Moederkerk : de ondergang van rooms Nederland

by Jos Palm

De almacht van de priester, het gezinsgeluk van de jaren het waren de idealen van het Rijke Roomse Leven waarmee Jos Palm werd opgevoed. Maar toen kwamen de vernieuwing en verwarring van de jaren zestig, de katholieke kerk begon na te denken en dat was de nagel aan de doodskist van het geloof. Het was voor de gewone gelovigen alsof er geen God meer was, geen hemel en geen ‘meneer pastoor’. Tot overmaat van ramp zagen ze hun kinderen achter nieuwe, aardse goden aanlopen.
Pas met de dood voor ogen wordt er soms weer gebeden, een weesgegroetje om het 'goed’ te maken.

Genres: History, Nonfiction

268 pages, Paperback

First published March 1, 2012

Reviews

[Léon · Rating 4 out of 5]

Ik ben een kind van katholiek opgevoede ouders van de generatie van Jos Palm - allebei lang voor mijn geboorte van hun geloof gevallen - waarvan er eentje niet toevallig mij dit boek cadeau deed. 'Ga het lezen, dan leer je iets over je grootouders en welke rol het geloof in hun leven speelde.' Voor hem bood het boek in ieder geval veel herkenning.

Het katholieke geloof heb ik zelf nooit echt begrepen. Hoewel ik naar een katholieke basisschool ging en van daaruit de buurtkerk (met dezelfde naam als de school) een rol speelde, heb ik het altijd een beetje raar gevonden. Geloven moest wel heel wat zijn, dat zoveel mensen het voorheen deden. Maar als ik er heel hard over nadacht kon ik eigenlijk geen inhoudelijke argumenten verzinnen om het te doen. Iets waar ik nog altijd niet veel verder mee ben.

Juist daarom was dit boek interessant, omdat het een totaal ander uitgangspunt bood. Niet mijn eigen gemaakte twijfel en redeneren stonden centraal in de katholieke kerk van Greetje en Piet, maar zekerheid en eeuwigheid. De pastoor bood overzicht, hield de kudde bij elkaar en bood advies bij levenszaken. Altijd vanuit het geloof. Geloven, niet als een rationele handeling maar als een door rituelen bepaalde exercitie. Door de koppeling te maken tussen de katholieke kerk en het leven van zijn moeder en haar gezin gaf Jos Palm mij de gelegenheid mijn grootouders en hun gezin in te beelden, en bedenken hoe die zich ten opzichte van het veranderende geloof hielden. Ik had dit boek graag met ze willen bespreken.

[TWEP · Rating 4 out of 5]

Vooral genoten van de beschrijving over de late 19e eeuwse/ vroege 20ste eeuwse kerk.
Interessant te lezen over de invloed van het Tweede Vaticaanse Concilie op de Nederlandse RKK.

[Johannes · Rating 4 out of 5]

"Aan deze beeldenstorm hoef jij niet mee te doen." -Petrus H. Palm

Een sterk portret van het Rijke Roomse leven en de omslag na Vaticanum II op toegankelijke wijze gebracht door middel van de Arnhemse familiegeschiedenis van de auteur. Palm heeft een prettige schrijfstijl en weet een goede balans te vinden tussen familiegeschiedenis en achtergrondinformatie. Bovendien is hij genuanceerd, vervalt hij niet in zouteloze kerk-kritiek (of lof) en getuigd zijn verslag van de opkomst van het socialisme van gezonde zelfreflectie. Voor zijn werk heeft Palm zich bovendien ook goed gedocumenteerd met het beste dat er zoal over de katholieke zuil is geschreven door historici.

Een uitstekend boek voor wie de Nederlandse Kerkprovincie van vandaag beter wil begrijpen en een beeld wil krijgen van de roerige 20e eeuw. Uit het boek wordt bijzonder duidelijk hoe de Nederlandse katholieke kerk polariseerde na Vaticanum II, toen de Modernistische avant-garde het geloof ging voorschrijven. De Paus zette de ramen van de kerk op een kier voor wat frisse lucht in het oude instituut en het modernisme kwam als een orkaan om alle sacraliteit weg te blazen. Dat de omslag van de Moederkerk naar het modernisme drastische gevolgen had voor de gelovigen blijkt uit de houding van de ouders van Jos Palm. De ietwat vrijzinnige moeder werd ineens in het hoekje van behoudende conservatieven geduwd.

Het enige dat mist in Palm's portret van het verleden is de toekomst. Wie Moederkerk leest zou misschien tot de conclusie komen dat het Katholicisme een stille dood is gestorven aan het begin van de 21e eeuw. Dat is niet zo. Er zijn weer steeds meer priesters 'van de oude stempel', katholieke jongeren (al zijn het er minder als voorheen) zijn over het algemeen traditionalistisch en het modernisme van de jaren '60 is in rap tempo aan het vergrijzen.

[Mieke · Rating 4 out of 5]

Kostelijk beschreven hoe het er in ' mijn jeugd aan toe ging en voor in mijn vaders jeugd: 'een Klarendaller'.

[Riet · Rating 3 out of 5]

Een schitterend boek, vooral omdat het voor mij - komend uit een groot rk gezin - allemaal zo herkenbaar is. Palm laat duidelijkzien, dat de invloed van de kerk niet alleen maar ten goede was. Hun inmenging in het priveleven van de gelovigen was niet gering en vaak dramatisch voor de betrokkenen.
De teloorgang na 1960 van het Rijke Roomsche Leven wordt goed beschreven. Het zou ook nooit meer goedkomen.
Ondanks alles een boek, waar in je veel van je Eigen jeugd herkent (de rok over de lange broek!),heel nostalgisch soms, maar niet voor herhaling vatbaar.

[Ella · Rating 4 out of 5]

Een geschiedenis van de R.k.kerk in Nederland in de 20e eeuw. Jos Palm was de jongste zoon van een goed katholiek gezin met 6 kinderen. Vader en moeder zijn hun geloof trouw gebleven (vaak tegen beter weten in)maar alle 6 de kinderen hebben vanaf de jaren 60 hun geloof verloren. Ontzettend herkenbaar voor iemand uit zo'n gezin maar het geeft ook een inzicht in hoe dit allemaal heeft kunnen gebeuren. Leerzaam en een tikkeltje nostalgisch.

[Jan-Jaap van Peperstraten · Rating 4 out of 5]

Soepel geschreven en bij vlagen ontroerend relaas over de Werdegang van een katholiek gezin in de nasleep van het Tweede Vaticaanse Concilie.