Dạo này mình đang tập thói quen đọc xong cuốn sách nào là review ngay, nên mình bắt tay vào làm liền luôn. Kiếm hiệp năm 2025 mở màn với "Tiểu Lý phi đao", hay "Đa tình kiếm khách vô tình kiếm" của Cổ Long nhé.
Tóm tắt nội dung: Tiểu Lý phi đao Lý Tầm Hoan vốn là một cao thủ trong giang hồ, với xuất thân 7 đời đỗ Thám Hoa, ba đời đỗ Tiến Sĩ và hình tượng phong lưu, trang nhã. Họ Lý nổi danh với tuyệt kỹ phi đao: ngọn phi đao tuy bé và mỏng như lá lúa, nhưng một khi đã được Lý Thám Hoa phóng đi thì tuyệt không bao giờ sai chạy. Ngọn phi đao của Lý Tầm Hoan nổi danh đến mức, người ta chỉ sợ nó khi nó còn nằm trên tay của y mà thôi, vì một khi ngọn phi đao đã được phóng đi thì người ta không còn sợ nữa. Người chết không biết sợ.
Sau 10 năm lánh đời nơi quan ngoại, Tiểu Lý phi đao 1 lần nữa trở lại Trung Nguyên, vừa là chứng nhân vừa là tác nhân cho những trận huyết chiến của võ lâm. Đồng thời, Mai Hoa Đạo, tên trộm lừng danh với lòng tham tài, hám sắc và thủ đoạn giết người không ghê tay cũng tái xuất giang hồ. Chàng Thám Hoa họ Lý và tên trộm Mai Hoa Đạo có phải là một?
So sánh nhỏ về truyện của Kim Dung và Cổ Long:
Vì đều là 2 nhà tiểu thuyết võ hiệp Trung Quốc nổi tiếng, sự so sánh giữa hai cố tác giả là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, so về cả bề rộng lẫn cả bề sâu thì mình cảm thấy tiểu thuyết của Kim Dung so với tác phẩm Tiểu Lý phi đao của Cổ Long vẫn hơn vài bậc. Về bối cảnh, tiểu thuyết của Kim Dung có sự nghiên cứu rất kỹ lưỡng về chính trị, địa lý, lịch sử, văn hóa. Những tranh chấp giữa các nhân vật võ hiệp trong Kim Dung không đơn thuần chỉ là ân oán giang hồ giữa các cá nhân nhỏ lẻ mà còn là mâu thuẫn của nhiều bang phái, hay thậm chí là quốc gia, dân tộc. Ví dụ như trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký, ngoài mâu thuẫn giữa chánh phái và tà phái Minh giáo, truyện còn miêu tả sâu sắc sự đối kháng của người Trung Quốc trước sự xâm lược của người Mông Cổ, và các môn phái như Võ Đang, Thiếu Lâm, Nga My, Minh giáo cũng đều bị ảnh hưởng mật thiết trong bàn cờ vĩ mô ấy. Tiểu Lý phi đao của Cổ Long thì có khác. Ngoại việc bối cảnh truyện được đặt trong một không gian và thời gian không rõ ràng, truyện chỉ xoay quanh mâu thuẫn của Lý Tầm Hoan và những nhân vật liên quan do chính Cổ Long nghĩ ra. Tuy rất logic và liên kết chặt chẽ nhưng quy mô của chúng không thể nào sánh với âm mưu chồng chất trong những tác phẩm của Kim Dung được.
Tương tự, nhân vật trong truyện Cổ Long cũng được miêu tả ít kỹ càng hơn về nhiều yếu tố. Ví dụ như trong truyện Kim Dung, một nhân vật khi đến từ một vùng miền nào sẽ mang đặc trưng của vùng miền đó: như giọng nói, món ăn, v.v. Ngoài ra thì không gian sinh hoạt của các nhân vật cũng được miêu tả kỹ càng, có thể là nơi thâm sơn cùng cốc, hoặc có thể là một phố thị phồn hoa. Nhưng nhìn chung, cảm giác như nhân vật trong truyện Kim Dung có nhiều khía cạnh được khai thác hơn so với Cổ Long, và họ cũng sống trong một thế giới mà những người không được trực tiếp nhắc tên: như quan lại, dân chúng, v.v. cũng được khán giả cảm nhận ở một mức độ nào đó.
Tuy nhiên, điểm xuất sắc của Cổ Long chính là ngòi bút miêu tả tâm lý quá tài tình. Nhân vật của cố tác giả Cổ Long có thể nói là ít nhưng chất lượng, vì chiều sâu tâm lý của mỗi nhân vật đều được đào sâu, sâu đến mức mình cảm nhận được nhân vật nào cũng có một chữ "tình" và có thể hiểu được một vài khía cạnh nào đó của từng nhân vật, dù cho họ hoàn toàn không giống mình. Ngoài ra, bối cảnh và dàn nhân vật nhỏ lẻ cũng làm cho họ có nhiều đất diễn hơn, tạo ra nhiều cơ hội để độc giả có thể tiếp cận và hiểu họ.
Ngoài bối cảnh và nhân vật ra, Kim Dung cũng khai thác những lĩnh vực khác sâu rộng hơn Cổ Long rất nhiều. Ví dụ như y học, Dịch học, Phật giáo, thi ca, tất cả những thứ trên đều được tác giả của Tiếu Ngạo Giang Hồ miêu tả rất kỹ càng, chứ không đơn giản là chạm vào bề nổi như Cổ Long. Ví dụ về Phật giáo, cụ thể là trong tác phẩm Lộc Đỉnh Ký, tinh thần Phật giáo của Kim Dung có thể nói là xuyên suốt rất nhiều cảnh khác nhau, từ vụ tranh đoạt Tứ Thập Nhị chương Kinh, tới đối đáp của Vi Tiểu Bảo và các sư trên chùa, cho tới việc cha của Khang Hy xuất gia, tất cả đều thấm nhuần tư tưởng của Phật Giáo. Tiểu Lý phi đao của Cổ Long thì khác, Phật giáo chỉ được miêu tả rõ khi các nhân vật đang ở chùa Thiếu Lâm mà thôi, và những gì được miêu tả, theo cảm nhận của mình, cũng có chút hơi dừng lại ở mặt hình tướng chứ không phải là chạm sâu về bản chất.
Tóm lại, có thể ví phong cách của Kim Dung như một tấm khiên, tròn trịa nhiều lĩnh vực và bao phủ rộng khắp. Ngược lại, tác phẩm của Cổ Long lại giống như một cây thương, tập trung bén nhọn vào việc miêu tả tâm lý nhân vật với một số dàn nhân vật nhỏ lẻ mà thôi, nhưng lại được làm rất xuất sắc. Mạch truyện cũng liên kết khá logic. Tuy đa số chết rất nhiều người, nhưng cảm giác nhiều khi như đang đọc một bộ truyện trinh thám hơn là kiếm hiệp. Rất dễ hiểu và rất hay.
Về nhân vật Tiểu Lý phi đao:
Có thể nói Lý Thám Hoa là một nhân vật biểu tượng của Cổ Long, khi mà chỉ cần nhắc tới cái tên thôi, không chỉ quần hùng trong truyện mà cả người đọc như mình cũng có một ấn tượng sâu đậm, một cảm giác thân thương với con người tài hoa, tốt bụng nhưng lại bạc mệnh ấy. Theo mình, điểm trừ duy nhất trong việc xây dựng Lý Thám Hoa của Cổ Long, đó là y đã làm cho Lý Tầm Hoan trở nên quá hoàn hảo, quá vĩ đại đến mức có thể bảo là không có một nhược điểm nào cả. Về ngoại hình, tuy đã gần tới tuổi tứ tuần nhưng Lý Thám Hoa vẫn có một vẻ hào hoa phong nhã, trẻ trung, đặc biệt là đôi mắt rất tinh anh và sáng suốt. Về võ công, Tiểu Lý sở hữu tuyệt kỹ phi đao mà có thể nói là trăm trận không bại, dù ở trong bất kỳ tình huống nào, một khi ngọn phi đao đã được phóng ra, chắc chắn sẽ đạt được mục đích. Về trí tuệ, một người có xuất thân gia giáo và đã đỗ Thám Hoa như Lý Tầm Hoan, lẽ tất nhiên sẽ sở hữu trí thông minh và hiểu biết hơn người. Ngoài ra, với sự lịch luyện giang hồ, y còn có một sự thấu hiểu sâu sắc về lòng người, về nhân tình thế thái. Rất ít nhân vật nào có thể lừa được Lý Tầm Hoan. Về tính cách, Lý Thám Hoa sở hữu một sự điềm đạm kinh hồn, tuy nhiều lần lâm vào nghịch cảnh nhưng chỉ có đúng duy nhất một lần y cảm thấy bất ngờ kể từ lúc xuất đạo. Chính sự điềm đạm của Lý Thám Hoa đã giúp y đánh giá tình huống được kỹ càng và nhiều lần lật ngược những ván cờ sinh tử. Ngoài ra, y còn là một người rất tốt bụng và nhân hậu, không chỉ với đồng minh mà còn với bất cứ ai. Y tuy đã nhuốm máu nhiều lần nhưng không bao giờ lạm sát những người không đáng sát. Và đối với kẻ thù, chỉ cần nhận ra được một sự công bằng, hoặc một sự thiện lương, y sẵn sàng thấu hiểu, kết bạn, và tha thứ. "Người ta đối xử tốt với hắn một lần, hắn không bao giờ quên. Còn người ta đối xử tệ với hắn nhiều lần, hắn chẳng bao giờ nhớ". Lý Thám Hoa là người như vậy đấy.
Cuộc đời của Lý Thám Hoa chỉ có duy nhất 2 sai lầm lớn. Một sai lầm liên quan đến chuyện tình ái của y, làm cho kiếp sống của cả 3 người, kể cả y, (hay thậm chí là 4 người nếu tính cả Long Thiếu Vân) phải chìm vào đau khổ. Sai lầm này không gì bù đắp được, và chuyện tình duyên của Lý Thám Hoa chỉ có thể được bù đắp bằng tình yêu ngây thơ nhưng cuồng nhiệt của cô thiếu nữ Tôn Tiểu Bạch (hoặc Tôn Tiểu Hồng) khi y đã ở tuổi tứ tuần mà thôi. Tình tiết này cũng tương tự như bá tước Monte Cristo, khi chàng không thể tái hợp lại với người con gái mà mình yêu đắm say thời trai trẻ, nhưng lại có thể gắn kết với một cô gái trẻ hơn yêu chàng đắm say lúc về già (thề chứ Bá Tước Monte Cristo ảnh hưởng nhiều tác phẩm thật).
Sai lầm thứ hai liên quan đến việc làm cho Tiểu Phi sáng suốt hơn. Thay vì làm cho Tiểu Phi tự thấy được sự thật về nguồn cơn gây ra sự mê muội, Lý Tầm Hoan lại cố gắng hủy cái nguồn cơn của sự mê muội đó đi. Theo mình, đó là sự can thiệp quá sâu. Dù có ý muốn giúp bạn của mình, nhưng có những thứ liên quan đến vấn đề ranh giới mà chỉ có người trong cuộc mới có thể tự gỡ rối cho chính mình mà thôi. Tới cả một người bình thường như mình còn nhận ra thì tại sao người thông minh tài trí, lịch luyện giang hồ như Lý Tầm Hoan lại không thể nhận ra nhỉ? Nhưng sai lầm này có sửa được hay không, xin mời các bạn đọc Tiểu Lý phi đao sẽ rõ.
Mình đánh giá bộ này 3 sao, vì không thể đánh giá các tác phẩm như Ỷ Thiên Đồ Long Ký, Lộc Đỉnh Ký, Thiên Long Bát Bộ 4-5 sao mà có thể đánh giá bộ này 3 sao được. Tuy nhiên, đây vẫn là một bộ truyện nên đọc nhé các bạn.