"Sosyalistler için tek yol vardır. O yol, silahla değil, namlu ucuyla değil, mermi çekirdeği ile değil düşünce ile inançla açılır. Bu yol düşüncelerle, inançlarla ışıldar ve kitlelere ulaşır. Sosyalizme inanmak, işçi sınıfına inanmak demektir. Kaynağını işçi sınıfında bulmayan düşünce ve eylemler, ancak ve ancak blankizm ve anarşizmin yol ve yöntemleri olur...
12 Mart öncesi ve sonrası gençlik eylemlerinin önde gelen liderleri, cezaevinde birbirine yüz seksen derece ters görüşleri savunabiliyorlar. Ertuğrul Kürkçü, Yusuf Küpeli ve İlkay Demir aynı davada, aynı eylemlerden sorumlu tutularak yargılandılar; bugünse birbirleriyle çok ayrı çizgidedirler."
Çıkmaz Sokak'ta, 12 Mart öncesi gençlik eylemlerinin siyasal, toplumsal, bireysel, hukuksal çözümlemesi; o dönemde Niğde Cezaevinde yatmakta olan eylemcilerle röportajlar, mahkeme kararları, hukuksal yorumlarla birlikte yer almaktadır.
Uğur Mumcu was an intrepid Turkish Kemalist intellectual, investigative journalist and columnist for the leading Kemalist broadsheet, Cumhuriyet who was known for indicating that Kemalism and Socialism aren't different ideologies and that imperialist nations had corrupted the Turkish state and army. He was killed by a bomb placed in his car, outside his home. Uğur Mumcu was born as the third of four siblings in Kırşehir, where his father was working. He went to school in Ankara and in 1961 attended School of Law at Ankara University. After graduation in 1965, he practiced law for a while. He then visited England to learn English and upon his return to Turkey worked as a teaching assistant at Ankara University from 1969 to 1972.
On the morning of 24 January 1993, he left his home and was killed by a C-4 plastic bomb as he started his car; a Renault 12, license numbered 06 YR 245.
There are numerous hypotheses over who was responsible for his murder.
“Gerçekten bu bizim irademizin dışında, bize dayatılmış bulunan bir mücadele tarzıydı ve bizim o gün için iki yolumuz vardı önümüzde: Ya faşistlere teslim olacaktık –formüle edersek-, onlar bize şunu söylüyorlardı (sosyalist olacaksan, nasyonel sosyalist ol) ya da öl… Bize konulan tercih buydu. Biz ikincisini seçtik!
Demokratik bir cumhuriyette Marksist fikirler serbestçe tartışılabilir ve bunlara karşı yapılan saldırganlıklar da şeklen dahi olsa, devlet tarafından kontrol altına alınır. Çünkü herşey yasal esasa bağlanmıştır.
Biz kendimize yapılan saldırılan önlendiğini değil, tam tersine bunların teşvik edildiğini, kışkırtıldığını, bizzat örgütlendiğini gördük. Bu durumda ya inançlarımızı terkedecektik ya da dövüşecektik. İkincisini yaptık.(Ertuğrul Kürkçü)”(s.89)
12 Mart döneminde Yön/Devrim çizgisinde "sosyalist" bir hukukçu ve yazar olarak yaşanan zulümlerden payını almış olan Uğur Mumcu, 1978 yılında Niğde cezaevinde bulunan bazı THKP-C, THKO ve TKP-ML TİKKO militanları ile yaptığı röportajları kitaplaştırmış durumda.
Mumcu, kimi tezlerini savunmaya devam eden, kimi ise TKP çizgisine (kendi deyimleriyle "barış ve toplumsal ilerleme") yönelmiş THKP-C'liler ile yapılan görüşmelerde "silahlı eylemciliğin bir çıkmaz sokak" olduğunu vurguluyor.
12 Mart öncesinde aynı örgütte yönetici durumunda olan isimlerin cezaevinde nasıl farklılaştığını kendi anlatımlarıyla ele alıyor Mumcu. Özellikle THKP-C çizgisinin önderleri Yusuf Küpeli, Ertuğrul Kürkçü, Orhan Savaşçı ve Nahit Töre'nin söylemleri ile bu farklılaşmayı açıkça gösteriyor.
Bir hukukçu olarak 12 Mart'ta kurulan ve uygulanan 3 idam cezasıda dahil olmak üzere binlerce yıllık hapis cezası veren sıkıyönetim mahkemelerinin kararlarını da sorgulayan, sıkıyönetim mahkemesi üyelerinin kendi karşı oy yazılarıyla TCK 146. madde gereğince verilen idam ve ömürboyu hapis cezalarının geçersiz olması gerektiğini de tartışmaya açan Mumcu önemli bir tartışma başlatıyor ama kısa süre sonra gerçekleşecek olan 12 Eylül böyle bir tartışmayı mümkün olmaktan çıkarıyor.
Kitap ile ilgili önemli bir meseleyi de dile getirmek gerekiyor: Mumcu, görüştüğü "sol eylemciler"e yaptıkları eylemlerin askeri bir cunta ile ilişkisini sorgulayan sorular yöneltiyor. Eylemleri ile faşizmi iktidara taşıyıp taşımadıklarını sorguluyor. Kendisi de, aynı dönemde sol bir askeri cunta kurulmasını ve bu cuntanın iktidara gelmesini destekleyen bir hareketin içinde yer alan Mumcu'nun kendi görüşlerinin eleştirisini yapmadan, silahlı eylemcilerin mücadelesini sorgulaması ilginç bir tezat oluştuyor.
Mumcu bu dönemde, bir "akil adam" tavrıyla, önce 12 mart'ın silahlı eylemcileri, ardından Mehmet Ali Aybar ve Behice Boran gibi isimler ile yaptığı röportajlar ile "sosyalist" dünya görüşünün savunusuna devam edecek. Ancak kendi pozisyonundaki değişim/dönüşümü hiç bir şekilde okuru ile paylaşmamış görünüyor.
Mumcu'nun 1978'de Niğde Cezaevinde bulunan, 12 Mart dönemi silahlı eylemcileri ile yaptığı röportajlardan olusuyor kitap. Mumcu ısrarla devrimcilerin bölünmüşlüğünü vuruluyor ve dün aynı çizgideki militanların bugün farklı şeyler savunmasını sergiliyor. Kitapta ayrıca 12 Mart'ta idam edilen Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının aslında TCK 146. madde kapsamında değil başka maddelerle yargılanmaları gerektiğini gösteren hukuki değerlendirmeler var.
bilimsel metotla yazılmış bi kitap. 12 mart’ın baya baya tarafı olan uğur mumcu çok soğuk objektiflikte yazmış. deniz gezmiş’in gençlik kolları gibi gelip gittiği avcıoğlu’nun 9 martçı ortamında resmi olmasa da ideolog kadrosunda olmasına rağmen bu fazla yansız duruşu yüzünden vasat 74’lüler tarafından nasihat dinlemek zorunda kalıyor