους οφείλω να πω ότι θα προτιμούσα κάποια σύγχρονη ιστορία του συγγραφέα στις παγωμένες χώρες του Βορρά.

Ετοιμηγορία: Καλτ βιβλίο για όλους τους φαν των εκδόσεων Ωρόρα. Είναι ευχάριστο που κάποιες από τις ιστορίες αυτές διασώζονται μόνες τους σε ένα βιβλίο ενώ και νέοι αναγνώστες μπορούν να εκτιμήσουν τις ιστορίες αυτές. Χρειαζόταν όμως τουλάχιστον άλλη μία ιστορία για να με χορτάσει και λιγότερα "γεμίσματα". Εκεί κάπου χάνεται και το τέταρτο αστέρι, που οι 4 πρώτες ιστορίες το κερδίσαν με το σπαθί τους

[Κωνσταντίνος Τσουρέκης · Rating 5 out of 5]

Ένα βιβλίο από έναν μεγάλο συγγραφέα ηρωικής φαντασίας. Λίγες αλλά καλές ιστορίες για τους Βίκινγκς, τους σκανδιναβικούς Θεούς και τα έθιμα που επικρατούσαν στις βόρειες χώρες. Ένα βιβλίο που φέρνει τους παλιούς Θεούς σε σύγκρουση με τον λευκό Χριστό και την είσοδο της νέας θρησκείας σε ένα παγανιστικό τόπο. Αξίζει να διαβαστεί για πολλούς λόγους.

1. δεν κουράζει
2. αμεσότητα λόγου
3. θυμίζει παραμύθι
4. έχει στοιχεία τρόμου
5. δουλειά προσεγμένη από τον εκδοτικό
6. Μαστακούρης μετρ στο είδος

[Dimitrios Mistriotis]

Το βιβλίο "Γκρίζα Χώρα" ήταν δώρο από τον συγγραφέα σε εμένα, τον οποίο είχα την ευκαιρία να γνωρίσω προσωπικά. Η συζήτηση/συνέντευξη που έδωσε στο podcast μου, "Θωμάς Μαστακούρης: Eφ΄ όλης της ύλης
" είναι διαθέσιμη εδώ: https://youtu.be/xs4savtALx0?si=xsu--.... Βάσει αυτής της εμπειρίας, θα προσπαθήσω να είμαι αντικειμενικός… Αστειεύομαι, ποτέ δεν είχα τέτοια πρόθεση.

Από τις ιστορίες που περιλαμβάνει το βιβλίο, η πρώτη και πιο εντυπωσιακή για εμένα είναι "Η Γκρίζα Χώρα", σε τρία μέρη: "Η Γκρίζα Χώρα", "Η Βόλβα του Τρότελαγκ", "Ο Λυκάνθρωπος". Σε αυτή, νομίζω ότι θα ανακαλύψεις τόσο ποιος ήσουν όσο και ποιος θα έπρεπε να γίνεις ξανά. Η δεύτερη ιστορία, "Οι Απρόσκλητοι Επισκέπτες", περιέχει ένα ενδιαφέρον 'what if' σενάριο. "Το Ταξίδι στο Γιώτουγχαϊμ" συζητά τις σχέσεις μας με τους θεούς. Τέλος, "Ο Θάνατος του Βάτλερ", μια μικρή μυθολογική ιστορία ή μεταφρασμένη μυθολογία από τη Σκανδιναβία, με στεναχώρησε. Η τελευταία, "Στο Χλίντσκιαλφ" περιγράφει το θρόνο του σύμπαντος στην άκρη του χάους.Σκεπτόμενος για το βιβλίο, συνειδητοποίησα ότι είτε οι θεοί μιλάνε στο Μαστακούρη και αυτός σε εμάς, είτε μιλάνε απευθείας σε εμάς μέσω του Μαστακούρη.

Μέχρι την επόμενη ιστορική ανατροπή, θα είμαστε "χωριάτες" του Τρότελαγκ.

[Ελευθέριος Κεραμίδας · Rating 3 out of 5]

Αυτό το βιβλίο συγκεντρώνει όσες ιστορίες με θέμα γύρω από τη Σκανδιναβία και την παράδοσή της είχε δημοσιεύσει ο συγγραφέας στη θρυλική Ανθολογία Ε.Φ. των εκδόσεων Ωρόα ("Ιστορίες με...") την εποχή που ήταν υπεύθυνός της. Συγκεκριμένα, τέσσερα διηγήματα (από τα οποία τα τρία είναι αλληλένδετα κι εδώ δημοσιεύονται ως ενιαίο κείμενο) και τρεις λογοτεχνικές διασκευές μύθων.

Παρά την ξενομανία του, ένα από τα διηγήματα αποτελεί κομβικό σημείο του ελληνικού φανταστικού κι άλλα δύο είναι αξιοπρεπέστατα. Δυστυχώς τα υπόλοιπα κείμενα είναι αδύναμα και όλα περιέχουν λάθη (κυρίως τυπογραφικά και λίγα εκφραστικά). Τέτοιου είδους προβλήματα μπορεί να ήταν ανεκτά την εποχή της πρώτης δημοσίευσης δεδομένων των συνθηκών, σήμερα όμως είναι αδικαιολόγητα. Γι' αυτά και πολύ περισσότερο για τα σκαμπανεβάσμτα στην ποιότητα των ιστοριών, τρία αστέρια.

Σε κάθε περίπτωση, ελπίζω να δούμε σύντομα και άλλες τέτοιες συλλογές από το συγγραφικό έργο του Μαστακούρη.

[Smassing Culture · Rating 4 out of 5]

Κριτική στο Smassing Culture

Ένα fantasy πρελούδιο στην κέλτικη κοσμοθεωρία

Ιστορίες βγαλμένες από τις μυθικές ομίχλες του μακρινού Βορρά, μέσα από απέραντες γκρίζες θάλασσες και αχανείς μελαγχολικές χώρες, Ιστορίες που μπλέκουν την απλή καθημερινότητα με μακρινούς κόσμους και διαστάσεις του ονείρου και του εφιάλτη…
Ιστορίες ηρωισμού και προδοσίας, τρυφερότητας και σκληρότητας, αίματος και πάθους, από ανθρώπους που μοιάζουν με θεούς και από θεούς που μοιάζουν με ανθρώπους.

Όταν «Η Γκρίζα Χώρα» έπεσε στα χέρια μου ένα μείγμα χαράς και νοσταλγίας πλημμύρισε τη ψυχή μου, αφού το όνομα του συγγραφέα με μετέφερε στην εποχή της εφηβείας μου. Τότε ήταν που ξεκίνησε μία από τις πιο αγαπημένες εμμονές μου, κληρονομιά από τον πατέρα μου, γύρω από την αναζήτηση και τη συλλογή βιβλίων τσέπης των εκδόσεων Ωρόρα. Πράγματι το όνομα του Θωμά Μαστακούρη είναι άμεσα συνυφασμένο με αυτές τις εκδόσεις. Συγκεκριμένα, ο συγγραφέας ήταν το πρόσωπο πίσω από τη μετάφραση και την επιμέλεια της σειράς “Ανθολογία Επιστημονικής Φαντασίας”, η οποία -δε θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε- ότι άνοιξε δρόμους και γέφυρες για ταξίδια του νου και της φαντασίας σε κόσμους αλλόκοτους και μακρινούς. Έτσι μέσα από μια τεράστια ποικιλία ιστοριών με εξωγήινους, ταξίδια στο χωροχρόνο, κοσμικές περιπέτειες, μαγεία, διαστημικό τρόμο ή ακόμα και γέλιο ή μελλοντικό ερωτισμό και φαντάσματα, το ελληνικό κοινό μυήθηκε στο χώρο του φάνταζι και αυτός είναι ο λόγος που η συγκεκριμένη σειρά αγαπήθηκε από τη δεκαετία του ’90 μέχρι και σήμερα. Επιπλέον, ο συγγραφέας σαν ένας σύγχρονος βάρδος έχει δώσει φωνή μέσα από τις μεταφράσεις του σε πλήθος ηρώων επικής και ηρωικής φαντασίας, όπως είναι ο Κόναν ο Βάρβαρος ή ο Έλρικ του Μελνιμπόνε.

Σήμερα, μετά από την έκδοση αρκετών βιβλίων, ο Θωμάς Μαστακούρης έρχεται να συμπληρώσει την παρακαταθήκη του με τη “Γκρίζα Χώρα κι άλλες ιστορίες από τον μακρινό Βορρά”, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις SEΛΙΝΙ. Η “Γκρίζα Χώρα” είναι μια συλλογή ιστοριών που έχει στόχο όχι μόνο να μας εισάγει στον αρχέγονο κόσμο των Βίκινγκ και των Κελτών, αλλά να μας μυήσει σε ολόκληρη την κοσμοθεωρία τους. Έτσι, πρόκειται για μια μυθοπλασία, που έχοντας το χαρακτήρα λαϊκού παραμυθιού αντλεί τη θεματική της από τις παραδόσεις, τα ήθη, τα έθιμα και τη μυθολογία των λαών του Βορρά προκειμένου αφενός να προκαλέσει τον θαυμασμό μας κι αφετέρου να επιτελέσει μια περισσότερο παιδαγωγική λειτουργία. Πράγματι, ο αναγνώστης θα βρεθεί, καταρχάς, αντιμέτωπος με μια πλούσια συλλογή πληροφοριών και λαογραφικών στοιχείων για τους λαούς αυτούς που έχουν πάρει πλέον περισσότερη δημοσιότητα εξαιτίας τηλεοπτικών παραγωγών όπως η σειρά Vikings.

Αυτό είναι από μόνο του πολύ σημαντικό, αφού πρόκειται για μια παράδοση που για αιώνες βρισκόταν παραγκωνισμένη στο περιθώριο, εξαιτίας της παντοδυναμίας της δυτικής προτεσταντικής οπτικής και της ακόρεστης βιομηχανικής παραγωγής που θέτει στο περιθώριο οποιαδήποτε άλλη αντιμετώπιση της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση και τον κόσμο εν γένει. Μέσα, λοιπόν, από τους θεούς, τους ήρωες, αλλά και τους απλούς ανθρώπους προβάλλεται ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο ζωής.

Έτσι, τεράστια μεγέθη όπως είναι ο έρωτας, ο πόλεμος, η εκδίκηση, η ανθρώπινη καλοσύνη και η συμπάθεια, η πανουργία κλπ εξετάζονται υπό ένα πρίσμα εντελώς διαφορετικό από αυτό που έχουμε συνηθίσει ως (μετα) νεωτερικοί άνθρωποι. Για να το πετύχει αυτό ο συγγραφέας επιλέγει τη συγκριτική μέθοδο, μέσα από τη σύγκρουση αντίρροπων δυνάμεων, όπως είναι αυτή της παλαιάς θρησκείας και του χριστιανισμού. Μέσα από την αντιπαράθεση αυτή, η οποία προβάλλει μέσα σε μια new age ατμόσφαιρα, επιτελείται η παιδαγωγική λειτουργία των ιστοριών, αφού τα ανδραγαθήματα θεών και ανθρώπων αποτελούν την πλατφόρμα επικοινωνίας του παρελθόντος με το σήμερα, μια εποχή επίσης μεταβατική και άκρως συγκρουσιακή.

Το μοτίβο αυτό, βέβαια, δεν μας είναι άγνωστο, αφού η διδασκαλία επών ήταν από την αρχαιότητα προσφιλής μέθοδος διαπαιδαγώγησης και διδασκαλίας. Έτσι, το ηρωικό παρελθόν των Κελτών, οι μύθοι, οι δοξασίες, οι περιπέτειες τους γίνονται η δεξαμενή μέσα από την οποία αντλούνται πρότυπα συμπεριφοράς. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η «Γκρίζα Χώρα» είναι μια συλλογή ιστοριών που γεννήθηκε μέσα από την ανάγκη προβολής μιας διαφορετικής προσέγγισης του κόσμου.

Η μαγεία και η φαντασία, έννοιες καταραμένες και ξεπερασμένες την εποχή του ατμού και της μηχανής γίνονται το όχημα ώστε ο αναγνώστης να δει ολόκληρα σύμπαντα να γεννιούνται και να πεθαίνουν, νέες προοπτικές και αδύνατες πιθανότητες, γεννημένες ουτοπίες μέσα από την άδεια κόγχη του Όντιν. Ο Φρέκι (Αχόρταγος) και ο Γκέρι (Ακόρεστος), οι δύο λύκοι του Θεού τον απομακρύνουν από τα πρότυπα του καταναλωτισμού και της ματαιοδοξίας. Η Χούγκιν (Σκέψη) και η Μούνιν (Μνήμη) τον καλούν να μάθει από το παρελθόν και να προβλέψει το μέλλον μέσα από τους ρούνους της Ιστορίας. Ο Φρέι του προτείνει αγάπη και ειρήνη στον αντίποδα παθιασμένων εκστρατειών μίσους. Η Φρίγγα διδάσκει μητρική αγάπη και ο Θορ ανεμελιά και γενναιότητα, μεγαλοψυχία και επιμονή. Όλοι αποκτούν ζωή μέσα από τη δυναμική γραφή του Θωμά Μαστακούρη, που άλλοτε σαν μύστης και άλλοτε σαν περιπλανώμενος βάρδος αφηγείται ιστορίες επικού κάλλους που φωτίζουν τις αρετές των ηρώων του μακρινού Βορρά, μας αποκοιμίζουν σαν παραμύθια και μας κρατούν ξύπνιους σαν μανιφέστα. Αυτές είναι οι ιστορίες της Γκρίζας Χώρας, όπου οι θεοί περπατούν ανάμεσα στους θνητούς και οι θνητοί μοιάζουν με θεούς!

[Ευθυμία Δεσποτάκη · Rating 3 out of 5]

Το τελείωσα πριν από λίγο. Καμπόση νοσταλγική διάθεση (μιας και όλες τις ιστορίες τις είχα ξαναδιαβάσει στις Ωρόρες, τω καιρώ εκείνω).

Η νοσταλγία βέβαια μπορεί να έχει να κάνει και με το ότι οι ήρωες του Μαστακούρη είναι αρκετά παλαιομοδίτες, με την έννοια του
"ευγενούς" βαρβάρου που μας έχει συνηθίζει ο θείος Μπομπ (Χάουαρντ), Ο Θόρβαλντ της "Γκρίζας Χώρας" δε θέλει να σκοτώσει κάποιον που του έφταιξε σε τίποτε, ο Χάλφρεντ των "Απρόσκλητων Επισκεπτών" δε θέλει να χρατσάρουνε τους μοναχούς στο μοναστήρι. Η συμπεριφορά τους απέχει σοβαρά από τους συνήθως αμοραλιστές αντιήρωες που έχουμε συνηθίσει τα τελευταία χρόνια στο φάντασί μας. Αυτό είναι... νοσταλγικό. Δεν ξέρω αν μπορεί να είναι και κάτι άλλο.

Από 'κει και πέρα όμως, τα υπόλοιπα διηγήματα του βιβλίου... Δεν ξέρω, πείτε με προκατειλημμένη αλλά είχα βαρεθεί τότε που τα διάβασα, βαρέθηκα και τώρα. Η αφήγηση ενός μύθου της βόρειας μυθολογίας χωρίς μάλιστα να υπεισέρχεται κανένα νεολογικό στοιχείο με βρίσκει αντίθετη, όποιος κι αν είχε γράψει το βιβλίο. Μπορώ να διαβάσω π'ως πέθανε ο Μπάντερ στη wikipedia. Από έναν αφηγητή θα περίμενα κάτι λίγο διαφορετικό, μια νοστιμιά, λίγο μπαχάρισμα, μια διαφορετική ίσως οπτική γωνία. Μπορεί να είμαι πολύ απαιτητική, δεν ξέρω.

[Alexander Mastros · Rating 5 out of 5]

Φοβερό βιβλίο, το καταχαρηκα.

Για αρχη εχουμε τρεις ιστοριες με κοινο ηρωα. Απλες, λιτες και αιματηρές. Μια ιστορια περιπέτειας, δημιουργίας και τελος εκδίκησης. Η τέλεια συνταγή με μαθηματική ακρίβεια.

Οι υπόλοιπες ιστορίες ηταν ιδιαίτερες και ομορφες. Αλλα! Ποτέ μου δεν περίμενα να διαβασω σε βιβλιο τον Οντιν να παίζει ξυλο με τον Σατανά. Πραγματικά ο,τι καλύτερο εχω διαβασει ποτέ μου, σε ιστορία φαντασίας. 11/10

Οι υπόλοιπες ιστορίες, παραλλαγής της σκανδιναβικης μυθολογίας ηταν απολαυστικότατες.

Μεγάλη έμπνευση για dungeons and dragons!

[Elissavet Pit]

Η Γκρίζα Χώρα, και άλλες ιστορίες από τον μακρινό βορρά, του Θωμά Μαστακούρη.

Διάβασα την έκδοση των SΕΛΙΝΙ (2019)

Ένα βιβλίο που θα σας γεμίσει νέες και μαγικές εικόνες, που θα σας ταξιδέψει από την πρώτη του σελίδα.
Το ταξίδι μας ως αναγνώστες δεν περιορίζεται μόνο στη Γκρίζα Χώρα, αλλά θα ανακαλύψουμε κ άλλα μέρη του κόσμου. Όχι, όμως, όπως τα γνωρίζουμε ήδη, καθώς τα πάντα είναι γεμάτα από φαντασία!

Το βιβλίο περιλαμβάνει 5 μικρές ιστορίες- κεφάλαια, που σε κάποια σημεία συνδέονται μεταξύ τους. Για παράδειγμα, στο πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται το όνομα του θεού Όντιν και στο 4ο κεφάλαιο περιγράφεται ένα άσχημο περιστατικό από τη ζωή του. Τα κεφάλαια είναι τα εξής: 1) Η Γκρίζα Χώρα, 2) Απρόσκλητοι Επισκέπτες, 3) Ταξίδι στο Γιοτουνχάιμ, 4) Ο θάνατος του Μπαλντερ και 5) Στο Χλιντσκιαλφ. Συνολικά αποτελείται από 205 σελίδες. Κάθε ιστορία είναι ευανάγνωστη και ολοκληρωμένη, χωρίς να σου αφήνει ερωτήματα.

Αυτό το βιβλίο μου άρεσε πολύ και θα ήθελα κάθε ιστορία να είναι και ένα βιβλίο. Συγκεκριμένα το δεύτερο κεφάλαιο θα μπορούσε άνετα να είναι ένα μυθιστόρημα τρόμου. Στον πρόλογό του, ο συγγραφέας, αναφέρει πολλές πληροφορίες για τις ιστορίες. Επίσης, πιστεύει πως ο σκοπός του βιβλίου θα έχει επιτευχθεί όταν ο αναγνώστης αισθανθεί το μεγαλείο ενός ξεχασμένου κόσμου και μιας γενναίας κ μεγαλοπνοης κοσμοθεασης. Στη δική μου περίπτωση το κατάφερε με μεγάλη ευκολία. Άλλωστε με είχε κερδίσει από την πρώτη κιόλας σελίδα.

Βίκινγκς, γίγαντες, θεοί και θεές, μαντείες και αστρικά ταξίδια, άνθρωποι που πολεμούν για τις αξίες τους, που θα ζητήσουν εκδίκηση, θεοί που βοηθούν το λαό τους όταν είναι απαραίτητο (πχ Θωρ), αλλά και θεοί που σκέφτονται πονηρά (πχ Λόκι), είναι λίγα από τα στοιχεία αυτού του μαγικού ταξιδιού!

Από τον πρόλογο:
"Τα διηγήματα αυτού του βιβλίου
> εμφανίστηκαν για πρώτη φορά διάσπαρτα σε διάφορες ανθολογίες της θρυλικής σειράς Ανθολογία Επιστημονικής Φαντασίας, Των εκδόσεων Ωρόρα, της οποίας είχε την επιμέλεια, την επιλογή και τη μετάφραση από το 18ο έως το 77ο και τελευταίο βιβλίο της ο Θωμάς Μαστακούρης.
> έχουν έναν κοινό παρανομαστή: τις μυθολογικές, θρησκευτικές, ηθικές και ιστορικές παραδόσεις της Βόρειας Ευρώπης` αρχές και ιδέες που βρίσκονται πολύ κοντά στον αρχαιοελληνικό τρόπο σκέψης και αντιμετώπισης των πραγμάτων.

Το βιβλίο έκανε ήδη έναν μικρό πρώτο κύκλο μέσα από μια καλαίσθητη έκδοση που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ars Nocturna."

[Yorgos Birmpilis · Rating 4 out of 5]

Η "Γκρίζα Χώρα και άλλες ιστορίες από τον μακρινό βορρά" φιλοξενεί πέντε παλαιότερες ιστορίες του Θωμά Μαστακούρη με κεντρικό θέμα την παράδοση και τους μύθους της Βόρειας Ευρώπης. Οι ιστοριές αυτές έχουν δημοσιευτεί ήδη στις ανθολογίες των εκδόσεων "Ωρόρα", ωστόσο εδώ έχουν συγκεντρωθεί όλες μαζί και αποτελούν μια γοητευτική ευκαιρία για παλιούς και νέους αναγνώστες.

Η "Γκρίζα Χώρα" είναι μια ιστορία εκδίκησης που αποδίδεται μέσα από τρία διαφορετικά επεισόδια. Εδώ, αποτυπώνεται πληρέστερα το όραμα της συλλογής με ένα τρομερό δέσιμο ηρωϊκής φαντασίας και μαγικών, λαογραφικών στοιχείων της βόρειας Ευρώπης. H εμφανής επιρροή του Μούρκοκ στην γραφή του συγγραφέα λειτουργεί θετικά.

Οι "Απρόσκλητοι Επισκέπτες" είναι παλιακό, αυθεντικό sword and sorcery.

Οι επόμενες τρεις ιστορίες είναι λογοτεχνικές αποδόσεις σκανδιναβικών μύθων από τις οποίες ξεχώρισα το «ταξίδι στο Γιοτουνχάϊμ» . Βέβαια, οι διασκευές αυτές έχουν καθαρά συμπληρωματικό χαρακτήρα και δεν «στέκονται» μόνες τους.

Επομένως, τέσσερα αστέρια για τις δύο πρώτες ιστορίες ηρωϊκής φαντασίας οι οποίες καταλμβάνουν το μεγαλύτερο τμήμα του βιβλίου (κάπου 120 σελίδες) και αξίζουν την προσοχή των λάτρεων του φανταστικού.