Jump to ratings and reviews

Werkbare waarden

Onder de titel Het kostbare weefsel publiceert Bart De Wever al sinds 2003 op gezette tijdstippen columns in De Standaard. Ook in De Morgen was hij een tijd vaste columnist. Op 5 december 2008 stelde Bart De Wever de bundeling van zijn vele columns voor in de Kamer. Toenmalig Kamervoorzitter Herman Van Rompuy vond Bart De Wever toen ‘interessant, maar niet relevant’. Drie jaar later blijkt maar hoe relatief zulke woorden kunnen zijn.

Na het enorme succes van Het kostbare weefsel (zes drukken en ook verkrijgbaar als e-book) en op vraag van heel wat lezers, selecteerde Bart De Wever opnieuw columns voor een vervolgboek. Dit tweede boek omvat niet alleen columns uit De Standaard maar ook enkele nieuwe essays en toespraken, die nog niet eerder werden gepubliceerd. Bart De Wever leet voor het debat, stelde de Antwerpse burgemeester Patrick Janssens. In Werkbare waarden blijkt maar al te duidelijk hoezeer en hoe graag de N-VA-voorzitter tot denken aanzet, ideeën op de korrel neemt, en alles graag in een breed historisch perspectief plaatst.

In een woord vooraf beoordeelt Tom Naegels Bart De Wever als opiniemaker, als trekker, duwer en ‘eyeopener’ in het Vlaamse maatschappelijke debat.

192 pages, Paperback

First published October 1, 2011

Loading...
Loading...

About the author

Bart De Wever

19 books50 followers
Flemish nationalist politician and the mayor of Antwerp.

Since 2004 De Wever is the leader of the New Flemish Alliance (N-VA), a party advocating independence for the Flemish region of Belgium within the EU; he is also a member of the Flemish parliament.

He played a prominent role in the 2007 Belgian government formation and presided over his party's victory in the 2010 federal elections when N-VA became the largest party in both Flanders and in Belgium as a whole.

Since January 2013 he has been Mayor of Antwerp, following the 2012 municipal elections.

Ratings & Reviews

What do you think?

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
3 (8%)
4 stars
15 (44%)
3 stars
11 (32%)
2 stars
4 (11%)
1 star
1 (2%)
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
Profile Image for Brecht Rogissart.
152 reviews35 followers
September 20, 2026
Zijn tweede verzameling columns is al veel saaier dan de eerste, en als ik het goed voorheb ook minder columns over de Belgische politiek? Het voordeel is wél dat er een viertal essays in het begin gepubliceerd zijn.

Zijn essays geven vooral een beeld van zijn visie van nationalisme en identiteit na de deconstructie ervan in de jaren '90. Zijn belangrijkste schietschijf zijn Marc Reynebeau - die een academische trend brengt van verbeeldingsnationalisme - en Guy Verhofdstadt, die een veel ruwere eind der geschiedenis-these brengt, en BDW vaak vertaalt als een visie dat "nationalisme altijd eindigt in de gaskamers". Tegen die laatste is hij super sassy: "het postnationaal wereldburgerschap van Verhofstadt. Dat dit laatste verleidelijk is voor mensen die zich vlot naar een buitenverblijf in Toscane kunnen verplaatsen, is evident. Voor de veelverdiener is het volledig loskomen van gemeenschapsstructuren nu eenmaal de ultieme neoliberale droom" (p. 20). Men zou kunnen denken: de pot verwijt de ketel, maar goed. Maar BDW wijst - terecht! - op het feit dat nationalisme en liberalisme hand in hand gingen toen ze samen opkwamen in de 19e eeuw. Strijd voor een nationale eenheid was vaak een strijd tegen feodale structuren en vóór het creëren van een nationaal burgerschap in een eengemaakte markt. Op p. 43 maakt sleurt hij er ook Rawls bij als de filosoof die de mens los van historische context beschouwde, in een periode na WO II, waar burgerschap moest losgekoppeld worden van de kwalijke gevolgen van nationalisme. En inderdaad: Rawls is een filosofische brug voor het paarse kabinet. Als laatste maakt BDW ook een pertinente observatie dat er tegenwoordig een revival is van Belgicisme onder de elite: niet omdat er een romantisch Belgicisme is, maar juist omdat Belg zijn zo leeg is geworden dat het aantrekkelijk is voor de postnationale elite. BDW lijkt echt een heel scherpe kritiek te maken op Verhofstadt en mijn inziens heeft hij overschot van gelijk, historisch gezien.

Tegenover Reynebeau stelt hij dat "Als Vlaanderen een product is van onze verbeelding, waarom is het dan ondenkbaar dat we er iets goeds van kunnen maken?" (p. 167) repliceerde hij aan een kritiek van Marc Reynebeau. Inderdaad, zoals Tom Naegels in de intro schrijft, staat De Wever een nationalisme voor dat de kritieken van het postmodernisme heeft geïnternaliseerd. En daarnaast het modernisme omarmt als een te verdedigen winst, tegenover de oerconservatieven. Zelf verkoopt hij dat nationalisme als "inclusief" - niet op basis van huidskleur dus - maar in de praktijk heeft N-VA daar wel altijd de lijntjes opgezocht. BDW spreekt over identiteit als het noodzakelijk creëren van een democratische gemeenschap. Hij verkondigt ook dat zijn doel juist is om nationalisme te deromantiseren, en te tonen dat Vlaams autonomiestreven een pleidooi is voor efficiënt bestuur. Tom Lanoye heeft het smalend de "Nieuw-Vlaamse Elite" genoemd, en dat ga ik toch eens moeten opzoeken. Maar BDW heeft veel overlappingen met Elchardus. En ik zie het probleem daar echt niet mee: obviously moet er een gedeelde politieke cultuur zijn waar burgers aan politiek doen door het nationale debat te volgen en partijen te steunen. Een gemeenschappelijke taal hebben kan je daar gerust ook bijrekenen. Maar ik zie echt niet in hoe zo'n "democratische gemeenschap" creëren meer hoeft te zijn dan dat.

Over dat Vlaams autonomiestreven als efficiënt bestuur gaat hij dieper in bij column "Spoken": "Ik hoop immers dat het niet zozeer De Clercq, Claes of Schiltz waren die de kiezer naar N-VA lokten, maar wel de volgehouden pogingen om aan het streven naar Vlaamse autonomie een strikt rationale onderbouw en een breed draagvlak te geven. Meer Vlaanderen is een verhaal geworden dat gaat over bestuurskracht en efficiëntie." (85) Hij plaatst dat in contrast met de paarse coalitie: sindsdien accepteert iedereen in Vlaanderen dat efficiënt bestuur enkel via verdere federalisering kan gebeuren: "De middelpuntvliegende evolutie [van regionaliserieng en Europeanisering] van de twee democratieën ondergraaft aan Vlaamse kant in ijltempo het geloof dat België als bestuursniveau nog veel meer kan dienen dan een aantal zakelijke transacties. In die context groeide er electorale ruimte voor een partij die het streven naar Vlaamse autonomie op een heldere manier koppelde aan de acute vraag naar daadkracht in het economisch beleid en de noodzaak aan een reeks sociale maatregelen. Dat was de geest van de overwinning op 7 juni [2009?]."

Elchardus zal de volgende line graag horen: "De publieke moraal is weggesmolten tot een vrije markt waarin alles zijn prijs heeft, maar niets nog waarde. Zoals altijd zijn de zwakkeren en kinderen in het bijzonder, daarvan de eerste slachtoffers. De financiële crisis noopt ons vandaag om het economische neoliberalisme achter ons te laten, de spirituele crisis mag voor mij hetzelfde effect hebben op het moreel neoliberalisme." (p. 68) Amai! In zijn afzetten tegenover Verhofstadt kan hij al eens makkelijk vergeten dat in de ogen van radicaal links, ze veel meer op elkaar lijken dan ze allebei zelf zouden willen.

Over Valentijn zegt hij dat we vervallen zijn overromantisering van onze relaties, dat meer aanleiding geeft tot echtscheidingen dan huwelijken: "Duurzame relaties blijven nochtans voor onze samenleving van cruciaal belang. Ze zijn de basis voor investeringen in huizen, ze houden de consumptie op peil en zorgen via spaargeld voor kapitaalaccumulatie. Toegegeven, niet direct de meest romantische overwegingen, maar misschien toch voldoende grond om onze culturele opvattingen over het romantisch ideaal wat bij te stellen." (164)

Daarnaast ook één column (De schuld van de overheid) over de vette welvaartstaat en hoe die individuele verantwoordelijkheid fnuikt.
Profile Image for Matthias.
209 reviews
August 3, 2026
2.5

Niet slecht. Ook niets dat me van mijn stoel blaast. Voornamelijk ietwat saaie geschiedenislesjes, nu en dan (voornamelijk in de essays) effectief wat interessant wanneer hij zijn grote ideeën over gemeenschap en identiteit uiteenzet.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews