„ქართველი ერის ისტორიის“ მეორე წიგნი მოიცავს VII-XII სს. საქართველოს პოლიტიკურ ისტორიას, მასში თანმისდევრულადაა გადმოცემული არაბთა ბატონობის ხანა (VII-X სს.), საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანების ისტორია (IX-XII სს.), თურქ სელჩუკთა შემოსევებისა და ბატონობის პერიოდი (XI ს. მეორე ნახევარი და XII ს. დამდეგი), საქართველოს წინა აზიის უძლიერეს სახელმწიფოდ გადაქცევა XII საუკუნეში.
ივანე ჯავახიშვილი (დ. 11 აპრილი/23 აპრილი, 1876, თბილისი) - ქართველი ისტორიკოსი და საზოგადო მოღვაწე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) თანადამფუძნებელი, საქართველოსა და კავკასიის ისტორიის თანამედროვე სამეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ყოფილი საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. ივ. ჯავახიშვილი დაიბადა თბილისში, ალექსანდრე ჯავახიშვილისა და სოფიო ვახვახიშვილის ოჯახში. მამამისი, თავადი ალექსანდრე ჯავახიშვილი გიმნაზიის მასწავლებელი იყო. 1895 წელს ჯავახიშვილმა დაასრულა თბილისის პირველი კლასიკური გიმნაზია, 1899 წელს კი პეტერბურგის (რუსეთი) უნივერსიტეტის აღმოსავლურ ენათა ფაკულტეტის სომხურ-ქართულ-ირანულ განყოფილება. 1899-1901 წლებში იყო ამავე უნივერსიტეტის მაგისტრანტი. 1901-1902 წლებში იგი მიწვეულ იქნა ბერლინის უნივერსიტეტში (გერმანია). 1902-1917 წლებში ჯავახიშვილი იყო პეტერბურგის უნივერსიტეტის აღმოსავლური ფაკულტეტის ქართული და სომხური ფილოლოგიის კათედრის პრივატ-დოცენტი. 1907 წელს ნაშრომისათვის „ძველი საქართველოსა და ძველი სომხეთის სახელმწიფოებრივი წყობილება“ მას მიენიჭა მაგისტრის სამეცნიერო ხარისხი. 1907-1917 წლებში იგი ხელმძღვანელობდა პეტერბურგის (პეტროგრადის) უნივერსიტეტის ქართველ სტუდენტთა სამეცნიერო წრეს. 1907 წლიდან იყო საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების დამფუძნებელი წევრი. 1918 წელს მას მიენიჭა პროფესორის სამეცნიერო წოდება. გარდაიცვალა თბილისში, დაკრძალულია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაღში.
კი ვიცოდი დამპყრობლები რომ ვიყავით 11-12 საუკუნეებში, მაგრამ ასეთ მაშტაბებსაც არ ველოდი. არც ამენ დარბევას, ხოცვას დატყვევებას და ძარცვას. ყოჩაღ ქართველებს... სკოლაში რატომ გვატყუებდნენ რომ უსპეტაკესი ერი ვართ, რომელსაც არასდროს, არავინ დაუჩაგრავს? :))))